AP 6a. Bijlage Perspectievennota Programmabegroting 2026-2029

Gemeente Nunspeet

Perspectievennota Programmabegroting 2026-2029

-2-

Inhoudsopgave 1

Inleiding ..................................................................................................................................... 3

2

Gemeentelijke taken, verbonden partijen en projecten ............................................................ 4

3

4

2.1

Gemeentelijke taken ......................................................................................................... 4

2.2

Verbonden partijen ........................................................................................................... 5

2.3

Gemeentelijke projecten ................................................................................................... 6

Financieel beleid ..................................................................................................................... 10 3.1

Stand van de begroting .................................................................................................. 10

3.2

Autonome en noodzakelijke ontwikkelingen................................................................... 10

3.3

Nieuwe beleidswensen ................................................................................................... 10

3.3.1

Samenvatting beleidswensen en dekkingsvoorstellen ............................................... 11

3.3.2

Nieuw beleid met financiële consequenties ............................................................... 12

3.3.3

Nieuw beleid zonder financiële consequenties .......................................................... 12

3.4

Dekkingsmogelijkheden .................................................................................................. 13

3.5

Uitgangspunten begroting .............................................................................................. 14

Tenslotte .................................................................................................................................. 17

-3-

1

Inleiding

Voor u ligt de Perspectievennota Programmabegroting 2026-2029 van de gemeente Nunspeet. Sinds enkele jaren heeft de Perspectievennota een vaste plek gekregen in de Nunspeetse planning- en control (hierna: P&C-)cyclus. Het doel van de Perspectievennota is om de gemeenteraad eerder in het begrotingsproces te betrekken bij de formulering van beleidswensen. Daarom hebben de aangeleverde nieuwe beleidswensen of voorstellen voor beleidsintensiveringen door de raadsfracties een prominente plaats in deze Perspectievennota. Daarnaast bevat de Perspectievennota onderdelen die eerder onder de noemer ‘Uitgangspunten Programmabegroting’ door de gemeenteraad worden vastgesteld. Het door de raad vastgestelde raadsakkoord vormt de basis voor het collegeprogramma 2022 – 2026 van waaruit de discussie over de gewenste prioriteiten gevoerd zal worden.

-4-

2

Gemeentelijke taken, verbonden partijen en projecten

De gemeentelijke taken, verbonden partijen en projecten hebben grote financiële impact. In de voorbereiding op de Programmabegroting 2026-2029 geven we u kennis van de volgende onderwerpen. Daarnaast wordt u via kwartaalrapportages geïnformeerd over de meest actuele stand van zaken. Het is niet mogelijk om voor alle taken en over alle verbonden partijen en projecten iets te benoemen, daarom is dit geen uitputtend overzicht, maar enkele zaken uitgelicht waarvan wij u op de hoogte willen brengen van mogelijke financiële risico’s die impact kunnen hebben op de Programmabegroting 2026-2029. 2.1 Gemeentelijke taken Jeugdzorg Er zijn diverse maatregelen getroffen om de kosten van de jeugdzorg terug te dringen. De Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (HVA) speelt hierbij een belangrijke rol. Deze agenda heeft als doel de knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken en het stelsel financieel houdbaar te maken. Vooralsnog zijn er incidenteel extra middelen beschikbaar vanuit het Rijk. In 2024 is er €1,45 miljard extra beschikbaar gesteld voor jeugdzorg. Voor 2025 heeft het rijk in de meicirculaire 2025 een half miljard aanvullend beschikbaar gesteld. De commissie van Wijzen heeft een advies uitgebracht over de tekorten in de jeugdzorg, waarin zij benadrukken dat de HVA de besparingen niet gaat realiseren.

Daarbij komt dat de data gebrekkig is, is er teveel vrijblijvendheid, is meer inzet op stevige lokale teams nodig, zijn meetbare indicatoren nodig en is er te weinig flexibiliteit in de jeugdzorgketen om te kunnen op- en afschalen. De scope van de Hervormingsagenda is te smal; er ligt een te grote nadruk op het anders organiseren van de jeugdzorg. De oplossing voor de grote vraag naar jeugdhulp ligt vooral in de systemen buiten de jeugdzorg: in het gezin, op school, en in de samenleving. Jeugdhulp is aanpalend aan de andere levensdomeinen, en niet andersom. In de meicirculaire 2025 verwachten we meer te vernemen over de beschikbaarheid van structurele middelen vanaf 2026. Het is van groot belang dat er blijvende oplossingen komen om de jeugdzorg toekomstbestendig te maken. Wmo De komende jaren zullen de kosten van Wmo-maatwerkvoorzieningen stijgen, wat een toenemende druk op het budget voor Wmo-zorg veroorzaakt. Gemeenten zijn verplicht om deze voorzieningen te verstrekken, aangezien de Wmo een open eindregeling is zonder vast budgetplafond. De oorzaken van deze stijgende kosten zijn divers. Enerzijds zien we demografische veranderingen, zoals de vergrijzing van de bevolking. Anderzijds blijven inwoners langer thuis wonen, wat leidt tot een verhoogde en versnelde vraag naar Wmo-voorzieningen, mede door de extramuralisering van ouderenzorg en geestelijke gezondheidszorg.

In Nunspeet bijvoorbeeld, is het aantal Wmo-meldingen fors gestegen van 1.111 in 2023 naar 1.298 in 2024. Daarnaast zien we aanzienlijke loonontwikkelingen, waarbij tariefstijgingen van 10% geen uitzondering zijn. Het rijk en de VNG realiseren dit ook en denken na over de beheersbaarheid van de uitgaven van de wettelijke zorgtaken Wmo Opvang Ontheemden Oekraïne Er is nog niet te voorzien hoe lang deze oorlog gaat duren en of deze ontheemden binnen enige tijd weer terug naar ‘huis’ kunnen en willen. Daarnaast zal de wederopbouw ook enige tijd vergen om ook daadwerkelijk weer een (t)huis te zijn om naar toe te kunnen gaan. Vooralsnog lijkt dit in onze begroting, door rijksmiddelen in de vorm van normvergoeding. Met de huidige normvergoeding is (tenminste) budgetneutraal raming mogelijk.

