AP 6b Raadsinformatiebrief vluchtelingen april 2022

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

28 april 2022

onderwerp: Informatievoorziening opvang vluchtelingen Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen binnen onze gemeente. Algemeen beeld Het huidige beeld kan worden gekenschetst als ‘stabiele hectiek’. Er is stabiliteit in de in- en uitstroom van Oekraïense vluchtelingen, maar daarnaast moet er continu ingespeeld worden op de actualiteit, waaronder allerlei nieuwe regelingen die geïmplementeerd dienen te worden. De contouren op landelijk niveau worden steeds beter zichtbaar. Inmiddels is formeel besloten om het aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen te verhogen van 50.000 naar 75.000 in een tijdlijn richting 1 juli 2022. Dit betreft de gemeentelijke opvang (GOO). De doelstelling van 50.000 bedden is inmiddels behaald op enkele locaties na die ca. halverwege mei klaar zullen zijn. Het verschil tussen particuliere opvang (POO) en GOO wordt steeds lastiger, met name vanwege de verschillende (financiële) regelingen die daarmee gepaard gaan. Naast de POO en GOO wordt nu ook een NOO (Nationale Opvang Oekraïners) opgezet, maar het is nog onduidelijk welke vorm dit krijgt. Er zullen 15.000 opvangplekken beschikbaar gesteld worden in Rijksvastgoed.

Lokaal gezien hebben we onze doelstelling om in Nunspeet 250 vluchtelingen op te vangen behaald, met soms een schommeling in aantallen daarboven of -onder. NBO stuurt uitstekend op deze doelstelling. Bij grote uitschieters kunnen we de veiligheidsregio inschakelen. Ondanks de verhoging in aantallen door het Rijk kunnen we vasthouden aan onze doelstelling van 250. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn er geen bijzonderheden. Registratie NBO verzorgt de registratie van de vluchtelingen. Zaken die worden geregistreerd zijn: - naam; - opvangadres; Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

-

aanwezige documenten (paspoorten, geboorte aktes); behoeften m.b.t. zorg, onderwijs, werk etc.

Op basis van die registratie krijgt iemand leefgeld en een uitnodiging voor de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP). Na deze inschrijving ontvangt iemand een BSN nummer. Vanuit het ministerie is benadrukt dat de registratie kwalitatief helemaal goed en volledig moet zijn. Dit in verband met in de toekomst bijvoorbeeld kindertoeslag. Per vluchteling vergt dit ongeveer 2 uur werk dat alleen door onze BRP specialist uitgevoerd kan worden. Daar heeft de gemeente Nunspeet er één van. Voor de vluchtelingenstroom waren er al geen BRP specialisten op de inhuurmarkt te vinden en dat is nu nog steeds zo. We zijn dus beperkt door deze capaciteit. Omdat dit een landelijk probleem is, is het verstrekken van leefgeld gelukkig losgekoppeld van een BSN nummer, kan via Bunq bank zonder BSN nummer een rekening geopend worden en hebben we via NBO overige behoeften goed in beeld. Het niet hebben van een BSN nummer leidt op dit moment dus niet tot directe, grote, nadelige gevolgen voor de vluchtelingen zelf. Alleen voor de mensen die aan het werk kunnen, is een BSN vereist. Om die reden geven we die groep prioriteit. Dit laat onverlet dat de inschrijving in de BRP van ook de andere personen snel in orde moet worden gemaakt. Naar verwachting heeft iedereen eind juni een BSN nummer.

Afgelopen weken: - is duidelijkheid gekomen vanuit het ministerie over wat wel/niet vastgelegd moet worden; - is het werkproces en de afstemming met NBO geoptimaliseerd; - zijn intern collega’s van team burgerzaken opgeleid om onderdelen van het inschrijvingsproces uit te voeren; - is externe inhuur gestart om het onttrekken van de collega’s aan het dagelijkse proces deels op te vangen; - is voor 42 mensen het BSN nummer gerealiseerd. Huisvesting Binnen de gemeente Nunspeet worden op dit moment circa 247 vluchtelingen uit de Oekraïne opgevangen. Een groot deel van deze mensen wordt opgevangen binnen particuliere opvanglocaties. Op dit moment verblijven er in de gemeentelijke opvanglocaties circa 75 mensen. Zij zijn verdeeld over verschillende locaties. De groep van circa 40 weeskinderen is vanuit hotel De Hoeve van Nunspeet verhuisd naar de voormalige GPS locatie. Verder zijn de recreatieparken van Europarcs (Bad Hoophuizen en Veluwemeer) en familiehuis Nunspeet in gebruik voor de gemeentelijke opvang. Voor de middellange termijn, tot ongeveer 1 juli, proberen we de opvang op dergelijke locaties te realiseren. De doorstroom van de particuliere opvang naar de gemeentelijke opvang verloopt goed. Er is geen sprake van een grote verplaatsing. Er wordt door NBO geprobeerd de doorstroom geleidelijk te laten verlopen.

