AP 5c. Bijlage Notitie evaluatie uitvoering SHP
Tekst van het document
Notitie evaluatie uitvoering Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHP) 1.
INLEIDING
In 2017 is het Strategisch Huisvestingsplan (SHP) Onderwijs in overleg met het onderwijsveld opgesteld en vervolgens in het Bestuurlijk Overleg Onderwijs (BOO; het overleg tussen de gemeente en de schoolbesturen) en de gemeente vastgesteld. Het SHP is in maart 2018 bekrachtigd door de ondertekening van een convenant tussen de gemeente en de betrokken schoolbesturen (Convenant Toekomstvisie Onderwijshuisvesting). De aanleidingen voor de opstelling van een SHP waren divers. Er was (is) sprake van technisch en functioneel gedateerde onderwijsgebouwen; 13 scholen zijn ouder dan 40 jaar, 7 scholen zijn jonger dan 40 jaar. Daarnaast is er sprake van een overcapaciteit i.c. leegstand, die het gevolg is van de leerlingendaling. Voor de bestaande kernen c.q. wijken is sprake van een daling van circa 11 %. Door de ontwikkeling van Molenbeek wordt dit echter gecompenseerd en is voor de gehele gemeente sprake van een daling van circa 4 %. Ook de diverse onderwijskundige en maatschappelijke opgaven waren aanleiding voor de opstelling van het SHP. Te denken is hier aan de invoering van de Wet op de jeugdzorg waardoor er een sterke relatie wordt gelegd tussen het gemeentelijk jeugdbeleid en het onderwijsbeleid, de invoering van passend onderwijs en de ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC’s). Ook de duurzaamheidsambities van de gemeente hebben een rol gespeeld.
Op basis van deze aanleidingen hebben de gemeente en de scholen c.q. schoolbesturen een gezamenlijk toekomstperspectief opgesteld voor het funderend onderwijs – primair-, speciaalen voortgezet onderwijs - in de gemeente Nunspeet. Onderdeel van dit meerjarenperspectief is het streven naar clustering van voorzieningen wanneer sprake is van vernieuwing. Deze clustering werd gezien als een belangrijke voorwaarde voor het ook in de toekomst zorgdragen van kwalitatief goed onderwijs in de gemeente Nunspeet. Om zorg te dragen voor goede huisvesting zijn in het SHP meerdere huisvestingsprojecten opgenomen die in de periode 2017 – 2032 uitgevoerd worden. Inmiddels is het SHP 3 jaar oud en doet de vraag zich voor of de gekozen ambities en huisvestingsprojecten nog steeds actueel zijn dan wel dat andere keuzes gemaakt moeten worden mede vanwege tussentijdse ontwikkelingen die nog niet aan de orde of voorzien waren ten tijde van de opstelling van het SHP. De hoofdlijn van deze tussentijdse stand van zaken en evaluatie is: a. handhaving van de beleidsambities in/van het SHP (IKC-vorming, thuisnabij en passend onderwijs); b. handhaving van de huisvestingsprojecten in het SHP; c.
wijziging van de huisvestingsagenda; in plaats van IKC Nunspeet West (fase II/III SHP) eerst vernieuwing huisvesting van De Bron (fase IV SHP) vanwege sterke groei van het
aantal leerlingen in Nunspeet Noord/Centrum als gevolg van de huidige en voorziene woningbouw in Molenbeek en ’t Hul Noord. In deze notitie wordt de keuze om een tweetal huisvestingsprojecten om te draaien i.c. de fasering van deze twee projecten te wijzigen verder toegelicht. Met CNS, het bevoegd gezag van de basisscholen die betrokken zijn bij deze twee projecten en de wijziging van de fasering, is reeds overlegd over deze andere fasering. Zij kunnen hiermee instemmen. Daarnaast zijn de uitgangspunten van deze notitie aan het Bestuurlijk Overleg Onderwijs (BOO) in de vergadering van 17 november 2020 toegelicht. In deze notitie wordt ingegaan op de stand van zaken SHP en daarmee ook de onderbouwing van de wijziging van de huisvestingsagenda. Achtereenvolgens wordt ingegaan op: a. Doelstellingen en uitgangspunten SHP (2); b. Huisvestingsagenda SHP en stand van zaken (3); c.
Leerlingenaantallen en -prognoses (4);
d. Actuele ontwikkelingen leerlingenaantallen anno 2020 (5); e. Ruimtebehoefte en capaciteit onderwijs (6); f.
Woningbouwontwikkeling (7);
g. Overige ontwikkelingen; Gereformeerde basisschool Florion (8); h. Herziening fasering SHP; prioriteit De Bron (9); i.
IKC De Bron Nunspeet Noord/Centrum (10);
j.
Voorzieningenstructuur kern Nunspeet (11);
k.
Financiën SHP; stand van zaken (12);
l.
Cofinanciering (13)
m. Bijlagen
Pag. 2/32
2.
DOELSTELLINGEN EN UITGANGSPUNTEN SHP 2017 - 2032
Het SHP “Extra oog voor de toekomst” van maart 2017 kent twee hoofdelementen/-lijnen: a. De ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC’s); b. De verduurzaming & vernieuwing van de schoolgebouwen. Om antwoord te geven op diverse onderwijskundige en maatschappelijke vraagstukken en ontwikkelingen is besloten fasegewijs de nu veelal solitaire voorzieningenstructuur te transformeren naar een voorzieningenstructuur waarin sprake is van meerdere kindfuncties onder één dak. Daarbij gaat het minimaal om combinaties van kinderopvang en basisonderwijs in de vorm van een IKC. De vorming van een IKC zien de betrokken instellingen en de gemeente als een kans om te komen tot een meer toekomstgericht opvang- en onderwijsaanbod voor een brede doelgroep; door samenwerking meer kwaliteit met betrekking tot doorlopende ontwikkelingslijnen en passend onderwijs. IKC’s voor kinderen van 0 – 12 jaar met de functies basisonderwijs, kinderopvang en eventueel aanvullende kindfuncties is wat de betrokkenen met elkaar willen bereiken, waarin zoveel mogelijk vanuit één pedagogisch-didactisch concept en één aansturing wordt gewerkt aan de talentontwikkeling van kinderen van 0 tot 12 jaar. De opgave daarbij is om ieder kind een passend ontwikkelingstraject te kunnen aanbieden zodat de kinderen in de gemeente hun onderwijs in de directe omgeving kunnen blijven volgen onafhankelijk van hun onderwijsbehoefte.
De IKC-vorming is tevens een mogelijkheid de huisvesting te optimaliseren. Een belangrijk uitgangspunt in het SHP is echter dat de “inhoud voor de stenen gaat”; op basis van inhoudelijke planvorming vindt vernieuwing van de schoolgebouwen plaats. Overige uitgangspunten zijn het behoud van een pluriform aanbod aan opvang en onderwijs en het behouden van thuisnabij en passend onderwijs voor alle leerlingen in Nunspeet. Wat betreft de huisvesting zijn de uitgangspunten in het SHP dat gestreefd wordt naar het afstoten van dislocaties in dezelfde kern, dat groei en krimp zoveel mogelijk worden opvangen in bestaande capaciteit en dat de overcapaciteit wordt verminderd. Wanneer sprake is van vernieuwing
van
de
huisvesting
–
door
vervangende
nieuwbouw
of
renovatie/levensduurverlenging – wordt ook gestreefd naar “gezonde volumes”, inhoudende een schaalgrootte van de scholen (weliswaar niet nader gekwantificeerd in het SHP) op basis waarvan er een breed onderwijsaanbod kan worden aangeboden en er sprake is van een functiegebouw met diverse specialisten. Duurzaamheid is ook een belangrijk uitgangspunt in het SHP. Met de vernieuwing wordt ook gestreefd naar schoolgebouwen die voldoen aan hedendaagse eisen met betrekking tot het energieverbruik, het toepassen van duurzame materialen e.d. Om deze ambities met betrekking tot de voorzieningenstructuur te realiseren, heeft de gemeente circa € 26 miljoen beschikbaar gesteld. Daarvan is circa € 23 miljoen gereserveerd voor nieuwbouw en/of renovatie en circa € 2,8 miljoen voor duurzaamheid. In de vernieuwing Pag. 3/32
van de onderwijshuisvesting is echter ook het uitgangspunt opgenomen met betrekking tot cofinanciering door de schoolbesturen. Dit zal verder per project worden vormgegeven waarbij het kan gaan om een tweetal invalshoeken. Enerzijds is, wanneer sprake is van vervangende nieuwbouw voor een of meer scholen, er geen aanleiding meer tot grootschalig planmatig onderhoud in de bestaande gebouwen. De besparing hierdoor voor een schoolbestuur kan aangewend worden voor het mede investeren in de vervangende nieuwbouw. Anderzijds kunnen investeringen die leiden tot levensduurverlenging van een gebouw of vervangende nieuwbouw een gunstiger exploitatie voor het schoolbestuur tot gevolg hebben. Dit voordeel in de structurele exploitatie van een schoolgebouw kan – gekapitaliseerd - een bijdrage zijn in de levensduurverlenging of nieuwbouw. In de verdere planontwikkeling worden deze mogelijkheden met de schoolbesturen verkend.
Pag. 4/32
3.
HUISVESTINGSAGENDA SHP EN STAND VAN ZAKEN
In het SHP is een huisvestingsagenda opgenomen voor de planperiode 2017 – 2032. Deze periode is opgeknipt in vier fasen met diverse projecten (waarbij de fasen II en III zijn samengevoegd). -
Fase I 2017 – 2020 In Fase I is sprake van een drietal huisvestingsprojecten.
IKC Elspeet Het onderzoek naar de vorming van een IKC in de kern Elspeet is afgerond. De vorming van een gezamenlijk kindcentrum van Boaz Jachin en de Da Costa Elspeet is niet haalbaar gebleken. Besloten is dan ook te komen tot renovatie en gedeeltelijke uitbreiding van de basisschool Boaz Jachin en vervangende nieuwbouw van de basisschool Da Costa Elspeet. De renovatie van de Boaz Jachin is inmiddels voltooid en op 1 augustus 2020 in gebruik genomen door de basisschool. De nieuwbouw van de Da Costaschool vindt nu plaats, de beoogde ingebruikname is 1 augustus 2021. IKC Nunspeet Oost De vorming van het IKC in Nunspeet Oost is vertraagd. De besluitvorming over de deelname in het IKC van de betrokken basisscholen heeft meer tijd gevraagd. Inmiddels is het besluit genomen dat naast de kinderopvang, het SBO en SO de basisscholen De Morgenster en de Petraschool participeren in het IKC Oost. Op dit moment wordt verder invulling gegeven aan het samenwerkings- en huisvestingsconcept van het IKC Oost en bevindt het project zich in de definitiefase. Ook wordt er een nadere stedenbouwkundige studie uitgevoerd met betrekking tot de beoogde locatie van het IKC. In 2021 – 2022 vindt de ontwerp- en realisatiefase plaats. De beoogde ingebruikname is 2023.
Junior College Er vindt intensief overleg plaats met de betrokkenen van het Junior College – de Verschoorschool en het Nuborgh College – over de ontwikkeling van het Junior College bij het Nuborgh College. Door de betrokkenen is inmiddels een definitief ontwerp opgesteld en een kostenraming. Realisatie is in 2021 – 2022 aan de orde, waardoor de ingebruikname is 2022 plaatsvindt.
Pag. 5/32
Beatrixschool Hulshorst In de eerste fase is ook de verduurzaming van de Beatrixschool gerealiseerd. Hoewel de basisschool geen onderdeel van de huisvestingsagenda in deze fase was, is mede vanwege ontwikkelingen in de kinderopvang besloten de Beatrixschool aan te passen zodat er ook structureel sprake is van kinderopvang in de basisschool. Deze aanpassing is medio 2020 gerealiseerd waardoor er nu ook in Hulshorst sprake is van een IKC waarin sprake is van opvang en onderwijs voor 0 – 12-jarigen. -
Fase II & III
Verduurzaming In de 2de en 3de fase van het SHP start de verduurzaming van een aantal scholen. Het betreft hier scholen die in stand zullen blijven en op korte termijn niet in aanmerking komen voor vervangende nieuwbouw. Voor deze scholen hebben inmiddels energiescans plaatsgevonden op basis waarvan in beeld is gebracht welke mogelijkheden en maatregelen genomen kunnen worden om deze scholen energiezuiniger te maken. Hierbij wordt rekening gehouden met de nog te verwachten levensduur van de verschillende scholen zodat een afweging gemaakt kan worden welk maatregelenpakket zinvol is gezien ook de terugverdientijden van de investeringen. Herpositionering De Schakel In deze fasen II en III zou ook sprake zijn van een herpositionering van De Schakel in Nunspeet West. Gezien echter de geringe omvang van school heeft het bevoegd gezag – Stichting Aurora (voorheen Stichting PROO) – besloten deze locatie af te stoten en de leerlingen onder te brengen in de aan de Stichting Aurora bestuurlijk overgedragen Montessorischool De Ontdekking in Nunspeet Oost. Stichting Aurora heeft in het kader van de vorming van het IKC in Nunspeet Oost besloten geen onderdeel hiervan te zullen uitmaken. Aurora heeft besloten De Ontdekking (tegenwoordig dus de samenvoeging van de voormalige basisschool De Schakel en De Ontdekking) als solitaire school voort te zetten.
IKC Nunspeet West En in deze fasen II en III zou verder onderzoek worden gedaan naar de ontwikkeling van een IKC in Nunspeet West. Het gaat hier om een gezamenlijke voorziening voor de Pag. 6/32
basisscholen Da Costa en de Immanuël – beiden CNS-scholen – en eventueel aanvullende voorzieningen voor speciaal basisonderwijs en/of speciaal onderwijs. -
Fase IV
In fase IV – 2029 – 2032 – is in de huisvestingsagenda de optimalisering van basisschool De Bron opgenomen. In het SHP is voorgesteld onderzoek te doen naar uitbreiding van de hoofdlocaties en/of vervangende nieuwbouw. In paragraaf 9 wordt verder ingegaan op de huisvestingsprojecten in de fasen II, III en IV en de fasering hiervan.
Pag. 7/32
4.
LEERLINGENAANTALLEN EN -PROGNOSES
Het SHP is gebaseerd op leerlingenaantallen en -prognoses die inmiddels al weer enigszins gedateerd zijn. De in het SHP gehanteerd prognoses zijn in 2015 opgesteld (op basis van laatste teldatumgegevens van de scholen van 1 oktober 2014), de meest recente leerlingenprognoses dateren uit 2019 (op basis van laatste teldatumgegevens van 1 oktober 2018). Wanneer de prognoses uit 2015 en 2019 met elkaar worden vergeleken, dan is het volgende te zien.
Het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd van 4 tot en met 12 jaar – de zogenaamde basisgeneratie – ligt anno 2019 hoger dan in 2015. De basisgeneratie in de gehele gemeente Nunspeet ligt op basis van recentere prognoses hoger dan in de prognoses van 2015. De basisgeneratie voor de gehele gemeente is anno 2020 circa 2.750 kinderen met een groei naar circa 2.800 kinderen waarna weer sprake is van een daling naar circa 2.750 à 2.700 kinderen. De recentere prognoses laten zien dat er de komende jaren dus meer kinderen zijn voor de diverse basisscholen. Deze hogere basisgeneratie wordt veroorzaakt door de verdere ontwikkeling van o.a. Molenbeek, alsmede het positieve effect van het verder in het verleden liggen van de economische crisis (2008 – 2012/2013). Wanneer gekeken wordt naar de ontwikkeling van de basisgeneratie in alleen de kern Nunspeet dan ontstaat onderstaande beeld. Te zien is dat het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd op basis van de recentere prognoses circa 2.000 is in de kern Nunspeet (gele lijn), terwijl op basis van prognoses uit 2015 er sprake was van een basisgeneratie voor de kern Nunspeet van circa 1.900 kinderen. Het aantal kinderen dat aangewezen is op primair en speciaal onderwijs is dus toegenomen.
Pag. 8/32
De groei van het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd heeft vanzelfsprekend ook een positief effect op de leerlingenprognoses van de verschillende scholen. Daarbij moet echter onderscheid gemaakt worden tussen de basisscholen in de kernen Hulshorst en Elspeet versus de basisscholen in de kern Nunspeet. Elspeet en Hulshorst In de kernen Elspeet en Nunspeet is sprake van een zekere stabilisering van het aantal leerlingen. De meest recente leerlingenprognoses uit 2019 laten onderstaand beeld zien. In de grafieken is te zien dat alle scholen relatief stabiel zijn (met op de langere termijn een lichte daling). De reden hiervan is dat er in de kleine kernen geen tot weinig sprake is van grootschalige woningbouw waardoor er sprake zou kunnen zijn van een grote toename van het aantal leerlingen.
