AP 6c. Bijlage Afwegingskader huisvestingsinitiatieven wonen met zorg

DATUM

Juli 2021

PROJECTNUMMER

302.104

OPDRACHTGEVER

Gemeente Nunspeet

Afwegingskader huisvestingsinitiatieven wonen met zorg Aanleiding De gemeente Nunspeet ontvangt regelmatig verzoeken van zorginstellingen en/of projectontwikkelaars en ouderinitiatieven om voor mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben mee te werken aan de realisatie van een woonzorgconcept in de gemeente. Dit kan gaan om een verzoek om een bestaande woonvoorziening in te zetten als woonzorgaanbod, leegstaand vastgoed te transformeren naar een wonen/zorg-accommodatie of een vraag naar een geschikte locatie voor een wonen/zorg-accommodatie. Soms betreft het transformatie van bestaand vastgoed, veelal is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Uit de huisvestingsopgave wonen met zorg van de gemeente Nunspeet blijkt dat er voor verschillende doelgroepen met verschillende zorgzwaartes behoefte is aan extra woonzorgaanbod en zelfstandige woningen. Om tegemoet te komen aan de huidige en toekomstige vraag gebruiken partijen een afwegingskader waarmee op een evenwichtige manier toch uitbreiding van woonzorgvastgoed mogelijk wordt gemaakt, die aansluit bij de behoefte zoals die tot uiting komt in de huisvestingsopgave wonen met zorg.

Toepassing Het afwegingskader is een Sociale Meetlat die eenvoudig te gebruiken is, en heeft niet de intentie om nieuwe regels en protocollen te introduceren. Ook is het kader geen afvinklijst en wil niet suggereren initiatieven met wiskundige zekerheid te kunnen beoordelen. Het geeft wél handvatten om een beoordeling te doen en te onderbouwen. Zo kan dit kader op verschillende manieren gebruikt worden. Het kan dienen als input voor een constructief gesprek met initiatiefnemers die nog niet zo concreet zijn met hun plan. De onderwerpen uit dit kader kunnen een aanmoediging zijn om een initiatief verder te ontwikkelen; het maakt concreet wat voor aspecten de gemeente als meerwaarde beschouwt. Wanneer een initiatief vervolgens concreet genoeg is kan dit instrument daadwerkelijk dienen als afwegingskader. Dan moet er wel minimaal inzicht zijn in de volgende onderwerpen: • Is er behoefte in de gemeente aan een (nieuwe) voorziening voor deze doelgroep? • Wat zijn de kenmerken van de zorgdoelgroep? • Wel/niet geclusterd wonen? • Woonconcept: hoe uitgerust?  Zelfstandig/ onzelfstandig • Hoe wordt de zorg geleverd? (24 uurs, (on)planbare zorg, mantelzorg etc.)

• • • • • • • • •

Om hoeveel plaatsen/woningen gaat het? Om welk type locatie gaat het? (wijk, kern, prikkelarm etc.) Is er een ondergrens voor soorten en aantal voorzieningen? Gaat het om zelfstandige eenheden? ‘Ja, mits’ aanhouden Gaat het om nieuwbouw of bestaand vastgoed? Gaat het om huur of koop? Is het betaalbaar? Waarop is de keuze voor de gemeente Nunspeet gebaseerd? Is een locatie in beeld?

Kortom, het afwegingskader is bedoeld als instrument om te kunnen bepalen of een initiatief een meerwaarde heeft voor de gemeente en kwantitatief de juiste toevoeging is aan het huidige woonzorgaanbod. Hiermee wordt bepaald of een initiatief omarmd wordt of niet. Wanneer een initiatief voldoende concreet is (zie bovenstaande bullets), toetsen we een initiatief aan de hand van deze stappen: Stap 1. Kwantitatieve toetsing: is er behoefte aan dit initiatief? Stap 2. Kwalitatieve toetsing: hoe scoort het initiatief op onderwerpen als sociaal beleid, afzetbaarheid, locatie, en financiële criteria. Stap 3. Besluit toetsing De mate waarin een plan goed scoort op de verschillende onderdelen geeft voldoende indicatie of de gemeente positief tegenover een plan staat of niet. Vervolgens kan de initiatiefnemer na stap 3, al dan niet geholpen door de gemeente, alsnog een reguliere vergunningaanvraag moeten doen en zich houden aan de daarvoor geldende procedures.

