AP 6b Bijlage Strategisch visiedocument samenwerking
Tekst van het document
Notitie
Zelfstandig Nunspeet, verbonden in de regio’
Strategisch Afwegingskader & Koers Inzake Samenwerkingsverbanden Nunspeet
Versie: 1.0 | Oktober 2019 Betreft: Kader en Visie op samenwerking van Nunspeet in de bredere regio
Inhoudsopgave
Samenvatting
Ten geleide
1. Ontwikkelingen & de kracht van Nunspeet
1
2. Samenwerken, waarom en wat vraagt dat?
2
2.1 Samenwerken en communicatie
2
2.2 Verbinding intern en met het veld
3
2.3 Formele aspecten van samenwerking
4
3. Samenwerkingsoriëntatie komende jaren
4
3.1 Samenvatting van de richting
4
3.2 Toelichting bij de richting
4
3.3 Nadere duiding per onderwerp
5
3.3.1. Primair strategische focus
5
3.3.2. Meer beleidsmatig & uitvoerende focus
6
4. Vervolg
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
7
Samenvatting Deze notitie bevat een afwegingskader en geeft richting aan de samenwerkingsoriëntatie voor de komende jaren. Daarin vervult de raad op strategische thema’s een zwaardere rol dan op uitvoerende onderwerpen. Op uitvoerend niveau ligt haar accent meer op verantwoording vragen en feedback geven. Nunspeet is een krachtige gemeente die veel waarde hecht aan bestuurlijke en ambtelijke nabijheid. Veel beleidsthema’s kunnen daarmee lokaal worden bestuurd. Er zijn echter ook vraagstukken die de schaal van een gemeente overstijgen. Te denken valt aan bijvoorbeeld economie, mobiliteit, recreatie & toerisme en ruimtelijke thema’s. Voor deze vraagstukken wil Nunspeet samenwerken met andere partners. Het doel is de burger zo goed mogelijk te faciliteren door nabijheid te borgen en tegelijk tijd en een actieve rol te spelen bij gemeentegrens overstijgende vraagstukken. We onderscheiden samenwerking met een strategisch, beleidsmatig c.q. uitvoerend accent. Door de krachtige ontwikkeling van de regio Zwolle verschuift de strategisch economische oriëntatie naar het noorden. Vraagstukken rond leefomgeving blijven zich afspelen in de directe omgeving van Nunspeet, maar hebben de trend dat ze opschalen naar het Veluwe niveau (zoals recreatie en toerisme, landschap en biodiversiteit).
Met het oog op effectieve samenwerking willen we meer oog hebben voor de kwaliteit van de samenwerking tussen gemeenten, waaronder de zachte factoren (‘software’); deze vormen een belangrijke voorwaarde, naast de juridische verankering (in primair DVO’s). Bij de strategische inhoud, die in samenwerkingsverbanden met andere gemeenten handen en voeten krijgt, zullen andere stakeholders - zoals bedrijven, netwerkpartners, kennispartijen en inwoners – nog verder betrokken moeten worden. Vanuit het adagium “Zelfstandig Nunspeet, Verbonden in de regio” gaan we hier dan ook verder mee aan de slag.