-5-

Beleids- en beheerplan wegen 2024-2028 In uw vergadering van 19 december 2024 heeft u het beleids- en beheerplan wegen 2024-2028 vastgesteld. In het raadsakkoord 2022-2026 is opgenomen dat het beleids- en beheerplan wegen geactualiseerd dient te worden. In het voorjaar van 2024 hebben kwaliteitsmetingen aan het wegennet plaatsgevonden. Op basis van deze metingen is het beleids- en beheerplan wegen 20242028 opgesteld. Dit plan geeft op strategisch niveau inzicht in de geplande onderhoudswerkzaamheden over de komende 5 jaar inclusief bijbehorende kosten. Het plan is uitgegaan van het huidige ambitieniveau zoals vastgesteld in het vorige beleids- en beheerplan wegen. Binnen de gemeente worden verhardingen in de kernen Nunspeet, Elspeet, Hulshorst, Vierhouten en in het buitengebied onderhouden op kwaliteitsniveau ‘basis’ conform de landelijke CROW-richtlijnen. Een belangrijke voorwaarde voor 'gezond' wegbeheer is dat beschikbaar gestelde onderhoudsbudgetten over de gehele levenscyclus van wegen met elkaar in evenwicht zijn zodat geen kapitaalvernietiging in het areaal zal optreden. Uit de analyse is naar voren gekomen dat een bijstelling van het onderhoudsbudget nodig is. In de eerste plaats was het noodzakelijk om de huidige kwaliteitsachterstand in het wegenareaal in te lopen.

In verband hiermee is besloten voor 2025 een aanvullend onderhoudsbudget wegen van 354.000 euro beschikbaar te stellen. De dekking voor deze verhoging vindt vanuit de algemene reserve plaats. Daarnaast is als gevolg van areaaluitbreiding en het sterk gestegen kostenniveau een structurele verhoging van het budget voor wegenbeheer gecalculeerd. Uit de berekening conform de landelijke CROW-systematiek blijkt dat voor de beheerperiode 2024-2028 jaarlijks afgerond € 1,9 miljoen onderhoudsbudget voor wegen nodig is. Het huidige onderhoudsbudget bedraagt afgerond € 1,3 miljoen. Dit betekent een structureel tekort van ruim 600.000 euro. Bij vaststelling van het beleidsen beheerplan zijn scenario’s voor het wegenbeheer en -onderhoud aangekondigd. De financiële uitwerking van deze scenario’s en de te maken keuze zullen meegenomen worden in het nieuwe beleid en hun weerslag vinden in de Programmabegroting 2026-2029. 2.2 Verbonden partijen Inclusief Groep De Inclusief Groep heeft de afgelopen jaren een daling gezien in het aantal doelgroepmedewerkers, voornamelijk omdat er meer SW-medewerkers met pensioen gaan dan dat er nieuwe medewerkers vanuit de Participatiewet instromen. Nieuwe medewerkers hebben vaak een lager ontwikkel- en werkvermogen en een hogere begeleidingsbehoefte.

Dit leidt tot een daling in de netto toegevoegde waarde (NTW) per medewerker en een stijging van de kosten door de behoefte aan meer begeleiding en het inhuren van uitzendkrachten. Daarnaast stijgen de personele lasten door cao-verplichtingen, pensioenlasten en loonstijgingen, evenals andere kosten door hogere energieprijzen en inflatie. De afname van de uitkering voor de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) wordt deels opgevangen door de reserves van de Inclusief Groep. Gevolg is dat de Inclusiefgroep in een veranderingsproces zit en een keuze moet maken hoe mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt toch een volwaardig werkomgeving kan worden geboden. Dit alles zal er toe leiden dat de Inclusiefgroep in de rode cijfers gaat komen en de gemeenten een keus moeten maken hoe zij de toekomst van de organisatie zien. Deze hele ontwikkeling brengt voor de gemeenten wel de nodige financiële risico’s met zich mee. Via de Bijstellingsbrief Programmabegroting 2024-2027 is vanaf 2027 een gemeentelijke bijdrage opgenomen ad. € 286.000. GGD, ODNV en VNOG Bij alle drie gemeenschappelijke regelingen blijkt op basis van de uitgangspuntennota 2026 dat de gemeentelijke bijdrages verhoogd worden met relatief hoge indexen als gevolg van de prijs- en

-6-

loonstijgingen. Het is niet bekend of hier ook voldoende hogere uitkeringen vanuit het Rijk tegenover komen te staan.

2.3

Gemeentelijke projecten

Stationsomgeving inclusief Poort van de Veluwe De vastgestelde prognose einde werk voor project Stationsomgeving is € 48,5 miljoen. Voor de Poort van de Veluwe is dit € 4,8 miljoen. Gezamenlijk komt dit op € 53,3 miljoen. Met de huidige inzichten zien we een prognose einde werk van € 52,7 miljoen. Tegenover de prognose einde werk voor de kosten staan toegekende subsidies. De voornaamste hiervan is de EU-subsidie. Deze subsidie is vastgesteld op € 5,8 miljoen. Voorzichtigheidshalve wordt gerekend met een bedrag van € 4,3 miljoen (75%) vanwege het risico op lagere vaststelling na afronding van het project op basis van de werkelijke gemaakte kosten. Het projectsaldo (kostenprognose -/- dekking) komt uit op € 717.000,- negatief. Dit geprognotiseerde tekort kan gedekt worden door een extra stelpost van circa € 6,5 miljoen welke is verwerkt als nieuw beleid in de Programmabegroting. Een groot deel van de projectkosten is tijdsgebonden. Uitloop van de planning kan financiële consequenties hebben. In het risicoprofiel is een voorziening meegenomen voor de overschrijding van de planning. Er is bijvoorbeeld nog het risico dat de resterende werkzaamheden niet binnen treinvrije periode (TVP) in 2025 worden afgerond. Nu de 1e grote TVP is geweest is de post onvoorzien verlaagd door enerzijds risico’s die niet zijn opgetreden en anderzijds door risico’s die op ‘beheerst’ zijn gezet.

