AP 6b Raadsinformatiebrief vluchtelingen juni 2022

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

9 juni 2022

onderwerp: Informatievoorziening opvang vluchtelingen Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen binnen onze gemeente. Algemeen beeld Er is sprake van stabilisering/ lichte afname in de vluchtelingenstroom; de druk is afgenomen. In de maand mei is er in de gemeente Nunspeet geen nieuwe instroom van vluchtelingen geweest. In deze maand zijn er 12 mensen vertrokken waarvan 11 terug naar Oekraïne. En deze week gaan er weer 6 terug. De situatie in Oekraïne zelf is en blijft onverminderd spannend. Het doel om in Noord- en Oost-Gelderland 3000 mensen op te vangen, gaat lukken en met 250 mensen in Nunspeet zitten wij boven de norm. NBO (Nunspeet Biedt Onderdak) geeft het signaal af dat het zijn taak aankan, maar dat het wel veel van de vrijwilligers vergt. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn er geen bijzonderheden. Registratie Op dit moment is 36% van de vluchtelingen ingeschreven in de BRP registratie. Er is een tolk betrokken bij de afspraken en een extra vertaler van documenten ingehuurd. Momenteel worden ongeveer 20 mensen per week ingeschreven. Naar verwachting heeft voor het einde van deze maand iedereen een uitnodiging voor een intake ontvangen en is rond half juli iedereen ingeschreven. Voor mensen die willen en kunnen werken is het BSN nog een vereiste.

Vanuit NBO is enkele weken geleden de oproep gedaan om aan te geven als dit voor de betreffende persoon van toepassing is. Deze groep is met prio uitgenodigd. Per 3 juni jl. hebben 108 personen een BSN ontvangen. Daarmee heeft op dit moment nagenoeg iedereen die werkt of wil werken een BSN of krijgt die

Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

binnenkort. Ruim veertig personen hebben een afspraak voor een intake staan of is inmiddels hun intake afgerond en zitten nu in de fase van beoordeling en krijgen heel binnenkort hun BSN. Ook is gestart met (de voorbereiding van) de intake van de veertig minderjarige (wees)kinderen die in het steunpunt Mudde/Kok (voormalige GPS-locatie) verblijven. De ervaring van de mensen die ingeschreven worden is goed. Dit blijkt ook uit het volgende compliment dat met de burgemeester werd gedeeld: “Afgelopen vrijdag zijn onze vier gasten ingeschreven in de BRP, hun BSN zal inmiddels aangevraagd zijn. Mariyola weet goed waar ze mee bezig is en werkt zeer gestructureerd. Ze begeleidt de nieuwe kracht ook heel netjes.” Huisvesting Binnen de gemeente Nunspeet worden op dit moment 228 vluchtelingen uit de Oekraïne opgevangen. Een deel van deze mensen (138) wordt opgevangen binnen particuliere opvanglocaties (POO). Daarnaast verblijven er 90 mensen in de gemeentelijke opvanglocaties (GOO). De groep van 40 weeskinderen bevindt zich nog steeds in de voormalige GPS locatie. Verder zijn er recreatieobjecten bij Europarcs (Bad Hoophuizen en Veluwemeer) en Familiehuis Nunspeet in gebruik als gemeentelijke opvanglocaties. Vanwege de aanstaande zomerperiode is er binnen de particuliere opvang een doorstroming op gang naar de gemeentelijke opvang.

Er zijn nog verschillende adressen van particuliere woningen en recreatieobjecten die worden vastgelegd als gemeentelijke opvanglocatie. Met deze locaties plus nog een aantal extra objecten bij Europarcs, is de gemeentelijke opvang in staat om de huisvesting in de zomerperiode aan te kunnen. Daarnaast wordt er gewerkt om een semipermanente gemeentelijke locatie op te richten. Dat zal voor de termijn na de zomer nodig zijn om de opvang aan te kunnen. De verschillende offertes worden vergeleken en locaties worden onderzocht of ze geschikt zijn. Statushouders Met bungalowpark De Hoefstal in Hulshorst zijn afspraken gemaakt over het beschikbaar stellen van een viertal onderkomens /chalets voor de tijdelijke huisvesting van statushouders. Hoewel het even een aanloop nodig had, zijn in drie chalets statushouders gehuisvest en het vierde chalet volgt binnenkort. De statushouders die tijdelijk zijn gehuisvest op bungalowpark De Hoefstal zijn inmiddels gestart met het integratietraject. Tussen het COA en de eigenaar van bungalowpark De Hoefstal zijn afspraken gemaakt over de kosten van deze tijdelijke opvang. Er is afgesproken dat bungalowpark De Hoefstal direct factureert aan het COA; dit verloopt niet via de gemeente. Het COA en bungalowpark De Hoefstal hebben afspraken gemaakt over de kosten van huur, gas/water/licht, etc.