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
Ten geleide Aanleiding. In de mededelingenbrief van 12 september 2019 van de burgemeester aan de raadscommissie Algemeen Bestuur is mede gedeeld dat op korte termijn een notitie over samenwerking ‘Strategisch visiedocument op Samenwerking’ wordt aangereikt aan de gemeenteraad van Nunspeet. Deze treft u hierbij. Aanleiding voor deze notitie zijn de actuele ontwikkelingen rond samenwerkingsverbanden waarin Nunspeet zich beweegt, in een reeds langer bestaand complex pallet van samenwerkingsverbanden in de bredere regio. Ook geeft de lopende opdracht van de verkenner vanuit de provincie inzake de Kop van de Veluwe, aan Nunspeet de gelegenheid om haar gemeentelijke visie op samenwerking voor de komende jaren proactief voor het voetlicht te brengen. Uitgangspunt. De basis van onze visie op samenwerking is dat Nunspeet eigenstandig maar krachtig verbonden is. Doel van deze notitie. Met deze notitie beogen wij overzichtelijkheid, focus en een afwegingskader te bieden inzake de regionale samenwerking voor de komende periode. Leeswijzer. In de opbouw van deze notitie zullen eerst diverse ervaringen & ontwikkelingen en de actuele situatie geschetst worden (paragraaf 1). Vervolgens vermelden we diverse noties rond het waarom en hoe van samenwerking (paragraaf 2). Vervolgens geven we een samenvatting van de richting voor de komende periode en een motivering daarbij (paragraaf 3).
Abstractieniveau. Om een compact overzicht en afwegingskader te schetsen is gelet op de veelvoud aan ontwikkelingen en samenwerkingsvormen waarin Nunspeet participeert, de notitie op enig abstractieniveau geschreven.
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
1. Ontwikkelingen & de Kracht van Nunspeet Ontwikkelingen. Nunspeet beweegt zich in de regio in een groot aantal samenwerkingsverbanden; dat 1 waren er in 2013 rond de 20 samenwerkingsverbanden . In 2015 heeft de Adviescommissie Sterk Bestuur in Gelderland een analyse opgeleverd waarin zij kritisch reflecteert op de 2 samenwerkingskracht in de regio . Tegelijk is het potentieel van Nunspeet in de bredere Oostelijke 3 regio zichtbaar in het Rapport de Kracht van Oost . Om de kwaliteit, doelmatigheid en impact op een groot aantal werkvelden verder door te ontwikkelen is naar aanleiding van het rapport ‘De kunst van het verbinden’ begin 2017 een proces in gang gezet 4 om de overgang van de RNV naar een lichtere samenwerking in SNV – verband vorm te geven . Zoals opgemerkt in de mededelingenbrief dd 12 september jl. van de burgemeester is er recentelijk voor gekozen om de formele samenwerking in SNV – verband op te heffen en te vervangen door ‘thematische samenwerking’. Ondanks de aanvankelijke focus van Nunspeet op de SNV, hangt de opheffing van de SNV samen met diverse factoren. Enerzijds is er de lange bestaande focus van Harderwijk en Ermelo om met Zeewolde Meerinzicht door te ontwikkelen. Aanvankelijk waren daarbij ook Nunspeet, Elburg en Putten betrokken. Deze hebben zich daaruit teruggetrokken.
Bovendien blijkt de economische oriëntatie van Harderwijk en Ermelo wat sterker verbonden met Amersfoort, terwijl Nunspeet (en andere gemeenten in de kop van de Veluwe) een sterkere strategisch economische focus heeft op Zwolle. Afgezien van bovenstaande, is samenwerking in de Veluwe als geheel op diverse terreinen relevant gebleken. Op de eerste plaats waar het gaat om het benutten van het krachtige merk ‘Veluwe’ als regio van recreatie & toerisme, natuur en ontspanning (‘Veluwe op 1’). Na eerdere samenwerkingsfocus tussen Nunspeet en Elburg is in 2017 in NEO-verband de wens uitgesproken om richting 2021 een sterkere samenwerking te realiseren op een groot aantal gemeentelijke terreinen, waaronder diverse bedrijfsvoeringstaken. Een specifieke uitdaging daarbij is de verbinding met Hattem en Heerde die met Oldebroek in H2O bedrijfsvoeringstaken hebben 2 gebundeld (zoals reeds opgemerkt in het rapport van Sterk bestuur in Gelderland ). De samenwerking rond de grote decentralisaties (WMO, participatie en jeugd) is wat betreft het inkoop-deel verankerd in de al langere tijd bestaande samenwerking in ISNV – verband. Gelet op de lokale aard van een gemeente heeft ook Nunspeet beleid en uitvoering rond deze taken deels dichtbij georganiseerd; deels in samenwerking met omliggende gemeenten. Zelfstandig Nunspeet.
