AP 6c Bijlage HUP 2024
Tekst van het document
Handhaving Uitvoeringsprogramma 2024 Gemeente Nunspeet
Team Vergunningen, Toezicht en Handhaving Vastgesteld door B&W: 12 maart 2024 Kennisgeving raad:
-2-
Inhoudsopgave Inleiding ...........................................................................................................................................3 1.1 Inleiding .....................................................................................................................................3 1.2 Wettelijk Grondslag ..................................................................................................................3 1.3 Kwaliteit .....................................................................................................................................3 1.4 Uitgangspunten en doel ..........................................................................................................4 1.5 Afstemming handhavingspartners .........................................................................................4 Organisatie ......................................................................................................................................5 2.1 Taken team Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) ................................................5 2.2 Formatie toezicht en handhaving voor het HUP 2024 ..........................................................6 Wat gaan we doen in 2024 .............................................................................................................7 3.1 Prioritering handhaving
...........................................................................................................7 3.2 Kaders HUP 2024 ......................................................................................................................8 3.3 Doelstellingen per thema / kleurspoor .................................................................................10 3.3.1 Doelstelling OO&V en ruimte .............................................................................................11 3.3.2 Doelstelling bouwen/RO .....................................................................................................11 3.3.4 Doelstelling Milieu ...............................................................................................................12 Specifieke handhavingsonderwerpen en ontwikkelingen ........................................................12
-3-
Inleiding 1.1 Inleiding Zoals elk jaar stelt het college van B&W het Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) vast. In het HUP worden de geprioriteerde handhavingstaken op het gebied van de fysieke leefomgeving beschreven. Hiermee wordt een praktische oplossing gevonden voor de spanning tussen de beginselplicht tot handhaving en de beperkte handhavingscapaciteit. Door een consistent en doordacht bestuursbeleid op te stellen met een duidelijke prioritering naar categorie overtredingen, wordt bovendien duidelijkheid gegeven over wanneer tot handhaving wordt overgegaan. Uitgewerkt wordt hoe de handhaving door het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving wordt uitgevoerd. Centraal staat de handhaving van de fysieke leefomgeving, verdeeld over de volgende taakvelden: - APV/Drank en Horeca/Bijzondere Wetten - Bouwen en Ruimtelijke Ordening - Milieu - Openbare Orde en Veiligheid Het HUP is een verdere uitwerking van de beleidsuitgangspunten die zijn vastgelegd in de kadernota VTH-beleidsplan 2019-2022. In het VTH beleidsplan beschrijven wij ons beleid ten aanzien van de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de komende periode. Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 zijn wij in 2024 voornemens het VTH beleidsplan 2019-2022 te actualiseren. Tot die tijd is het VTH-beleidsplan 2019-2022 nog van kracht.
Het handhavingsuitvoeringsprogramma voor het taakonderdeel handhaving milieu en handhaving sloop wordt opgesteld en aangeleverd door de ODVeluwe. 1.2 Wettelijk Grondslag De wettelijke grondslag voor het opstellen van een handhavingsuitvoeringsprogramma voor de bouwregelgeving vindt zijn basis in artikel 18.3 van de Omgevingswet en afdeling 13.2 van het Omgevingsbesluit. Het HUP ziet op de bevoegdheden van het college en op de zelfstandige bevoegdheden van de burgemeester. In het kader van de algemene verantwoordings- en inlichtingenplicht wordt het vastgestelde HUP ter informatie toegezonden aan de gemeenteraad. Tot slot wordt het HUP aan de Provincie Gelderland toegezonden, ten behoeve van het interbestuurlijk toezicht. Aan de hand van het handhavingsbeleid moeten burgemeester en wethouders jaarlijks een handhavingsuitvoeringsprogramma vaststellen waarin hun voornemens bekend worden gemaakt over hun beleidsvoornemens om de Omgevingswet te handhaven. Jaarlijks wordt het handhavingsuitvoeringsprogramma geactualiseerd en bijgesteld conform de gestelde doelen en naar aanleiding van de monitoringsgegevens. 1.3 Kwaliteit Om kwaliteit te borgen gelden er wettelijke eisen, waaraan het proces van vergunningverlening, toezicht en handhaving tenminste moet voldoen. Er worden eisen beschreven die worden gesteld aan de beleidscyclus.
Door de criteria te volgen wordt de cyclus, die begint met het opstellen van het beleid en via de uitvoering uiteindelijk leidt tot het bijstellen van het beleid, gesloten. De criteria bieden kaders voor het kwaliteitssysteem van het bevoegd gezag. De criteria geven de elementen aan die minimaal aanwezig moeten zijn. Daarnaast moeten de criteria gebruikt worden voor de inrichting van de organisatie. Hiervoor wordt de dubbele regelkring gehanteerd, ook wel Big-8 genoemd.
