AP 5e Commissievoorstel VNOG begroting
Tekst van het document
COMMISSIEVOORSTEL Zaaknummer:
1478237
Commissie
Algemeen Bestuur
Datum commissie:
11 juni 2026
Agendapunt:
5e.
Datum college:
19 mei 2026
Onderwerp:
Jaarstukken 2025 en concept begroting 2027-2030 VNOG
Bevoegd orgaan:
Gemeenteraad
Portefeuillehouder:
C.W.J. Blom
Behandeling:
Advies
Stukken ter inzage:
--
Bijlage(n):
Jaarrekening 2025 en Programmabegroting 2027-2030
Nummer:
Voorstel De gemeenteraad adviseren om: Kennisnemen van de (concept)jaarstukken VNOG 2025; In te stemmen met de (concept)Programmabegroting VNOG 2027-2030; Geen formele zienswijze in te dienen op de Programmabegroting 2027-2030 VNOG.
Geachte commissie, Inleiding De deelnemende gemeenten binnen de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) hebben de voorlopige jaarstukken 2025 en Programmabegroting 2027-2030 ontvangen. Gevraagd is om de voorlopige jaarstukken 2025 ter kennisname door te geleiden naar de gemeenteraad. Voor de Programmabegroting 2027-2030 zijn de gemeenteraden in de gelegenheid een zienswijze in te dienen. Voorlopige jaarstukken 2025 Het jaarrekeningresultaat over 2025 bedraagt € 1.342.000,-. In de jaarrekening wordt dit resultaat als volgt verklaard: Omschrijving Personeel Vrijwilligers Exploitatie Onvoorzien Kapitaallasten Rente
Begroting na wijziging 33.823.000 9.340.000 30.011.000 264.000 5.729.000 -
Realisatie
Verschil 33.304.000 9.453.000 29.774.000 5.729.000 -435.000
519.000 -113.000 237.000 264.000 435.000
Totaal Personeel
79.167.000
77.825.000
1.342.000
Het budget voor personeel (circa 34 mln) is in 2025 vrijwel volledig besteed. Dit betreft de kosten voor salarissen & sociale lasten, overige personeelskosten, inhuur en detachering. Binnen de begroting van VNOG is vrijwel geen structureel budget voor inhuur opgenomen. Tijdelijke overbrugging als gevolg van verzuim en vacatures en tijdelijke invulling van specialistische functies voor projecten dient hierdoor grotendeels gefinancierd te worden uit het beschikbare budget voor salarissen en sociale lasten en daarnaast uit onttrekkingen aan reserves of voorzieningen. Gezien de huidige situatie op de arbeidsmarkt wordt verwacht dat deze situatie niet op korte termijn verandert. Vrijwilligers Het vrijwilligersbudget is in eerste instantie met € 218.000 overschreden. Omdat deze overschrijding voor een deel wordt veroorzaakt doordat er meer inzetten waren dan begroot, is er voor € 105.000 onttrokken aan de egalisatiereserve die VNOG voor dit doel heeft. Hierdoor komt de uiteindelijke overschrijding uit op € 113.000. Exploitatie Op het exploitatiebudget (circa 30,0 mln) worden binnen een aantal programma’s kleine incidentele voordelen behaald voor een totaalbedrag van € 237.000. Hierbij is veelal sprake van logische jaarlijkse schommelingen.