Nunspeet is een gemeente met een sterke sociale en economische basis; met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat in een prachtige landelijke en recreatieve omgeving. Haar bevolking heeft een sterk arbeidsethos en stevige werkcultuur en de samenstelling van haar bedrijvigheid (werkgevers en werknemers) levert een groot adaptief vermogen (rapport van Oost). Nabijheid komt als basis terug in de politieke signatuur van verschillende partijen en hangt ook samen met de gemeenteomvang; in een grote gemeente is een sterkere differentiatie in bevoegdheden waarbij de afstand tot inwoner potentieel groter is; de nabijheid die Nunspeet kenmerkt komt ook terug in het sociaal domein; zij staat daarbij voor een lokale benadering van kwetsbare groepen. Tegelijk werkt Nunspeet samen op alle geografische niveaus: van sub regionaal niveau (bv. met buurgemeenten) tot ver buiten de gemeente (bv. aanbesteding telefonie met 200 gemeenten). Samenwerking door Nunspeet met andere gemeenten heeft voordelen vanuit het perspectief complementaire kwaliteiten, benutting van capaciteit, kansen voor medewerkers en kosten; mits de 1
Rapport “Intergemeentelijke samenwerking”, Rekenkamercommissie (2013) “Regiorapport Regio Noord Veluwe”, Adviescommissie Sterk Bestuur in Gelderland (2015) 3 Rapport “De Kracht van Oost”, Provincie Gelderland & Overijssel (2016) 4 Rapport “de Kunst van het verbinden” (2017) & Uitvoeringsplan SNV (2017) 2
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
1/7
samenwerkingsbasis op gelijkwaardigheid berust en we meer positieve aandacht organiseren om met ‘gedoe’ en ‘de onderstroom’ (die ook bij samenwerking horen) om te gaan en daarvan te leren. Dan wordt samenwerking een inspirerende kwestie die verschillen overbrugt. Randvoorwaarden. Het College van B&W is, met de terugblik op voorgenoemde ontwikkelingen, met de noties uit de genoemde rapporten en de kwaliteit van ‘Natuurlijk Nunspeet’, van mening dat samenwerking effectief is wanneer betrokken gemeenten ook diverse randvoorwaarden voor samenwerking meewegen. Nunspeet hanteert daarbij criteria voor inhoud, vorm en zwaarte van de samenwerking en sluit daarmee ook aan op het advies van eerdere rapporten. In deze strategische notitie geven wij de richting van de samenwerkingsverbanden aan, voorzien van een afwegingskader voor ook toekomstige samenwerkingen. Op deze wijze streeft het College naar een stabiele koers.
2. Samenwerken: waarom en wat vraagt dat?! Waarom samenwerken? Iedere gemeente heeft te maken met vraagstukken die de schaal van een gemeente (ver) overstijgen. Nunspeet wil, samen met andere partners aan deze vraagstukken werken. Het doel is de burger zo goed mogelijk te faciliteren door nabijheid te borgen en tegelijk tijd en een actieve rol te spelen bij gemeentegrens overstijgende vraagstukken. Aandacht in samenwerking. De samenwerking in de afgelopen jaren, van politiek, bestuurlijk tot ambtelijk niveau kende veel goede maar ook minder goede ervaringen. Het rapport van de 5 klankbordgroep ‘Sterk Bestuur Gelderland’ heeft zich hierover in 2015 ook uitgesproken . Deze klankbordgroep was samengesteld uit vertegenwoordigers van het Gelderse bedrijfsleven, kennisinstituten, maatschappelijke instellingen en vertegenwoordigers van de VNG. Gemeente Nunspeet is bij monde van haar College van mening dat de samenwerkingskracht een blijvend punt van aandacht is, in aanloop en tijdens de samenwerking. Dit krijgt vaak niet expliciet een plek. Alvorens in paragraaf 3 in te gaan op de oriëntatie rond samenwerkingsverbanden en toelichting daarbij, verwoorden we hier eerst diverse randvoorwaarden rond samenwerking, verbinding met de stakeholders intern en in het veld en formele aspecten van samenwerking.