De risicodossiers van zowel ProRail als de gemeente zijn recent geactualiseerd. Hieruit blijkt dat er nog voor 2,2 miljoen euro aan voorziene risico’s zijn en voor 1,8 miljoen euro aan onvoorziene risico’s. (totaal € 4 miljoen). De hoogte van de risicoreserve in het project is op dit moment 3,1 miljoen euro. De inschatting is dat dit voldoende is om de risico’s mee te dekken omdat niet alle risico’s zich zullen voordoen. Onderwijshuisvesting In haar vergadering van 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad het Koersplan onderwijshuisvesting Nunspeet vastgesteld. Het koersplan is voor en door het OOGO opgesteld. Het OOGO is het overleg waarin alle schoolbesturen van de gemeente Nunspeet in zijn vertegenwoordigd en dat minimaal eens per jaar samen komt. In het koersplan staan de ambities en plannen op het gebied van onderwijshuisvesting. Op dit moment zit de uitwerking van het plan in fase 1: 2023-2026 Voor verschillende scholen staat in het koersplan verduurzamingsprojecten gepland. Binnen de subsidieregeling duurzaam vastgoed (DUMAVA) is voor de projecten een subsidieaanvraag gedaan en beschikt. Volgens het koersplan moesten deze deelprojecten in 2024 afgerond zijn. Voor Ds. A. van Stuijvenbergschool is dit gelukt. De overige deelprojecten moeten uiterlijk in 2026 afgerond zijn om de subsidie te behouden.

IKC Oost (De Olijfboom; voorheen Morgenster en Petraschool): De aanbesteding is afgerond en bijbehorende overeenkomsten getekend. CNS en SKN zijn bouwheer en verantwoordelijk voor de realisatie van IKC Oost. Middels een bestuurlijk overleg blijft de gemeente bestuurlijk aangesloten. Het risico bestaat dat de planning voor de nieuwbouw (2 e kwartaal 2025) niet gehaald kan worden in verband met de lopende bezwaarprocedure bij de Raad van State. De geplande zitting is uitgesteld en op dit moment is er geen zicht op een nieuwe zittingsdatum.

-7-

IKEC Nunspeet ((V)SO en SBO door stichting Volare, Stichting Educare): In het Koersplan hebben beide besturen de realisatie van een zogenaamd Integraal Kind en Expertisecentrum (IKEC) in Nunspeet laten opnemen. Naar aanleiding van dit plan is in het Koersplan een bestuursopdracht aan beide schoolbesturen meegegeven mede omdat beide schoolbesturen ook werken aan een IKEC in Harderwijk. Het ‘thuisnabije’ karakter van de IKEC’s heeft als gevolg dat een deel van de leerlingen van de Verschoorschool in de toekomst (thuisnabij) gehuisvest wordt in Harderwijk. Dit vraagt extra capaciteit in Harderwijk. Het college van Harderwijk heeft een positieve grondhouding op de huisvesting van (extra) leerlingen van de Verschoorschool. Aandachtspunt bij een verschuiving van leerlingen (speciaal onderwijs) is een verlaging van de Algemene uitkering. De gemeente waar de onderwijshuisvesting is geregeld ontvangt per leerling een vergoeding in de Algemene uitkering. Bij een verplaatsing naar elders heeft dit gevolgen voor de Nunspeetse uitkering. Juniorcollege: De onderbouw van het Juniorcollege wordt gevormd door leerlingen van de Verschoorschool. Om deze reden heeft de realisatie van het Juniorcollege een nauwe relatie met de realisatie van het IKEC Nunspeet.

Op dit moment vinden bestuurlijke gesprekken plaats over de toekomst van het Juniorcollege in relatie tot de uitgangspunten voor de IKEC-vorming in Nunspeet en Harderwijk. De realisatie van het juniorcollege in 2025 is gezien deze ontwikkeling niet realistisch. In overleg met de betrokken schoolbesturen is de planning om die reden verschoven naar 2028. Eerste Veluwse Montessorischool (voorheen de Ontdekking): In het Koersplan is de renovatie van de Eerste Veluwse Montessorischool financieel berekend op basis van het huidige leerlingenaantal. Aurora heeft hun groeiambitie in het OOGO van 21 mei 2024 gepresenteerd. Het plan voorziet in een gebouw voor 100-125 leerlingen dat goed aansluit bij het onderwijsconcept. Bij de school is aangegeven dat er, zolang er geen beroep wordt gedaan op financiële middelen van andere projecten, draagvlak is voor de realisatie van een gebouw voor 125 leerlingen. Door een DUMAVAsubsidie is er geen extra financiële inzet vanuit de gemeente nodig. In de raadsvergadering van 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad het Koersplan Onderwijshuisvesting In de Programmabegroting 2025-2028 zijn de structurele dekkingsmiddelen op basis van het vastgestelde Koersplan geregeld.

• Nieuw beleid € 315.000,• Vrijvallende budgetten € 285.000,- (budgetten huurkosten huisvesting) • Inzet reserve Grote Projecten € 125.000,Totaal € 725.000,Onderdeel van de vastgestelde dekking is een stapsgewijze verhoging van de OZB met elk jaar 1% over de periode 2024-2029. Op termijn (6 jaar) leidt dit tot een hogere OZB-opbrengst van € 375.000,- (prijspeil 2024). Deze middelen zullen geïndexeerd verwerkt worden in de Programmabegroting 2026-2029. Het doorschuiven van projecten naar de toekomst leidt ertoe dat in de komende jaren meerdere projecten tegelijk gaan lopen. De onderkende risico’s aan de uitvoering van het Koersplan zijn: · Een extra belasting van de ambtelijke organisatie (denk aan een langere voorbereidingsfase, het gelijktijdig opstellen van bestemmingsplannen, begeleiding aanbestedingen). · De bouwkosten stijgen over het algemeen sneller dan de gemeentelijke indexering. Het doorschuiven van een project leidt ertoe dat er minder gerealiseerd kan worden voor het vastgestelde budget.

-8-

Sportpark De Wiltsangh Vanaf mei 2021 is gestart met de bouw van sportcomplex De Wiltsangh. In april 2023 is de nieuwbouw van sportcomplex de Wiltsangh (zwembad, turn-hal en sporthal) opgeleverd. Momenteel bevinden we ons in de nazorgfase, waarbij diverse onderdelen van het sportcomplex nog aandacht vragen, die zich met name toespitsen op grondwater en garantie werkzaamheden binnen sportief recreatiecentrum de Wiltsangh. De sluitende exploitatie van het Sportbedrijf Nunspeet is een aandachtspunt. Hier is in Programmabegroting 2025-2028 op geanticipeerd met een incidentele aanvullende exploitatiebijdrage. In november 2023 zijn college en gemeenteraad geïnformeerd over de afronding van het projectdeel ‘nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh’ en bijbehorende middelen. Hierin is aangegeven dat de nieuwbouw gerealiseerd is binnen begroting. Zoals in de Perspectievennota 2024 aangegeven zijn er na deze verantwoording nog diverse eindtermijnen van leveranciers en aannemers in rekening gebracht waardoor de realisatiekosten hoger uitvallen, weliswaar nog steeds binnen begroting. Ook zijn er diverse ‘onvoorziene kosten’ gemaakt in de genoemde nazorgfase. Deze worden nader benoemd in de definitieve verantwoording die in het tweede kwartaal 2025 zal worden opgesteld.