Deze kosten gaan dus allemaal door naar het COA, daarnaast betaalt het COA leefgeld aan de statushouders. Gezien de aanhoudende problemen bij de opvang van asielzoekers in AZC/aanmeldcentrum Ter Apel, gaat de rijksoverheid van de gemeenten extra inzet vragen voor de huisvesting van statushouders. Coördinatie vrijwilligersinitiatieven Op dit moment worden de meeste activiteiten vanuit de structuur en onder coördinatie van NBO georganiseerd. Er is echter ook aansluiting gevonden met Stichting Present om activiteiten die lokaal al georganiseerd worden, bijvoorbeeld vanuit welzijn, ook in te kunnen zetten voor de vluchtelingen. Concrete voorbeelden hiervan zijn fietsles, taalles en diverse activiteiten voor jongeren. We onderzoeken de komende weken een mogelijke verlenging van de inzet van zowel de coördinatie vanuit NBO als de schakelfunctie van Present. Onderwijs Tot de zomer blijft het onderwijs voor de Oekraïense vluchtelingen zoals het eerder opgezet is. Na de zomer worden de kinderen voor het basisonderwijs (groep 3 t/m 8) gecentraliseerd in één of meerdere fulltime taalklassen in Nunspeet. Dit is op basis van het advies van de regiegroep onderwijs Nunspeet, waarin vertegenwoordigers van het onderwijs zitten en de gemeente, en op basis van het advies vanuit de Rijksoverheid.

Op deze manier worden expertise en financiën gebundeld om de Oekraïense vluchtelingen zo goed mogelijk onderwijs en ondersteuning te bieden.

De taalklas is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de besturen en de gemeente, waarbij deze vanuit één schoolbestuur wordt aangeboden. Er is ruimte voor de taalklas(sen) in de Da Costaschool Nunspeet, waardoor de groepen in de scholen die nu opvang/onderwijs bieden, komen te vervallen. Voor de Oekraïense vluchtelingen in de leeftijd van 2 tot en met 4 jaar zijn we bezig om na de zomer te kunnen starten met een gratis speelgroep met behulp van vrijwilligers. Dit wordt gezamenlijk opgepakt door de kinderopvang, onderwijs, NBO en gemeente. De kleuters die 5 jaar zijn en daarmee leerplichtig in Nederland, worden in de kleutergroepen verspreid over de scholen onder gebracht. Voor de Oekraïense vluchtelingen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs blijft het ISK beschikbaar. Inmiddels zijn er groepen in Harderwijk, Nunspeet en Elburg. Na intake wordt gekeken wat de best passende plek is voor het kind. Stichting Present gaat starten met taalles voor de volwassen Oekraïense vluchtelingen. Dagactiviteiten NBO heeft een programma ontwikkeld voor het bieden van dagactiviteiten voor de vluchtelingen. Voor de opvang bij Mudde/Kok is dit vanzelfsprekend anders dan bij de particuliere opvang. Het programma is afgestemd op de wensen en behoeften van de vluchtelingen en is te raadplegen op de website van NBO. Hier wordt volop gebruik van gemaakt.

