AP 6a Raadsinformatiebrief OVS jan. 2023. docx

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

behandeld door

bijlage(n)

1 febr. 2023

onderwerp: Informatievoorziening opvang vluchtelingen en statushouders Geachte raadsleden, In deze brief informeer ik u namens het college over de actuele ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen en statushouders binnen onze gemeente. Algemeen Eind vorig jaar is het wetsvoorstel voor de zogenaamde Spreidingswet (officieel: “Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen”) bekend gemaakt. Uitgangspunt van de wet is gemeenten een taakstelling op te leggen om locaties voor opvangvoorzieningen voor asielzoekers te realiseren en daarmee tot een duurzame oplossing te komen voor de problemen in de asielketen. De taakstelling die de gemeenten krijgen opgelegd is gebaseerd op het inwoneraantal. De wet maakt het mogelijk dat gemeenten binnen de regio afspraken kunnen maken over verdeling van de aantallen asielzoekers en statushouders (uitruilmogelijkheid). Om invulling te geven aan de bepalingen van de Spreidingswet, moet het overleg over de verdeling van de te realiseren opvangplekken gevoerd worden in de Provinciale Regietafel (PRT). Uit oogpunt van praktische werkbaarheid hebben de VNOG-gemeenten afgesproken ‘sub-regionale vooroverleggen’ in het leven te roepen. Vanuit elke gemeente neemt een collegelid aan dit suboverleg deel. Eén van de gemeenten treedt op als trekker en levert de voorzitter. Deze voorzitter is de afgevaardigde naar de PRT.

Nunspeet vormt samen met de gemeenten Hattem, Heerde, Oldebroek, Ermelo, Harderwijk en Putten het suboverleg ‘Veluwe’. Harderwijk is binnen dit suboverleg de trekker. De uiteindelijke afstemming op provinciale schaal vindt plaats in de PRT. Het is aan de provincie om een provinciaal plan op te stellen waarin is beschreven hoe de provinciale opgave gaat worden ingevuld. Daarbij hoort ook het monitoren van de stand van zaken op provinciale schaal. Uiteindelijk is het COA verantwoordelijk voor opvang en begeleiding van asielzoekers. Het COA verwerft locaties, richt ze in en regelt de opvang. Op dit moment zijn er landelijk ongeveer 170 AZC’s in gebruik. Met de invoering van de Spreidingswet zullen er meer en vooral kleinere locaties bij komen.

Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

Zoals we in de vorige editie van de raadsinformatiebrief hebben gemeld, heeft het COA een transitieplan opgesteld voor de afbouw van de crisisnoodopvang (CNO). Dit plan regelt de overdracht van de verantwoordelijkheid voor de CNO die nu bij de veiligheidsregio’s en gemeenten ligt, naar het COA. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van veiligheid zijn er geen bijzonderheden te melden. Registratie Geen bijzonderheden. Huisvesting Er is een brief uitgegaan naar Europarcs inzake het verlengen van de huidige overeenkomst. De looptijd wordt hiermee verlengd tot en met 31 december 2023. Alle andere gemeentelijke opvanglocaties hebben een nieuwe overeenkomst getekend voor het eerste half jaar van 2023. Hiermee is contractueel alles verlengd. Qua bezetting van de huisjes op alle locaties (Veluwemeer, Bad Hoophuizen, Landrust, Mudde-Kok en overige GOO locaties) geldt dat deze allemaal volledig in gebruik zijn. In de gemeentelijke opvanglocaties zijn op dit moment plm. 190 Oekraïense ontheemden gehuisvest. Naast de gemeentelijke opvanglocaties verblijven circa 25 mensen in de particuliere opvang. In de commissie AB van 17 jan. jl. heb ik toegezegd dat ik de raad zal informeren over de stand van zaken rond het locatieonderzoek met betrekking tot camping Landrust. Hierover valt op dit moment nog niets concreets te melden.

Zodra dit laatste wel het geval is, krijgt u daarover afzonderlijk bericht via een mededelingenbrief. Tijdelijke huisvesting van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV’s) in hotel De Mallejan De opvang van AMV’s in De Mallejan verloopt tot nu toe soepel en zonder grote problemen. Afgezien van een paar (gezien de samenstelling van de groep en de omstandigheden van de jongeren voorspelbare) ‘interne incidenten’, is de situatie in de opvanglocatie rustig en stabiel. In verband met ruimtegebrek is het aantal AMV’s op de locatie structureel teruggebracht van 80 naar 76. Sinds week 2 ontvangen alle jongeren onderwijs in ISK Harderwijk. Het vervoer gaat voorlopig per bus. Dit wordt geregeld en bekostigd door het COA. Mogelijk dat de jongeren later het OV moeten gebruiken om naar school te gaan. De locatieleiding heeft veel lof over de inzet van Stichting Present. Stichting People for People heeft onlangs een zeer geslaagde informatie- en ontspanningsdag in De Mallejan verzorgd. In februari organiseert het COA een open dag in De Mallejan. Het werkbezoek van raadsleden aan De Mallejan heeft op 1 februari plaatsgevonden. Zoals u al is meegedeeld, heeft het COA recent een verzoek ingediend om de AMV-opvang in De Mallejan met een half jaar (tot 3 oktober a.s.) te verlengen. Het communicatietraject hierover is inmiddels gestart (zie hierna).