-4-
1.4 Uitgangspunten en doel In het algemeen geldt dat bij het bestaan van normen en wetten handhaving daarvan plaatsvindt. De overheid ziet op toe dat de regels en wetten die zij voorschrijft worden nageleefd. Maar tijden veranderen en de overheid nieuwe stijl kenmerkt zich door het vaker en nadrukkelijker verplaatsen van verantwoordelijkheden waar zij thuishoren; bij de burger(s) en ondernemer(s). Steeds vaker wordt daarbij geappelleerd aan eenieders eigen verantwoordelijkheid en worden overbodige regels afgeschaft. Als een consequent, transparant en solide handhavingsbeleid wordt gevoerd laten burgers zich ook op die verantwoordelijkheid aanspreken. Dat regels worden nageleefd is immers de verantwoordelijkheid van de inrichting-/vergunninghouder of eigenaar/gebruiker. Daarnaast wordt om het draagvlak bij burgers en ondernemers verder te vergroten in het handhavingstraject extra aandacht besteedt aan het onderzoek naar legalisatie. De geprogrammeerde handhaving moet dus voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen, efficiënt en transparant zijn en probleem- en risicogericht plaatsvinden aan de hand van een goed gemotiveerde prioriteitsstelling. Daarbij geldt dat maatschappelijke verantwoordelijkheid voorop staat en dat preventieve handhaving voorafgaat aan repressieve handhaving.
Deze uitgangspunten zijn betrokken bij de prioritering van de handhavingsthema’s uit het aan dit HUP ten grondslag liggende kadernota VTH-beleidsplan 2019-2022 van de gemeente Nunspeet. Het doel van het HUP is het opstellen van een werkplan waarin wordt aangegeven welke van de voorgenomen activiteiten de gemeente Nunspeet het komende jaar uitvoert of uit laat voeren, rekening houdend met de gestelde doelen in de eerder genoemde kadernota en de daarin benoemde prioriteiten. Het uitgangspunt daarbij is om een efficiënte, zorgvuldige en gestructureerde inzet van de beschikbare handhavingscapaciteit te bereiken. Het doel van handhaving is geformuleerd in 6.3.1. van de nota VTH-beleidsplan 2019-2022 van de gemeente Nunspeet, als volgt omschreven: Handhaving is geen doel op zich, maar vormt een belangrijk onderdeel van de publieke taak om de gemeente Nunspeet leefbaar te houden. De gemeente heeft hierbij de ambitie handhaving zichtbaar te maken, het vertrouwen in de gemeente te versterken en handhaving op een kwalitatief hoog niveau te brengen. Om dit te bewerkstelligen richt de gemeente Nunspeet zich op preventie en als ultimum medium de handhaving zelf. Dit alles met het hoofddoel om regelnaleving door burgers en bedrijven te bevorderen. De Omgevingswet bevordert daarnaast een integrale aanpak op het gebied van toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving.
In onze toezichts- en handhavingsactiviteiten vinden de controles waar mogelijk integraal plaats. Wij willen bevorderen dat bedrijven en particulieren één aanspreekpunt hebben waar het gaat om toezicht en handhaving. 1.5 Afstemming handhavingspartners De omgevingswet verplicht het bevoegd gezag om met andere bestuursorganen en strafrechtelijke partners af te stemmen. Na het vaststellen van het HUP wordt het aan de partners toegezonden. De afstemming vindt onder andere plaats met de politie. Verder is de gemeente Nunspeet één van de deelnemers aan de ODVeluwe. De ODVeluwe voert de milieutaken uit in de regio. Dit gebeurt in opdracht van de gemeenten in deze regio en van de provincie Gelderland. De gemeente Nunspeet heeft de uitvoering van de taken die behoren tot het zogenaamde basistakenpakket overgedragen aan de ODVeluwe. Dat betekent dat de ODVeluwe het toezicht op en de handhaving van een groot deel van de milieuregelgeving namens de gemeente Nunspeet uitvoert. De invulling van handhavingstaken die de ODVeluwe voor de gemeente Nunspeet uitvoert vindt plaats conform het uitvoeringsprogramma van de ODVeluwe. De gemeente Nunspeet heeft haar taken op het gebied van (brand)veiligheid overgedragen aan de brandweer die georganiseerd is in de Vereniging Noord- en Oost-Gelderland (VNOG). De VNOG draagt zorg voor de dagelijkse gang van zaken, waaronder naast het blussen van branden
-5-
dus ook de advisering en het toezicht op brandveiligheid valt. De brandweer op regioniveau zorgt onder andere voor de voorbereiding op rampen en calamiteiten. Zij doet dit met de GHOR (geneeskundige hulpverlening in de regio), politie en gemeenten.
Organisatie De activiteiten en taken die staan beschreven in dit HUP worden uitgevoerd door medewerkers van het team VTH, de ODVeluwe, de VNOG en inhuurkrachten. Het team VTH houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving (Omgevingswet, APV, Alcoholwet) en treft maatregelen om overtredingen zoveel mogelijk te voorkomen of, -als ze al spelen-, te kunnen beëindigen. Het team is betrokken bij onderwerpen als bouwen, ruimtelijke ordening, vergunningen, brandveiligheid, openbaar groen, naleving van Omgevingsplannen en milieuvoorschriften, de openbare orde, integrale veiligheid (horeca, evenementen, de APV). Ook het onderzoek naar uitkeringsfraude van de Participatiewet ligt binnen het team. 2.1 Taken team Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) Het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving is verantwoordelijk voor de afhandeling van vergunningen en meldingen op grond van de Omgevingswet, APV en Alcoholwet. Ook het toezicht en de handhaving op deze vergunningen en wetgeving is een verantwoordelijkheid van het team. Toezichthouder bouwen Binnen het team is één toezichthouder bouwen/RO aanwezig. Diegene voert toezicht uit op de verleende omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen. Daarnaast voert hij nog controles uit op vergunningsvrije bouwwerken, de BAG, het omgevingsplan en in het kader van lopende handhavingszaken.