Binnen het projectdeel revitalisering de Wiltsangh is uw raad in 2024 geïnformeerd over het financierings-plan van VV Nunspeet waarbij diverse financieringsmogelijkheden zijn besproken en/of beschikbaar zijn gesteld (subsidie, garantstelling of lening). In 2025 wordt u nader geïnformeerd over vorderingen aangaande deze nieuwbouw. Binnen dit projectdeel is ook financiële dekking aanwezig om een ontwikkeling te maken bij NTC de Wiltsangh. Op basis van gesprekken en planvorming zal bekeken worden of de huidige middelen hiervoor toereikend zijn, en welke rol de gemeente kan en wil spelen binnen deze planvorming (hierbij is het nieuwe beleidsplan sport en bewegen kaderstellend). Onderkende risico’s: · Momenteel zijn we bezig met de laatste voorbereidingen aangaande het grondwatervraagstuk. In het 1e kwartaal 2025 moet dit probleem definitief verholpen zijn. · Voor het eigenaarsonderhoud aan sportief recreatiecentrum de Wiltsangh worden hogere kosten verwacht dan destijds geraamd (businesscase de Wiltsangh). Dit betreft preventief onderhoud aan de technische installaties, preventief bouwkundig onderhoud, en vervangingsonderhoud. Hiervoor is reeds een voorziening getroffen maar deze is niet toereikend. De stijging is toe te rekenen aan o.a. gestegen personeels- en materiaalkosten t.o.v. 2019.

· De exploitatie van het sportcomplex door Sportbedrijf Nunspeet wordt steeds meer inzichtelijk. Met de overgang naar de Wiltsangh ontvangt het Sportbedrijf momenteel een incidenteel en structureel hogere exploitatiebijdrage dan voorheen. Deze bijdrage is momenteel nog niet toereikend. Op basis van de eerste exploitatiejaren en een meerjarenbegroting moet de structurele exploitatiebijdrage inzichtelijk worden. Nieuw Feithenhof (Grex) Voor de planontwikkeling van de toekomstige woningbouwlocatie Nieuw Feithenhof is in 2022 de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) gevestigd en zijn diverse voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor een totaalbedrag van €375.000,-. Met dit krediet is een verkenningsdocument opgesteld, welke als ruimtelijke en programmatische basis wordt gebruikt voor verder onderzoek naar de herontwikkeling van het gebied naar ca. 600 woningen. Ook is het participatieproces opgestart en worden het programma en de financiële business case momenteel verder uitgewerkt.

-9-

Vooruitlopend op een vast te stellen grondexploitatie is in 2023 onder de Wvg Shimano aangekocht. Hiervoor is afzonderlijk krediet bij de raad aangevraagd. De levering van de panden vindt uiterlijk 1 juli 2025 plaats. Op de business case voor de ontwikkeling van Nieuw Feithenhof wordt een (aanzienlijk) financieel tekort zien. Dit komt mede door de verwervingskosten van het bestaande vastgoed in combinatie met het gewenste, betaalbare woningbouwprogramma. Daarom is gezocht naar externe financieringsmogelijkheden en subsidies. Begin 2024 is een subsidie aangevraagd vanuit de regeling Woningbouwimpuls bij het Rijk. In april 2024 is € 5,9 miljoen toegekend door het Rijk en € 600.000,- als cofinanciering door de Provincie. Ondanks deze subsidies wordt voor het project nog een financieel tekort verwacht. Onderkende risico’s: · De verwervingskosten vallen hoger uit dan waar nu rekening mee wordt gehouden; · De bestemmingswijziging wordt niet onherroepelijk; · De civiele werkzaamheden inclusief saneringskosten vallen duurder uit door prijsontwikkeling, ramingsonzekerheden of door planaanpassingen; De bouwrijpe gronden worden voor een lagere prijs verkocht of er dient een herprogrammering plaats te vinden Gelet op de fase van de planontwikkeling kunnen er nog maatregelen worden getroffen om deze risico’s te beheren.

Bij het eventueel vaststellen van de grondexploitatie zullen de risico’s worden geïnventariseerd en gekwantificeerd, zodat bij het bepalen van de omvang van de reserve grondexploitatie hier rekening mee kan worden gehouden. ’t Hul Noord (Grex) Voor het project ’t Hul Noord zijn de afgelopen jaren diverse voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de structuurvisie tot een ruimtelijk plan en om te komen tot het vaststellen van een gemeentelijke grondexploitatie. In april 2024 is door de raad de grondexploitatie vastgesteld, tegelijkertijd met de vaststelling van het bestemmingsplan en exploitatieplan. Naast de kosten voor de planontwikkeling zijn er de afgelopen periode een aantal (grond)aankopen verricht. Er wordt een actieve grondpolitiek gevoerd om de maximale regie te voeren op de ontwikkeling, programmering en ruimtelijke kwaliteit van 't Hul Noord. Met de aankoop van gronden wordt ook voorkomen dat ontwikkelaars positie verkrijgen in het gebied en mede de inrichting van het plan bepalen. De gronden die voorafgaand aan de vaststelling van de grondexploitatie zijn aangekocht zijn nu ingebracht in de grondexploitatie. Vanaf april 2024 zijn er nog een aantal gronden aangekocht of overeenkomsten gesloten over aankoop. Deze grondaankopen komen ten laste van de grondexploitatie.

De grondexploitatie die in april 2024 door de raad is vastgesteld liet een tekort zien van € 9,9 miljoen op prijspeil 1-1-2024. Voor dit tekort is een verliesvoorziening getroffen, welke gedekt is vanuit de reserve grondexploitatie (€ 6 miljoen), de reserve grote projecten (€ 1 miljoen) en de algemene reserve (€ 2,9 miljoen). Na de vaststelling van de verliesvoorziening ter dekking van het tekort op de grondexploitatie is in 2024 vanuit het Rijk subsidie toegekend vanuit de Woningbouwimpuls ter hoogte van € 5,2 miljoen en cofinanciering door de provincie voor een bedrag van € 750.000,-. Het tekort op de grondexploitatie is € 9,9 miljoen. Dit bedrag is exclusief de toegekende subsidies van het Rijk en de provincie. Op basis van een actueel taxatierapport valt de marktconforme grondprijs op dit moment per vierkante meter hoger uit. In de eerstvolgende actualisatie van de grondexploitatie ’t Hul Noord naar prijspeil 1-1-2025 wordt deze hogere verwervingsprijs verwerkt en worden ook de andere parameters en (kosten)ramingen geactualiseerd.

