AP 6b. Bijlage Collegevoorstel en -besluit 27-6-2023

Datum

Akk.

Bespr.

Overleg

B W W W W S

Aan burgemeester en wethouders Datum: Portefeuillehouder: Ambtenaar: Team: Naam teammanager: Directie: Raad: Commissie: OR: Communicatie: Bijlage(n): Betrokken teams:

20 juni 2023 Zaaknummer: W. Stoffer J. van Enk Financiën/Belastingen K. Hofman mr. P.F.A. Klein Nee Maatschappij en Middelen - Peiling Nee Ja Openbaar:

47834

Ja

Onderwerp: Onderzoek tariefdifferentiatie recreatieve heffingen

Samenvatting In het collegeprogramma 2018-2022 is opgenomen dat onderzoek wordt gedaan naar de manier van heffen van toeristenbelasting en bezien wordt welke methode gewenst is. Eind 2019 is gestart met dit onderzoek. Echter gelet op de situatie rondom covid-19 wat ook een grote impact heeft gehad op de recreatieondernemers, alsmede vanuit het oogpunt van het doorlopen van een zorgvuldig proces, was het niet wenselijk het betreffende onderzoek verder voort te zetten. De toeristenbelasting vormt samen met de forensenbelasting de recreatieve heffingen binnen de gemeente Nunspeet, daarom gaan we in dit voorstel in op beide heffingen en heffingstechnieken. De huidige manier van heffen van toeristenbelasting in de gemeente Nunspeet, te weten een vast bedrag per persoon per overnachting en ten aanzien van de forensenbelasting een vast bedrag per (recreatie)object, kent relatief lage administratieve lasten en lage perceptiekosten gelet op de eenvoud van het systeem. Juridisch gezien is het mogelijk het tarief van de recreatieve heffingen te differentiëren, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond en met in acht name van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Echter een wijziging van het huidige systeem zal leiden tot een toename van de administratieve lasten van de gemeente en mogelijk ook voor de recreatieondernemers, eigenaren van recreatieobjecten etc.

en derhalve een verhoging van de tarieven tot gevolg kunnen hebben. Daarnaast is het wenselijk een differentiatie van de tarieven vanuit de perceptie van de toerist te kunnen rechtvaardigen (acceptatie).

Advies aan burgemeester en wethouders •

De huidige manier van heffen van de recreatieve heffingen voortzetten;

Pagina 1 van 8

-2-

•

De commissie M&M hierover informeren.

Collegevergadering van: 27-6-2023 Nummer: 8 Beslissing college: Aangehouden; het college stemt in met het advies over de toeristenbelasting. Wat betreft de forensenbelasting in overleg met de portefeuillehouder een nader advies aan het college voorleggen.

-3-

TOELICHTING Inhoudelijke toelichting Gemeenten kunnen belastingen heffen van niet-inwoners die voor kortere of langere tijd in de gemeente verblijven en daarbij gebruik maken van de gemeentelijke voorzieningen via de toeristenbelasting en de forensenbelasting. In het collegeprogramma is ten aanzien van dit onderwerp het volgende opgenomen; ‘onderzoek doen naar de manier van heffen toeristenbelastingen en bezien welke methode gewenst is’ opgenomen. Dit is ook verwerkt in de programmabegroting 2021-2024. In 2019/2020 is derhalve gestart met het inventariseren van de verschillende manieren van heffen van recreatieve heffingen. De planning was erop gericht om eventueel vanaf 2022 tot een andere heffingswijze ten aanzien van de recreatieve heffingen te komen. Voor 2021 was verder onderzoek in overleg met recreatieondernemers en raad gepland. Echter gelet op de situatie rondom covid-19 wat ook een grote impact heeft gehad op de recreatieondernemers, alsmede vanuit het oogpunt van het doorlopen van een zorgvuldig proces, was het niet wenselijk het betreffende onderzoek verder voort te zetten. Dit onderwerp is opnieuw opgepakt en vervolgens in uw collegevergadering van 30 augustus 2022 wederom aan bod gekomen. Er is een korte uiteenzetting gegeven met betrekking tot de heffingsmethodiek van de toeristen- en forensenbelasting.