Sport De gemeente Nunspeet staat garant voor lidmaatschapskosten voor het sporten door Oekraïense vluchtelingen. De garantstelling geldt in ieder geval tot 1 juli 2022. Momenteel wordt bekeken of er een verlenging van deze garantstelling nodig is. Voor deelname via het Jeugdfonds sport en cultuur is meer informatie opgevraagd. Volwassenen kunnen hier sowieso geen aanspraak op maken. Verwacht wordt dat er een verzoek bij het college wordt ingediend om de datum van de garantstelling te verlengen tot 1 oktober 2022. De eerste facturen worden begin juni verwacht. Hierna kan er een beeld worden geschetst van hoeveel gebruik er wordt gemaakt van de garantstellingsregeling. Gezondheidszorg Er is in de afgelopen tijd veel werk verzet door vrijwilligers en (zorg)professionals om de Oekraïense vluchtelingen te ondersteunen bij hun gezondheid. Er ontstaat een groot netwerk waarbij vrijwilligers, gemeente en zorgprofessionals elkaar steeds beter weten te vinden. Er is bijvoorbeeld onlangs een koppeling gemaakt tussen NBO en Stimenz. Zij kunnen vluchtelingen uit Oekraïne ondersteunen als dat nodig is. Via Medicamus zijn afspraken gemaakt met de apotheken in Nunspeet, waardoor vluchtelingen medicatie in Nunspeet kunnen ophalen als dat nodig is.

De benodigde informatieoverdracht rondom het thema gezondheid gaat via de website van NBO (Nederlands en Oekraïens), ook is er een informatieblad verspreid waarin de belangrijkste punten vermeld staan. NBO werkt via steunpunten voor de gastgezinnen. Deze steunpunten krijgen de informatie die nodig is en verspreiden deze onder de gastgezinnen. Er is echter wel een aantal aandachtspunten:  Het spreekuur voor vluchtelingen bij de huisartsenpost in Harderwijk kan in de zomer niet gecontinueerd worden; er wordt naar een oplossing gezocht.  De vaccinaties voor jonge kinderen (0-4 jaar) en oudere kinderen heeft prioriteit om een mogelijke uitbraak van mazelen te voorkomen. Vluchtelingen worden geïnformeerd dat ze gratis gebruik kunnen maken van het Nederlandse vaccinatieprogramma. De JGZ, Icare, neemt 0-4 jarigen direct mee in het Nederlandse Rijksprogramma. Leefgeld Momenteel hebben alle Oekraïense vluchtelingen óf een bankrekening óf een moneycard van de gemeente ontvangen. Zij kunnen dus allemaal beschikken over het leefgeld.

Indien er een cash-voorschot is verstrekt, dan is het verrekend met het geld dat is uitbetaald op de bankrekening of moneycard. De gemeente probeert erop te sturen dat de vluchtelingen zo snel mogelijk een bankrekening openen. Voor veel vluchtelingen blijft het echter onmogelijk een bankrekening te openen vanwege het ontbreken van de juiste documenten (ook wanneer er een BSN is afgegeven). Zolang er nog geen bankrekening kan worden geopend, kunnen ze blijven beschikken over de moneycard. Bij de afgifte van de moneycards is een begeleidende brief meegegeven in het Nederlands, Engels en Oekraïens. De moneycard kent een limiet van € 2.000 per kaart. Voor grote gezinnen betekent dit dat er twee moneycards zijn afgegeven. Alleen de gemeente kan het geld opwaarderen op deze kaarten. Dit gebeurt altijd de laatste werkdag van de maand, zodat de vluchteling in de nieuwe maand (waarvoor het geld is bedoeld) kan beschikken over het leefgeld. De gemeente ontving het signaal dat veel Oekraïense vluchtelingen zich melden bij de Voedselhulp Nunspeet, zodat ze meer geld over houden om naar Oekraïne te kunnen sturen. Dit is niet de bedoeling, omdat het leefgeld is bedoeld voor het onderhoud van het gezin dat in Nederland verblijft. Hier zijn gesprekken over gevoerd met de Voedselhulp. Zij zijn hier alert op.