- 10 -

Onderkende risico’s: • De verwervingskosten vallen hoger uit; • De bestemmingswijziging wordt niet onherroepelijk; • De civiele werkzaamheden vallen duurder uit door prijsontwikkeling of door planaanpassingen; • De bouwrijpe gronden worden voor een lagere prijs verkocht of er dient een herprogrammering plaats te vinden; • Vertraging door onvoorziene omstandigheden (capaciteit stroomnet, stikstof, macroeconomische risico’s, etc.). 3

Financieel beleid

3.1 Stand van de begroting Donderdag 24 oktober 2024 heeft de raad de Programmabegroting 2025-2028 vastgesteld. Inclusief de bijstellingsbrief en moties, verwerkt in december, het vastgestelde dekkingsvoorstel en de verevening van de positieve jaarrekeningsaldi via de Algemene reserve zijn alle jaarschijven 2025 t/m 2028 sluitend. Het effect van de decembercirculaire 2024,positief voor een bedrag van € 554.000, zal verwerkt worden in de 1e kwartaalrapportage 2025. De structurele effecten voor de jaarschijven 2026-2028 worden meegenomen bij de opstelling van de Programmabegroting 20262029. Voor 2026 is het effect € 120.000 en loopt op naar € 272.000. 3.2 Autonome en noodzakelijke ontwikkelingen Ontwikkelingen algemene uitkering Gemeentefonds In de meicirculaire 2025 krijgen we meer informatie over (de hoogte van) de uitkeringen die we vanuit het Rijk kunnen verwachten. Bij de behandeling van de Programmabegroting 2025-2028 was nog een beduidend lagere uitkering te verwachten in het jaar 2026. Het is nog niet bekend of er nog een (positieve) bijstelling te verwachten is voor de gemeente Nunspeet. Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026 en verder Om te komen tot een sluitende begroting is vanaf de Programmabegroting 2024-2027 reeds een aantal maatregelen opgenomen om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Voor het ‘ravijnjaar’ 2026 is onder andere gerekend met:

-/- = baten, bedragen x € 1,000) (Extra) Onderuitputting kapitaallasten Ozb verhoging 2026 5% opbrengststijging en aanvullend 2% in 2028 Verhoging toeristenbelasting 2024-2027 Verhoging forensenbelasting 2026 Onttrekking uit Algemene Reserve Totaal

2026

2027

2028

-150 -320 -253 -118 -859 -1.700

-250 -320 -337 -118 -759 -1.784

-250 -474 -337 -118 0 -1.179

Afhankelijk van de effecten van de meicirculaire 2025 kunnen bovenstaande maatregelen heroverwogen worden of extra maatregelen genomen worden. 3.3 Nieuwe beleidswensen In de opzet van de P&C cyclus ligt de nadruk op de raadsprioriteiten meer aan het begin van het proces. Op verzoek van de gemeenteraad hebben de raadsfracties eerder de mogelijkheid hun wensen voor de komende begrotingsperiode kenbaar te maken. Doel hiervan is dat er een debat gevoerd kan worden over het hele scala aan wensen. In overleg met de raadsfracties is voor de

- 11 -

overzichtelijkheid een onderverdeling in de nieuwe wensen voorgesteld. De indeling maakt allereerst onderscheid tussen beleidsintensiveringen en nieuw beleid. Vervolgens wordt binnen het nieuwe beleid onderscheid gemaakt tussen onderwerpen met en onderwerpen zonder financiële consequenties. Na de behandeling van deze nota in de commissie Maatschappij & Middelen en de gemeenteraad worden deze onderwerpen uitgewerkt in de Programmabegroting 2026-2029 Onderstaande zaken bij onderdeel 3.3.1, 3.3.2 en 3.3.3 zijn een-op-een overgenomen uit de inbreng van de fractie (en dus geen ambtelijke aanpassingen of doorrekeningen). - Bij een aantal onderwerpen/wensen is geen inschatting gemaakt van de verwachte (structurele) lasten. De betreffende onderwerpen zijn met een indicatie PM opgenomen in de tabel. - Bij de posten waar geen jaartal is aangegeven (bij PvdA/GroenLinks is vertaald naar ‘2026’ omdat 2026 het eerste jaar is in de Perspectievennota / Programmabegroting 2026-2029. Daarmee zijn bij alle aangedragen punten door de fracties aangegeven dat deze in 2026 moeten starten. 3.3.1 Samenvatting beleidswensen en dekkingsvoorstellen In vorige paragrafen zijn de diverse beleidswensen van de raadsfractie weergegeven. In onderstaand totaaloverzicht zijn deze wensen samengevat en zo mogelijk voorzien van een financiële indicatie (alle wensen hebben beginjaar 2026):

Enkele opmerkingen bij bovenstaande tabel: - Bij alle onderwerpen is gevraagd om aan te geven de daarmee samenhangende lasten of investeringen incidenteel of structureel zullen zijn. Dit onderscheid is aangegeven met een I(ncidenteel) of S(tructureel). - Onderwerpen die een investering vergen, hebben in de gemeentelijke begroting ook een structureel karakter. Investeringen leiden namelijk tot (structurele) kapitaallasten. - In de Kolom CP wordt aangegeven of het onderwerp in het college programma is opgenomen. Structurele lasten moeten gedekt worden door structurele baten. In het kader van een structureel begrotingsevenwicht is dit een vereiste.