Hierdoor is het voor alle partijen beter in de hand te houden en zorgt dit voor een rustige overdracht. In de huidige situatie wordt het aantal van 250 plekken als richtlijn aangehouden. Uiteraard kunnen nieuwe ontwikkelingen in Oekraïne zorgen voor een nieuwe toestroom. Af en toe zijn er Oekraïense vluchtelingen die terugkeren naar hun land. Dit heeft vooral te maken met het feit dat het in het gebied van herkomst relatief rustig is en dat werkgevers graag hun personeel weer aan het werk willen zien. Voor de periode na 1 juli wordt gewerkt aan een semipermanente opvanglocatie. Hiervoor zijn verschillende offertes aangevraagd voor huisvestingsobjecten. Ook wordt onderzocht welke locaties geschikt kunnen zijn voor een dergelijke semipermanente opvanglocatie. Ook andere vluchtelingen Naast de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne, blijft ook de niet aflatende toestroom van vluchtelingen uit andere landen een reden van zorg. Met name de huisvesting van statushouders is een probleem. Dit zijn vluchtelingen die al een verblijfsstatus hebben gekregen en in aanmerking komen voor reguliere huisvesting.

De gemeenten hebben voor de huisvesting van deze statushouders van de rijksoverheid een taakstelling gekregen. Veel gemeenten - waaronder Nunspeet - kunnen daar nog niet geheel aan voldoen. We hebben met bungalowpark De Hoefstal in Hulshorst afspraken gemaakt over het beschikbaar stellen van een viertal onderkomens voor de tijdelijke huisvesting van plm. 14 statushouders. Hoewel deze onderkomens beschikbaar zijn en dit aan het COA is gemeld, zijn de statushouders nog steeds niet gearriveerd. De burgemeester heeft hier bestuurlijk actie op ondernomen, maar het is op dit moment nog niet duidelijk waarom de statushouders nog niet in onze gemeente zijn. Wel lijkt daar inmiddels meer beweging in te komen. T.z.t. zal voor deze statushouders reguliere huisvesting in Nunspeet moeten worden gevonden. Als ze nu al in een tijdelijk onderkomen worden gehuisvest, heeft dat als voordeel dat al direct kan worden gestart met het integratietraject. Coördinatie vrijwilligersinitiatieven Op 17 maart jl. heeft er afstemming plaatsgevonden met het diaconaal platform, aangevuld met stichting Present, Vluchtelingenwerk, het welzijnswerk en een afvaardiging van Nunspeet Biedt Onderdak (NBO). Tijdens dit overleg is besloten zoveel mogelijk aan te sluiten bij de structuur die door NBO is opgezet.

De basis wordt aangevuld met inzet vanuit onder andere stichting Present (voor de coördinatie van activiteiten door verschillende lokale partijen). Onderwijs Voor het onderwijs aan de Oekraïense vluchtelingen is de ‘regiegroep onderwijs / kinderopvang’ ingesteld waarin drie schooldirecteuren samen met de gemeente de mogelijkheden voor onderwijs in de gemeente voorbereiden. In Elspeet werken de drie basisscholen samen om te kijken voor de juiste plek. Zo krijgt een groep (4 tot 12 jaar) les op de Eben Haëzerschool met behulp van Oekraïense juffen. Deze groep heeft het maximum aantal kinderen bereikt. Wanneer er meer kinderen bij komen, is er ruimte op de Boaz Jachin school. Op de Da Costa Elspeet zitten twee kleuters. Daarnaast is in Elspeet een soort peuterspeelgroep (m.b.v. vrijwilligers en kosteloos voor deelnemers) in de crècheruimte van de kerk. Dit is onder leiding van Oekraïense dames met ondersteuning vanuit het onderwijs voor eventueel materialen. In Nunspeet krijgt een groep (4 tot 12 jaar) les vanuit de twee reformatorische scholen. Zij hebben de onderbouw en bovenbouw verdeeld over de twee locaties. Deze groep heeft het maximum aantal kinderen bereikt. Daarnaast is er nog een groep (4 tot 12 jaar) op de Morgenster. Deze groep krijgt les van Oekraïense juffen. In Nunspeet wordt gekeken naar het opstarten van een zelfde soort peuterspeelgroep als in Elspeet.

