AP 6c Bijlage Raadsinformatiebrief OVOS aug. 2023

NUNSPEET

⚫

ELSPEET

⚫

HULSHORST

⚫

VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

25 aug. 2023

onderwerp:

Informatievoorziening opvang vluchtelingen, ontheemden en statushouders Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele stand van zaken rond de opvang van vluchtelingen, ontheemden en vergunninghouders binnen onze gemeente. In verband met de vakantieperiode worden in deze mededelingenbrief weinig nieuwe ontwikkelingen gemeld. Algemeen De laatste weken zijn er meer nareizigers vanuit Oekraïne. Zij hebben in Nederland vaak al familie / kennissen wonen en gaan daar naar toe. Op dit moment bedraagt op landelijk niveau de aanwas van ontheemden uit Oekraïne ongeveer 500 – 800 personen per week. De hub’s zitten vol. Omdat per 4 september 2023 mogelijk een aantal derdelanders wordt overgeplaatst of vertrekt, kan het zijn dat hier en daar bij gemeenten wat ruimte ontstaat. Het verzoek van de rijksoverheid aan de gemeenten blijft dan ook om te blijven zoeken naar nieuwe opvangplekken om de nieuwe aanwas te kunnen herbergen. De druk op de asielketen in ons land is en blijft voorlopig in de volle breedte onverminderd groot en problematisch. De opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden, de huisvesting van vergunninghouders en de integratie van nieuwkomers in onze samenleving, plaatsen ons voor zeer forse uitdagingen.

Gezien de ontwikkelingen op het gebied van de instroom is het de verwachting dat de capaciteitsbehoefte tot en met volgend jaar substantieel zal stijgen. Ook is het de verwachting dat de taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders de komende tijd verder zal blijven toenemen, met een groeiende druk op de woningmarkt als gevolg. De komende periode zal het beroep van de rijksoverheid op de medeoverheden om een bijdrage te leveren aan de oplossing van deze problematiek groot blijven. Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

Dat het dossier asielopvang zwaar, complex en politiek beladen is, blijkt wel uit het feit dat het kabinet Rutte-IV hierover gevallen is. Dat we nu te maken hebben met een demissionair kabinet heeft weer tot gevolg dat we ook op dit dossier voorlopig geen ingrijpende probleemoplossende maatregelen kunnen verwachten. Spreidingswet Het is bijvoorbeeld onzeker of de ‘Spreidingswet’, die bedoeld is om asielzoekers beter over het land te verdelen, er nog komt. Op 12 september besluit de Tweede Kamer welke onderwerpen in verband met de val het kabinet-Rutte IV controversieel worden verklaard. De Spreidingswet, waarmee gemeenten desnoods gedwongen kunnen worden tot asielopvang, is van begin af aan omstreden en de kans dat de Spreidingswet controversieel zal worden verklaard, lijkt groot. En de vraag is dan vervolgens wat een nieuw kabinet met deze wet wil. Tw Oek Recent heeft de regering het wetsvoorstel “Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne” (Tw Oek) bij de Tweede Kamer ingediend. Onder de Tw Oek wordt de opvang van Oekraïense ontheemden niet meer uitsluitend als een crisis- en veiligheidsvraagstuk benaderd, maar als een tijdelijke taak van gemeenten. De regering stelt voor om het staatsnoodrecht te vervangen door deze tijdelijke wet.

De reden daarvoor is dat het staatsnoodrecht niet langer dan strikt noodzakelijk mag worden toegepast en er volgens de regering geen ‘(acute) noodsituatie’ meer is. Het wetsvoorstel zorgt ervoor dat niet langer de burgemeesters, maar de colleges van burgemeester en wethouders verantwoordelijk zijn voor de opvang en verzorging van Oekraïense ontheemden. Verder beoogt het wetsvoorstel inhoudelijk niets te veranderen ten opzichte van de huidige regeling. Het is nog niet bekend wanneer de Tw Oek in werking zal treden. Projectleider In de vorige informatiebrief hebben we gemeld dat we de huidige crisis-projectstructuur (verder) willen afschalen en de ambtelijke inzet voor de vluchtelingenopvang willen beperken, zodat bij medewerkers meer ruimte komt voor de ‘eigen’ taken. In verband hiermee willen we tijdelijk een projectleider en een projectsecretaris inzetten. De interne sollicitatieronde (inclusief de Talentenregio) voor deze functies heeft geen kandidaten opgeleverd. De vacature projectleider is uitgezet via het inkoopsysteem van DAS, een platform voor ZZP’ers. De reacties kunnen tot en met 4 september worden ingediend. Zolang de vacature nog niet is ingevuld wordt de huidige structuur voortgezet. Derdelanders Oekraïne Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, zijn bijna honderdduizend Oekraïners naar Nederland gevlucht.