- 12 -

3.3.2

Nieuw beleid met financiële consequenties

Wet suïcidepreventie (ChristenUnie) Per 1 juli 2025 gaat de Wet suïcidepreventie in. Met invoering van de wet worden per gemeente middelen beschikbaar gesteld voor dit thema. Voorstel is om deze middelen gericht in te zetten om het gesprek hierover beter te kunnen voeren en het taboe op depressie en zelfdoding te doorbreken. Er is nog niet bekend welk bedrag de gemeente Nunspeet ontvangt in het kader van de Wet suïcidepreventie. Vooruitlopend hierop wordt voorgesteld om € 2.500 in te zetten om in de openbare ruimte, door middel van kunst bijvoorbeeld aandacht te vragen voor dit onderwerp. Dekking: Middelen die we hiervoor de komende jaren ontvangen. Senioren en veiligheid (CDA) De welzijnsinstellingen geven aandacht aan senioren en veiligheid met individuele begeleiding, personenalarmering, sleutelkluizen en valpreventie. De kant van de algemene kwetsbaarheid die vraagt om digitale, mentale en fysieke weerbaarheid vraagt om meer aandacht. Ouderen wonen steeds vaker en langer zelfstandig thuis. Het is van belang dat ouderen op een veilige manier zelfstandig kunnen blijven wonen in onze gemeente. We willen daarom extra inzetten op het vergroten van hun algehele welzijn en veiligheid, waardoor ze met meer vertrouwen en gemoedsrust hun dagelijkse leven kunnen voortzetten. Dit kan o.a. door in de huis-aan-huis extra aandacht aan het thema senioren en veiligheid te geven.

En de welzijnsorganisaties te vragen er in hun contacten met senioren ook extra aandacht aan te geven. Met voorlichtingsmateriaal en bijvoorbeeld door voorlichtingsavonden. We willen extra investeren (€ 8.000) in een (weerbaarheids)training – ontwikkeld en gehouden door de welzijnsmedewerkers - voor senioren die speciaal is ontworpen om hun weerbaarheid, zelfredzaamheid en gevoel van veiligheid te vergroten, zowel thuis als buitenshuis. Deze training helpt senioren om gevaar te herkennen, adequaat te handelen en dit in de praktijk toe te passen, waardoor ze zich thuis en buiten veiliger voelen. De training richt zich bijvoorbeeld op de volgende thema’s: babbeltrucs, social media/cybercrime, hulpvraagfraude, zakkenrollerij, veilig pinnen, straatroof, financieel misbruik en oudermishandeling, omgaan met agressie bij en door inwoners met dementie en veiligheid van de woning. Doel van de training is dat de deelnemers zich thuis veilig voelen en met een onbezorgder en veiliger gevoel de deur uit gaan. Zelfredzaamheid, langer zelfstandig thuis wonen, vereenzaming tegen gaan, de eigen veiligheid waarborgen, dat zijn de effecten van de weerbaarheidstraining. Ook heeft deze weerbaarheidstraining een positief effect op de mentale gezondheid, wat ook weer een indirect effect heeft op de fysieke gezondheid Dekking Binnen bestaande Wmo-middelen of GALA/IZA middelen.

Bewustwordingscampagne afvalscheiding (CDA) Uit cijfers over afvalstromen blijkt dat er nog altijd relatief veel afval in de verkeerde stroom terecht komt, zoals grijsafval in de groene container en andersom, maar ook papier in de grijze container. Wij zouden graag een bewustwordingscampagne zien, uiteraard liefst binnen de bestaande begroting en anders vanuit de reserve duurzaamheid.

- 13 -

Dekking Het liefst moet de dekking plaatsvinden binnen de bestaande begroting en anders vanuit de reserve duurzaamheid. Ondertunneling spoorwegovergang Eperweg (Gemeentebelang) Recent is door de raad de wens uitgesproken aan de slag te gaan met de reeds bestaande ambitie om ook de spoorwegovergang aan de Eperweg te onder tunnelen. Gemeentebelang wil hier serieus werk van maken en in de programmabegroting een voorbereidingskrediet ad € 250.000,-opnemen, zodat daadwerkelijk met de voorbereiding begonnen kan worden. De beoogde ondertunneling betreft echter een kostbare wens waarbij de veilige inschatting gemaakt kan worden dat binnen de huidige begroting hier geen middelen voor zijn. Ervaring leert ook dat vanaf de eerste voorbereiding tot realisatie een dergelijk project een lange doorlooptijd kent. Dekking Gemeentebelang wil daarom in deze fase beginnen met ‘sparen’, zonder hier (prematuur) structurele middelen tegenover te zetten. Voorstel is om bij een positief saldo van de jaarrekening een deel van het overschot hiervoor in te zetten.

Dit door 50% van de middelen, die binnen het huidige beleid naar de Algemene reserve vloeien, ten goede te laten komen van de reserve grote projecten en te labelen voor de beoogde ondertunneling Voorlichtingscampagne over veilig de natuur ingaan (CDA) Het CDA wil een actieve voorlichtingscampagne over veilig de natuur in gaan door: - Bordjes met QR codes bij ingangen natuurgebieden naar info op website gemeente over wolf/andere dieren, blijf op de paden, neem je rommel mee, niet alleen gaan, telefoon mee, hond aan de lijn, enz. (Kosten € 3.000) - Campagne materiaal. (kosten €1.000) - Informatie momenten Kernen en Online (kosten € 2.000) Dekking Het CDA wil dit dekken binnen de bestaande begroting. Bijennatuurtuin/natuureducatie(PvdA/GroenLinks) PvdA/GroenLinks wil een subsidie van €1.000 euro voor een Bijennatuurtuin, tweemaal eenmalig. Daarna een nieuwe post natuureducatie. Dekking De bijennatuurtuin (2x € 1.000) dekken uit het budget groenbeleids- en beheerplan

3.3.3 Nieuw beleid zonder financiële consequenties Alle ingediende voorstellen hebben een (veelal geringe) financiële consequentie. 3.4 Dekkingsmogelijkheden De raadsfractie is gevraagd naast nieuw beleid ook denkrichtingen mee te geven voor de dekking van nieuwe beleidswensen of beleidsintensiveringen. Een dekkingsmogelijkheid voor wensen zouden bezuinigingen op bestaand beleid kunnen zijn. Hieronder vindt u de aangeleverde dekkingsmogelijkheden vanuit de fracties.