Om in aanmerking te komen voor kinderopvangtoeslag moet aan de regels worden voldaan zoals deze voor alle inwoners in Nederland worden gehanteerd. Wanneer er een partner in de Oekraïne verblijft, kan er geen beroep worden gedaan op de kinderopvangtoeslag. De jeugd in de middelbare schoolleeftijd wordt aangemeld bij het ISK in Harderwijk. Zij kijken naar de behoefte en daarna de juiste plek. Een aantal jeugdigen volgt online les vanuit Oekraïne. In Elspeet is er Engelse les voor de Oekraïense volwassenen. In Nunspeet wordt samen met NBO gekeken naar de behoefte en mogelijkheden voor taalles. Dagactiviteiten NBO heeft een programma ontwikkeld voor het bieden van dagactiviteiten voor de vluchtelingen. Voor de opvang bij Mudde/Kok (voormalige GPS-locatie) is dit vanzelfsprekend anders dan bij de particuliere opvang. Het programma is afgestemd op de wensen en behoeften van de vluchtelingen en is te raadplegen op de website van NBO. Sport De gemeente Nunspeet heeft aangegeven garant te staan voor lidmaatschapskosten voor het sporten voor vluchtelingen in relatie tot de Oekraïne crisis.

Het college heeft besloten in te stemmen met een garantstelling tot in ieder geval 1 juli 2022 en de kosten te dekken uit het ‘werkbudget vluchtelingen Oekraïne’. Verwacht wordt dat de kosten daarna door de vluchtelingen zelf betaald kunnen worden. Indien een verlenging van de garantstelling nodig is, neemt het college daarover een besluit. Gezondheidszorg Vluchtelingen uit Oekraïne die in Nederland verblijven kunnen medische zorg krijgen als zij dat nodig hebben. Bij aankomst van vluchtelingen in Nunspeet heeft NBO een (medische) intake georganiseerd. Medicamus (de organisatie van en voor huisartsen in de regio Noordwest-Veluwe en Zeewolde) heeft op maandag, woensdag en vrijdag een spreekuur ingericht op de huisartsenpost in Harderwijk. Daarnaast wordt een beroep gedaan op de huisartsen van de gastgezinnen. Verder heeft NBO in haar netwerk veel medische zorg georganiseerd (traumatherapeut, tandarts, enz). Het verlenen van zorg uit het basispakket aan vluchtelingen uit Oekraïne wordt volledig vergoed via de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden. Zorgverleners dienen daarvoor een declaratie in bij het CAK. Omdat dit een vrij arbeidsintensieve administratieve procedure is, kan Medicamus hierin ondersteunen. Op het moment dat vluchtelingen aan het werk gaan, geldt een verzekeringsplicht en zullen zij een zorgverzekering moeten afsluiten.

De Covid-vaccinatiegraad in Oekraïne bedraagt zo’n 34%. Oekraïense vluchtelingen kunnen zich op vrijwillige basis laten vaccineren. Van 9 – 11 mei richt de GGD een tijdelijke vaccinatielocatie in dorpshuis De Wieken in Hulshorst. Via de nieuwsbrief van NBO zullen we de vluchtelingen hiervan in het Oekraïens op de hoogte stellen. De GGD is belast met de jeugdgezondheidszorg. Alle kinderen die nieuw zijn in Nederland, worden onderzocht door de jeugdarts, jeugdverpleegkundige en/of assistent jeugdgezondheidszorg. Dit om lichamelijke, sociale en psychische problemen voor te zijn of vroegtijdig te signaleren. Ook hebben zij recht op vaccinatie ter voorkoming van infectieziekten. Kinderen die ingeschreven zijn bij de gemeente, worden automatisch opgeroepen voor een intake. Leefgeld Een definitieve regeling voor het leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen is nog niet gepubliceerd. De verstrekkingen die momenteel plaatsvinden zijn dus nog vooruitlopend op definitieve wetgeving. Er is voor gekozen om zoveel mogelijk het leefgeld uit te betalen op de Nederlandse bankrekening die de vluchteling zal moeten openen. Inmiddels kunnen vluchtelingen versneld een Nederlandse bankrekening openen (bij de meeste banken is een BSN nodig, bij Bunq niet). De eerste bankrekeningen worden inmiddels geregistreerd (via de registratielijst van NBO) en komen via NBO bij de gemeente Nunspeet terecht.

