AP 6. Bijlage 1. GO-toets
Tekst van het document
Gebiedsbescherming TOETS GROENE ONTWIKKELINGSZONE
GELDERS NATUUR NETWERK Zandeplas Nunspeet
Datum:
06 Mei 2025
Project:
GO 52918
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
Colofon Onderzoek
GO Toets
Document
GO52918
Datum
06 mei 2025
Locatie
Zandeplas Nunspeet
Opdrachtgever
VersteeghHofman Architecten
Opdrachtnemer
Ecofect B.V.
Ecoloog
Dhr. K. van der Wijk
Adres
Laan 21, 8071 JG Nunspeet
Telefoon
06-12918775
info@ecofect.nl
Internet
www.ecofect.nl
KvK-nummer
87036487
Btw-identificatienr.
NL864184311B01
Rekeningnummer
NL39 RABO 0198 8908 69
2
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
INHOUD
Samenvatting en conclusie
4
1. Inleiding
5
1.1
Aanleiding
5
1.2
GO Toets
6
2. Gebiedsbeschrijving
8
2.1
Natuurnetwerk Nederland
8
2.2
Gelders Natuurnetwerk
8
2.3
Deelgebied 138 Noordrand Veluwe
8
2.4
Algemene kernkwaliteiten groene ontwikkelingszone
10
3. Beoordeling
11
4. Conclusie en samenvatting
15
Bijlage
16
Disclaimer
18
3
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
Samenvatting en conclusie Uit onderliggende GO-toetsing is gebleken dat specifieke kernkwaliteiten voor de groene ontwikkelingszone deelgebied 138 Noordrand Veluwe niet binnen het projectgebied aanwezig zijn en dus niet geschaad worden. Wel zijn er mogelijk gevolgen voor de algemene kernkwaliteit donkerte. Deze mogelijke negatieve gevolgen kunnen gemitigeerd worden door lichtarmaturen te gebruiken die niet uitstralen naar de bosrand en waterplas en door het toepassen van amberkleurige buitenverlichting (maximaal 590nm). Vanwege de uitbreiding van de huidige horecavoorziening treedt er verlies van oppervlakte van de groene ontwikkelingszone op. Vanwege verlies van oppervlakte moeten er versterkingsmaatregelen worden toegepast. Aan de hand van het webformulier is bepaald 100m2 takkenhopen/rillen aan te brengen om zo te voldoen aan de wettelijke eisen van de Groene Ontwikkelingszone .
[Trek de aandacht van uw lezer met een veelzeggend citaat uit het document of gebruik deze ruimte om een belangrijk punt te benadrukken. Sleep dit tekstvak als u het ergens anders op de pagina wilt plaatsen.]
4
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
1. Inleiding Met de voorgenomen ontwikkelingen aan de Zandeplas te Vaassen heeft VersteeghHofman Architecten, namens opdrachtgever, aan Ecofect B.V. gevraagd een GO-toets uit te voeren t.b.v. het vergunning traject en inzicht te verschaffen of de geplande uit te voeren werkzaamheden conflicteren met de Omgevingswet. Voorliggend rapport geeft inzicht in het wettelijk kader, de gebruikte methodiek en de resultaten van het uitgevoerde onderzoek. De ontwikkeling betreft het slopen van de huidige bebouwing en enkele opstallen om daarvoor in plaats nieuwbouw (woning) te genereren.
1.1 Aanleiding Menselijke activiteiten kunnen nadelige gevolgen hebben voor natuurgebieden. Sommige natuurgebieden worden speciaal beschermd tegen de gevolgen van menselijke activiteiten. Het voornemen is om het bestaande horecagebouw uit te breiden naar 280 m2 (zie figuur 1). Bestaande groenelementen blijven behouden. De functie van de planlocatie zal onveranderd blijven Voor inhoudelijke vragen over het ontwerp of de inrichting wordt verwezen naar de opdrachtgever.