- 14 -

CDA De beleidswensen van het CDA hebben een geringe omvang Het CDA wil de beleidswensen bekostigen uit de reserve duurzaamheid, iza en gala middelen en de bestaande begroting. CU De CU wil de uitgaven die voorvloeien uit de Wet Suïdepreventie bekostigen vanuit de middelen die beschikbaar komen vanuit de Wet suïcidepreventie die per 01-07-2025 van kracht is. Gemeentebelang De beoogde ondertunneling betreft echter een kostbare wens waarbij de veilige inschatting gemaakt kan worden dat binnen de huidige begroting hier geen middelen voor zijn. Ervaring leert ook dat vanaf de eerste voorbereiding tot realisatie een dergelijk project een lange doorlooptijd kent. Gemeentebelang stelt voor de bekostiging van de ondertunneling van de spoorovergang Eperweg om in deze fase te beginnen met sparen. Voorstel is om bij een positief saldo van de jaarrekening een deel van het overschot hiervoor in te zetten. Dit door 50% van de middelen, die binnen het huidige beleid naar de Algemene reserve vloeien, ten goede te laten komen van de reserve grote projecten en te labelen voor de beoogde ondertunneling. PvdA/Groenlinks PvdA/Groenlinks wil haar wensen bekostigen uit het budget groenbeleids- en beheersplan.

3.5 Uitgangspunten begroting In de Financiële verordening gemeente Nunspeet (ex artikel 212 van de Gemeentewet) is in artikel 4 'Kaders begroting' het volgende vastgelegd: lid 1 ‘Het college biedt jaarlijks aan de raad een voorstel aan voor het beleid en de financiële kaders van de begroting voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De vaststelling door de raad vindt uiterlijk jaarlijks in april plaats.’ en lid 2 ‘In de begroting wordt een post onvoorziene uitgaven (incidenteel en structureel) opgenomen.’ Meerjarenperspectief 2025-2028 Donderdag 24 oktober 2024 heeft de raad de Programmabegroting 2025-2028 vastgesteld. In deze begroting zijn de effecten zoals benoemd in de bijstellingsbrief inzake de Septembercirculaire 2024 verwerkt.

- 15 -

Financiële verkenning begroting 2026-2029 Financiële verkennning begroting Bijstellingsbrief Moties 3e kwartaal rapportage Decembercirculaire Saldo jaarrekening 2024 Begrotingswijzigingen 2025 effect Motie welzijnswerk percentage 2026

(x € 1.000) -/- = positief saldo) 2025 0 0 0 0

pm pm pm

2026 0 0 0 0 -45 -120

2027 0 0 0 0 -45 -198

2028 0 0 0 0 -45 -272

2029 0 0 0 0 -45 -272

pm pm

pm pm

pm pm

pm pm

Algemene reserve Het is gebruikelijk dat bij het dekkingsplan van de Programmabegroting de algemene reserve als dekkingsmiddel te gebruiken voor incidentele lasten bij nieuw beleid. Om te voorkomen dat de algemene reserve onder het bodembedrag komt, wordt bij de vaststelling van de uitgangspunten van de Programmabegroting, aangegeven worden welke financiële ruimte de Algemene Reserve heeft als dekking voor incidentele lasten. Dit bedrag zal dan ook als maximaal bedrag gebruikt kunnen worden bij het dekkingsplan van de Programmabegroting. De overige incidentele lasten zullen dan gedekt moeten worden door andere incidentele of structurele middelen. In de Programmabegroting kan rekening gehouden worden met een vrij besteedbaar deel van de algemene reserve van 7,9 miljoen euro (=stand tot en met vergadering februari 2025). Afhankelijk van de mutaties in en het saldo van de jaarrekening 2024 kan deze ruimte toe- of afnemen. Ook de mutaties na de raadsvergadering van februari 2025 zijn niet meegenomen in dit saldo. Ramingen (van baten en lasten)-prijscompensatie Eenmaal per jaar (bij het opstellen van de begroting) wordt een percentage prijscompensatie vastgesteld. Met ingang van begrotingsjaar 2016 wordt gebruik gemaakt van de prijsontwikkeling bruto binnenlands product (bbp) zoals opgenomen in de meest recente Septembercirculaire Algemene uitkering Gemeentefonds.

In de Septembercirculaire 2024 wordt aangegeven dat de geraamde prijsontwikkeling bbp voor 2026 2,6% bedraagt. Voorgesteld wordt het percentage voor 2026 vast te stellen op afgerond 2,5%. Recreatieve heffingen Een uitzondering op de toepassing van de prijscompensatie is de verhoging van de recreatieve heffingen. De toeristenbelasting wordt normaliter eens in de drie jaar met € 0,05 verhoogd (betreft indexering, laatst verhoogd in 2024). Bij de Programmabegroting 2024-2027 is opgenomen om, voor de jaren 2024 tot en met 2027 de toeristenbelasting met € 0,10 per jaar te verhogen en de forensenbelasting in 2026 te verhogen met € 118.000. Hierbij is de kanttekening gemaakt dat als de circulaires gemeentefonds aangeven dat de Algemene Uitkering verhoogd wordt, deze verhoging van de Algemene Uitkering gebruikt kan worden om de voorgestelde stijging te dempen. Op grond van de vastgestelde systematiek wordt het percentage voor de ramingen (van baten en lasten) voor 2026 vastgesteld op 2,5% (2025: 2,5%). De basis waarover het percentage berekend wordt, is het budget van 2025 inclusief de begrotingswijzigingen. Salarissen-loonontwikkeling In het najaar 2023 is de huidige cao afgesloten. De cao heeft een looptijd tot 1-3-2025 waardoor geen inschatting gemaakt kan worden van de stijging in 2025. In de septembercirculaire 2024 wordt voor 2025 een schatting gemaakt van 4,8%.

In de begroting 2025 is rekening gehouden met 4,5 %. Het werkgeversaanbod d.d. 14 februari ligt voor 2025 onder de 4,5%.

- 16 -

In de septembercirculaire 2024 is voor 2026 een loonstijging van afgerond 3,5% (onafgerond 3,4%) verwacht. Bij het opstellen van de Perspectievennota 2026-2029 is de pensioenpremie 2026 nog niet bekend. Het bestuur van ABP beziet de premie vanuit een meerjarenperspectief. Wij stellen voor om uit te gaan van 0% stijging/daling van de pensioenpremies. Op basis van de hier beschreven ontwikkelingen en verwachtingen wordt voor 2026 een structurele loonstijging van totaal afgerond 3,5 %. Compensatie reserves In navolging op 2023 wordt voorgesteld de reserves te compenseren ten aanzien van de inflatie. Omdat de reserves aangewend kunnen worden ter dekking van kapitaallasten wordt het percentage van de BBP prijsindexatie conform de septembercirculaire 2024 is 2,5 %. Uitgegaan wordt van 2,5% compensatie voor 2026. Bij de begroting 2025 was het ook 2,5%. Kapitaallasten-nieuw investeringen Het investeringsprogramma zoals dat in de lopende begroting en meerjarenbegroting is vastgesteld, wordt beschouwd als bestaand beleid. De investeringsramingen moeten worden geactualiseerd op prijsniveau op basis van bij het onderdeel ‘ramingen (van baten en lasten) – prijscompensatie’ geformuleerde uitgangspunt. Nieuwe investeringen worden als regel slechts in het laatste jaar van de meerjarenraming toegevoegd.