Statushouders In de vorige brief is gemeld dat we ervaren dat Omnia Wonen alles op alles zet om de achterstand in de taakstelling in te lopen. Dit heeft geresulteerd in het aanbod van een aantal woningen. Hierdoor konden de statushouders die op De Hoefstal gehuisvest waren allemaal doorstromen naar reguliere huisvesting en kon een aantal na-reizigers horende bij deze statushouders ook gehuisvest worden in onze gemeente. Dit heeft ervoor gezorgd dat de taakstelling voor zowel 2021 (op de lijst stonden nog 2 personen die behoorden tot de taakstelling 2021) als 2022 volledig is gerealiseerd. Voor de chalets op De Hoefstal zijn inmiddels nieuwe statushouders in beeld die we daar binnenkort gaan huisvesten. Ook voor de huisvesting van deze statushouders zullen we een beroep doen op de zogenaamde Hotel- en Accommodatieregeling (HAR). Deze regeling is eind 2022 verlengd. Gemeenten mogen mensen met een verblijfsvergunning nu tot en met 30 juni 2023 blijven aanmelden voor de HAR-regeling.

Inzet vrijwilligers Met NBO zijn afspraken gemaakt over hun inzet in heel 2023. Ook zijn met NBO afspraken gemaakt over de juridische / rechtspositionele aspecten van de inzet van de betaalde NBO-krachten. Deze afspraken worden schriftelijk vastgelegd. Onderwijs en leerlingenvervoer Er zijn op dit gebied geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Sport De garantstelling voor sport is vervallen. Sporten dient vanuit het leefgeld door de betreffende persoon zelf bekostigd te worden. Voor Oekraïense kinderen/jeugd in de leeftijd van 0 tot 18 jaar kan een aanvraag via een intermediair bij het Jeugd Fonds Sport en Cultuur ingediend worden. Het Jeugdfonds bepaalt uiteindelijk of de aanvraag wel of niet wordt toegekend. Gezondheidszorg Er zijn op dit gebied geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Leefgeld Het kabinet heeft eind november 2022 de nieuwe leefgeldregeling voor Oekraïense ontheemden kenbaar gemaakt. Deze nieuwe leefgeldregeling zal ingaan per 1 februari 2023. Per 1 februari 2023 gelden de volgende wijzigingen:  De hoogte van het leefgeld wijzigt en het leefgeld wordt meer gestaffeld; afhankelijk van de gezinsgrootte neemt het leefgeld per persoon af.  Wanneer een meerderjarige ontheemde inkomsten uit arbeid verkrijgt, vervalt per 1 februari het recht op leefgeld van het gehele gezin.  De definitie van ‘gezin’ wordt aangepast.

Wordt een ontheemde 18 jaar, dan wordt hij gezien als zelfstandig gezin. Zijn werk is dan dus niet meer van invloed op het leefgeld van de ouders en evt. broers/zussen. De Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) biedt de mogelijkheid om maatwerk toe te passen. In de stuurgroep is besloten voor twee doelgroepen structureel maatwerk toe te passen. Dit zijn:  Minderjarige ontheemden die inkomsten uit arbeid verkrijgen, behouden indien noodzakelijk het recht op leefgeld.  Gezinnen bestaande uit zeven of meer personen behouden het recht op een deel van het leefgeld wanneer een meerderjarige ontheemde inkomsten uit arbeid verkrijgt. De overige gezinsleden ontvangen dan 50% van de leefgeldnorm. Mocht er na de inwerkingtreden van de nieuwe leefgeldregeling blijken dat gezinnen financiële problemen ervaren, kan er op individueel niveau bezien worden of maatwerk mogelijk is. Werk Er zijn momenteel 44 Oekraïners aan het werk. Zij werken met name bij bedrijven in de gemeente Nunspeet in de horeca/toeristische sector (rechtstreeks in dienst of via een uitzendbureau). De jobcoach van de gemeente Nunspeet en NBO werken samen om Oekraïners die nog niet aan het werk zijn of meer willen werken te begeleiden naar werk. Communicatie Onlangs heeft COA een verzoek gedaan tot verlenging van de opvang van AMV’ers in Fletcher Hotel De Mallejan met een half jaar (tot 3 oktober 2023).