Figuur 1 Ontwerpinrichting beoogde situatie
5
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
De planlocatie is gelegen in / binnen de begrenzing van de Groene Ontwikkelingszone van het Gelders Natuurnetwerk (zie figuur 2)
Figuur 2 - Gelegen binnen de Groene Ontwikkelingszone van het Gelders Natuurnetwerk
1.2 GO Toets In 2022 hebben de Gedeputeerde Staten van de Provincie Gelderland regels vastgesteld ten aanzien van de Groene ontwikkelingszone. Elke economische ontwikkeling die binnen de begrenzing van de Groene Ontwikkelingszone plaatsvindt moet de natuurwaarden versterken door natuur- en landschapselementen aan te leggen. De Groene Ontwikkelingszone is het gebied dat tussen en rondom natuurgebieden ligt. Het bestaat uit terreinen met een andere bestemming dan bos of natuur die ruimtelijk vervlochten zijn met het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Het gaat vooral om landbouwgrond, maar ook om terreinen voor verblijfs- en dagrecreatie, wegbermen, erven en landgoederen. De Groene Ontwikkelingszone heeft een dubbele doelstelling. Allereerst is er ruimte voor economische ontwikkeling. Tegelijkertijd moeten de kernkwaliteiten én de samenhang tussen natuurgebieden versterkt worden. Drie stappen Om te bepalen of een nieuwe activiteit of ontwikkeling voldoet aan de gestelde regels, worden drie stappen doorlopen: 1.
De versterkingsopgave. Hierbij wordt de zogenaamde verliesfactor en impactfactor van de activiteit bepaald. De verliesfactor bepaalt het verlies aan natuur- of landschapselementen, als gevolg van de nieuwe activiteit of ontwikkeling. Bij de impactfactor moet je denken aan de impact op natuur- en landschapswaarden als gevolg van verstoring van de omgeving door bijvoorbeeld geluid, licht en fysieke aanwezigheid en ligging. Deze beide factoren worden uitgedrukt in punten aan de hand van tabellen.
6
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
2.
De versterkingsmaatregelen. Dit zijn de maatregelen die genomen kunnen worden om de GO te versterken, die eveneens aan de hand van een tabel in punten worden uitgedrukt. Het aantal punten van de maatregelen moeten meer zijn dan de opgave.
3.
De locatie van de versterkingsmaatregelen. De locatie van de versterkingsmaatregelen wordt gekozen op basis van de volgende prioritering: a)
binnen het plangebied, grenzend aan het Gelders natuurnetwerk;
b)
grenzend aan het plangebied en aan het Gelders natuurnetwerk, binnen de Groene ontwikkelingszone;
c)
nabij het plangebied, binnen of grenzend aan de Groene ontwikkelingszone.
Elk initiatief binnen de begrenzing van de Groene Ontwikkelingszone moet dus leiden tot een versterking van de natuurwaarden. Daarnaast mogen de algemene kernkwaliteiten: samenhang, donkerte, openheid, stilte en rust niet worden aangetast. Het ligt voor de hand om eerst te toetsen of de algemene kernkwaliteiten als gevolg van de ontwikkeling verloren gaan.
7
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
2. Gebiedsbeschrijving 2.1 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. In de wet heet dit de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. In het Natuurnetwerk Nederland liggen: •
Bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken;
•
Gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt;
•
Landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer;
•
Ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de kustzone van de Noordzee en de Waddenzee;
•
Alle Natura 2000-gebieden.
2.2 Gelders Natuurnetwerk Het Gelders Natuurnetwerk en de daarbij gehorende Groene ontwikkelingszone zijn onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland en gelegen in de provincie Gelderland. Het Gelders Natuurnetwerk is opgedeeld in 184 verschillende deelgebieden met elk eigen kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen. De planlocatie is gelegen in deelgebied 138 Noordrand Veluwe.