Het percentage van omslagrente, zoals benoemd in artikel 17.6 van de Financiële Verordening 2025 Gemeente Nunspeet is voor 2026 berekend op 1,0% (voorlopig cijfer op basis van geprognotiseerde balans 2025-2027). Deze raming wordt bij de financiële verkenning geactualiseerd om tot een juist renteomslag percentage te komen voor de begroting. Bij de prijscompensatie voor nieuwe investeringen wordt uitgegaan van 2,5%. Dit percentage is in overeenstemming met de prijscompensatie van ramingen van baten en lasten. Verder worden de rentelasten (nieuwe) investeringen vastgesteld op 1% (2025: 1,5%). Dit percentage is in overeenstemming met het percentage van de omslagrente.

Onroerendezaakbelasting (ozb) Op grond van het bestaande beleid mag de onroerendezaakbelasting (ozb) jaarlijks verhoogd worden met de prijscompensatie. Voor 2026 is de prijscompensatie 2,5% (zie Ramingen van baten en lasten - prijscompensatie). In de vorige programmabegrotingen is ten behoeve van koersplan Onderwijshuisvesting een trendmatige verhoging van 1% (€ 63.000) per jaar opgenomen en voor het ‘ravijnjaar’ 2026 een verhoging opgenomen van 5% (€ 320.000). Voor deze laatste verhoging geldt de kanttekening dat als de circulaires gemeentefonds aangeven dat de Algemene Uitkering verhoogd wordt, deze verhoging van de Algemene Uitkering gebruikt kan worden om de voorgestelde stijging te dempen. Ook zal bij de programmabegroting 2026-2029 gekeken worden naar bezuinigingen als dit nodig is om de stijging van tarieven te dempen. Daarnaast is in het Raadsakkoord 2022-2026 afgesproken dat de ozb trendmatige verhoogd mag worden (1% verhoging is circa € 70.000). Bij het dekkingsplan in de Programmabegroting 20262029 zal bepaald worden of en zo ja, met hoeveel een trendmatige verhoging wordt voorgesteld.

- 17 -

Om verwarring te voorkomen wordt benadrukt dat in deze fase van de begrotingsvoorbereiding het tarief voor de ozb niet aan de orde is. Het gaat uitsluitend over de (procentuele stijging van de) raming van de opbrengsten uit de ozb. Wat het uiteindelijke ozb-tarief moet worden, gegeven de benodigde opbrengst, wordt mede bepaald door een inschatting van het volume waarover geheven kan worden en de WOZ-waarde binnen de gemeente. Het ozb-tarief wordt jaarlijks voor of aan het begin van het boekjaar vastgesteld in de Belastingverordening. Indexering van de subsidies van de lokale welzijnsorganisaties Bij de begrotingsbehandeling van de Begroting 2025-2028 is een motie ingediend om voor de jaren na 2025 bij de volgende Perspectievennota te komen met een uitwerking waarin qua indexeringssystematiek beter wordt aangesloten bij de kostenontwikkeling van de welzijnsinstellingen. De eventuele structurele budgetverhoging wordt meegenomen in de Perspectievennota en de Programmabegroting 2026-2029. Voorgesteld wordt om het percentage van de Overheidsbijdrage in Arbeidsontwikkeling (OVA) toe te passen voor de welzijnsinstellingen. De OVA is bedoeld om een marktconforme arbeidsvoorwaardenontwikkeling mogelijk te maken in de zorg. De OVA wordt berekend met objectieve cijfers van het CPB en worden gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan in maart.

Het (voorlopige) percentage 2026 is nog niet bekend. In 2024 bedroeg het percentage 5,7% en voor 2025 4.91%. Het financiële effect zal bij de financiële verkenning in beeld worden gebracht. Veel gemeenten hanteren voor jeugd ook het OVA percentage. Wij volgen de raming van de Meerinzicht. Alleen voor de stichting Jeugd Noord-Veluwe is regionaal afgesproken om het Ova percentage toe te passen. Bij loon- en prijscompensatie voor lokale welzijnsinstellingen (incl. MEE Samen, Stimenz, en de wijkontmoeitingscentra) en de stichting Jeugd Noord-Veluwe wordt uitgegaan van het OVA percentage. Het percentage voor 2026 is nog niet bekend.

Reactie van provincie Gelderland op de Programmabegroting 2025-2028 Van de Provincie Gelderland is een (voorgenomen concept) besluit ontvangen naar aanleiding van de beoordeling van de Programmabegroting 2025-2028. In dit besluit geeft de provincie aan dat de gemeente Nunspeet voor 2025 in aanmerking komt voor repressief toezicht. Dit is de minst belastende vorm van toezicht. De provincie oordeelt dat de programmabegroting 2025-2028 vanaf 2028 structureel en reëel in evenwicht is. De Provincie Gelderland heeft een risicobeoordeling gemaakt van de financiële positie van de gemeente Nunspeet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de financiële kerngetallen welke aansluiten bij de zogeheten ‘signaleringswaarden’ die afkomstig zijn uit onder meer de stresstest voor 100.000+ gemeenten. De waarde van deze kerngetallen zijn ingedeeld in A, B en C waarbij A het minst risicovol is en C het meest. De gemeente Nunspeet komt voor het kengetal structurele exploitatieruimte in categorie B omdat bij de begroting 2025-2028 de structurele exploitatieruimte voor het jaar 2025 negatief is. De overige kengetallen op categorie A. De Provincie heeft de als aandachtspunt meegegeven dat bij de begroting 2026-2029 minimaal de jaren 2028 en 2029 structureel en reëel in evenwicht moeten zijn.

4 Tenslotte Na commissie- en raadsbehandeling van de Perspectievennota 2026-2029 zal duidelijk zijn welke raadsprioriteiten in de Programmabegroting 2026-2029 verwerkt kunnen worden. Daarnaast zullen de te hanteren uitgangspunten voor het gemeentelijke beleid duidelijk zijn.