Asiel aanvragen was niet nodig; ze konden meteen aan het werk, in elk geval tot 2025. Dat gold ook voor een kleine vijfduizend mensen die geen Oekraïens paspoort hebben, maar wel een tijdelijke verblijfsvergunning voor studie of werk in Oekraïne. Zij kregen in Nederland - net als Oekraïners - tijdelijke bescherming volgens de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Daar komt op 4 september 2023 een einde aan. De 'derdelanders' verliezen dan het recht op gemeentelijke opvang én het recht om hier te mogen werken. Ze moeten dus vertrekken. Derdelanders die na 4 september toch in Nederland willen blijven, moeten zich melden in Ter Apel om zich te laten registreren als asielzoeker. Zij moeten dan ook verhuizen naar een opvanglocatie van het COA. Een probleem is waar de derdelanders naartoe moeten als ze niet meer welkom zijn in de opvang. Het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft geen plaats voor deze

mensen. Voor zover ons op basis van de opgevraagde IND-informatie bekend is, hebben wij in onze gemeente op dit moment geen derdelanders die asiel moeten aanvragen of moeten vertrekken. Motie permanente opvanglocatie voor AMV’s Tijdens de raadsvergadering van 30 maart 2023 heeft de gemeenteraad unaniem de motie “Verkenning permanente locatie m.b.t. opvang alleenstaande minderjarige vreemdelingen in de gemeente Nunspeet” aangenomen. In overleg met het COA zijn we daarna op zoek gegaan naar een geschikte opvanglocatie. Als dit tot concrete resultaten leidt, zullen wij uw raad daar afzonderlijk over informeren. Openbare Orde en Veiligheid Voor wat betreft de Oekraïners gaat het goed. In de onderlinge contacten tussen de ontheemden ontstaan soms wat wrijving, maar daar spelen de buddy’s / NBO met eventueel hulp van buurtbemiddeling, goed op in. Zoals reeds aan u is gemeld, is door de uitbreiding van het aantal chalets op bungalowpark De Hoefstal in Hulshorst enige onrust ontstaan. Het ging hierbij om het naast de bestaande 3 chalets nog plaatsen van 7 chalets voor de huisvesting van 1 statushouder per chalet, voor maximaal 1 jaar. Van het bungalowpark is onlangs een stacaravan met een trekker naar de Varelse weg gesleept, en daar in brand gestoken. De politie heeft de zaak in onderzoek. In samenspraak met de eigenaar van het bungalowpark wordt bekeken wat vervolgstappen zijn.

Registratie We ontvangen de laatste tijd af en toe verzoeken tot inschrijving in onze BRP van in De Mallejan verblijvende AMV’s die de asielprocedure hebben doorlopen en de status van ‘vergunninghouder’ hebben verworven. Met Nidos is afgestemd op welke wijze de registratie in de BRP kan plaatsvinden. Aan deze statushouders zal ergens in ons land een reguliere woning - indien beschikbaar - worden toegewezen. Tijdelijke huisvesting van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV’s) in hotel De Mallejan In de stallen bij De Mallejan is op zondagochtend 9 juli vroeg in de ochtend brand geweest. De opvanglocatie moest in verband hiermee kort worden ontruimd. Gelukkig zijn er geen gewonden gevallen en de jongens hebben de brand goed verwerkt. In de zomerperiode krijgen de bewoners van de opvanglocatie geen onderwijs. Het COA heeft in verband hiermee het dagactiviteitenprogramma geïntensiveerd om verveling onder de jongens te voorkomen. Dat lukt niet iedere dag even goed en om meerdere redenen is het goed als de jongens in september weer naar school gaan. Volgens de met het COA gemaakte afspraken eindigt de opvang in De Mallejan op 3 oktober a.s. Bij de locatieleiding nemen de spanning en zorgen toe over wat er na deze datum met de groep jongens gaat gebeuren en of voor hen tijdig een alternatieve opvanglocatie kan worden gevonden.

Inzet vrijwilligers Hierover zijn geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Onderwijs en leerlingenvervoer De Oekraïense Taalklas (een tijdelijke onderwijsvoorziening) heeft bij de start van komend schooljaar nog 8 leerlingen. Deze leerlingen gaan in de ochtend naar de Taalklas en in de middag

naar hun stamschool (een reguliere basisschool). Aangezien een tijdelijke onderwijsvoorziening twee jaar mag bestaan zullen de 8 Oekraïense leerlingen in de periode tot april 2024 ook uitstromen naar hun stamscholen. De overige Oekraïense leerlingen zijn reeds uitgestroomd en gaan naar reguliere basisscholen, speciaal onderwijs of het ISK. Het ISK houdt hun locatie in Nunspeet in de Veluvine aan om daar les te geven. Alle Oekraïense leerlingen gaan zoveel mogelijk zelfstandig naar school. Wanneer dit niet mogelijk is gaan zij met het leerlingenvervoer van NBO, SWN of ViaVe mee. Gezondheidszorg en Welzijn De situatie bij opvanglocatie Mudde-Kok vraagt onze blijvende aandacht op het gebied van welzijn en veiligheid. Naast de inzet van NBO, is professionele hulp ingezet met kennis van taal, cultuur en traumasensitief werken (Kommak). De samenstelling van het systeem vraagt om extra begeleiding. We merken dat de inzet van Kommak meer rust brengt / helpend is. Onlangs is Nidos langs geweest. Nidos is de wettelijk aangewezen jeugdbeschermingsorganisatie voor minderjarige vluchtelingen. De wet regelt dat voor minderjarige vluchtelingen, die zonder biologische ouders in Nederland verblijven, de voogdij geregeld moet worden als er sprake is van een gezagsvacuüm. Dit in verband met het veilig en gezond kunnen opgroeien en verblijven.

Uit de documenten en de gesprekken is gebleken dat de voogdij, begeleiding en verzorging van alle kinderen goed zijn geregeld. Daarom heeft de jeugdbeschermer van Nidos besloten geen voogdij aan te vragen en het dossier te sluiten. Mede dankzij de inzet van Kommak is het onderzoek rustig en zonder te veel spanningen verlopen. In samenwerking met het onderwijs hebben specialistische medewerkers van GGNet preventielessen gehouden met de Oekraïense kinderen. Aan het einde van het schooljaar is er een terugkoppeling geweest van de bevindingen naar ouders en betrokkenen, o.a. NBO en de gemeente Nunspeet. De kinderen, ouders én leerkrachten zijn zeer positief over het effect en de waarde van de trainingen. Dit najaar zal er nog een aantal groepen deze preventieve lessen bijwonen. Waar nodig en mogelijk krijgen kinderen en ouders verdere ondersteuning of begeleiding. Hierbij is soms ook afstemming met andere professionals, o.a. van Kommak. Via straathoekwerk is een jonge Oekraïense dame actief met verschillende activiteiten, die ze zelf organiseert of waar ze bij aansluit via NBO, het andere jeugd- en jongerenwerk of onderwijs. Haar inzet blijkt waardevol vanwege haar positie in de gemeenschap met de mogelijkheid om de brug te slaan tussen taal, cultuur en leeftijd. Communicatie Op 3 oktober eindigt de opvang van de AMV’s in De Mallejan.

Wanneer er duidelijkheid is over een eventuele vervangende locatie zullen we dit weer met de nodige zorgvuldigheid communiceren. Naar aanleiding van het hierboven genoemde incident rond bungalowpark De Hoefstal bleek dat een aantal omwonenden kennelijk een onjuist beeld heeft van de situatie op De Hoefstal (groep asielzoekers, AZC). Daarom zijn - in overleg met de voorzitter van de buurtvereniging Hulshorst - de omwonenden per brief geïnformeerd over de situatie. Dit heeft verder niet tot vervolgvragen geleid. Financiën Om externe kosten (bijv. voor inhuur van personeel, externe ondersteuning, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, huisvestingskosten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen

betalen, is ook voor 2023 een werkbudget van 1 miljoen euro beschikbaar gesteld. Hierbij wordt verondersteld dan in geheel 2023 opvang plaats moet vinden voor maximaal 200 personen. Bij de kwartaalrapportages worden de kosten gemonitord; dit kan leiden tot aanpassing van het werkbudget. Via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne ontvangt de gemeente een normbedrag voor de kosten die zij maakt voor de gemeentelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne (GOO). De normvergoeding 2023 is € 83,- per gerealiseerde plek per dag. Daarnaast worden voor de kosten die worden gemaakt voor de particuliere opvang van vluchtelingen uit Oekraïne (POO) de uitgekeerde verstrekkingen leefgeld vergoed en wordt een normvergoeding van € 210,- per geregistreerde persoon per maand vergoed. Voor de vergoeding van 2023 is een voorschot bij het Ministerie aangevraagd en ontvangen. In het najaar komt er van Rijkswege een onderzoek naar de bekostigingsregeling met als doel een besluit te nemen over de systematiek van de bekostigingsregeling per 1 januari 2024. Tot zover voor dit moment. Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, Céline Blom