Kapitaallasten Het resultaat op kapitaallasten wordt, conform vastgesteld beleid, toegevoegd aan de egalisatiereserve afschrijvingen waardoor het saldo hierop neutraal is. Rente VNOG betaalt rente over haar langlopende leningen. Deze kosten worden toegerekend aan de vaste activa en de programma’s waar deze betrekking op hebben. VNOG ontvangt echter ook rente op haar uitzettingen in de Rijksschatkist. Deze renteopbrengst is momenteel hoger dan vooraf geraamd. Voor de bestemming van het resultaat van de jaarrekening volgt een afzonderlijk voorstel aan het algemeen bestuur. Concept programmabegroting 2027-2030 De concept Programmabegroting 2027-2030 is gebaseerd op de vastgestelde Kadernota 2027-2030. De kadernota is 19 maart 2026 door het Algemeen bestuur vastgesteld. Bij het opstellen van de kadernota waren de Cao-onderhandelingen gaande. Bij het opstellen van de begroting is een principeakkoord bekend en met de uitkomsten hiervan is in de begroting rekening gehouden. De looncompensatie voor 2027 wordt berekend op basis van het percentage (loonvoet sector overheid), dat wordt genoemd in de Septembercirculaire 2025 van het Gemeentefonds. Daarnaast wordt gekeken of de ontvangen compensatie over voorgaande jaren voldoende was om de stijging van de lonen als gevolg van de
afgesloten arbeidsvoorwaardenakkoorden en als gevolg van wijzigingen in de belastingen en premies te dekken. Als dit afwijkt, wordt dit in de betreffende jaarrekening gemeld. Zowel afwijkingen naar boven als naar beneden worden voor de nieuwe begroting verrekend met de gemeentelijke bijdragen (correctie). Brede Doeluitkering Rampenbestrijding Voor de raming van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) die de VNOG van het Rijk ontvangt, wordt uitgegaan van de laatste beschikking. Voor de begroting voor 2027 is dit de beschikking die de VNOG voor 2026 ontvangt in december 2025. De BDUR bedraagt ongeveer 15% van de inkomsten van de VNOG. Als de uitkering in 2026 en 2027 (in juni wordt dit bekendgemaakt door het ministerie van Justitie en Veiligheid) wordt verhoogd voor loon- en prijscompensatie, wordt dit onder deel van het betreffende jaarrekeningresultaat en kan bij bestemming van het jaarrekening resultaat bijvoorbeeld terugvloeien naar de gemeenten of er wordt een voorstel voorgelegd voor bestemming. Voor de prijscompensatie wordt ook uitgegaan van het percentage in de septembercirculaire (prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc)). Hier vindt geen verrekening met voorgaande jaren plaats.
Bovenstaande tabel vormt de basis voor de voorgestelde ontwikkelingen binnen de VNOG en daarmee in de gemeentelijke bijdragen. Ontwikkelingen in reguliere taken In de Kadernota staan voorstellen op reguliere taken die de VNOG noodzakelijk acht om bij de tijd te blijven, zodat kan worden voldaan aan de hulpvragen en verwachtingen uit de samenleving. Voor een deel van deze ontwikkelrichtingen wordt een beroep gedaan op de gemeenten, een ander deel wordt binnen de bestaande begroting gedekt door middelen op een andere manier in te zetten of andere taken af te bouwen.
Tweede contentbeheerder vakbekwaamheid brandweer Het brandweerwerk verandert (zoals uitlevering nieuwe voertuigen, nieuwe (inzet)technieken) en de leefomgeving verandert (o.a. nieuwe duurzame bouw, blussen van elektrische voertuigen, verdere elektrificatie samenleving, etc.). Onze brandweer moet zich hierop voorbereiden en geschoold worden. We hebben content nodig die actueel moet zijn, ook qua moderne innovatieve onderwijsmiddelen en methodes, zoals leertrajecten op maat. Denk hierbij aan kennisclips, instructiefilms en de nieuwe landelijke elektronische leeromgeving (ELO). De vraag naar content (nieuw en actueel lesmateriaal) is dermate groot dat formatie-uitbreiding noodzakelijk is. Betreft 1 fte, schaal 9 (€ 88.700,-). Vakspecialist vakbekwaamheid brandweer De afgelopen jaren zijn er steeds meer taken en verantwoordelijkheden bijgekomen binnen het vakgebied ‘vakbekwaamheid brandweer’. In de huidige structuur is het niet mogelijk om al deze werkzaamheden goed en blijvend te borgen. Het gaat bijvoorbeeld om de vakbekwaamheid van operationeel functionarissen, de (beleids)ontwikkelingen bij duiken en waterongevallen, de vakbekwaamheid bij grootschalig brandweeroptreden en nieuwe taken rond natuurbrandbestrijding en klimaatverandering die veel meer tijd en inzet vragen dan voorheen. Een formatie-uitbreiding is noodzakelijk om bij te blijven.
Betreft 0,4 fte, schaal 10 (€ 40.000,-). Projectleiders In de Halfjaarrapportage VNOG 2023 zijn een aantal knelpunten benoemd waarvoor tijdelijke dekking t/m 31-12-2026 is geregeld. Dit betrof onder meer de inzet van projectleiders bij het team Vastgoed-ServicesProjecten (VSP) van de afdeling Bedrijfsvoering. Dit team voorziet in projectleiders voor de gehele VNOG organisatie. De werkvoorraad en daarmee de werkbelasting van projectleiders blijft gelet op technische ontwikkelingen en innovaties onverminderd hoog (bijv. aanbestedingen voertuigen (bijv. hoogwerkers, schuimbluseenheid),
systemen
(o.a.
personeelsadministratiesysteem),
diverse
cycli
van
vervangingsprojecten die doorlopend doorgaan, ontwikkeling wet- en regelgeving waar we aan moeten voldoen) waardoor de formatie-uitbreiding met 2,0 fte structureel nodig is, omdat er anders achterstanden gaan ontstaan. De kosten voor deze 2 fte bedragen € 225.400,-. Voertuig voor Brandveilig Leven Brandveilig leven (BVL) geeft voorlichting op diverse locaties in onze uitgestrekte regio. BVL gaat de wijk in, naar waar brand is geweest, naar natuurgebieden, naar evenementen en open dagen, etc. Er wordt daarbij gebruik gemaakt van standaard dienstvoertuigen. Deze zijn echter niet altijd op het juiste moment voorhanden of geschikt qua laadcapaciteit. Door een specifiek voertuig beschikbaar te krijgen, met de juiste uitstraling en inrichting, kan effectiever worden gewerkt. Door de luifel en het grote voorlichtingsmateriaal (w.o. banners) valt dit voertuig van afstand op, waardoor de interesse van voorbijgangers wordt gewekt. Structurele lasten bedragen € 12.000,-- per jaar en komen ten laste van het bestaande exploitatiebudget voor “Risicobewust & zelfredzaam”.
SIR borgen voor komende periode De afgelopen drie jaar heeft VNOG deelgenomen aan het traject Start-Up In Residence (SIR), een innovatieprogramma waarin startups samenwerken met overheden aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Deze samenwerking is waardevol gebleken en willen we graag voortzetten. Ultimo 2025 eindigt de tijdelijke financiering. Om twee challenges per jaar te kunnen doen, is budget nodig. Gelet op het innovatieve karakter, wordt voorgesteld dit ten laste te brengen van het bestaande innovatiebudget. De kosten bedragen € 40.000,- per jaar. Dit doen we voor de komende twee jaar, daarna volgt evaluatie en besluitvorming over het vervolg. Invulling Privacy Officer De functie van Privacy Officer (PO) bij VNOG (0,4 fte) werd voorheen gedeeld met Veiligheidsregio Gelderland-Midden, maar is nu vacant door personeelswisselingen aldaar. Vanwege de toenemende taken rondom privacy is 0,4 fte onvoldoende en afhankelijkheid van andere regio’s niet wenselijk. VNOG heeft 0,6 fte voor de komende vier jaar nodig, onder andere voor 28 uit te voeren DPIA’s, bewustwording en coördinatie van Woo- en AVG-verzoeken. Sinds 2024 is ook de juristenfunctie niet ingevuld; juridische taken zijn verdeeld en deels uitbesteed. Uitbreiding van 0,2 fte bedraagt € 19.700,-.
Aanpassing brandstofbudget Onderdeel van het Klimaatplan voor VNOG, dat op 7 november 2024 is vastgesteld door het AB, is de aanschaf van elektrische dienstvoertuigen en laadpalen bij de 56 brandweerposten, Deze laadpalen zijn in 2024 en 2025 in opdracht van VNOG bij de kazernes geplaatst. De elektriciteitsrekening voor het laden van de dienstvoertuigen van VNOG bij de posten, wordt door de gemeenten betaald. Met de gemeenten is
afgesproken
om
geen
individuele
verrekening
van
het
elektriciteitsverbruik
per
laadpaal/kazerne/gemeente door te voeren. Daarmee wordt de nodige administratieve rompslomp voorkomen waarbij het uiteindelijk gaat om relatief geringe mogelijke verschuivingen qua bijdragen tussen/voor gemeenten. Met de overstap naar elektrisch rijden van ca. 55 auto’s verwachten we ca. € 95.000,- aan fossiele brandstof te besparen. Daartegenover zijn de verwachte kosten voor elektrisch laden voor de gemeenten ca. € 60.000,-. Na aftrek van de beheer(s)kosten bij VNOG, ad. € 10.000,- bedraagt het netto voordeel voor de gemeenten tezamen ca. € 25.000,-. Per saldo bedraagt het financiële effect van deze ontwikkelingen € 278.800,- structureel. Autonome ontwikkelingen In de begroting zijn de volgende autonome ontwikkelingen opgenomen:
Meerkosten Brandweerinterventieboeken Gevaarlijke Stoffen (BIG-boeken): € 23.500,- structureel
Stijgende licentiekosten meldkamer: € 10.200,- structureel
Uitstel afbouw formatie meldkamer: bij de vorming van de MKON-MKBM is een afbouw in formatie voorzien door de vijf veiligheidsregio’s.
Deze afbouw zou 3 jaar na de start (in 2023) plaatsvinden, per 2026 (tijdelijke formatie is tot 1-4-2026, nl. 2,5 fte centralist en 1,0 fte coördinator). Uit een tussenevaluatie uit 2024 is echter gebleken dat afbouw nu, gelet op werkdynamiek en grote ontwikkelingen, niet verantwoord is. De afbouw wordt daarom uitgesteld. Een eindevaluatie vindt plaats in 2026.
Stijgende kosten licentie en hardware: De licenties voor access management houden onze systemen toegankelijk, beheersbaar en veilig. Hiervoor zijn nu aanvullende modules nodig. De meerkosten hiervan bedragen structureel € 75.000,-. Daarnaast zijn er onvermijdelijke kosten vanuit de software en hardware leveranciers. Voor software: 8% prijsstijging voor het gros van de licenties. De meerkosten hiervan bedragen structureel € 200.000,-. Steeds meer medewerkers moeten toegang krijgen tot meer applicaties om hun werk goed te kunnen uitvoeren. De meerkosten hiervan bedragen structureel € 40.000,-.
Uitbreiding SIEM SIOC: In het kader van de noodzakelijke en onmisbare informatiebeveiliging stijgen de kosten. Het betreft kosten voor SIEM (Security Information and Event Management, software die beveiligingsgegevens en gebeurtenissen uit verschillende bronnen verzamelt, analyseert en centraliseert om cyberdreigingen te detecteren, te onderzoeken en erop te reageren) en SOC (Security Operations Center, voor real-time monitoring en analyse). De meerkosten bedragen € 20.000 in 2027, oplopend naar € 40.000 in 2028 en daarna per 2029 € 60.000 structureel.
Assessments brandweer: De assessments bieden onmisbare informatie voor het aannamebeleid, doorstoom naar nieuwe functies en efficiënt uitgeven van opleidingsgelden. Er komt een nieuwe aanbesteding. Het huidige budget is € 75.000 en is nu al krap. De stellige verwachting is dat door inhoudelijke aanpassingen en de nieuwe aanbesteding € 20.000 tekort gaat komen op het budget;
Wegvallen OTO-stimuleringsgelden voor GHOR: GHOR VNOG en haar ketenpartners (ziekenhuizen, huisartsenposten, ambulancedienst, GGD) gebruiken al jaren succesvol LCMS GZ, een essentieel digitaal systeem voor informatie-uitwisseling tijdens crises. Verrekening van de kosten verloopt via de GHOR. De helft van de kosten werd gedekt door OTO-stimuleringsgelden van het ministerie van VWS. Deze financiering stopt echter per 2026. Om het gebruik van LCMS GZ te behouden en de informatiepositie tijdens incidenten te waarborgen, is in 3-oost-verband afgesproken dat GHOR de extra kosten op zich neemt voor het systeem, dat cruciaal is voor effectieve crisiscommunicatie binnen de geneeskundige zorgketen. De meerkosten bedragen € 14.000 structureel.
Dekking korting Rijksbijdrage BDuR:
Extra-BDuR 2023 en korting BDuR 2026: In de periode 2023-2026 heeft het Rijk de Rijksbijdrage (BDuR4 ) aan de veiligheidsregio’s stapsgewijs verhoogd. De extra-BDuR was bedoeld ter versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening. Het AB heeft in maart 2023 een Bestedingsplan vastgesteld voor deze extra-BDuR. Per 2026 hebben alle 25 veiligheidsregio’s van het Rijk een structurele korting van 10% gekregen op de BDuR. Voor VNOG gaat het om € 1,1 mln. In 2026 is de korting tijdelijk gedekt, per 2027 zijn structurele maatregelen getroffen. Voor de tijdelijke dekking in 2026 is het volgende gedaan. Het AB heeft in december 2024 de jaarschijven 2025 en 2026 van het Bestedingsplan voorlopig
bevroren. Zo kwam er dekking beschikbaar om de korting in 2026 te dragen. De inhoudelijke gevolgen van deze voorlopige bevriezing zijn in juni 2025 voor het AB in beeld gebracht.
Structurele maatregelen 2027 e.v.: De structurele maatregelen voor de BDuR korting per 2027 zijn binnen de bestaande middelen van VNOG gevonden. De maatregelen hebben vooral tot gevolg dat de versterking van de crisisbeheersing wordt versoberd, doordat onderdelen van het Bestedingsplan extra-BDuR permanent niet of verminderd worden uitgevoerd. Zo komt de verbetering van de kwaliteit van de operationele multidisciplinaire crisisorganisatie beperkter van de grond. De in het Bestedingsplan geplande middelen hiervoor zouden ook worden ingezet voor nieuwe dreigingen en taken daaromtrent. Verder was in het Bestedingsplan versterking van de begeleiding van de vakbekwaamheid van de gemeentelijke bevolkingszorg ingepland. Ook dit wordt nu niet ingevuld. Ook is dekking gevonden door inzet van nog niet ingezette loon-/prijscompensatie op de BDuR.
In 2025 en 2026 bevroren onderdelen extra-BDuR die per 2027 wel worden ingevuld: Een aantal van de in 2025 en 2026 bevroren onderdelen van het Bestedingsplan extra-BDuR worden per 2027 wel in uitvoering genomen. Hun bevriezing eindigt per 2027. Het betreft o.a. de formatie voor de verdere opbouw van het Veiligheids Informatieknooppunt (VIK). Het VIK is als centraal punt van cruciaal belang voor de informatievoorziening, die een onmisbaar onderdeel is in het werk van de veiligheidsregio en ook steeds van groter belang wordt. Het knooppunt speelt een belangrijke rol in de informatievoorziening binnen de veiligheidsregio, tussen veiligheidsregio’s onderling en met het Rijk.
Ontwikkeling kapitaallasten VNOG beschikt over een egalisatiereserve afschrijvingen. Een voordeel of nadeel op de kapitaallasten in enig jaar wordt, conform bestaand beleid, bij het opmaken van de jaarrekening (en het samenstellen van de begroting) gestort of onttrokken aan deze egalisatiereserve. Zoals aangegeven in eerdere kadernota’s en begrotingen stijgen de kapitaallasten dusdanig dat deze op enig moment niet meer gedekt kunnen worden door een onttrekking aan de egalisatiereserve. Het ingangsjaar van de voorziene stijging van de gemeentelijke bijdrage kon enige jaren worden uitgesteld. Met de inmiddels vastgelegde en in uitvoering genomen investeringen is de zekerheid over de verwachte uitputting van de egalisatiereserve concreet geworden. De verhoging van de gemeentelijke bijdrage is noodzakelijk met ingang van 2027, overeenkomstig de besluitvorming over de kadernota’s en meerjarenbegrotingen van de afgelopen jaren. Echter de reeds voorziene stijging kan lager aanvangen voor 2027 en 2028 dan eerder aangegeven. Dit heeft met name te maken met de extra stortingen en toevoegingen in de afgelopen jaren. Daarbij blijft er een risico dat de uitputting eerder in zicht kan komen, ingeval de prijzen van nog aan te schaffen goederen en/of het renteniveau nog verder stijgen dan (nu) verwacht.
Uitgaande van een hogere beginstand van de egalisatiereserve wordt voor 2027 en 2028 uitgegaan van een lagere stijging van de gemeentelijke bijdrage dan in Kadernota en begroting 2026- 2029. In plaats van de daarin voorgestelde bijdrage van € 3 mln. en € 4,5 mln. voor de jaren 2027 en 2028, kan voor genoemde jaren nu worden gerekend met resp. € 2,5 mln. en € 4 mln. (structureel). Vanaf 2030 wordt met aanvullend € 0,5 mln. (structureel) gerekend tot totaal € 4,5 mln. (structureel). Gemeentelijke bijdrage 2027 De bijdrage voor de VNOG wordt bij de gemeenten in rekening gebracht met als verdeelsleutel de procentuele verdeling tussen de gemeenten uit het verdeelmodel. Het verdeelmodel is op zijn beurt gebaseerd op de verhouding per gemeente van het in de algemene uitkering van het gemeentefonds opgenomen bedrag voor het cluster openbare orde en veiligheid/subcluster crisisbeheersing en brandweer. De gemeentelijke bijdrage van Nunspeet voor de komende jaren laat de volgende ontwikkeling zien: Algemene bijdrage Bijdrage facilitaire kosten kazernes Totaal
2027 2.074.900 34.000 2.108.900
2028 2.125.000 34.000 2.159.000
2029 2.125.700 34.000 2.159.700
2030 2.142.000 34.000 2.176.000
Ten opzichte van de ramingen in de gemeentelijke Programmabegroting 2026-2029 betekent dit de volgende ontwikkeling: 2027 2.090.580 18.320
Geraamde bijdrage VNOG Mutatie
2028 2.191.830 -32.830
2029 2.191.830 -32.130
2030 2.191.830 -15.830
Bovenstaande minimale (positieve) mutatie in de gemeentelijke bijdrage wordt veroorzaakt door een te hoge raming van de begrote stijgingen in de Programmabegroting 2026-2029. De begrote stijging van de gemeentelijke bijdrage voor begrotingsjaar 2026 bedroeg € 59.000,-. Per abuis is deze mutatie in de financiële verkenning jaarlijks doorgetrokken bovenop de aangegeven stijgingen voor de boekjaren 20272029:
Ontwikkeling Nunspeetse bijdrage in begroting VNOG 2026-2029 Ontwikkeling in financiële verkenning Programmabegroting 2026-2029 Verschil
2026 59.000
2027 97.000
2028 147.000
2029 147.000
59.000
156.000
206.000
206.000
0
59.000
59.000
59.000
In de financiële verkenning Programmabegroting 2027-2030 zal dit worden gecorrigeerd en rekening worden gehouden met de geraamde gemeentelijke bijdragen in de concept Programmabegroting van de VNOG. De gehanteerde werkwijze voor het opstellen van de concept Programmabegroting 2027-2030 wijkt niet af van voorgaande jaren. De mutaties in de gemeentelijke bijdrage aan de VNOG zal in de financiële verkenning voor gemeentelijke begroting worden meegenomen.
ahh Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris,
de burgemeester,
mr. A. Heijkamp
C.W.J. Blom