2.1 Samenwerken & communicatie Samenwerking zal op de eerste plaats soepeler en effectiever verlopen naarmate betrokkenen toenemend of meer vanzelfsprekend onderling vertrouwen hebben. Dat kan op meerdere manieren ondersteund worden. Vaak wordt in strategische notities en rapporten veel aandacht gegeven aan inhoudelijke ‘samenwerkings - vraagstukken’. Evenzo belangrijk voor succes is de ‘software’ (in het rapport van Oost, eind 2016, wordt ook verwezen naar deze term). Hieronder zijn enkele uitgangspunten t.a.v. de software genoemd: 1. Gedeelde doelen en urgentie. Zonder meerwaarde of urgentiebesef, gemeenschappelijke doelen is samenwerken wellicht leuk maar niet persé effectief.
zonder
2. Vertrouwen. Het versterken van vertrouwen waar dat aandacht behoeft vraagt om praktische en tijdig met betrokkenen even afstand nemen tot de inhoud en onderling reflecteren op de samenwerking zelf. Daardoor zullen betrokkenen elkaar beter leren kennen en in de algemene uitdaging van ‘geven en ontvangen’, ‘gunnen en markeren’ beter op elkaar ingespeeld kunnen raken. 3. Bereid zijn elkaar te helpen, geen cherry picking. Wanneer wordt samengewerkt op meerdere onderwerpen kan de neiging soms bestaan dat een partij op elk onderwerp aangeeft ‘beter of heel goed te zijn’; dat zeggen vaak meerdere partijen over zichzelf en dan vertellen ze dat aan elkaar. Het kan ook leiden tot cherry picking als men alleen zichtbare voordelen van de ander wil genieten. Samenwerken vraagt dus om ‘elkaar helpen en gunnen’. 5
Regio Rapport Regio Noord Veluwe, Adviescommissie Sterk Bestuur in Gelderland (2015)
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
2/7
4. Accepteren van ‘gedoe’. Bij samenwerken is bijna altijd wel met enige regelmaat ‘gedoe’. Dat hoort erbij. Het accepteren daarvan is een belangrijke randvoorwaarde omdat het de sociale veiligheid vergroot: het mag en je mag (of zelfs wordt geacht) het er samen over te hebben, op te lossen en van te leren. 5. Oog voor verschillen in dynamiek. Elk onderwerp heeft zijn eigen dynamiek, bijvoorbeeld door tempo-verschillen tussen betrokkenen of partijen of verschillen in betrokkenheid van derden of bestuurlijk. Ook zijn er soms stijlverschillen tussen partijen (of tussen personen die aan de ‘gehele partij’ worden toegeschreven). Bij onderling doorvragen blijken die verschillen vaak ‘semantisch’ te zijn, daarna is het geregeld is ook een kwestie van (je beeld over) het verschil met de ander verdragen en elkaars kwaliteiten benadrukken. 6. Cultuurverschillen, beelden afpellen, overeenkomsten benadrukken. Er wordt vaak gesproken over cultuurverschillen (ook in genoemde rapporten). Die zijn er ook tussen gemeenten. Tegelijk kunnen mensen soms ook ‘beelden in stand houden’ en vaker gaat het over personen dan over groepen, wanneer er sprake is van suboptimale samenwerking. Ook kunnen er overeenkomsten zijn tussen ‘groepen’ die juist verrassend zijn. Ook is er soms sprake van beelden die al verouderd of uitvergroot zijn, die aan individuen hangen of die hun eigen leven zijn gaan leiden.
Soms worden samenwerkingsvraagstukken of potentiële partners bezien vanuit ‘met of zonder’. Maar de werkelijkheid is genuanceerder. In samenwerkingsverbanden zijn er vaak mogelijkheden om ‘het ene vorm te geven zonder het andere te laten’. Zo kan de geografische oriëntatie van een gemeente enigszins verschillend zijn terwijl er voor specifieke bedrijfsmatige onderwerpen prima wordt samengewerkt; hierdoor kunnen kwaliteit beter en kosten voor de burger lager worden; vanuit de maatschappelijke verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. Tegelijk kan in dit voorbeeld de gedeelde verbinding met bijvoorbeeld regio Zwolle (met een zeer grotere variatie aan Gemeenten) een stimulans zijn elkaars kwaliteiten te benutten en beelden te nuanceren. Om hier mee om te gaan is aandacht en tijd voor reflectie op het proces van belang. 7. Proces-aandacht.
Het structureler laten samenwerken van gemeenten, ook ambtelijk, vraagt om extra bewustzijn van de zachte aspecten (de soft-ware) van samenwerken en interactie, alsook om voorbeeldgedrag, sociale veiligheid en om het aanreiken van ‘praktische overlegafspraken’ en het ‘onderling in gesprek brengen’ (meer nog dan ‘alleen aanspreken’); afhankelijk van de situatie, historie en gemeentelijke uitdaging, kan dat verder verankerd worden door gedurende een periode expert-ondersteuning (facultatief) in te zetten om die samenwerkingskwaliteit te versterken ‘tijdens het werk’.
2.2 Verbinding intern en met het veld Intergemeentelijke samenwerking vraagt om een sterke verbinding met twee andere grote stakeholders: de raad en het veld. De ervaring leert dat in verschillende gemeenten de afstemming in deze essentieel is voor realisatie van een robuuste, overzichtelijke en voorspelbare koers. Gemeenteraad en B&W. Gemeenteraadsleden hebben naar gelang een vraagstuk op een domein meer strategisch van aard is een grotere rol en zijn vroegtijdiger betrokken (initiatief); naarmate een onderwerp meer uitvoerend (of zelfs primair bedrijfsmatig) is zal haar rol tenderen naar sturing op output en feedback. Hoe uitvoerender een taak hoe sterker het accent bij de ambtelijke organisatie komt. B&W geeft richting en uitvoering aan de uitdagingen op strategisch, beleidsmatig en uitvoerend niveau. Raadsleden worden uitgenodigd met het college de strategische uitdagingen van Nunspeet voor de komende jaren mee vorm te geven cf. het coalitie – akkoord. Daarbij is de stabiele steun van de raad inzake samenwerkingsverbanden een belangrijke aangelegenheid. Portefeuillehouders zullen hen tevens informeren en betrekken bij relevante vraagstukken. Omdat ‘samenwerking’ vooral mensenwerk is zullen we, als betrokken personen, onderling en met het veld de dialoog blijven aangaan.
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
3/7
Het veld en B&W. Het veld, bestaande uit inwoners, bedrijfsleven, kennisinstituten, maatschappelijke instellingen en vertegenwoordigers van instituties (Provincie, VNG etc) is essentieel waar het gaat om onderbouwde en gedragen strategische keuzes van Nunspeet in de regio. Het college is in haar werkwijze, net als de raad, erop gericht op de inbreng en het positief kritisch meedenken vanuit het veld te stimuleren en daarbij de hoofdlijnen van haar koers beter handen en voeten te geven.
2.3 Formele aspecten van samenwerking Uitgangspunt is dat afspraken in samenwerkingsverbanden schriftelijk helder zijn tussen partijen. Als geen juridische formalisering nodig is kan dat. Waar relevant wordt gebruik gemaakt van DVO’s, ‘deelname-contracten met een bijdrage’ of, in afnemende mate in de vorm van een GR. Een gastheerconstructie is geen juridische term en kan dus de vorm van een DVO krijgen.