Bij constatering van strijdige situaties, wordt de zaak overgedragen aan de juridische medewerkers van het team. Boa’s openbare ruimte De Boa’s binnen het team VTH zorgen voor het preventief toezicht op - en indien nodig - de (strafrechtelijke) handhaving van overtredingen in de ‘openbare ruimte’. De Boa’s zetten zich met name in voor het toezicht op parkeren, evenementen of hondenpoep. Echter een groot gedeelte van de beschikbare capaciteit wordt besteed aan de afhandeling van binnengekomen klachten en meldingen (kleine ergernissen). De Boa’s opereren bij hun werkzaamheden wisselend zelfstandig en gezamenlijk. Bij de uitvoering van de werkzaamheden vindt regelmatig afstemming plaats met de politie en collega Boa’s in NEO verband. Indien gewenst worden de Boa’s ook ondersteund door externe partijen zoals collega Boa’s, politie etc. Binnen het team VTH is ook juridische ondersteuning aanwezig voor de Boa’s. Alcoholwet Per 1 juli 2021 is de Alcoholwet in werking getreden ter vervanging van de Drank- en Horecawet. Het toezicht en handhaving van de Alcoholwet is binnen het team VTH belegd en wordt uitgevoerd door de gemeentelijke Boa’s. Het overmatig alcoholgebruik van jongeren en het in bezit hebben en/of nuttigen van alcohol onder de 18 jaar zijn de belangrijkste twee speerpunten van de handhaving. Ook het toezicht op de vergunning wordt door de boa’s opgepakt.
Begin 2022 is het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2022-2025 vastgesteld. In het plan wordt aangegeven de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen.
-6-
Handhaving “groene” wetgeving De gemeente Nunspeet heeft de beschikking over een zogenaamde ‘groene’ Boa. Diegene houdt toezicht in het bos en buitengebied en heeft specifieke kennis van de natuur en de “groene” wetgeving oftewel de Wet Natuurbescherming. Te denken valt aan de openstellingsregeling, afvaldumpingen of illegaal stoken. Het zijn voorbeelden van illegale activiteiten die de natuur en het milieu bedreigen. Tevens heeft de Boa een belangrijke oog- en oorfunctie. Boa’s sociale wetgeving Binnen het team VTH zijn sinds 1 januari 2018 (opheffing RNV) twee sociaal rechercheurs werkzaam. De taken van deze sociaal rechercheurs bestaan uit het plegen van onderzoek naar vermeende uitkeringsfraude op grond van de Participatiewet en aanverwante wetgeving. De gemeente Nunspeet is gastheergemeente en de twee sociaal rechercheurs voeren hun werkzaamheden tevens uit voor de gemeenten Elburg, Oldebroek en Putten. Juridische ondersteuning De juridische medewerkers binnen het team VTH zijn niet alleen belast met handhavingstaken, maar vertegenwoordigen de gemeente ook bij bezwaar- en beroepsprocedures tegen vergunningen en zijn beschikbaar voor juridische ondersteuning van de vergunningverleners en de collega’s van andere teams/afdelingen binnen de organisatie.
De juridische medewerkers hebben een specialisme op een bepaald taakgebied, maar blijven wel betrokken met de andere taakgebieden zodat de continuïteit van de juridische dienstverlening gewaarborgd blijft. Beleidstaak Team VTH is verantwoordelijk voor de beleidsmatige zaken die betrekking hebben op de integrale handhaving, zoals het opstellen van het handhavingsbeleid, dit uitvoeringsprogramma en de (halfjaarlijkse) verantwoording. Ook het opdrachtgeverschap richting de ODVeluwe en de coördinatie/afstemming met de overige externe partners valt onder de verantwoordelijkheid van het team VTH.
2.2 Formatie toezicht en handhaving voor het HUP 2024 De prioritering opgenomen in het HUP heeft betrekking op de capaciteit die het team VTH ter beschikking heeft op het gebied van toezicht en handhaving. Niet in het HUP is opgenomen de beschikbare capaciteit voor vergunningverlening en de daaraan verbonden administratieve en juridische ondersteuning. De bestaande formatie binnen VTH is, verdeeld over de taakvelden, als volgt opgebouwd. Team VTH, formatie Toezicht en Handhaving Toezicht Bouwen en RO Toezicht algemeen (oa bouwtoezicht) Toezicht onrechtmatige bewoning recreatie
uren 1.635 1.335 330
fte 1,1 fte
Toezicht Openbare Orde, Veiligheid en Ruimte Toezicht openbare ruimte (boa domein 1)
7.335 5.835
4,89 fte
Toezicht Groen (boa domein 2)
1.500
Juridische ondersteuning Handhaving bouwen en RO Handhaving APV/D&H + ondersteuning boa’s
5.000 4.000 1.000
3,33 fte
-7-
Participatiewet (gastheergemeente) Toezicht uitkeringsfraude (voor 4 gemeenten)
2.583 2.583
1,72 fte
Totale formatie Toezicht & Handhaving team VTH
16.553
11,04 fte
Het team VTH beschikt in 2024 over een capaciteit van 11 fte (1 fte is 1500 uur) om de geprioriteerde activiteiten en taken die staan beschreven in het HUP uit te voeren. Wij zien wel dat de rol van de boa domein 1 de laatste jaren steeds meer verschuift van gastheer naar handhaver. Dit komt onder andere door de verschuiving van politietaken, waardoor er steeds meer taken bij de gemeente terecht komen. Ook het feit dat er steeds minder acceptatie is en de samenleving verruwd, speelt hierbij een rol. Consequentie hiervan is wel dat de boa’s ook steeds meer een beroep moeten doen op juridische ondersteuning / afhandeling vanuit de organisatie. En deze juridische ondersteuning staat de laatste jaren regelmatig onder druk. Vacatures kunnen lastig worden ingevuld. Met inhuur kan nog steeds veel worden opgevangen, maar ook daar is de krapte op de markt zichtbaar. Het toezicht en handhaving van de taken die zien op brandveiligheid en milieu zijn ondergebracht bij de VNOG en de ODVeluwe. Beide partners beschikken over een eigen ‘jaarprogramma’.
