AP 6. Raadsvoorstel onderhoudsscenario's beleids- en beheerplan Wegen 2024-2028

Raadsvoorstel 1196375 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

6 706 18 maart 2025 17 april 2025 Ruimte en Wonen 7 april 2025 J. Groothuis Onderhoudsscenario's (inclusief kostenniveaus) beleids- en beheerplan wegen 2024-2028

Voorstel 1. In te stemmen met scenario 2 met een structurele budgetverhoging van € 520.000,-- voor het onderhoud van wegen (kwaliteitscijfer 6,0). 2. De effecten vanaf 2026 en verder mee te nemen in de verdere uitwerking van de Programmabegroting 2026-2029. 3. In te stemmen met het wijzigen van de huidige generieke prijsindexatie voor het onderhoudsbudget wegen en deze indexatie baseren op CBS productgroep 42/43 'Grondweg- en waterbouw (GWW)'.

Geachte raad, Inleiding In het raadsbesluit 19 december jl. is ingestemd met het beleids- en beheerplan wegen 20242028 en verzocht om aanvullende onderhoudsscenario's - met bijbehorende kostenniveaus, om zodoende te kunnen komen tot goed onderbouwde en weloverwogen bestuurlijke keuzes. Deze bestuurlijke wens is concreet uitgewerkt. Binnen de gemeente worden verhardingen in de kernen Nunspeet, Elspeet, Hulshorst, Vierhouten en het buitengebied onderhouden op kwaliteitsniveau Basis, conform landelijke CROW-richtlijnen. In de uitgewerkte scenario’s is uitgegaan van het huidige ambitieniveau, waarbij toekomstige bestuurlijke keuzes de bandbreedte van het kwaliteitsniveau binnen de beheersystematiek optimaal kunnen uitnutten op basis van de lokale behoefte. Dit voorstel completeert en versterkt het bestaande beleids- en beheerplan 2024-2028 én voorziet in aanvullende onderhoudsscenario’s met geïnterpoleerde kostenniveaus. De gepresenteerde kosten zijn berekend op basis van het prijspeil van 2025.

-2-

Argumenten/overwegingen Beoogd effect Door het onderhoud van wegen juist te budgetteren kan de gemeente Nunspeet in wegen (blijven) voorzien die voldoen aan de eisen die men daar in de gegeven omstandigheden aan mag stellen en geen gevaar opleveren voor personen of zaken, waardoor aansprakelijkheidsstellingen van de wegbeheerder op grond van de in het Wetboek opgenomen 'risicoaansprakelijkheid’ en/of 'schuldaansprakelijkheid’ worden voorkomen. Financiële toelichting Een belangrijke voorwaarde voor 'gezond' wegbeheer is dat beschikbaar gestelde onderhoudsbudgetten en bestedingen over de gehele levenscyclus van activa (assets) met elkaar in evenwicht zijn en het saldo aan financiële middelen over de gehele periode positief blijft, zodat kapitaalvernietiging in het areaal niet zal optreden. Te hoge of te lage jaarlijkse budgetten moeten worden voorkomen. Uit de beleidsanalyse komt naar voren dat er een bijstelling van het onderhoudsbudget benodigd is. Voor 2025 heeft de gemeenteraad dit opgevangen door een incidenteel aanvullend budget van € 674.000,-- ter beschikking te stellen, waarbij de kosten zijn gedekt uit het vrij besteedbare deel van de algemene reserve. Voor 2026 en verder wordt geadviseerd deze financiële consequenties structureel mee te nemen in de verdere uitwerking van de Programmabegroting 2026-2029.

Hierbij is er keuze uit de volgende scenario’s met bijbehorende kostenniveaus met een totaalbudget voor het onderhoud van wegen van: scenario 1: € 1.730.000, kwaliteitscijfer B5,5 – betreft een budgetverhoging van € 465.000,--; scenario 2: € 1.785.000, kwaliteitscijfer B6,0 – betreft een budgetverhoging van € 520.000,--; scenario 3: € 1.840.000, kwaliteitscijfer B6,5 – betreft een budgetverhoging van € 575.000,--; Onderstaand een gesimplificeerde visualisatie van de geïnterpoleerde CROW 147-systematiek.

De kleine pijl (B7,0) geeG aan dat, verhoudingsgewijs, aanzienlijk meer financiële middelen nodig zijn om het kwaliteitsniveau 'hoog' te bereiken. Op basis van het huidige kwaliteitsbeeld van het areaal en het voorgestelde groeimodel voor de budgeIering van wegenonderhoud, zoals vastgesteld in het beleids- en beheerplan wegen op 19 december 2024, adviseren wij u om voor 2026 te kiezen voor scenario 2.

-3-

In het beleids- en beheerplan wegen wordt op pagina 12 vermeld dat er een kwaliteitsachterstand in het areaal is opgetreden. Om het wegenareaal terug te brengen naar kwaliteitsniveau Basis is in de komende beheerperiode (5 jaar lang) jaarlijks € 354.000,-aanvullend (incidenteel) budget benodigd. Voor 2025 is 19 december jl. ingestemd met het beschikbaar stellen van dit incidenteel aanvullend onderhoudsbudget van € 354.000,--, waarbij deze verhoging wordt gedekt uit de algemene reserve. Voor 2026 wordt geadviseerd om eerst de kwaliteit van de wegen te meten, zodat helder inzicht ontstaat in de effecten van de extra financiële middelen die in het areaal zijn geïnvesteerd. Prijsindexatie Momenteel wordt in de Perspectievennota jaarlijks een generieke prijsindex voorgesteld voor de gehele gemeentelijke begroting. Voor het gezond kunnen blijven beheren van wegen is jaarlijkse indexatie van het onderhoudsbudget op basis van (minimaal) CBS productgroep 42/43 'Grondweg- en waterbouw (GWW)' benodigd. Wij adviseren uw college aan de gemeenteraad voor te stellen, de huidige generieke prijsindexatie (2026: 2,5%) voor het onderhoudsbudget van wegen te wijzigen en de indexatie te baseren op CBS productgroep 'GWW algemeen' (2026: 4,3%).

Voor 2026 leidt het percentuele verschil van 1,8% tot een effectieve verhoging van € 22.500,-- in de prijsindexatie van het onderhoudsbudget voor wegen (vergeleken met de generieke prijsindexatie, gebaseerd op het huidige structurele wegenbudget). De financiële consequenties van het jaarlijks specifiek indexeren van het onderhoudsbudget voor wegen (in plaats van generiek) worden meegenomen in de verdere uitwerking van de Programmabegroting 20262029. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Ruimte en Wonen tijdens haar vergadering van 7 april 2025 aan de orde geweest. BS

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom