AP 6b. Bijlage Collegevoorstel en -besluit 3-10-2023

Datum

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

12 september 2023 W. Stoffer J. van Enk Financiën/Belastingen K. Hofman mr. P.F.A. Klein Nee Nee Nee Nee

Zaaknummer:

47834

Openbaar:

Ja

Informatie

Onderwerp: Differentiatie forensenbelasting Samenvatting U heeft verzocht om de mogelijkheden ten aanzien van tariefdifferentiatie met betrekking tot de forensenbelasting weer te geven. De gemeente Nunspeet heeft vanaf 2002 de forensenbelasting ingevoerd. De huidige manier van heffen van de forensenbelasting is een vast bedrag per (recreatie)object. Dit kent relatief lage administratieve lasten en lage perceptiekosten gelet op de eenvoud van het systeem. Juridisch gezien is het mogelijk het tarief van de forensenbelasting te differentiëren, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond en met in acht name van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Verdere verfijning van de heffingsmethodiek zal echter arbeidsintensiever zijn en derhalve hogere kosten met zich meebrengen. Advies aan burgemeester en wethouders • De huidige manier van heffen van de forensenbelasting voortzetten. Collegevergadering van: 26-9-2023 Nummer: 10 Beslissing college: Aangehouden; het advies op 3 oktober opnieuw aan het college voorleggen.

Collegevergadering van : 3-10-2023 Nummer: 12 Beslissing college: Conform advies met dien verstande dat in overleg met de portefeuillehouder met ingang van het belastingjaar 2024 het vaste tarief per woning tot een (regionaal bezien) meer marktconform niveau moet worden verhoogd en dit tarief daarna jaarlijks aan de hand van het prijsindexcijfer moet worden aangepast.

Pagina 1 van 4

-2-

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting U heeft verzocht om de mogelijkheden ten aanzien van tariefdifferentiatie met betrekking tot de forensenbelasting weer te geven. De gemeente Nunspeet heeft vanaf 2002 de forensenbelasting ingevoerd. De huidige manier van heffen van de forensenbelasting is een vast bedrag per (recreatie)object. Dit kent relatief lage administratieve lasten en lage perceptiekosten gelet op de eenvoud van het systeem. Juridisch gezien is het mogelijk het tarief van de forensenbelasting te differentiëren, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond en met in acht name van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De forensenbelasting is in haar huidige vorm bij Wet van 15 juli 1929, Stb 1929, 388 (Wet op de financiële verhouding) ingevoerd. Deze belasting staat nu in artikel 223 van de Gemeentewet en luidt: 1 Er kan een forensenbelasting worden geheven van de natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er gedurende het belastingjaar meer dan negentig malen nachtverblijf houden, anders dan als verpleegde of verzorgde in een inrichting tot verpleging of verzorging van zieken, van gebrekkigen, van hulpbehoevenden of bejaarden, of er op meer dan negentig dagen van dat jaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden.

2 Degene die ter tijdelijke waarneming van een openbare betrekking of ter bijwoning van de vergaderingen van een algemeen vertegenwoordigend orgaan, waarvan hij het lidmaatschap bekleedt, dan wel ingevolge last of bevel van de overheid, buiten de gemeente van zijn hoofdverblijf vertoeft, is op die grond niet belastingplichtig. 3

Of iemand in de gemeente hoofdverblijf heeft, wordt naar de omstandigheden beoordeeld.

Een gemeente kan dus forensenbelasting heffen van natuurlijke personen die meer dan 90 dagen een gemeubileerde woning ter beschikking hebben zonder dat zij daar hun hoofdverblijf houden. Bij woningen kan men denken aan tweede huizen, recreatiewoningen maar ook stacaravans of chalets. Bij een woning is het niet vereist dat men er daadwerkelijk verblijft. Voldoende is dat men erover kan beschikken. De gemeente Nunspeet heeft de forensenbelasting vanaf 2002 ingevoerd. De forensenbelasting is ingevoerd om toeristische verhuur te stimuleren. In het kader van de uitvoering van de belastingverordeningen van zowel de toeristen- als forensenbelasting heeft het college van burgemeester en wethouders destijds eveneens een beleidsregel vastgesteld ten aanzien van de stacaravans. Indien een stacaravan voldeed aan de genoemde criteria van de beleidsregel was toeristenbelasting verschuldigd en geen forensenbelasting. In deze beleidsregel stonden criteria opgenomen over de maximale oppervlakte, de grootte van de aanbouw en de eenvoudige verplaatsbaarheid. Het doel van deze beleidsregel was om de relatief kleine stacaravans niet te belasten met het hogere tarief van de forensenbelasting, maar te categoriseren onder het lagere tarief van de toeristenbelasting (tarief jaarplaats).