Na overleg met de voorzitter van de dorpsvereniging Vierhouten en het college van B&W is besloten om in principe het verzoek positief te benaderen. Zoals in september 2022 aangegeven, wil het college pas definitief besluiten nadat de inwoners van Vierhouten de gelegenheid hebben gehad om te reageren op dit verzoek. Daarom wordt op 1 februari bij alle inwoners (en ondernemers) in Vierhouten een brief bezorgd met daarin de vermelding van de gelegenheid om te reageren op het verzoek tot verlenging.

Eventuele reacties neemt het college mee bij het nemen van een definitief besluit. De wijkagent en lokale supermarkt worden separaat geïnformeerd. Financiën Om externe kosten (bijv. voor inhuur van personeel, externe ondersteuning, het verstrekken van leefgeldvoorschotten, huisvestingskosten, het aanschaffen van middelen, e.d.) te kunnen betalen, hadden we een voorlopig 'werkbudget opvang en hulp voor Oekraïense vluchtelingen' van 1 miljoen euro (inclusief de verhoging bij de derde kwartaalrapportage 2022) beschikbaar gesteld. Door de toezegging van de rijksoverheid vertrouwen we erop dat dit soort kosten volledig door het rijk worden vergoed. De dekking van het 'werkbudget' is dan ook de vergoeding die wordt ontvangen van het rijk. Aan het verstrekken van leefgeld is in 2022 ruim 5 ton uitgegeven. De kosten 2022 voor huisvesting (naast de investering bij Landrust) worden naar verwachting circa 4 ton euro en de overige kosten (inzet coördinator en inhuur externen, tolken/vertalers, vervoer, etc.) circa € 100.000. Bij de jaarrekening 2022 zal het totaal inzichtelijk zijn. Ook is voor 2023 weer een werkbudget van 1 miljoen euro beschikbaar gesteld. Hierbij wordt verondersteld dan in geheel 2023 opvang plaats moet vinden voor maximaal 200 personen. Bij de kwartaalrapportages worden de kosten gemonitord; dit kan leiden tot aanpassing van het werkbudget.

Naar aanleiding van de vraag in de commissie AB van 17 jan. jl. over de vergoeding voor de investering bij Landrust, merken wij het volgende op. In de raad van 30 juni 2022 was een inschatting gemaakt van de investeringskosten op basis van luxe nieuwe chalets. Uiteindelijk zijn 15 (hergebruikte) chaletwoningen en een wasunit aangekocht, geplaatst en ingericht. Hierdoor zijn de werkelijk kosten aanzienlijk lager dan was begroot in juni. Vanuit het Ministerie is aangegeven dat de kapitaallasten van de aankoopinvestering (circa € 750.000) gedekt dienen te worden door de normvergoeding die wordt ontvangen voor Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO). Op basis van een afschrijvingsberekening van 10 jaar, geeft dit een jaarlijkse kapitaallast van circa € 85.000. Via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne ontvangt de gemeente een normbedrag voor de kosten die zij maakt voor de gemeentelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De normvergoeding bedroeg tot 15 oktober 2022 € 100 per gerealiseerde plek per dag. Vanaf 15 oktober 2022 is deze normvergoeding verlaagd naar € 83 per gerealiseerde plek per dag. Op basis van afrekening achteraf (SISA) wordt door het ministerie van Justitie en Veiligheid in 2023 bepaald wat de normvergoeding 2022 voor de gemeente wordt.

Volgens de bekostigingsregeling worden de bekostiging van de transitiekosten (plaatsing en inrichting locatie), via afschrijvingsmethodiek, vergoed op basis van werkelijke kosten. Ten aanzien van de locatie Landrust is een afzonderlijke kostenvergoeding, op basis van 5 jaar afschrijving, voor de transitiekosten (circa € 250.000) aangevraagd bij het ministerie. Deze is per mail goedgekeurd, maar we zijn nog in afwachting van de beschikking. Tot zover voor dit moment. Zolang dat nodig is blijf ik u periodiek op de hoogte houden van de relevante ontwikkelingen. Als er zich bijzondere situaties of ontwikkelingen voordoen die het direct informeren van de gemeenteraad daarover wenselijk maken, zal ik dat ad hoc per afzonderlijk bericht doen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders, De burgemeester van Nunspeet, Céline Blom