Wat gaan we doen in 2024 In het voorliggende HUP 2024 wordt aangegeven welke toezicht- en handhavingstaken dit jaar door team VTH worden uitgevoerd. 3.1 Prioritering handhaving Het is voor bestuursorganen onmogelijk om tegen alle overtredingen handhavend op te treden. Hiervoor ontbreekt gewoonweg de capaciteit. Dit betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt. Gelukkig is het mogelijk om handhavingsbeleid op te stellen. In dit beleid mogen prioriteiten worden gesteld in het kader van doelmatige handhaving. Het mag er alleen niet op neerkomen dat in het geheel niet wordt gehandhaafd, in ieder geval niet wanneer een derde verzoekt om handhaving. Dit heeft te maken met de beginselplicht tot handhaving. Een dergelijk verzoek mag niet worden afgewezen enkel en alleen om de desbetreffende overtreding een lagere dan wel geen prioriteit heeft gekregen in het handhavingsprogramma. Alleen onder bijzondere omstandigheden mag immers van handhaving worden afgezien. De keuze van een bestuursorgaan om in verband met een beperkte handhavingscapaciteit een bepaalde overtreding een lage prioriteit toe te kennen, geldt niet als een bijzondere omstandigheid. Prioritering mag inhouden dat bij bepaalde lichte overtredingen alleen naar aanleiding van een klacht of een verzoek van een belanghebbende wordt beoordeeld of handhavend moet worden opgetreden.
Uitgangspunt blijft natuurlijk dat de categorieën met een hoog risico in principe een hoge prioriteit kennen.
-8-
3.2 Kaders HUP 2024 De raadscommissie Algemeen Bestuur heeft aangegeven vooraf betrokken te willen worden bij het opstellen van het HUP 2024. Op 12 december 2023 heeft het college een aantal kaders voor het HUP 2024 ter peiling voorgelegd aan de commissie Algemeen Bestuur. De kaders, ofwel de speerpunten voor 2024, zijn hieronder weergegeven. De suggestie van de commissie zijn hierin verwerkt. Eveneens heeft een aanpassing plaatsgevonden als gevolg van de eindverantwoording HUP 2023. Hondenpoep, dragen opruimmiddel en aanlijnplicht De overlast die wordt ervaren door hondenpoep blijft ook in 2024 een groot punt van aandacht. Voor wat betreft het niet opruimen van hondenpoep alsmede het niet bij zich dragen van een opruimmiddel (zoals een poepzakje) door hondenbezitters zal in 2024 een ‘zero tolerance’ beleid worden gehanteerd. Dit geldt ook voor loslopende honden in een speelplaats. Voor deze drie genoemde ‘overtredingen’ zal direct een proces-verbaal worden uitgeschreven. Hierbij merken wij wel op dat het verbaliseren van niet opruimen van hondenpoep erg lastig blijft. Er moet sprake zijn van heterdaad, het moment van overtreding is maar erg kort en hondeneigenaren ruimen de hondenpoep wel op bij het zien van de boa’s. De boa’s zullen in 2024 dagelijks de hondenpoep meenemen tijdens hun surveillance.
In tegenstelling tot in 2023 zal het toezicht zich in 2024 niet beperken tot alleen de hotspots, maar in de gehele gemeente plaatsvinden. Evenementen Na de coronapandemie hebben er in 2023 weer als vanouds veel evenementen plaatsgevonden in de gemeente. Bij veel van deze evenementen is ook toezicht van de boa’s gewenst. Vooral bij de grotere evenementen. De nadruk ligt hierbij op het toezien of de vergunningvoorschriften worden nageleefd. Bij het toezicht van grotere evenementen zal de boa ook samenwerken met de lokale politie, brandweer en andere betrokken om de veiligheid van alle betrokkene te waarborgen. Naast het feit dat de boa’s toezicht uitoefenen bij alle grotere evenementen, kan de boa, indien daar aanleiding voor is, ook aanschuiven bij de evaluatie van het evenement. Parkeren Er komen jaarlijks ca. 200 meldingen binnen met betrekking tot parkeeroverlast. Het gaat dan bijvoorbeeld om meldingen over foutparkeren op de stoep, parkeren op een invalideparkeerplaats zonder (geldige) invalideparkeerkaart, het parkeren in de blauwe zone zonder schijf, het parkeren op laad- en losplaatsen of iemand die zijn caravan voor een langere termijn voor zijn huis heeft staan. De boa heeft ten aanzien van het foutparkeren zowel een preventieve als een sanctionerende rol. Wanneer de boa bijvoorbeeld de blauw zone meeneemt in de surveillance gaat hier een preventieve werking vanuit.