Vanaf 1 juni 2022 is er een medewerker aangetrokken die zich specifiek richt op de uitvoering van het verstrekken van het leefgeld (24 uur per week via detachering). Deze medewerker is tevens de contactpersoon voor de steunpunten en gastgezinnen wanneer er vragen zijn over het leefgeld. Werk Vanaf 1 april mogen vluchtelingen in loondienst werken. Dit geldt voor de vluchtelingen die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie vallen. De werkgever heeft dan geen tewerkstellingsvergunning nodig. De werkgever moet wel twee dagen voordat een werknemer start hiervan melding doen bij het UWV. In de huidige regeling (tot 1 juli) stopt het leefgeld bij werkaanvaarding vanaf de 1e dag van de volgende maand. Het is nog niet bekend hoe de vervolgregeling eruit ziet. NBO coördineert tot en met de zomervakantie vraag en aanbod en draagt daarna de taak over aan de gemeente. Er zijn op dit moment 28 Oekraïense vluchtelingen aan het werk. Zij zijn, op een enkeling na, allemaal werkzaam bij werkgevers in de gemeente Nunspeet. Het merendeel is aan het werk in de toeristische sector/horeca. Vervoer Omdat nog steeds veel vluchtelingen zich binnen de particuliere opvang bevinden, wordt het vervoer vaak door de betreffende gastgezinnen geregeld. Van de beschikbare 9-persoons bus wordt goed gebruik gemaakt, vooral voor vervoer richting school.

De financiering van de huur van de bus wordt geregeld vanuit de gemeente, de kerken zorgen voor de benodigde brandstof. Ook de inzet van dit vervoer wordt meegenomen in de evaluatie die de komende weken plaatsvindt. Communicatie Het mediabeeld rond de opvang van de vluchtelingen is rustig. We monitoren continu de informatiebehoefte en spelen daar zo nodig direct op in, in afstemming met de VNOG. De informatievoorziening naar de vluchtelingen zelf verloopt hoofdzakelijk via NBO. En dat gaat goed. Centrale informatiebron voor zowel inwoners, mensen die onderdak bieden als de vluchtelingen zelf is de website www.nunspeetbiedtonderdak.nl. De geboden informatie wordt weergegeven in het Nederlands én Oekraïens. Financiën Om externe facturen (bijv. voor inhuur van personeel, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen betalen, hebben we een voorlopig 'werkbudget ‘opvang en hulp voor Oekraïense vluchtelingen' van € 500.000 beschikbaar gesteld. Gezien de toezegging van de rijksoverheid vertrouwen we erop dat dit soort kosten volledig door het rijk worden vergoed. De dekking van het 'werkbudget' is dan ook de vergoeding die wordt ontvangen van het rijk. In de volgende brief zal inzicht worden gegeven in de stand van zaken rond het werkbudget.

Het kabinet heeft recent de ‘ministeriële regeling opvang ontheemden’ vastgesteld. Op basis hiervan vergoedt het rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van ontheemden voor zowel de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) als de Particuliere Opvang Oekraïners (POO). Deze regeling is op 3 juni 2022 gepubliceerd in de Staatscourant. De regeling voorziet in het verstrekken van een specifieke uitkering aan gemeenten voor het vergoeden van de kosten die zijn gemaakt ten behoeve van het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne in de Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO) en de Particuliere Opvang Oekraïne (POO). Deze regeling ziet op de vergoeding van de kosten voor de eerst acute fase van 1 maart 2022 tot en met 1 juni 2022. De staatssecretaris kan deze periode met drie maanden verlengen. Op basis van deze regeling zal de gemeente Nunspeet een aanvraag (via SISA) indienen voor de bekostiging van de opvang. Dit gebeurt voornamelijk via normvergoedingen waarbij het normbedrag voor GOO al bekend is, maar het normbedrag voor POO nog bepaald moet worden. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de transitiekosten een vergoeding van de werkelijke kosten. Hierbij is goedkeuring aan de voorkant noodzakelijk.

Gevolgen voor de ambtelijke organisatie en de dagelijkse werkzaamheden In een vorige informatiebrief is gemeld dat de opvang van de vluchtelingen een fors beslag legt op de ambtelijke capaciteit en dat dit onvermijdelijk gevolgen heeft voor de voortgang van een aantal reguliere werkzaamheden. Daarbij is globaal aangegeven welke werkzaamheden in ieder geval vertraging zullen oplopen. Ook is aangegeven dat we dit gedeeltelijk proberen op te vangen door inhuur van externe personele capaciteit. Op dit moment valt hierover nog niet veel meer concreets te vermelden. Zodra er zich in dit verband knelpunten gaan voordoen, zullen we dit melden via de reguliere mededelingenbrieven aan de raadscommissies.

Tot zover voor dit moment. Zolang dat nodig is blijf ik u periodiek op de hoogte houden van de relevante ontwikkelingen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, Céline Blom