Echter naar aanleiding van diverse veldcontroles is destijds geconstateerd dat de beleidsregel in de praktijk de nodige knelpunten opleverde en juridisch gezien tot discussie kon leiden en dit punt is ook inzet geweest van diverse rechtszaken. Derhalve is de beleidsregel per 1 januari 2013 afgeschaft en heeft dit tot gevolg gehad dat er een verschuiving van diverse stacaravans van de toeristenbelastingen naar de forensenbelastingen heeft plaatsgevonden. Waarbij eveneens de keuze is gemaakt het tarief van de forensenbelasting, te weten een vast bedrag per recreatieobject, naar beneden bij te stellen en meer in lijn te leggen met het tarief voor een jaarplaats van de toeristenbelasting. Deze systematiek is gekozen om de perceptiekosten zo laag mogelijk te houden en de acceptatie zo hoog mogelijk.

-3-

Mogelijkheden tariefsdifferentatie Juridisch gezien is het mogelijk het tarief van de forensenbelasting te differentiëren, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond en met in acht name van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De onderstaande tariefvormen ten aanzien van de forensenbelasting komen voor: •

een vast tarief per woning; lage perceptiekosten en eenvoudig en duidelijk in de uitvoering; dit is de huidige manier van heffen van de gemeente Nunspeet.

•

een tarief gebaseerd op de WOZ-waarde, eventueel met een onderverdeling in waardeklassen; dit wordt nog nader toegelicht.

•

een tarief gebaseerd op de vloeroppervlakte en de beschikbare grond bij de woning; bij niet verkavelde objecten geeft dit problemen in de uitvoering en zal leiden tot hoge perceptiekosten, alsmede ook voor de formatie gevolgen hebben. Aangezien alles onder de 50m2 niet in de BAG staat, betekent dit dat deze objecten extra opgemeten moet worden in het veld wat tot discussies kan leiden over aanbouwen ect. En tevens is de vraag welke vloeroppervlakte dan gebruikt gaat worden, de bruto, de netto of de gebruiksoppervlakte.

Door het CBS en het Coelo (Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden) worden geen gegevens verzameld en weergegeven met betrekking tot de forensenbelasting, omdat het macro gezien een kleine belasting betreft. Het is dus niet mogelijk aan te geven welke tariefsdifferentiaties er allemaal gebruikt worden door de diverse gemeenten in Nederland. Wat betreft de regiogemeenten kan worden aangegeven welke systematiek zij hanteren voor de forensenbelasting:

ELBURG Forensenbelasti ng Heffingsmethodi ek Het laagste tarief Het hoogste tarief