Uw college heeft besloten om het voorstel aan te houden en opties van tariefdifferentiaties (bijvoorbeeld een hoger tarief voor hotels dan voor campings) nader te onderzoeken en uit te werken. Derhalve treft u dit voorstel aan. Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven over het verblijf door niet-ingezetenen in de gemeente. Hierdoor leidt niet alleen toeristisch verblijf tot belastingheffing, maar ook het verblijf om andere redenen, zoals zakenreizigers en arbeidsmigranten die niet als woonachtig in de gemeente staan ingeschreven. Ten aanzien van de toeristenbelasting wordt een vast bedrag per overnachting verreweg door het merendeel van de gemeenten die toeristenbelasting heffen toegepast, dus een vast bedrag per overnachting ongeacht waar men overnacht. Wat door een relatief klein aantal gemeenten ook wordt gehanteerd is een percentage van overnachtingsprijs en een classificatiesysteem met sterren. Een vast percentage van de overnachtingsprijs als basis voor de toeristenbelasting; in deze methodiek is vooral het bepalen van de ‘logiesomzet’ als heffingsgrondslag een knelpunt. De heffing mag uitsluitend gaan over de logiesomzet en niet over de omzet over andere zaken. Dit is een fraude gevoelig systeem en een arbeidsintensief systeem, ook zal dit automatisering technisch een uitdaging geven.

Ten aanzien van een classificatiesysteem met sterren kan gedacht worden aan het invoeren van tariefklassen bijvoorbeeld op basis van het aantal sterren. Het idee is dan dat bij een luxere accommodatie (meer sterren) een hoger tarief kan worden gehanteerd dan bij een minder luxe accommodatie (minder sterren). Niet alle accommodaties zullen voorzien zijn van sterren, wat tot discussies kan leiden bij het aanmerken van aantal sterren. Zo zullen bijvoorbeeld de bed and breakfast accommodaties (B&B) geclassificeerd moeten worden om tot een eerlijke en rechtvaardiging van de belastingheffing te komen aangezien deze qua luxe en comfort veelal niet onderdoen aan hotels. Ten aanzien van de toeristenbelasting onderstaand een overzicht van de tariefsystemen (Coelo 2023):

-4-

Differentie in de tarieven van de toeristenbelasting is juridisch gezien dus mogelijk, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardiging. Zo kan er bijvoorbeeld ook een hoger tarief per persoon per overnachting gehanteerd worden voor hotels dan voor campings. Echter zal dit ook vanuit de perceptie van de toerist wel gerechtvaardigd moeten worden (acceptatie). Ook zullen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht moeten worden genomen, zoals bijvoorbeeld het zorgvuldigheidsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. Gelijke gevallen moeten gelijk behandeld worden. Een wijziging van de heffingsmethodiek kan leiden tot discussies over bijvoorbeeld de kwalificaties, het verwachte onderscheid in luxe en comfort en over wat tot een bepaalde categorie hoort en kan in bepaalde gevallen een grijs gebied behelzen. Het kan leiden tot een toename van bezwaar- dan wel beroepsprocedures (op dit moment nagenoeg geen procedures ten aanzien van de toeristenbelasting). Forensenbelasting Zoals reeds aangegeven vormt de toeristenbelasting samen met de forensenbelasting de recreatieve heffingen binnen de gemeente Nunspeet, daarom wordt dit voorstel ingegaan op beide heffingen en heffingstechnieken. De gemeente kan forensenbelasting heffen van natuurlijke personen die meer dan 90 dagen in de gemeente verblijven zonder daar hun hoofdverblijf te hebben.

Ook mensen die meer dan 90 dagen een gemeubileerde woning ter beschikking hebben zonder dat zij daar hun hoofdverblijf houden, vallen onder de forensenbelasting. Bij gemeubileerde woningen kan men denken aan tweede huizen, recreatiewoningen maar ook stacaravans of chalets. Bij een gemeubileerde woning is het niet vereist dat men er daadwerkelijk verblijft. Voldoende is dat men erover kan beschikken. De onderstaande tariefvormen ten aanzien van de forensenbelasting komen voor:

-5-

•

•

•

een tarief gebaseerd op de WOZ-waarde, eventueel met een onderverdeling in waardeklassen; gelet op het feit dat een substantieel deel van de in de heffing van de forensenbelasting betrokken objecten geen WOZ-waarde heeft en dus alsnog afzonderlijk afgebakend, alsmede gewaardeerd zal moeten worden, zal dit hogere kosten alsmede bezwaar- en beroepsprocedures tot volg hebben. Ook voor de formatie en automatisering technisch zal dit gevolgen hebben; een tarief gebaseerd op de vloeroppervlakte en de beschikbare grond bij de woning; bij niet verkavelde objecten geeft dit problemen in de uitvoering en zal leiden tot hoge perceptiekosten, alsmede ook voor de formatie gevolgen hebben; een vast tarief per woning; lage perceptiekosten en eenvoudig en duidelijk in de uitvoering.