Zodra de bankrekening bij de gemeente bekend is, wordt het leefgeld uitgekeerd. Het openen van deze bankrekeningen door de vluchteling gaat minder soepel dan verwacht. NBO heeft wel een instructie voor het openen van de bankrekening in het Oekraïens gedeeld met de gastgezinnen. In sommige gevallen kan een Nederlandse bankrekening toch nog niet worden geopend. In geval van nood kan de gemeente dan een cash-verstrekking doen. Het restant van het leefgeld wordt nabetaald zodra de Nederlandse bankrekening beschikbaar is gesteld voor de vluchteling. In april is er wekelijks aan verschillende gezinnen een cash-verstrekking gedaan. De gemeente hoort via NBO welke gezinnen een spoedvraag hebben. De gemeente verwacht in week 17 ook 50 prepaid pinpassen te ontvangen van de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Zodra deze binnen zijn, kunnen deze worden ingezet ter overbrugging van de periode waarin de vluchteling nog geen bankrekening heeft (en is een cash verstrekking dus niet nodig). Het leefgeld kan dan ook in zijn geheel op de prepaid pas worden verstrekt. Werk Vanaf 1 april mogen vluchtelingen in loondienst werken. Dit geldt voor de vluchtelingen die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie vallen.

De werkgever heeft dan geen tewerkstellingsvergunning nodig. De werkgever moet wel twee dagen voordat een werknemer start hiervan melding doen bij UWV. Het kabinet heeft voor de eerste drie maanden gekozen om inkomsten uit arbeid te hanteren als beëindigingsgrond voor het leefgeld. Het leefgeld stopt vanaf de 1e dag van de volgende maand. Er wordt gewerkt aan een meer passende regeling voor de lange termijn. Vluchtelingen die aan het werk gaan, zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten en kunnen als ze aan de voorwaarden voldoen zorgtoeslag aanvragen. NBO coördineert op dit moment vraag en aanbod. Met NBO worden afspraken gemaakt rondom de terugkoppeling hierover naar de gemeente. Vervoer Omdat veel vluchtelingen zich momenteel binnen de particuliere opvang bevinden, wordt het vervoer vaak door de betreffende gastgezinnen geregeld. Sinds vorige week is er ook een 9-persoons bus beschikbaar voor het vervoer richting de vakantieparken. Communicatie Het mediabeeld rond de opvang van de vluchtelingen is rustig. We monitoren continu de informatiebehoefte en spelen daar zo nodig direct op in, in afstemming met de VNOG. De informatievoorziening naar de vluchtelingen zelf verloopt hoofdzakelijk via NBO. En dat gaat goed. In een ‘burgemeestersbrief’ heeft de burgemeester de actuele situatie geduid. Financiën Om externe facturen (bijv.

voor inhuur van personeel, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen betalen, hebben we een voorlopig 'werkbudget ‘opvang en hulp voor Oekraïense vluchtelingen' van € 500.000 beschikbaar gesteld. Gezien de toezegging van de rijksoverheid vertrouwen we erop dat dit soort kosten volledig door het rijk worden vergoed. De dekking van het 'werkbudget' is dan ook de vergoeding die wordt ontvangen van het rijk. In de handreikingen POO en GOO van het ministerie worden de normbedragen weergegeven voor het leefgeld. Daarnaast is het normbedrag voor de gemeentelijk opvanglocaties gecommuniceerd. De gemeenten ontvangen een normbedrag van € 700 per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek. Het blijft nog onduidelijk of de kosten voor de gemeente uiteindelijk gedekt worden door de normvergoeding of overige rijksmiddelen. In de handreikingen wordt gecommuniceerd dat het kabinet het uitgangspunt hanteert dat de kosten die gemaakt zullen worden door gemeenten, integraal door het rijk zullen worden vergoed. Gevolgen voor de ambtelijke organisatie en de dagelijkse werkzaamheden In de vorige informatiebrief is gemeld dat de opvang van de vluchtelingen een fors beslag legt op de ambtelijke capaciteit en dat dit onvermijdelijk gevolgen heeft voor de voortgang van een aantal reguliere werkzaamheden.

Daarbij is globaal aangegeven welke werkzaamheden in ieder geval vertraging zullen oplopen. Ook is aangegeven dat we dit gedeeltelijk proberen op te vangen door inhuur van externe personele capaciteit. Op dit moment valt hierover nog niet veel meer concreets te vermelden. Zodra er zich in dit verband knelpunten gaan voordoen, zullen we dit melden via de reguliere mededelingenbrieven aan de raadscommissies. Tot zover voor dit moment. Zolang dat nodig is blijf ik u periodiek op de hoogte houden van de relevante ontwikkelingen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, B. van de Weerd