3. Samenwerkingsoriëntatie komende jaren 3.1 Samenvatting van de richting Op de kaart hiernaast is een samenvatting weergegeven van de geografische samenwerkingsoriëntatie die het College voor de komende jaren voor ogen heeft. Door de krachtige ontwikkeling van de regio Zwolle verschuift de strategisch economische oriëntatie naar het noorden. Vraagstukken rond leefomgeving blijven zich afspelen in de directe omgeving van Nunspeet, maar hebben de trend dat ze opschalen naar het Veluwe niveau (zoals recreatie en toerisme, landschap en biodiversiteit). Naast dat Nunspeet uitvoerend veel zelfstandig doet ligt haar focus beleidsmatig op de regionale partners en uitvoerend meer op NEO. Voorts zijn er, met het opheffen van SNV, diverse beleidsterreinen waarin met verschillende zuidwestelijk gelegen Veluwse gemeenten wordt samengewerkt; daarbij gaat het dus om een thematische focus en minder om een geografische regio.
Figuur 1. Samenwerkingsoriëntatie Nunspeet
3.2 Toelichting bij de richting Deze bovengenoemde samenwerkingsoriëntatie hangt samen met diverse facetten: Thema niveau en Geografische scope. Bij de Samenwerkingsoriëntatie onderscheidt Nunspeet een strategisch, beleidsmatig en uitvoerend accent; uitgaande vanuit het perspectief van het College en de raad. We hanteren daarbij twee uitgangspunten: 1. Hoe strategischer hoe breder in de regio/bovenregionaal, hoe uitvoerender hoe subregionaler/lokaler. Reden voor dit uitgangspunt is dat strategische vraagstukken om een steviger en bredere verankering vragen om impact te creëren (zowel landelijk, (boven)provinciaal als (sub)regionaal). Voorts geldt soms een kleine geografische scope (nabijheid) als essentieel voor invloed van de burger en kwaliteit en soms geldt een grotere geografische scope als meerwaarde (bv. bij gelijkende processen of regio-overstijgende vraagstukken). De rol van de raad is zwaarder op strategisch vlak dan op uitvoerend vlak. 2. Wat we samen impactvoller, doelmatiger en effectiever kunnen doen, gebeurt samen. Daarbij kijken we niet alleen hoe het vandaag gaat maar kijken we vanuit de middellange termijn.
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
4/7
Samenwerking is overigens geen doel op zich maar een hulpmiddel om Nunspeet krachtig te laten opereren. Synergie. Partijen die synergie met elkaar hebben of weten te realiseren hebben meer succes. In het zuidwesten van de Noord-Veluwe heeft zich een sterkere oriëntatie op Meerinzicht en een sterkere economische focus op Amersfoort ontwikkeld. Nunspeet had aanvankelijk een sterke oriëntatie op dit deel van de Noord-Veluwe (participatie in Meerinzicht). Nunspeet was aanvankelijk een sterke voorstander van de SNV samenwerking. De opheffing van de SNV, die in zichzelf al een ‘lichtere samenwerkingsvariant” was van de RNV, speelde een rol in de actuele heroriëntatie van Nunspeet. Vanuit het perspectief van burgers en ondernemers wordt de Noord – Veluwe overigens als een waardevolle ‘kleine regio’ (2019) gezien (perspectief daily urban system); dat wordt ook ondersteund door de pendelstromen tussen Nunspeet en Harderwijk. Desalniettemin bleek de samenwerkingsoriëntatie van de zuidwest en de noordelijke kant in de afgelopen jaren niet voldoende tot bloei te kunnen komen. Synergiekansen worden voor de komende periode meer verwacht in de richting van regio Zwolle, de Veluwe als geheel en in de samenwerking in NEO(H2)-verband. Natuurlijke nabijheid.