Anderzijds moet er soms ook sanctionerend worden opgetreden om een gedragsverandering van een automobilist te bewerkstelligen. Stalling fietsen NS station Sinds 2021 vindt de handhaving van fietswrakken en fout gestalde fietsen bij het NS-Station plaats. Door de frequente aanwezigheid van de Boa’s en het regelmatig opschonen is beoogd het naleefgedrag te bevorderen. Dit heeft de afgelopen jaren geresulteerd in vele fietsen die zijn weggehaald bij het NS-Station. De eigenaar van een weggehaalde fiets kan deze voor € 10,-- weer ophalen bij de gemeentewerf. Van een daling in de verkeerd gestalde fietsen lijkt echter nog geen sprake. Om die reden wordt naast het voortzetten van deze handhavingstaak (6x per jaar een actie) voorgesteld om het bedrag van € 10,-- te verhogen naar € 25,-- en voorgesteld meer aandacht te besteden aan voorlichting en preventie. We hopen dat met deze maatregelen wel de beoogde gedragsverandering gaat plaatsvinden.
-9-
Jeugdoverlast Er komen jaarlijks tientallen meldingen binnen van jeugdoverlast. Deze meldingen gaan vaak over het rondhangen van jongeren die zich hinderlijk gedragen en overlast geven, waarbij in sommige gevallen ook wordt gewezen naar het middelengebruik van de jeugd. Ook hebben we de afgelopen jaren gezien dat sommige jongeren zich steeds agressiever opstellen en soms ook hiertoe overgaan. De boa’s hebben een wezenlijke rol in de preventie, maar ook in de repressie. Om de boa’s hier meer handvatten voor te geven hebben de domein 1 boa’s de basiscursus jeugdboa gevolgd. In deze cursus is stil gestaan bij het gedrag van de jeugd, en de daarbij soms gepaard gaande overlast en hoe je hiermee om kan gaan (voorkomen of oplossen). Het is beter om aan de voorkant al in contact te komen met de jeugd zodat tijdig geageerd kan worden en overlast kan worden voorkomen. Daar waar dat toch niet lukt en er meldingen van overlast zijn, zullen wij in 2024 deze meldingen oppakken, bijvoorbeeld door gerichte controles op bekende hangplekken. Daarnaast kennen we in de gemeente Nunspeet al jaren een ‘jeugd op straat overleg’. Meldingen van inwoners m.b.t. overlast door jeugd komen (m.n.) binnen bij gemeente en politie. Die meldingen worden integraal besproken in het jeugd op straat overleg.
Aan dit overleg nemen zowel interne partijen als externe partners deel, zoals straathoekwerk, politie, boa’s, maar ook organisaties zoals tactus kunnen worden aangehaakt. In dit overleg wordt per situatie bekeken wat een goede aanpak is voor het voorliggende probleem. Overigens zijn er ook meldingen van overlast die niet als dusdanig hinderlijk beoordeeld worden. In dat geval kan een melding eenvoudig (bijvoorbeeld telefonisch) worden afgedaan. Alcoholwet Na een aantal bewogen jaren als gevolg van corona draait de horeca weer als vanouds. In 2024 zal weer gecontroleerd gaan worden of de vergunningen nog in orde zijn en of de juiste leidinggevende (die op het aanhangsel staat) aanwezig zijn. Ook zullen er tien handhavingscontroles plaatsvinden bij de ‘zwaardere horecabedrijven’. Tijdens deze controles zal de aandacht hoofdzakelijk liggen op het schenken onder de 18 jaar. De boa’s zullen indien noodzakelijk hierbij samenwerken met de politie danwel externe ondersteuning inhuren. Kleine ergernissen Jaarlijks worden er ongeveer 800 meldingen door burgers ingediend. Deze komen voor het overgrote gedeelte binnen via de meldingen applicatie die op de website staat. Deze meldingen zijn heel divers van aard.
Te denken valt aan meldingen over foutgeparkeerde auto’s, grote bedrijfsbusjes die het uitzicht belemmeren, irritaties die buren onderling van elkaar ondervinden, maar ook jeugdoverlast of overlast door hondenpoep. Het afhandelen van deze meldingen, blijft een dagelijkse bezigheid. In september jl. is de nieuwe werkwijze SAM ingevoerd. SAM staat voor Service Aan de Melder, wat inhoudt dat bij elke melding de melder telefonisch wordt benaderd. De eerste reacties van melders hierover zijn erg positief. Deze werkwijze zetten wij in 2024 voort. Fietsen in de Dorpsstraat Tijdens de openingstijden van de winkels in het centrum geldt er een verbod om te fietsen in de Dorpsstraat. In de tweede helft van 2023 zijn op meerdere momenten in burger ‘tellingen’ gedaan en hieruit is naar voren gekomen dat dit verbod nog regelmatig wordt overtreden. Daarnaast is er een enquête gehouden over de mate van overlast die zowel de winkelbezoekers als de ondernemers ondervinden van fietsers in het voetgangersgebied. De resultaten van beiden geven aanleiding voor meer handhaving hierop in 2024. Zichtbaarheid boa’s De laatste jaren is de wijkagent steeds minder zichtbaar op straat. Hierdoor is de plaats van de boa in de lokale veiligheid en leefbaarheid nog belangrijker geworden. Naast de talrijke taken die boa allemaal op moet pakken, is zichtbaarheid voor de burger en ondernemer een belangrijk aspect.
- 10 -
Toezicht i.v.m. tijdelijke opvang AMV Recentelijk is de omgevingsvergunning verleend voor de opvang van maximaal 100 AMV voor een periode van maximaal 5 jaar in het pand aan de Elspeterweg 44 in Nunspeet. In de vergunning is al voorwaarde opgenomen dat het COA 24/7 (telefonisch) bereikbaar is voor omwonenden. Daarnaast zorgt het COA 24/7 voor beveiliging en toegangsbeheer op de locatie zelf. In het participatietraject met de omgeving is de afspraak gemaakt dat, in ieder geval de eerste periode, de gemeente zelf buiten de opvanglocatie ook extra toezicht in zal zetten. Dit extra toezicht zal middels inhuur plaatsvinden. Groene handhaving De boa domein 2 houdt toezicht en is zichtbaar in de natuurterreinen van de gemeente. Het toezicht richt zich o.a. op de toeristische plekken en hangplekken in het buitengebied, de openstellingsregels, loslopende honden, dumpingen maar ook op natuurbrandpreventie. De boa werkt hierbij regelmatig samen met de externe partners zoals politie, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Provincie en Omgevingsdienst. Met deze externe partners vinden er ook regelmatig integrale handhavingsacties plaats. Onrechtmatige bewoning Door onder andere de huidige krapte op de woningmarkt en de hoge koop- en huurprijzen van huizen is de verwachting dat de onrechtmatige bewoning de afgelopen jaren weer licht is toegenomen.
We spreken bewust over een ‘verwachting’ aangezien niet iedereen zich feitelijk laat inschrijven op het adres waar zij of hij woonachtig is. Mensen weten namelijk dat bewoning van een object dat niet bestemd is als woning strijdig is en handhaving kan opleveren. Vanwege de woningproblematiek heeft het college inmiddels diverse beleidsregels voor diverse doelgroepen vastgesteld op basis waarvan bewoning van o.a. een recreatieverblijf of bijgebouw bij uitzondering mogelijk kan worden gemaakt. Het gaat dan om de ‘Pauzewoningregeling’, de ‘Overbruggingsregeling’, de regeling ‘Tijdelijke bewoning bijgebouwen’ en het ‘Premantelzorgbeleid’. Daarnaast vindt ook de huisvesting van een groot aantal Oekraïners (GOO locatie) plaats op een recreatiepark. Gelet op bovengenoemde maatschappelijke ontwikkelingen en de regelingen die de gemeente Nunspeet bezit, is in 2023 besloten om de handhaving van onrechtmatige bewoning anders aan te pakken dan voorgaande jaren. Vooropgesteld blijft gelden dat onrechtmatige bewoning niet is toegestaan en dat hierop gehandhaafd wordt. Echter zullen we hierbij niet formeel juridisch maar meer de menselijke maat toepassen. De toezichthouder recreatieparken gaat het gesprek aan met bewoners om de situatie in kaart te brengen en te beoordelen of er een passende oplossing is voor de situatie door middel van gebruikmaking van één van de bestaande beleidsregels.
Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kan alsnog een handhavingstraject worden opgestart. Eventueel kan ook een langere begunstigingstermijn worden toegepast. Voorgesteld wordt deze lijn in 2024 door te zetten. 3.3 Doelstellingen per thema / kleurspoor Net als voorgaande jaren worden de prioriteiten per kleurspoor verder uitgewerkt in doelstellingen. Per doelstelling is een aantal prestatie-indicatoren opgenomen. Deze prestatieindicatoren vloeien voort uit de prioriteiten die zijn gesteld en beschrijven welke taken concreet in 2023 uitgevoerd gaan worden. Door het benoemen van prestatie-indicatoren kan inzichtelijk worden gemaakt hoeveel controles leiden tot handhaving. Op basis daarvan kan het naleefgedrag voor dat onderwerp vastgesteld worden. De mate van naleefgedrag zal mede bepalend zijn voor het vaststellen van de prioriteiten in 2023. Deze werkwijze is een uitvoering van de kadernota VTHbeleidsplan en draagt derhalve bij aan het realiseren van de hoofddoelstelling: het bevorderen van naleefgedrag van wet- en regelgeving door burgers en bedrijven. Hieronder volgt per kleurspoor de doelstelling en de prestatie-indicator voor de taken met een hoge prioriteit.
- 11 -
3.3.1 Doelstelling OO&V en ruimte De gemeentelijke Boa’s worden in de openbare ruimte breed ingezet, waarbij prioriteit is gegeven aan een aantal hieronder genoemde terreinen. De Boa’s zijn buiten zichtbaar, durven overtreders aan te spreken en als dat nodig is handhavend op te treden. Dit alles om het naleefgedrag bij burgers te bevorderen. Prioriteiten 2024 Overlast hondenpoep
Evenementen Parkeercontroles
Stalling fietsen NS Station Jeugdoverlast Alcoholwet Toezicht kleine ergernissen Fietsen in de Dorpsstraat
Prestatie-indicatoren 2024 Er wordt tijdens de surveillance dagelijks gecontroleerd op overlast hondenpoep (zowel de overtreding heterdaad ‘hondenpoep’ als het bij zich dragen van middelen voor het opruimen van hondenpoep) Bij 100% van de grote evenementen wordt toezicht uitgevoerd door de Boa’s. Bij kleine evenementen wordt 25% toezicht uitgevoerd. Er wordt twee dagdelen per week gecontroleerd op parkeren en de nadruk ligt daarbij op het centrumgebied (waaronder oneigenlijk gebruik invalideparkeerplaats) 6x per jaar wordt gecontroleerd op fout gestalde fietsen en fietswrakken bij het NS Station. 100% van meldingen worden op een passende manier opgepakt. Er worden 10 controles uitgevoerd op naleving Alcoholwet bij de ‘zwaardere horecabedrijven’. Er wordt vijf dagdelen per week besteed aan de afhandeling van kleine ergernissen/klachten. 1x per maand wordt een prikactie uitgevoerd en handhavend opgetreden tegen het negeren van het fietsverbod in de Dorpsstraat.