2.3 Deelgebied 138 Noordrand Veluwe 2.3.1 Kernkwaliteiten Natuur en landschap •
Gradiënt Veluwe - Randmeren: droog - nat, voedselarm - voedselrijk, gesloten - open; kwel uit de Veluwe
•
Onderdeel van Nationaal Landschap Veluwe
•
Onderdeel van Natura 2000-gebied Veluwe met de bijbehorende habitats en soorten
•
Evz Hierdensche Beek als laaglandbeek en als poort tussen de Veluwe en Flevoland
•
Andere verbindingen naar de Randmeerkust: m.n. bij de landgoederen: Wessinge, Zwaluwenburg, Mullegen, Oldhorst, IJsselvliet
8
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
•
Leefgebied das en steenuil
•
Kleinere beken
•
Landgoederen in de gradiënt
•
Kleinschalig landschap langs de voet van de Veluwe; houtsingels en graslanden
•
Lintbebouwing parallel aan de hoogtelijnen (dekzandruggen)
•
Vroeg-Middeleeuwse ontginningen bij Doornspijk en Wessinge
•
Gave ontwaterings- en ontsluitingspatronen
Aardkundige waarden ✓ Kamterras tussen Nunspeet en Hattem; Beekhuizer en Hulshorsterzand e.o.; Wessinge; Waardevol open gebied of verkaveling ✓ Parel x Natte landnatuur x
2.3.2 ontwikkelingsdoelen Natuur en landschap GNN (omvorming, natuurontwikkeling) •
Ontwikkeling Hierdensche Beek als laaglandbeek en als poort tussen de Veluwe en Flevoland: houtwallen en - singels, schrale graslanden en moeraszones
•
Ontwikkeling uitwisseling met de omgeving en vermindering barrièrewerking A28 en spoorlijn en N308, N309 en N310
•
Ontwikkeling landgoederen als (potentiële) verbinding tussen Veluwe en Randmeerkust voor o.m. ree en das
•
Ontwikkeling oud bos en bosranden en overgangen naar cultuurgronden, heide en zandverstuivingen
•
Ontwikkeling stuifzanden en heidevelden met bijbehorende flora en vegetatie
•
Ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën
•
Ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen
•
Ontwikkeling houtproductie
9
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
•
Ontwikkeling van het kleinschalig landschap langs de voet van de Veluwe; houtsingels, beken en (schrale) graslanden
Natuur en landschap Groene Ontwikkelingszone •
Ontwikkeling Hierdensche Beek als laaglandbeek en als poort tussen de Veluwe en Flevoland: houtwallen en - singels, schrale graslanden en moeraszones
•
Ontwikkeling uitwisseling met de omgeving en vermindering barrièrewerking A28 en spoorlijn en N308, N309 en N310
•
Ontwikkeling landgoederen als (potentiële) verbinding tussen Veluwe en Randmeerkust voor o.m. ree en das
•
Ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën
•
Ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen
•
Ontwikkeling van het kleinschalig landschap langs de voet van de Veluwe; houtsingels, beken en (schrale) graslanden
Ecologische verbindingen met evz-model •
Veluwe - Klarenbeek (bij Doornspijk) (Veluwe - Randmeerkust): das
•
Hierdense Poort (Veluwe - Flevoland): das
2.4 Algemene kernkwaliteiten groene ontwikkelingszone Naast de voor deelgebied Noordrand Veluwe geldende kernkwaliteiten zijn ook algemene kernkwaliteiten op de groene ontwikkelingszone van toepassing, namelijk oppervlakte, ecologische samenhang, openheid, donkerte, stilte en rust. Nagegaan moet worden of negatieve effecten op deze algemene kernkwaliteiten aan de orde zijn.
10
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
3. Beoordeling Wanneer men iets wil bouwen of ontwikkelen in de Groene ontwikkelingszone, moeten de kernkwaliteiten van het gebied versterkt worden door natuur- en landschapselementen aan te leggen. De regels bepalen hoe en waar die versterking moet gebeuren. Naast de versterkingsopgave mogen kernkwaliteiten niet aangetast worden. Eerst is nagegaan of algemene en specifieke kernkwaliteiten worden geschaad met de geplande ontwikkeling. Vervolgens is met behulp van het webformulier van de Provincie Gelderland de versterkingsopgave bepaald.
3.1 Algemene kernkwaliteiten Oppervlakte Het planvoornemen betreft het uitbreiden van het huidige horecapand van 85 m2 naar 280m2, waarna activiteiten en evenementen tevens kunnen plaats vinden na zonsondergang. Weliswaar vindt de uitbreiding enkel plaats op het huidige tegelterras dat geen waarde heeft voor aanwezige ecologische waarden wel geldt vanwege de ontwikkeling een versterkingsopgave. Samenhang De uitbreiding vindt plaats op de huidige locatie van een horecavoorziening aan een recreatieplas. Vanwege de locatie en de huidige gebruiksfunctie is aantasting van de ecologische samenhang niet aan de orde. Stilte en rust De beoogde locatie van de horecavoorziening is gelegen aan de recreatieplas Zandeplas naast de A28. In de huidige gebruiksfunctie is van echte stilte en rust, zoals de algemene kernkwaliteit beschrijft geen sprake. Zowel uitstraling geluid en licht door verkeersbewegingen van de A28, als recreatie bij de recreatieplas vanaf het voorjaar tot in de herfst als recreatie met honden en sporters in de wintermaanden zijn veelvuldig aanwezig. De uitbreiding van de horecavoorziening zal met name huidige recreanten faciliteren. Door evenementen inpandig te organiseren kan toenemende verstoring van stilte en rust worden voorkomen. Donkerte Vanwege de verruiming van de openingstijden na zonsondergang kan lichtuitstraling naar het bosgebied plaats gaan vinden.