Pag. 9/32
Nunspeet (kern) De stijging van het aantal leerlingen als gevolg van een hogere basisgeneratie doet zich voor in de kern Nunspeet van de gemeente. Dit blijkt ook wanneer de leerlingenprognoses van de Nunspeetse basisscholen (de scholen in de kern Nunspeet) uit 2015 vergeleken worden met de leerlingenprognoses uit 2019. Het gaat dan om de leerlingenprognoses van 9 basisscholen in de kern Nunspeet, te weten de Sint Franciscus, Ds. A. van Stuyvenberg, De Ontdekking (combinatie van De Schakel en De Ontdekking), Ds. C. de Ridderschool, Da Costa Nunspeet, Immanuëlbasisschool, De Petraschool, De Morgenster en De Bron.
Het totaal aantal leerlingen op de 9 Nunspeetse basisscholen (kern Nunspeet) is op basis van de leerlingenprognoses uit 2019 circa 100 leerlingen hoger dan in de leerlingenprognoses uit 2015. Werden er op basis van de prognoses uit 2015 in 2035 nog circa 1.880 leerlingen verwacht, op basis van de recente leerlingenprognoses worden er in 2035 circa 1.960 leerlingen verwacht op de basisscholen in de kern Nunspeet. Van hogere leerlingenaantallen is op basis van de recentere prognoses op alle basisscholen in de kern Nunspeet sprake1. Er zijn echter wel verschillen tussen de basisscholen wat betreft de groei van het aantal leerlingen. Zo laten de Immanuëlschool en De Bron substantieel hogere leerlingenaantallen zien op basis van de huidige prognoses. De leerlingenaantallen liggen respectievelijke circa 50 (Immanuël) à 100 leerlingen (De Bron) hoger dan verwacht werd in 2015. De groei van De Bron is grotendeels te verklaren uit de ontwikkeling van Molenbeek. De Immanuëlschool groeit weliswaar ook, maar niet vanwege de ontwikkeling van Molenbeek. Om het effect van Molenbeek (enigszins) in beeld te brengen, zijn de CNS-scholen gevraagd hoeveel leerlingen zij medio 2020 hebben vanuit de wijk Molenbeek. In onderstaand kaartje is dit weergegeven.
1
Zie bijlage 1 voor leerlingenprognoses basisscholen, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs gemeente Nunspeet. Pag. 10/32
Te zien is dat het overgrote deel van de leerlingen, dat woonachtig is in Molenbeek, kiest voor De Bron als basisschool. Daar waar in het SHP 2017 – 2032 er vanuit werd gegaan dat een groot deel van de leerlingen uit Molenbeek (ook) naar De Morgenster en Petraschool zouden gaan, is op basis van de peildatum medio 2020 te zien dat het aandeel leerlingen voor deze beide basisscholen geringer is dan het aandeel leerlingen dat kiest voor De Bron. De Morgenster, De Petraschool en de Immanuëlschool ‘profiteren’ in die zin minder van de woningbouwontwikkeling in Molenbeek. Voorlopig en voorzichtig kan geconcludeerd worden dat circa 2/3 deel van de leerlingen uit Molenbeek, dat kiest voor CNS-scholen, naar De Bron gaat, 1/3-deel van de leerlingen uit Molenbeek, dat kiest voor CNS-scholen, gaat naar overige CNS-scholen. Met de verdergaande woningbouwontwikkeling in Molenbeek en op termijn in ’t Hul (zie paragraaf 7) kan verwacht worden dat er een toenemende groei zal zijn van met name De Bron.
Pag. 11/32
5.