Verdere verfijning van de heffingsmethodiek zal hogere kosten met zich meebrengen wat zich zal vertalen in een hoger tarief. Tarieven regio gemeenten In de regiogemeenten worden diverse heffingsmethoden toegepast voor de forensenbelasting:

ELBURG Forensenbelasti ng Heffingsmethodi ek Het laagste tarief Het hoogste tarief

OLDEBROE K

HATTEM

ERMELO

NUNSPEE T

Afhankelijk van de WOZ-waarde € 250,00

Vast bedrag € 310,88

Vast bedrag € 936,50

Afhankelijk van de WOZwaarde € 350,00

Vast bedrag € 275,00

€1650,00

€ 310,88

€ 936,50

€ 1.035,00

€ 275,00

Ook in de gemeente Oldebroek en Hattem wordt een vast bedrag gehanteerd. In de gemeente Ermelo en Elburg is gekozen voor een tarief afhankelijk van de hoogte van de WOZ-waarde. Gemeente Nunspeet hanteert het laagste tarief gekeken naar deze regiogemeenten. In de regiogemeenten worden de onderstaande heffingsmethoden toegepast voor de toeristenbelasting:

ELBURG Toeristenbelasti ng Heffingsmethodi ek Overnachtingsta rief 2023

Per persoon per overnachting

€ 1,55

OLDEBRO EK

HATTEM

ERMELO

Verschillen de tarieven € 1,56 dan wel € 2,03

€ 2,08 (hotel, pension, airbnb of B&B) € 1,56 overige accommodaties

Per persoon per overnachtin g

€ 1,59

NUNSPEE T Per persoon per overnachti ng

€ 1,15

Ook in Elburg en Oldebroek wordt de toeristenbelasting geheven per persoon per overnachting. In Hattem wordt een lager tarief gehanteerd voor verblijf in groepsaccomodaties en verblijf in eigen mobiele kampeeronderkomens en/of stacaravans. Gemeente Ermelo heeft een aantal jaar geleden het tarief gedifferentieerd en hanteert een hoger tarief voor hotels, pensions, airbnb en B&B. Het recreatie aanbod in de gemeente Nunspeet en de gemeente Ermelo is echter verschillend. Zo zijn er in de gemeente Ermelo een aantal hotels in het duurdere segment gelegen en als gevolg van de betreffende tariefdifferentiatie zijn in Ermelo slechts een beperkt aantal accommodaties verschoven naar het hogere tarief. De extra kosten en opbrengsten als gevolg van deze wijziging zijn niet direct inzichtelijk. In de onderstaande kaart van de Coelo een overzicht van de gehanteerde tarieven toeristenbelasting in 2023.

-6-

Uit contact met enkele grotere recreatiegemeenten blijkt dat bij het invoeren van tariefdifferentiatie fors geïnvesteerd moet worden in vooroverleggen met de diverse belanghebbenden, alsmede dat er fors geïnvesteerd moet worden in arbeidsintensieve controles zowel in het veld als achter het bureau. Dit zou voor Nunspeet formatieve gevolgen kunnen hebben. Waddeneilanden De systematiek op de Waddeneilanden (in de kaart van de Coelo aangeduid als ‘anders’) komt overeen met de systematiek zoals wij die nu hebben, echter hebben ze hier een toevoeging voor het per boot aankomen waarvoor apart toeristenbelasting wordt geheven. Ervaring huidige manier van heffen Op dit moment wordt bij de toeristbelasting de methode een vast bedrag per persoon per nacht toegepast. Het is in Nederland ook de meest toegepaste methodiek. Het belangrijkste voordeel van deze methode is de eenvoud en relatief lage gemeentelijke kosten van het systeem. Deze methode wordt in Nunspeet toegepast in combinatie met een forfaitaire heffing te weten een vast tarief voor een (voor)seizoensplaats en jaarplaats. Ten aanzien van de forensenbelasting wordt in de gemeente Nunspeet een vast bedrag per (recreatie)object geheven. Ook deze methode is eenvoudig in de uitvoering en kent relatief lage perceptiekosten en houdt derhalve de kosten voor de aanslagoplegging zo laag mogelijk.

Jaarlijks worden aangifteformulieren ten behoeve van de toeristenbelasting verstuurd. Er worden door de recreatieondernemers nagenoeg geen signalen afgegeven (1 in de afgelopen 5 jaar) met betrekking tot de toegepaste heffingsmethodieken van de toeristen- dan wel forensenbelasting.