3.3.2 Doelstelling bouwen/RO Het actief toezicht houden op de naleving van regels en vergunningen met als doel om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te beschermen en waar mogelijk te verbeteren en hierbij zichtbaar te zijn voor de burger. Prioriteiten 2024 Bouwen zonder/in afwijking de omgevingsvergunning.
Prestatie-indicatoren 2024 van De verleende omgevingsvergunningen voor de activiteit Bouwen worden minimaal 1x door de toezichthouder gecontroleerd tijdens bouwwerkzaamheden. Onrechtmatige bewoning 100% van de nieuwe BRP-inschrijvingen (op recreatieparken) recreatiewoningen worden opgepakt. Onrechtmatige bewoning overig 100% van de nieuwe BRP-inschrijvingen worden opgepakt. (niet tot bewoning bestemde gebouwen) Toezicht brandveiligheid Toezicht vindt plaats middels een risicogerichte aanpak, waarbij de focus ligt op objecten met de hoogste risico’s voor gebruikers en voor de omgeving en objecten waarbij risico’s bestaan voor hulpverleners
3.3.3 Doelstelling Groen
- 12 -
Onder de doelstelling Groen valt het toezicht houden op en handhaven van de APV (groen gerelateerd) en de Wet natuurbescherming voor het beschermen en behouden van de natuur, milieu en landschap met al zijn waarden. Daarbij is het van belang dat de boa zichtbaar is op de natuurterreinen binnen de gemeente Nunspeet en toezicht houden op de naleving van de openstellingsregeling. Prioriteiten 2024 Prestatie-indicatoren 2024 Toezicht en handhaving natuurterreinen Toezicht houden en zichtbaar zijn op de natuurterreinen van de gemeenten, vooral in de weekeinden en vakantieperioden.
3.3.4 Doelstelling Milieu De toezicht en handhaving van milieutaken is belegd bij de ODVeluwe. De werkzaamheden vinden plaats op basis van een sturingsmodel. Binnen dit sturingsmodel zijn per bedrijfsbranche een risicoprofiel vastgesteld en zijn thema’s benoemd waar een wegingsfactor aan toegekend kan worden om gewogen prioriteiten te stellen. Bij de uitvoering van de handhaving wordt de landelijke handhavingsstrategie gevolgd. In deze strategie worden het effect van de overtreding en de kans op recidive meegewogen in het bepalen van de op te leggen sancties. Hiermee wordt bereikt dat iedere constatering een passende interventie krijgt en het proces om tot die interventie te komen overal hetzelfde verloopt. De ODVeluwe heeft samen met de gemeentelijke opdrachtgevers een jaarprogramma 2024 opgesteld. In dit jaarprogramma staan de speerpunten voor 2024 genoemd. Dit jaarprogramma zal binnenkort, afzonderlijk van het voorliggende HUP 2024, samen met de financiële consequenties in procedure worden gebracht bij de gemeenten. Prioriteiten 2023 Uitvoeringsplan op basis van sturingsmodel
Prestatie-indicatoren 2023 Uitvoeringsplan op basis van afgesproken workload en het jaarprogramma 2024
Specifieke handhavingsonderwerpen en ontwikkelingen Er zijn een aantal specifieke onderwerpen en ontwikkelingen die in 2024 van invloed (kunnen) zijn op de organisatie van toezicht en handhaving in de gemeente Nunspeet en op de uitvoering van de daaraan verbonden werkzaamheden. Omgevingswet De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden. Wij hebben ons als organisatie zo goed als mogelijk hierop voorbereid. Desondanks is het reëel te veronderstellen dat niet alles gelijk soepel zal gaan verlopen, mede door invloeden waar wij zelf geen grip op hebben zoals ICT. Ook is de verwachting dat nieuwe wetgeving zal leiden tot meer juridische procedures. De Omgevingswet kan dus gevolgen hebben voor de inzet van de juridische capaciteit. Wet kwaliteitsborging voor de bouw (WKb)
- 13 -
Gelijktijdig met de Omgevingswet is op 1 januari 2024 ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) gedeeltelijk in werking getreden. Voor met name grondgebonden woningen en kleinere bedrijfsgebouwen (vallen onder gevolgklasse 1) vervalt de preventieve toets aan het (nu nog geldende) Bouwbesluit en het reguliere toezicht op de bouwtechnische voorschriften tijdens de uitvoering van de bouw. Dit werk zal onder de Wkb door de kwaliteitsborger worden gedaan. Door de Wkb verdwijnen er enerzijds taken, maar anderzijds komen er (administratieve) taken bij. Er gelden namelijk meerdere melding- en informatieplichten. Het type bouwwerk bepaalt dus de procedure die gevoerd moet worden, waarbij met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook nog eens de ‘bouwknip’ is ingevoerd. Deze knip voorziet er in dat er een aparte vergunning geldt voor het technische en het ruimtelijk deel van een bouwplan. Het is duidelijk dat deze verandering gevolgen heeft voor zowel marktpartijen als voor onze toezichthouder en de vergunningverleners. Vooral de eerste periode kan dit gevolgen hebben voor de inzet. Daarnaast komen we in de beginperiode in een overgangsfase terecht, waarbij er nog toezicht moet worden uitgeoefend op de juiste uitvoering van werkzaamheden onder omgevingsvergunningen, die zijn verleend op basis van de oude wetgeving.