Gemeenten in de Kop van de Veluwe hebben een geografische natuurlijke oriëntatie op Zwolle, gelet op de economisch krachtige uitstraling die Zwolle heeft. Elburg en Oldebroek zaten al meer op die koers, Nunspeet ziet meerwaarde om deze richting te bekrachtigen. Onderwijs & leerstromen zijn gericht van Nunspeet naar het noorden en koopstromen gaan van Elburg richting Nunspeet. In tegenstelling hiertoe zijn de zuidwestelijke gemeenten in de Noord-Veluwe sterker gericht op Amersfoort en omstreken. De Noord Veluwe is als zodanig niet meer één eigenstandige regio. Overzichtelijkheid. De hoofdoriëntatie licht op regio Zwolle en op de Veluwe als geheel. Op onderdelen is samenwerking naar het zuid westen noodzakelijk vanuit de lokale samenhang. Meerwaarde. De 4K’s (kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid, klantgerichtheid) vormen een belangrijk toetsingskader voor samenwerking op allerlei gebieden. Daarbij gaat het om zaken als capaciteit samen benutten (mits de overhead beperkt is en de communicatie-kwaliteit ‘optimaal’), kennisbundeling, het wiel niet overal uitvinden, het bieden van kansen voor medewerkers (complementaire teams, groeimogelijkheden e.d.), kwaliteit naar burgers verhogen en kosten besparen. Vanzelfsprekend is er geen meerwaarde als een bepaalde samenwerking niet ‘haalbaar is’ (bv. te grote koersverschillen tussen gemeenten of ‘vastzitten’ w.b. investeringen).
3.3 Nadere duiding per onderwerp In tabel 1 op de volgende pagina is een niet-limitatieve opsomming van onderwerpen weergegeven met bijbehorende samenwerkingsoriëntatie.
3.3.1. Primair Strategische focus Regio Zwolle: Economisch Economische kracht. Naast het voorgenoemde typisch recreatieve en natuurlijke karakter van Nunspeet als onderdeel van de Veluwse regio, onderscheiden Nunspeet, Zwolle en de Veluwse regio als geheel zich economisch van andere regio’s: niet zozeer door focus op één sector (zoals bv. hightech in Eindhoven) maar juist door enerzijds ‘diversiteit van bedrijvigheid’ (door deze diversiteit is er sprake van stabiele economische omstandigheden en werkgelegenheid) en anderzijds door de bevolkingskenmerken t.a.v. werk en arbeidsethos: hard werken, betrouwbaarheid en een accent op een cultuur van zorgen, ambachtelijkheid en aanpakken. Insteek is om in de oriëntatie van Nunspeet wat betreft (sociaal) economische ontwikkeling samenwerking richting de regio Zwolle te versterken. In deze regio zijn meer dan 20 gemeenten vertegenwoordigd, tot en met Drenthe aan toe. Nunspeet is in dit opzicht een natuurlijke partner richting Zwolle. Zwolle geldt als de poort van en naar het Noorden van Nederland en neemt landelijk
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
5/7
een essentiële rol in, in de vierhoek met Amsterdam – Rotterdam – Eindhoven. Ook heeft Zwolle een internationale uitstraling. Met het opheffen van de SNV en de oriëntatie op Zwolle zal er overigens niet een eigenstandige sociaal economische visie voor Nunspeet worden uitgewerkt. Momenteel is een specifieke (economische georiënteerde) notitie in ontwikkeling vanuit Nunspeet waarin de verbinding met de regio Zwolle wordt gemarkeerd. Binnen de Gemeente Nunspeet krijgt deze strategisch economische oriëntatie vanzelfsprekend doorvertaling t.a.v. de lokale economie, bedrijvigheid en werkgelegenheid, regionale ruimtelijke inrichting (bedrijvenparken, recreatiegebieden, woonlocaties) en alle daarbij behorende randvoorwaarden. Recreatie & toerisme als ‘economische tak’ wordt overigens in Veluwe-verband gecoördineerd. De economische kracht van Zwolle loopt ook parallel met infrastructurele vraagstukken zoals Lelystad Airport en de A28. Nunspeet werkt op het thema A28 strategisch nauw samen met de regio Zwolle. De lobbykracht naar Den Haag is daarbij essentieel. Daarbij is er een taakverdeling waardoor we onze krachten efficiënt bundelen. Vanzelfsprekend is lokaal verkeer & vervoersbeleid een aangelegenheid die op niveau Nunspeet, deels in NEO – verband handen en voeten krijgen.