2

Stap 1: Kwantitatieve toetsing: is er behoefte aan dit initiatief? Draagt het initiatief bij aan het invullen van huidige of toekomstige tekorten? Aan de hand van het onderzoek naar de huisvestingsopgave Wonen met Zorg (Companen, 2021), wordt getoetst hoe groot het tekort is voor de beoogde doelgroep. Daarmee wordt bepaald in hoeverre het initiatief bijdraagt aan de actuele huisvestingsopgave die er ligt.

Stap 2: Kwalitatieve toetsing De beoogde doelgroep van een initiatief heeft grote invloed op het belang van een criteria en hoe deze geïnterpreteerd moet worden. Een ‘geschikte locatie’ betekent bijvoorbeeld voor kwetsbare GGZ-bewoners iets anders dan voor mensen met dementie. Een ander voorbeeld is ‘bereikbare gewenste voorzieningen’, voor ouderen is een supermarkt op rollatorafstand wenselijk, terwijl een andere groep prima zelfstandig voorzieningen kan bereiken. Bij het invullen van onderstaande criteria dient daarom altijd de beoogde doelgroep in het achterhoofd worden gehouden. Afzetbaarheid: sluit het plan kwalitatief aan bij de behoefte van de doelgroep? Criteria afzetbaarheid

Score + 0 -

nvt.

1. Zijn de woningen betaalbaar? Voldoet het aanbod aan de gedifferentieerde maximale huurprijzen per doelgroep? 2. Zijn de woonlasten betaalbaar? Wordt er niet alleen rekening gehouden met huur, maar ook met energiekosten, eigen bijdrage en overige kosten? 3. Biedt het initiatief een woonvorm waar vraag/behoefte naar is? 4. Hoe is de zorg georganiseerd t.a.v. de volgende elementen: - Planbare zorg - Onplanbare zorg - Betaalbaarheid van WMO en WLZ Locatie: is het geschikt voor het realiseren van woningen voor de doelgroep in relatie tot het aanbod in de kern/gemeente of regio? Criteria locatie

Score + 0

- nvt.

5. Hebben we te maken met een sociaal veerkrachtige wijk of kern in verband met de sociale draagkracht? Daarnaast, beoordeelt gemeente positief over het draagvlak op buurt- of straatniveau? 6. Sluit de omgeving aan bij de behoeften van de doelgroep? 7. Kunnen de voorzieningen in het woonzorgconcept door buurtbewoners gebruikt worden? 8. Zijn er maatschappelijke en commerciële voorzieningen in de wijk of kern, zoals winkels, ruimte voor ontmoeting, huisarts etc. die wenselijk en goed toegankelijk zijn? Lokaal sociaal beleid: sluit het initiatief aan bij het lokaal sociaal beleid? Criteria sociaal beleid

Score + 0 -

nvt.

9. Beoogt het initiatief een gewenste mate van gemeenschappelijkheid in het wonen? 10. Is er sprake van een burgerinitiatief en/of heeft het initiatief reeds lokale verankering in de wijk of kern? 11. Is er ruimte en mogelijkheden voor ontmoeting met andere buurtbewoners?

3

12. Gaat het om een gemengde woonvorm (ihkv. voorkomen vereenzaming) waarbij zorgvragers- en dragers of verschillende doelgroepen samen leven? 13. Is het initiatief een kleinschalige voorziening? 14. Bevordert het plan doorstroming vanuit dure beschermde (intramurale) woonvormen? Financiële criteria Criteria financieel

Score + 0

- nvt.

15. Heeft het initiatief een sluitende begroting voor realisatie? 16. Wordt de zorg efficiënt en doelmatig georganiseerd, zodat de zorg zowel in geclusterde setting als individueel geleverd kan worden? 17. Wordt het PGB niet alleen ingezet voor individueel gebruik maar ook voor meer collectief aanbod? 18. Kan het initiatief onderbouwen dat er een structurele of eenmalige kostenbesparing op van (semi)publieke middelen wordt gerealiseerd?

Stap 3: Besluit toetsing Totale score kwalitatieve toets Kijkend naar de toegekende kleurcodes, hoe scoort het plan overwegend?

Doorzetten plan Aanpassen plan Aanvraag afwijzen

Daarnaast is de volgende overweging te maken bij een beoordeling: • Wanneer het plan goed scoort is het te overwegen om financiële ondersteuning, organisatorische ondersteuning of beleidsmatige ruimte te bieden wanneer daar noodzaak toe is.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Formele toets: De formele vergunningsaanvraag start hierna, afhankelijk van de complexiteit van het initiatief.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4