Omdat dit het kernkwaliteit donkerte aantast dienen mitigerende maatregelen genomen te worden. Een van de maatregelen is het toepassen van lichtarmaturen met kappen die voorkomen dat licht ver kan uitstralen, bijvoorbeeld naar de bosrand of waterplas. Daarnaast is het mogelijk vleermuisvriendelijk licht toe te passen. Dit betreft amberkleurige verlichting (maximaal 590nm). Openheid Van aantasting van de openheid is geen sprake, vanwege de relatieve kleine uitbreiding op het bestaande terrein van het huidige horecagebouw.
11
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
3.2 Specifieke kernkwaliteiten De kernkwaliteiten zoals onder paragraaf 2.3.1. beschreven zijn niet aanwezig binnen het plangebied aangezien dit nu enkel bestaat uit een huidig horecapand met tegelterras gelegen aan het zandstrand van recreatieplas de Zandeplas. Aantasting van specifieke kernkwaliteiten behorende tot deelgebied 138 Noordrand Veluwe is dan ook geen sprake.
3.3 Bepalen versterkingsopgave Omdat sprake is van verlies van oppervlakte dient een versterking plaats te vinden. Om de grootte van de versterkingsopgave te bepalen is het webformulier van provincie Gelderland gehanteerd. Hieronder worden de gekozen stappen toegelicht. Verliesfactor De eerste stap is het bepalen van de verliesfactor. Gekozen kan worden uit de volgende categorieën: •
Natuurvriendelijke oever, poel, zoete plas
•
Houtwal, houtsingel, elzensingel, bomenlaan, rij knotwilgen, solitaire bomen (niet Wnb beschermd houtopstand)
•
Struweelhaag of scheerhaag
•
Hoogstamboomgaard
•
Moeras, rietland
•
Nat schraalland / vochtig hooiland
•
Vochtig weidevogelgrasland
•
Droge natuurgraslanden
•
Kruiden- en faunarijke akker
•
Ruigteveld of -zoom
•
Alle typen bos die niet Wnb beschermd houtopstand zijn
•
Er treedt geen verlies van kernkwaliteiten op
Aangezien een er geen kernkwaliteiten worden aangetast is er gekozen voor de categorie ‘Er treedt geen verlies van kernkwaliteiten op’. Impactfactor De tweede stap is het bepalen van de Impactfactor. Hierbij kan gekozen worden uit de volgende categorieën: •
Woningen
•
Woonwijk
12
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
•
Bedrijventerrein milieucategorie 1 en 2 – toename van 0,0195 Ha
•
Bedrijventerrein milieucategorie 3 en 4
•
Bedrijventerrein milieucategorie 5 en 6
•
Windturbine
•
Zonnepark
•
Parkeerterrein
•
Wegen < 80 km/uur
•
Middel 80-99 km/uur
•
Wegen >= 100 km/uur
•
Afwijkende categorie
Hier is gekozen voor de categorie Bedrijventerrein milieucategorie 1 en 2 aangezien het gaat om een uitbreiding van de horecavoorziening op het bestaande tegelterras met een oppervlakte van 0,0195 Ha is het aantal eenheden op 0,0195 gesteld dat resulteert in 29 impactpunten. Toeslagfactoren De 3e stap is het bepalen van de toeslag factoren: •
Nieuwe functie op de planlocatie?
Nee
Een ontwikkeling wordt als uitbreiding beschouwd als op het perceel dezelfde functie al op kleinere schaal plaatsvindt, of als het perceel direct grenst aan percelen met dezelfde functie. Als dit niet het geval is, spreken we van een nieuwe ontwikkeling en geldt een toeslagfactor. •
Open landschap?
•
Voor zover het gebied BUITEN open landschap ligt; Is er sprake van aardkundige waarden? → Ja
•
Ecologische verbindingszone?