Handhavingsarrangement Politie - Boa Op dit moment vinden er gesprekken plaats met de politie eenheid Oost-Nederland om te komen tot een handhavingsarrangement waarin afspraken worden gemaakt over de samenwerking tussen politie en boa’s, meer specifiek in het vaststellen van de visie op samenwerking van de politie met de boa’s en het doorleven van de consequenties. Ook verschaft het arrangement duidelijkheid in de taken en bevoegdheden. Aanleiding voor het implementeren van handhavingsarrangementen is de aanhoudende discussie in de media en bestuurlijke overleggen over uitbreiding en taken van boa’s. Voorstaande wordt gevoed door een gevoelde terugtrekkende beweging van de politie op het gebied van handhaving en een toenemende behoefte van gemeenten aan handhavende capaciteit in de wijken. De politie heeft zich beraden op haar positie ten opzichte van boa’s en heeft de visie aan het papier toevertrouwd in verschillende beleidsdocumenten. Het meest actuele en prominente document, is de notitie: “Boa en politie, niet naast elkaar maar met elkaar”. Standpunt in de visie is dat de politie erop gaat inzetten om de samenwerking, daar waar nodig is, te versterken. Deze samenwerking kent in eerste aanleg drie invalshoeken, te weten daadwerkelijke samenwerking, informatiedeling en back-up (bij risico situaties).
De verwachting is dat het handhavingsarrangement in de eerste helft van 2024 gereed is voor besluitvorming. Het arrangement kan gevolgen hebben voor de taken en inzet van onze boa’s. Verkeershandhaving Per 1 januari 2024 hebben Boa’s Domein 1 aanvullende bevoegdheden gekregen voor verkeershandhaving. Het gaat daarbij specifiek om overtredingen die zien op het voeren van geen of onjuiste fietsverlichting, het negeren van rood licht door fietsers en voetgangers en het handheld telefoongebruik door fietsers. Handhaving op deze feiten is echter slechts mogelijk als in een gezamenlijk handhavingsarrangement met de politie (rand)voorwaarden staan beschreven waaronder handhaving plaatsvindt. Zoals vermeld is in onze politieregio nog geen handhavingsarrangement ingevoerd, maar loopt dit proces. Het college zal de verkeershandhaving in dit proces meenemen en integraal binnen alle handhavingstaken afwegen of verkeershandhaving van genoemde drie overtredingen prioriteit heeft. In deze afweging zal ook rekening moeten worden gehouden met de beschikbare capaciteit bij zowel de politie als de boa’s. Het ministerie van Justitie en Veiligheid adviseert ten aanzien van de verkeershandhaving namelijk om onder andere te beginnen met inzetten van acties op gerichte locaties samen met de politie.
ODVeluwe De ODNV en de OVIJ zijn per 1 januari 2024 gefuseerd en vormen tezamen de Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe). De verwachting is dat de fusie en de wijzigingen die de Omgevingswet op milieugebied kent, vooral de eerste periode van 2024 van invloed kan zijn op het toezicht en de handhaving.
- 14 -
- 15 -
Monitoren en rapporteren De handhavingsambities zoals vastgelegd in het beleidsplan VTH 2019-2022 van de gemeente Nunspeet en dit uitvoeringsprogramma (HUP 2024) worden gemonitord. Daarmee wordt de voortgang van de activiteiten bewaakt, kunnen afspraken tussentijds worden bijgestuurd en wordt naleefgedrag naar aanleiding van de uitgevoerde activiteiten vastgesteld. Dit gebeurt op verschillende manieren: - Het handhavingsuitvoeringsprogramma en jaarverslag wordt jaarlijks aan de provincie toegezonden. - Jaarlijks worden de kaders voor het HUP van volgend jaar ter peiling besproken in de Commissie AB. Over de prestatie-indicatoren / handhavingsinspanning als opgenomen in het HUP wordt 2x per jaar verantwoording afgelegd aan het college en deze verantwoording wordt ter kennisname aangeboden aan de Commissie AB. - De boa's registreren hun handhavingshandelingen, waarnemingen, waarschuwingen en maatregelen in het Boa Registratie Systeem (BRS). - Uitgeschreven strafbeschikkingen met proces-verbaal worden in de TM (Transactiemodule) van het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) ingevoerd. - De toezichthouders Bouwen / RO registreren hun controles in het registratiesysteem RX Mission. Ook de juridisch medewerkers werken vanuit dit systeem.
- Tijdens de portefeuillehouders overleggen komen er structureel onderwerpen ter sprake die staan beschreven in het HUP, vindt monitoring plaats en kan er indien nodig worden bijgestuurd.