OLDEBRO EK

HATTEM

ERMELO

NUNSPEE T

Afhankelijk van de (WOZ)waarde

Vast bedrag

Vast bedrag

Afhankelijk van de (WOZ)-waarde

Vast bedrag

€ 250,00

€ 310,88

€ 936,50

€ 350,00

€ 275,00

€1650,00

€ 310,88

€ 936,50

€ 1.035,00

€ 275,00

In de regiogemeenten worden dus diverse heffingsmethoden toegepast voor de forensenbelasting. Zo hebben de gemeenten Ermelo en Elburg gekozen voor een tarief afhankelijk van de hoogte van de WOZ-waarde. In de gemeente Oldebroek en Hattem wordt een vast bedrag gehanteerd. Tarief afhankelijk van de (WOZ)-waarde Een tarief afhankelijk van de (WOZ)-waarde kan gezien worden als een eerlijkere heffingsmethodiek van deze belasting dan de huidige vorm van de gemeente Nunspeet. Aangezien het bij het hanteren van een vast bedrag per recreatieobject niet uitmaakt welke waarde dit object vertegenwoordigd. Elk recreatieobject betaalt hetzelfde bedrag aan forensenbelasting. Het merendeel van de grotere, luxere recreatieobjecten betreffen echter afzonderlijke WOZ-objecten en betalen reeds onroerendezaakbelastingen (ozb) en deze objecten worden dus via de ozb al zwaarder belast. Een onderscheid tussen woningen gelegen op een recreatiepark en woningen daarbuiten is echter niet toegestaan (Hof Arnhem-Leeuwarden 18/00550 | 27-02-2020).

-4-

Daarnaast dient het volgende te worden opgemerkt. In gemeente Nunspeet is van circa de helft van objecten die belast worden voor de forensenbelasting een WOZ-waarde beschikbaar. Dit houdt in, indien er gekozen wordt voor de WOZ-waarde als heffingsmaatstaf, dat voor circa 1.450 woningen jaarlijks extra een waarde moet worden bepaald. Om die waarde te kunnen bepalen zal (buiten formatieve problemen binnen gegevensbeheer en belastingen) er extra marktanalyses moeten plaats vinden, zal de objectafbakening (veelal in het veld) bepaald moeten worden en natuurlijk de nodige bijhouding jaarlijks qua objectkenmerken (elk object eens per 5 jaar geheel bekijken) als ook extra bezwaar- en beroepsprocedures. In enkele gemeenten is er gekozen voor een pragmatische waardebepaling door met waardeklasses te werken en niet tot een exacte waardebepaling te komen of enkel de waarde van de opstal te hanteren, echter kan een dergelijke werkwijze ons inziens de toets van rechtvaardige en correcte belastingheffing niet weerstaan. Indien er gekozen wordt om de waarde als heffingsmaatstaf te hanteren zal de waardering voor alle objecten de te bepalen WOZwaarde moeten zijn (voor de objecten die nog geen WOZ-waarde hebben dient deze met buiten spel zetten van artikel 16, lid e van de Wet WOZ te worden bepaald).

Een tariefsdifferentatie op basis van de (WOZ)-waarde zal naar verwachting bovendien leiden tot een toename van het aantal (no-cure-no-pay) bezwaren. Een voorzichtige schatting is dat voor Gegevensbeheer en Belastingen minimaal 0,5 Fte noodzakelijk is om uitvoering te geven aan een differentiatie op basis van de (WOZ)-waarde. Concreet zal door deze wijziging van de manier van heffen sprake zijn van een toename van ruim 10% van het aantal te taxeren woningen. Conclusie De toeristenbelasting vormt samen met de forensenbelasting de recreatieve heffingen binnen de gemeente Nunspeet. De heffingen van de toeristen- en forensenbelasting houden dusdanig met elkaar verband dat in de verordeningen is geregeld dat indien er forensenbelasting verschuldigd is, er geen toeristenbelasting betaald hoeft te worden door degene die de woning ter beschikking houdt. Dit onderlinge samenhang houdt in de praktijk ook in dat er jaarlijks mutaties plaatsvinden van de toeristen- naar de forensenbelasting en andersom. Juridisch gezien is het mogelijk het tarief van de forensenbelasting te differentiëren, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond en met in acht name van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Een tarief afhankelijk van de (WOZ)-waarde kan gezien worden als een eerlijkere heffingsmethodiek van deze belasting dan de huidige vorm van de gemeente Nunspeet.

Echter het merendeel van de grotere, luxere recreatieobjecten betreffen afzonderlijke WOZ-objecten en betalen reeds onroerende-zaakbelastingen (ozb) en deze objecten worden dus via de ozb al zwaarder belast. Gelet op de relatief lage administratieve lasten en lage perceptiekosten gelet op de eenvoud van het systeem wordt geadviseerd om de huidige manier van heffen van de forensenbelasting, te weten een vast bedrag per (recreatie)object, voort te zetten.