-7-

Perceptie toerist Vanuit het oogpunt van de toeristen zal een tariefdifferentiatie gebaseerd op de mate van luxe en comfort gerechtvaardigd zijn echter gelet op de grote verscheidenheid van accommodaties binnen de diverse categorieën (hotels, chalets, B&B en dergelijke) is de koppeling aan luxe en comfort niet te geven. Als bijvoorbeeld; een eenvoudige chalet uit 1980 bij een boer tegenover een luxe strandvilla’s aan het Veluwemeer zullen in dezelfde categorie vallen. Dit onderscheid is ook te vinden binnen de categorie hotels/B&B binnen de gemeente Nunspeet. Tevens speelt het aspect dat diverse parken verschillende types recreatieverblijven aanbieden en derhalve verschillende tarieven zouden moeten hanteren bij een eventuele verfijning van de tarieven. De recreatieondernemers zullen dus verschillende tarieven toeristenbelasting moeten hanteren voor zijn klanten. Uit onderzoek naar enkele gemeenten die een tariefdifferentiatie hebben doorgevoerd bij de toeristenbelasting blijkt dat recreatieondernemers van gemengde accommodaties (dus verschillende tarieven aan toeristenbelasting aan hun klanten in rekening zouden moeten brengen afhankelijk van de accommodatie/verblijf) vaak één en hetzelfde tarief aan toeristenbelasting in rekening brengen voor het houden van het verblijf.

Dit roept de vraag op wat het nut en noodzaak is van de tariefdifferentiaties als de recreant hier niks van merkt. Daarbij dient te worden opgemerkt dat bij de huidige werkwijze van de gemeente Nunspeet uit controles blijkt dat niet altijd het door de gemeente daadwerkelijk vastgestelde tarief in rekening wordt gebracht bij de toerist, maar soms een hoger tarief. De gemeente kan hier echter niet tegen optreden. Conclusie De toeristenbelasting vormt samen met de forensenbelasting de recreatieve heffingen binnen de gemeente Nunspeet, daarom is in dit voorstel ingegaan op beide heffingen en heffingstechnieken. De heffingen van de toeristen- en forensenbelasting houden dusdanig met elkaar verband dat in de verordeningen is geregeld dat indien er forensenbelasting verschuldigd is, er geen toeristenbelasting betaald hoeft te worden. Dit onderlinge samenhang houdt in de praktijk ook in dat er jaarlijks mutaties plaatsvinden van de toeristen- naar de forensenbelasting en andersom. De VNG geeft in dit kader aan dat een hoger tarief voor de toeristenbelasting in feite het introduceren van een ongelijke behandeling is. Dat mag een gemeente doen als daarvoor een objectieve rechtvaardiging bestaat die niet in strijd is met de aard van de heffing.

Op grond van de huidige wet- en regelgeving mag de gemeenteraad dus besluiten tariefdifferentiatie bij het heffen van de toeristenbelasting en forensenbelasting toe te passen, mits er sprake is van een objectieve rechtvaardigingsgrond. Echter voorgesteld wordt gelet op de eenvoud voor zowel de gemeente als de recreatieondernemers als de toeristen, alsmede de lage perceptiekosten de huidige manier van heffen van de toeristen- en forensenbelasting voort te zetten en de recreatieondernemers niet te belasten met beleidswijzigingen. Een hoger tarief ten aanzien van de toeristenbelasting voor een bepaalde categorie is vanuit het oogpunt van de toerist qua rechtvaardiging en acceptie moeilijk uit te leggen. Er zijn te veel verschillende accommodaties waardoor dit lastig te vatten is in categorieën gekoppeld aan luxe en comfort. Het gelijkheidsbeginsel komt hierbij in het geding. Daarnaast zal een wijziging van de huidige systemen van de recreatieve heffingen leiden tot een toename van de administratieve lasten van de gemeente en zal derhalve tot een verhoging van de tarieven leiden. Een wijziging van de methodiek kan bovendien leiden tot discussie en onduidelijkheid en bezwaren dan wel beroepen tot gevolg hebben.

-8-

Verandering van heffingswijze zal ook een intensivering van de controles vereisen en buiten de eerder genoegde extra kosten zal dit budget verhoogd moeten worden wat ten laste komt van de opbrengsten. Daarnaast dient opgemerkt te worden dat verschillende tarieven van de toeristenbelasting op 1 park fraudegevoeliger zijn en lastig uitlegbaar aan de toerist zal zijn. Vanuit de toerist zal qua tariefdifferentiatie een verband worden gelegd met luxe en comfort tijdens hun verblijf. Dit zal een koppeling tussen de verschillende tarieven van de toeristenbelasting en de te betalen overnachtingsprijs rechtvaardigen, echter gelet op bovenstaande overwegingen en de kostenverhoging voor alle betrokkenen, adviseren wij deze heffingssystematiek niet. De keuze om per type accommodatie te differentiëren zal gelet op de grote verscheidenheid binnen de categorieën als minder acceptabel worden ervaren. Derhalve adviseren wij vanuit kosteneffectiviteit en acceptatie het huidige systeem te handhaven.