Nee
Nee
Vanwege de ligging in aardkundig waardevol gebied wordt een toeslagfactor toegepast. In totaal dienen incl. de toeslagen 44 punten gecompenseerd te worden middels versterkingsmaatregelen. Versterkingsmaatregelen Om het verlies en de impact te compenseren kunnen keuzes gemaakt worden uit de volgende categorieën of elementen: •
Natuurvriendelijke oever
•
Poel (max. 0,3 hectare per stuk)
•
Houtwal, houtsingel, elzensingel
•
Struweelhaag of scheerhaag
13
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
•
Laan (dubbele bomenrij)
•
Rij knotwilgen
•
Hoogstamboomgaard
•
Zoete plas
•
Dynamisch moeras
•
Nat schraalland / Vochtig hooiland
•
Vochtig weidevogelgrasland
•
Droge natuurgraslanden
•
Kruiden- en faunarijke akker
•
Ruigteveld of -zoom
•
Alle typen natuurlijk bos
•
Stobbenwallen
•
Takkenril/ houtstapel
•
Nestkast steen, bos- of kerkuil
•
Bijenhotel
•
Kleine zoogdiertunnel
•
Herpetofaunatunnel
•
Boombrug
•
'Hop-over'
•
Loopstroken of -richels
•
Afwijkende maatregel
Vanwege de aard van de geplande ontwikkeling, de huidige planindeling en recreatiefunctie is gekozen voor het aanbrengen van een 100 m2 houtstapels/takkenrillen. Takkenrillen bieden schuilplaatsen voor amfibieën en reptielen, waardoor deze maatregel aansluit bij de ontwikkelingsdoelen van de groene ontwikkelingszone. Deze versterkingsfactor levert 50 punten op. Per saldo geeft dit een positief saldo van 6 punten Zie bijlagen voor een uitgebreide weergave van het webformulier.
14
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
4. Conclusie en samenvatting Uit onderliggende GO-toetsing is gebleken dat specifieke kernkwaliteiten voor de groene ontwikkelingszone deelgebied 138 Noordrand Veluwe niet binnen het projectgebied aanwezig zijn en dus niet geschaad worden. Wel zijn er mogelijk gevolgen voor de algemene kernkwaliteit donkerte. Deze mogelijke negatieve gevolgen kunnen gemitigeerd worden door lichtarmaturen te gebruiken die niet uitstralen naar de bosrand en waterplas en amberkleurige buitenverlichting (maximaal 590nm). Vanwege de uitbreiding van de huidige horecavoorziening treedt er verlies van oppervlakte van de groene ontwikkelingszone op. Vanwege verlies van oppervlakte moeten er versterkingsmaatregelen worden toegepast. Aan de hand van het webformulier is bepaald 100m2 takkenhopen/rillen aan te brengen om zo te voldoen aan de wettelijke eisen van de Groene Ontwikkelingszone . Gekozen is om de takkenrillen aan de overzijde van de recreatieplas aan te brengen (zie figuur 4). Aan deze zijde zijn natuurlijke oevers aanwezig met enige watervegetatie en betreft het een verkeersluwe locatie, anders dan rond de horecavoorziening waar diverse parkeergelegenheden zijn aangebracht.
Figuur 3 – beoogde locatie takkenrillen/takkenhopen
15
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
Bijlage Puntenscore GO
16
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
17
GEBIEDSBESCHERMING – GO TOETS ZANDEPLAS NUNSPEET
Disclaimer Dir onderzoek is vervaardigd op verzoek van de opdrachtgever zoals in het colofon aangegeven. Niets uit deze notitie mag, met uitzondering van de opdrachtgever, worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, druk, internet, kopie of andere wijze zonder schriftelijke toestemming van Ecofect B.V., noch mag het zonder deze toestemming voor een ander doel gebruikt worden dan waarvoor het vervaardigd is. Ecofect B.V. is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van de werkzaamheden of andere gegevens verkregen. De opdrachtgever vrijwaart Ecofect B.V. voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Omdat ecologisch onderzoek een momentopname is, kan de aanwezigheid van beschermde soorten soms niet worden uitgesloten of bevestigd. Daarnaast is de natuurwetgeving aan verandering en jurisprudentie onderhevig. Wij zijn echter niet aansprakelijk voor de gevolgen van onverwacht verschijnende of verdwijnende flora of fauna, noch voor de gevolgen van veranderende wetgeving of jurisprudentie. © 2025 Ecofect B.V.; Nunspeet
18