Wat betreft Lelystad Airport werkt Nunspeet samen met de gemeenten rond Harderwijk (Harderwijk spreekbuis inzake Lelystad Airport).
De Veluwe: Leefomgeving Recreatie & Toerisme. De Veluwe is een bekend merk en belangrijke gebied met uitstraling in heel Nederland en daarbuiten. Nunspeet en de Veluwse regio onderscheiden zich met natuur & rust en bijgevolg recreatie & toerisme als economische drijver. Samenwerking met de Veluwse gemeenten in dit verband is dan ook essentieel en van grote meerwaarde. Veluwe op 1 is daarbij een belangrijk vehikel waarmee de regio-branding blijvend vorm krijgt. Duurzaamheid, landschap, ruimtelijke ordening en biodiversiteit. Deze thema’s, daaronder ook de stikstof – discussie, zijn bij uitstek strategisch van aard en vragen om een brede aanpak in Veluws verband, mede gelet op de grote impact op enerzijds bouw & infra – projecten en anderzijds gelet op de transitie-uitdagingen in de landbouw sector in relatie tot de Natura2000-gebieden. Inzake de agrarische ‘enclave’ in de reg io zijn dan ook kansen voor ‘regio-deals’ in de Veluwse context vanuit het perspectief ‘vitaal platteland’.
3.3.2. Meer Beleidsmatige & Uitvoerende focus Afgezien van verplichte samenwerkingsverbanden zoals VNOG rond veiligheid, ligt bij de uitvoerende thema’s een sterkere focus op NEO én bij de beleidsmatige thema’s op aanvullende partners afhankelijk van het onderwerp (nader te bepalen). Bij deze thema’s kan gedacht worden bijvoorbeeld de onderwerpen binnen de domeinen ruimte en sociaal. Uitgangspunt blijft
Tabel 1. Samenwerkingsoriëntatie richting 2021. Legenda: NEO = Nunspeet, Elburg, Oldebroek | H2 =Hattem, Heerde | HEP = Harderwijk, Ermelo, Putten | W = West | ntb = nader te bepalen
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
6/7
echter dat waar Nunspeet als zelfstandige gemeente het meest doelmatig kan opereren, dan het accent blijft liggen op lokaal. Met het opheffen van SNV zal, vanuit consistentie en samenhang op beleidsmatig en operationeel niveau t.a.v. een aantal van deze gebieden de aanvullende samenwerkingspartners buiten Nunspeet nog moeten worden bepaald. Met bovenstaande geografische oriëntatie op strategisch dan wel beleidsmatig/uitvoerende niveau willen we recht doen aan het uitgangspunt ‘Zelfstandig Nunspeet, Verbonden in de regio’.
4. Vervolg Voor de bovengenoemde domeinen waarop Nunspeet actief is, zal, mede gelet op de opheffing van de SNV, in de komende periode nadere detaillering rond beleidsmatige/uitvoerende onderwerpen worden toegevoegd aan bovenstaande overzicht (tabel 1). Onderhavige notitie vormt daarbij de basis.
Notitie ‘Natuurlijk Nunspeet, verbonden in de regio’ V1.0 d.d. Oktober 2019
7/7