ACTUELE ONTWIKKELINGEN LEERLINGENAANTALLEN ANNO 2020
In de vorige paragraaf is een vergelijking gemaakt tussen de leerlingenprognoses uit 2015 en de leerlingenprognoses uit 2019. In de leerlingenprognoses uit 2015 is gebruik gemaakt van de laatste daadwerkelijke leerlingenaantallen op 1 oktober 2014, in de prognoses uit 2019 van de werkelijke leerlingenaantallen op 1 oktober 2018. Belangrijk is te onderzoeken in hoeverre de meest recente leerlingenprognoses uit 2019 nog steeds actueel zijn als gekeken wordt naar de huidige leerlingenaantallen op de scholen per 1 oktober 2020. In onderstaande tabel is dit in beeld gebracht. In de tweede kolom is het aantal verwachte leerlingen weergegeven voor de verschillende scholen, zoals die zijn opgenomen in de leerlingenprognoses 2019. In de derde kolom is het daadwerkelijk aantal leerlingen op de teldatum 1 oktober 2020 weergegeven. Door middel van een groene pijl of een rode pijl wordt aangegeven of er sprake is van een stijging of daling van het werkelijk aantal leerlingen ten opzichte van de prognose. prognose 2020 (teldatum 1-10-2018)
werkelijk aantal llgn 1-10-2020
St. Franciscus
185
192
7
Ds. A. van Stuyvenberg
234
222
-12
Da Costa Nunspeet
124
Immanuël
245
128 260
15
Ds. C. de Ridder
269
272
3
Petraschool
306
294
-12
De Morgenster
188
181
-7
De Ontdekking
80 323
67 353
-13
De Bron Eben Haëzer
188
205
17
Boaz Jachin
225
224
-1
Da Costa Elspeet
130
131
1
Prinses Beatrix Hulshorst
118
120
2
Totaal
2615
2649
34
Scholen Basisscholen kern Nunspeet
verschil
4
30
↗ ↘ ↗ ↗ ↗ ↘ ↘ ↘ ↗
Basisscholen kern Elspeet
↗ ↘ ↗
Basisscholen kern Hulshorst
↗ ↗
In de tabel is te zien dat vijf basisscholen in de gemeente Nunspeet minder leerlingen hebben dan op grond van de leerlingenprognose was verwacht, waarbij het overigens soms gaat om marginale verschillen. Het betreft de basisscholen Ds. A. van Stuyvenberg, De Petraschool, De Morgenster, De Ontdekking en de Boaz Jachin. Acht basisscholen hebben meer leerlingen dan werd voorspeld in 2019, waarbij het voor een aantal scholen ook hier gaan om geringe verschillen. Het betreft de basisscholen St. Franciscus, Da Costa Nunspeet, Immanuël, Ds. C. de Ridder, De Bron, Eben Haëzer, Da Costa Elspeet en de Beatrixschool. Zoals ook al zichtbaar was in de leerlingenprognoses van 2019, laten in de kern Nunspeet met name de Immanuëlschool en De Bron een sterkere positieve afwijking zien van het daadwerkelijke leerlingenaantal op 1 oktober 2020 ten opzichte van de leerlingenprognose voor 2020. De Bron laat de sterkste afwijking zien met een positief verschil van 30 leerlingen
Pag. 12/32
(minimaal 1 groep). De veronderstelling dat De Bron het meest “profiteert” van de woningbouwontwikkeling in Nunspeet Noord lijkt bevestigd te worden2. In Elspeet laat met name de Eben Haëzer een positieve afwijking zien ten opzichte van de leerlingenprognoses.
2
Naast het voordeel van nabijheid bij Molenbeek zal vanzelfsprekend ook de kwaliteit van het onderwijs een rol spelen in de groei van De Bron. Pag. 13/32
6.
RUIMTEBEHOEFTE EN CAPACITEIT ONDERWIJS
De leerlingenprognoses uit 2015 vormden de basis voor de bepaling van de ruimtebehoefte van de scholen in het SHP. In het SHP is geconcludeerd dat er weinig tot geen capaciteitsvraagstukken zijn in het onderwijs in de gemeente; de beschikbare capaciteit is voldoende om de huidige en toekomstige leerlingenaantallen te huisvesten. Op basis van de recente leerlingenprognoses uit 2019 kan nog steeds in algemene zin worden geconcludeerd dat de beschikbare capaciteit voldoende is voor de huidige leerlingenaantallen. Wanneer er echter verder ingezoomd wordt op de individuele basisscholen dan zijn er wel enkele huisvestingsvraagstukken. Ds. C. de Ridderschool De Ds. C. de Ridderschool kent een stabiel leerlingenaantal. De school heeft momenteel een hoofdlocatie en een sterk technisch verouderde dislocatie. Met de dislocatie is er voldoende capaciteit beschikbaar om alle leerlingen te huisvesten, evenals een voorziening voor kinderopvang. Ook het jeugd- en jongerenwerk (Straathoekwerk) van de gemeente Nunspeet maakt nu gebruik van de dislocatie van de Ds. C. de Ridderschool. Wanneer de dislocatie wordt afgestoten vanwege de slechte staat, is er sprake van een capaciteitstekort waarin dient te worden voorzien. Aanpassing van de hoofdlocatie i.c. inpandige aanpassing of uitbreiding is dan noodzakelijk om alle leerlingen op een locatie te huisvesten inclusief de kinderopvang.
Tevens dient er dan alternatieve huisvesting gerealiseerd te worden voor het jeugd- en jongerenwerk (Straathoekwerk) van de gemeente Nunspeet. Het overleg met de Ds. C. de Ridderschool over de optimalisering van de huisvesting vindt momenteel plaats evenals het onderzoeken van alternatieve huisvesting voor het jeugd- en jongerenwerk. Immanuëlschool De groei van de Immanuëlschool heeft reeds geleid tot capaciteitsvraagstukken; het aantal leerlingen kan niet meer gehuisvest worden in de hoofdvestiging. Aanvullende huisvesting was reeds noodzakelijk. Doordat echter het voormalige gebouw van De Schakel niet meer nodig is voor Aurora (PROO) omdat de leerlingen van De Schakel inmiddels zijn gehuisvest in De Ontdekking, maakt de Immanuëlschool nu gebruik van dit voormalige schoolgebouw van De Schakel. Van een capaciteitsvraagstuk voor de Immanuëlschool is derhalve geen sprake meer. De Bron Door de hiervoor reeds genoemde toenemende groei van de bassischool De Bron is er sprake van een druk op de huisvesting van De Bron i.c. de hoofd- en dislocatie. De verwachting is dat dit in de nabije toekomst verder zal toenemen waardoor er aanvullende ruimtebehoefte is om alle leerlingen te huisvesten. Op dit moment – peildatum 1-10-2020 – telt De Bron 353 leerlingen hetgeen een ruimtebehoefte geeft van 1.976 m2 BVO. De capaciteit van beide locaties bij elkaar bedraag 1.982 m2 BVO.
Geconcludeerd kan worden dat met een verdere (verwachte) groei van De Bron sprake is van een toenemend ruimtetekort.
Pag. 14/32
Basisonderwijs Elspeet en Hulshorst Voor de kernen Hulshorst en Elspeet is er, mede door de vernieuwing c.q. renovatie van de Beatrixschool, de Boaz Jachin en de Da Costaschool Elspeet, geen sprake van huisvestingsvraagstukken op de korte en lange termijn. De beschikbare capaciteit is voldoende voor de huisvesting van de huidige en toekomstige leerlingenaantallen. Verschoorschool Naast de huisvestingsvraagstukken in het basisonderwijs is er ook een huisvestingsknelpunt in het speciaal onderwijs. De Verschoolschool laat een groei van het aantal leerlingen zien waardoor er sprake is van druk op de bestaande huisvesting. In het kader van de ontwikkeling van het Junior College, waarin de Verschoorschool participeert, vindt verder onderzoek plaats naar de optimalisering van de huisvesting van de Verschoorschool.
Pag. 15/32
7.
WONINGBOUWONTWIKKELING
In de vaststelling van de huidige basisgeneratie en de leerlingenprognoses is reeds rekening gehouden met de ontwikkeling van een deel van de nieuwbouwwijk Molenbeek. In de opstelling van de leerlingenprognoses uit 2015 en 2019 is uitgegaan van een woningaantal van 249 woningen in Molenbeek. De wijk Molenbeek zal echter groter worden dan dit aantal woningen. In totaal gaat het om circa 490 woningen, hetgeen betekent dat er in de leerlingenprognoses nog circa 240 woningen niet zijn meegenomen in de raming van het aantal leerlingen op termijn. Daarnaast is er planontwikkeling voor de wijk ’t Hul en Kijktuinen. Voor ’t Hul zijn evenals voor Molenbeek circa 490 woningen geraamd3, voor de wijk Kijktuinen circa 80 woningen. Omdat het aantal inbreidingslocaties gering is, zal het overgrote deel van de toekomstige woningbouwbehoefte gerealiseerd moeten worden in uitleggebieden, waarvan ’t Hul Noord gebied tussen de woonwijk ‘t Hul en de Kolakkerweg – het grootste gebied is en zal moeten worden ingezet om te voorzien in de grootste woningbouwbehoefte. Deze uitleglocatie kan worden aangesloten op de in ontwikkeling zijnde wijk Molenbeek. In de ontwerpstructuurvisie is de mogelijkheid van een aanvullende onderwijsvoorziening reeds opgenomen (zie hieronder rode ‘boekje’; zoeklocatie onderwijsvoorziening).
3 Structuurvisie ’t Hul Noord, gemeente Nunspeet, november 2020. ’t Hul Noord is een van de gebieden waar een groot deel van de geraamde woningbouwbehoefte van circa 1.590 woningen in de komende decennia zal worden gerealiseerd (tot 2025 is de aanvullende woningbehoefte geraamd op 1.020 woningen).
Pag. 16/32
Bij elkaar – Molenbeek, ’t Hul Noord en Kijktuinen - gaat het hier om een aanvulling op de (bestaande) woningvoorraad van circa 810 woningen (grove raming), die nog niet meegenomen zijn in de leerlingenprognoses. Uitgaande van dit aantal van circa 810 woningen dient rekening te worden gehouden met een toename van het aantal kinderen dat behoefte heeft aan kinderopvang en basisonderwijs. Hoewel het woningbouwprogramma (nog) niet bekend is, kan veelal rekening worden gehouden met een factor van 0,25 à 0,5 kind per woning (e.e.a. afhankelijk van de snelheid waarmee nieuwbouwplannen worden gerealiseerd). Op basis hiervan is een indicatieve raming gemaakt van het aantal leerlingen dat nog verwacht kan worden als gevolg van deze aanvullende woningbouw. Of hier sprake is van ‘extra’ leerlingen is op dit moment moeilijk te zeggen. Er is immers ook sprake van verhuizingen binnen Nunspeet van de oudere wijken naar de nieuwe woonwijken waardoor de oude wijken wellicht vergrijzen en de leerlingen zich binnen Nunspeet als het ware verplaatsen naar deze nieuwe omgeving.
Wanneer bovenstaande factoren echter worden toegepast op het aantal nog te realiseren woningen in Molenbeek, ’t Hul en Kijktuinen, dan is sprake van een aantal te verwachten leerlingen van circa 400 (in een pieksituatie als de woningen in een korte periode worden gerealiseerd) of circa 230 leerlingen in een meer structurele situatie. Op grond van de huisvestingsverordening van de gemeente Nunspeet betekent dit een aanvullende ruimtebehoefte van circa 2.000 m2 bruto vloeroppervlakte (pieksituatie) à 1.200 m2 structureel om de leerlingen te huisvesten die aanvullend komen vanuit ’t Hul Noord en Molenbeek. De toenemende ruimtebehoefte zal zich vooral voordoen in Nunspeet Noord i.c. bij de daar aanwezige basisscholen waarbij het met name zal gaan om basisschool De Bron (waar het effect van Molenbeek al kenbaar is). Dit geldt hoogstwaarschijnlijk niet voor de leerlingen die woonachtig zullen zijn in de Kijktuinen. Gezien de ligging van deze wijk zullen de leerlingen waarschijnlijk kiezen voor scholen in Nunspeet West dan wel de basisschool Beatrix in Hulshorst alwaar nog voldoende capaciteit is om deze leerlingen op te vangen. Hieronder is de indicatieve raming weergegeven van het aantal te verwachten leerlingen in Molenbeek, ’t Hul Noord en Kijktuinen.
Pag. 17/32
8.
OVERIGE ONTWIKKELINGEN; GEREFORMEERDE BASISSCHOOL FLORION
De Stichting Florion te Zwolle heeft in 2019 in het kader van het Plan van Scholen een aanvraag ingediend bij de gemeente om een Gereformeerde basisschool in Nunspeet te kunnen starten De gemeente heeft mede op basis van besluitvorming van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen ingestemd met de komst van deze nieuwe gereformeerde basisschool onder het bevoegd gezag van de Stichting Florion. Het is de wens van Florion om op een centrale locatie in de kern Nunspeet een gereformeerde basisschool te stichten. Deze basisschool dient binnen 5 jaar de stichtingsnorm van 200 leerlingen te halen en moet daarna ook 15 jaar boven stichtingsnorm blijven om voor rijksbekostiging in aanmerking te blijven4. Het stichten van een nieuwe basisschool in de kern Nunspeet betekent dat de aanwezige basisgeneratie in met name de kern Nunspeet verdeeld zal gaan worden over meerdere basisscholen er vanuit gaande dat er een daadwerkelijke behoefte is onder ouders voor deze vorm van onderwijs. Door de lichte groei van het aantal leerlingen in de kern Nunspeet als gevolg van de ontwikkeling van Molenbeek, ’t Hul en Kijktuinen mag verwacht worden dat het stichten van een nieuwe basisschool geen grote nadelige effecten zal hebben voor de bestaande scholen.
Echter het toevoegen van een nieuwe basisschool betekent wel dat één van de uitgangspunten in het SHP, namelijk het uitgangspunt met betrekking tot het realiseren van ‘stevige’ basisscholen wat betreft omvang, (enigszins) onder druk komt te staan. Het aantal kinderen in de kern Nunspeet wordt immers verdeeld over meer basisscholen. De goedkeuring voor het stichten van deze nieuwe basisschool betekent dat de gemeente de wettelijke zorgplicht heeft te voorzien in passende huisvesting voor deze school. Het overleg hierover vindt plaats met Florion, waarbij wordt onderzocht welke leegstand in de bestaande schoolgebouwen beschikbaar is om per 1 augustus 2021 te kunnen starten. Florion heeft te kennen gegeven te willen starten met de groepen 1 en 2 en zo mogelijk een groep kinder/peuteropvang (hiervoor dient Florion op grond van de verordening het college van B&W in het kader van medegebruik en verhuur toestemming te vragen). Het is het voornemen van Florion om de school ‘van onderop’ op te bouwen. Gezocht wordt naar een locatie waarin Florion kan starten met deze nieuwe basisschool met de groepen 1 en 2, maar waar ook nog capaciteit is om de komende jaren verder te groeien.
4 Stichtingsnorm voor het stichten van een basisschool in de gemeente Nunspeet.
Pag. 18/32
9.
HERZIENING FASERING SHP
Sinds de vaststelling van het IHP hebben zoals hiervoor beschreven diverse ontwikkelingen plaatsgevonden en is een aantal projecten al in planontwikkeling en/of uitvoering (Da Costa Elspeet, Junior College, IKC Oost) of afgerond (Boaz Jachin Elspeet, Beatrixschool Hulshorst). Ondanks de temporisering van een aantal projecten, vindt nog steeds uitvoering van de huisvestingsprojecten plaats conform de voorstellen in het SHP. De diverse ontwikkelingen zijn geen aanleiding voor wijziging van de beleidsambities en de voorgestelde projecten. Wel is er aanleiding
de
fasering
te
heroverwegen
i.c.
een
aanpassing
te
plegen
in
de
huisvestingsagenda. Handhaving beleidsambities Wat betreft de beleidsambities van het SHP is er geen aanleiding tot wijziging. De ambities en doelstellingen met betrekking tot passend en thuisnabij onderwijs, mede door de vorming van IKC’s, de ontwikkeling van een Junior College en het daar waar mogelijk integreren van regulier en speciaal onderwijs zijn nog steeds actueel. Dit geldt ook voor de ambitie om de voorzieningenstructuur te verduurzamen en te versterken door vernieuwing – vervangende nieuwbouw en/of levensduurverlenging - en daar waar mogelijk voorzieningen onder één dak huisvesten met behoud van een pluriform aanbod van opvang en onderwijs. Het SHP beoogt immers een herstructurering van een relatief versnipperde voorzieningenstructuur in het basisonderwijs, met name in de kern Nunspeet, door de vorming van een aantal IKC’s waarin naast basisonderwijs ook speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en/of kinderopvang participeren. In die zin zijn de uitgangspunten in en ambities van het SHP nog steeds aan de orde (zie paragraaf 2) en worden hier geen wijzigingen in voorgesteld. Wijziging fasering IKC West en De Bron In het SHP is destijds een bepaalde fasering van de huisvestingsprojecten voorgesteld. Deze fasering vraagt nu heroverweging die betrekking heeft op de ontwikkeling van een IKC in Nunspeet West en de verduurzaming en renovatie c.q.
levensduurverlenging van basisschool De Bron. In het SHP is de ontwikkeling van het IKC West – een concentratie van in elk geval de basisscholen Immanuël en de Da Costaschool Nunspeet – opgenomen in fase II van de planontwikkeling waarbij 2022 – 2023 is genoemd als periode. Een belangrijke reden hiervoor was de toenemende ruimtebehoefte van de Immanuëlschool, die niet opgelost kon worden in de directe omgeving van de school. Met het verdwijnen van De Schakel – de leerlingen zijn ondergebracht in De Ontdekking - is het ruimtevraagstuk van de Immanuëlschool voor de korte en middellange termijn echter opgelost; een eventuele verdere groei van de Immanuëlschool kan in de directe omgeving worden opgelost door gebruik te maken van de voormalige locatie van De Schakel. Deze situatie is nu reeds aan de orde; het gebouw van De Schakel is van de Stichting PROO overgedragen naar CNS Nunspeet. Dit betekent dat de huisvestingssituatie in dit deel van de kern van Nunspeet voorlopig gehandhaafd kan blijven en er vanuit ruimtebehoefte geen acute druk is tot vernieuwing van de Immanuëlschool en de Da Costaschool. Op termijn is het wel wenselijk te komen tot vernieuwing van de voorzieningen Pag. 19/32
mede vanwege de technische en functionele staat van de gebouwen. De vernieuwing van de beide basisscholen kan nu echter getemporiseerd worden i.c. naar achteren worden geschoven. Basisschool De Bron is in het SHP opgenomen in fase 4 (2029 – 2032). Voorgesteld werd om nader onderzoek te doen naar het verduurzamen van de hooflocatie van De Bron aan de Koningin Julianastraat 25 en de dislocatie aan de Meester Drostweg 6. Tevens werd voorgesteld de hoofdlocatie te renoveren en uit te breiden. Op basis van de huidige leerlingenontwikkelingen en de daarmee gemoeide ruimtebehoefte is nu sprake van een normatief passende huisvesting. De beschikbare capaciteit van de beide locaties is 1.982 m2 BVO, de ruimtebehoefte is 1.976 m2 BVO, een verschil van slecht 6 m2. Vanwege de verdere ontwikkeling van Molenbeek en de ontwikkeling van ’t Hul Noord is het te verwachten dat er op korte termijn sprake is van een ruimtetekort voor De Bron waardoor leerlingen niet kunnen worden toegelaten en doorverwezen moeten worden naar andere locaties waar leegstand is. Voor de korte termijn is dit in Nunspeet Oost nog oplosbaar vanwege de overcapaciteit in o.a. De Morgenster. Dit betekent wel dat bij een verdere groei van De Bron zij het onderwijs op drie locaties moeten aanbieden, hetgeen onderwijskundig en organisatorisch geen wenselijke situatie is.
In het kader van de ontwikkeling van het IKC Oost is dit echter ook een tijdelijke situatie; na gereedkomen van dit IKC worden de huidige locaties van De Morgenster en de Petraschool in beginsel afgestoten om ruimte te bieden voor herontwikkeling. In die zin vraagt de positie van De Bron op korte termijn aandacht met het oog op de verdere woningbouw in Nunspeet Noord (’t Hul Noord). Onderzocht dient te worden in hoeverre ook in dit deel van de kern van Nunspeet op termijn sprake is van passend en thuisnabij onderwijs. Gezien de te verwachten verdere groei van basisschool De Bron vanwege de woningbouw in Nunspeet Noord (verder ontwikkeling Molenbeek en ontwikkeling ’t Hul Noord), wordt voorgesteld de vernieuwing van de huisvesting van De Bron naar voren te halen naar fase 2 van het SHP en de realisering van het IKC West niet in fase 2 van het SHP te realiseren maar in fase 3 of 4. Met het bevoegd gezag van de betrokken basisscholen – CNS Nunspeet – heeft reeds overleg plaatsgevonden over deze wijziging van de huisvestingsagenda i.c. de fasering. CNS kan instemmen met het omdraaien van de fasering waarbij na Nunspeet Oost eerst Nunspeet Noord/centrum verder wordt ontwikkeld in plaats van Nunspeet West. Voor de invulling van Nunspeet Noord: zie volgende paragraaf.
Pag. 20/32
10. IKC DE BRON NUNSPEET NOORD/CENTRUM Gezien de verwachte woningbouw de komende jaren in Nunspeet Noord volstaat de huidige huisvesting van De Bron niet. De verdere ontwikkeling van Molenbeek en de ontwikkeling van ’t Hul Noord leidt tot een toenemende behoefte aan onderwijs en ook kinderopvang. Aanvullende voorzieningen voor onderwijs en opvang zullen nodig zijn om de toekomstige kinderen en leerlingen in ’t Hul Noord (en deels ook Molenbeek) ook thuisnabije en passende opvang en onderwijs te bieden. Voor de aanvullend te realiseren voorzieningen is het aantal te verwachten leerlingen van groot belang. De aantallen zijn in grote mate afhankelijk van het soort woningen en de fasering van de woningbouw. Op basis van nu bekende gegevens wordt een zogenaamde piekbehoefte geraamd van respectievelijk 140 à 150 leerlingen vanuit Molenbeek (de aanvullend te realiseren woningen in deze wijk) en 240 à 250 leerlingen vanuit ’t Hul Noord. De structurele aantallen leerlingen worden vooralsnog geraamd op respectievelijk 60 à 80 leerlingen vanuit Molenbeek en circa 140 à 150 leerlingen vanuit ’t Hul Noord.
Omdat de groei van het aantal leerlingen niet meer kan worden opgevangen in de bestaande huisvesting van De Bron (zie paragraaf 9) en er aanvullende capaciteit moet worden gerealiseerd, verdient het aanbeveling de aanvullende huisvesting bij voorkeur te realiseren in het te ontwikkelen gebied ’t Hul Noord zodat er sprake is van passend en thuisnabij onderwijs. Op basis van de verwachtingen met betrekking tot de extra leerlingenaantallen van circa 400 in de piek en circa 230 leerlingen extra in de meer structurele c.q. stabiele situatie wordt voorgesteld een nieuwe voorziening i.c. IKC te realiseren in ’t Hul Noord. Wat betreft de omvang van een aanvullende voorziening wordt voorgesteld uit te gaan van een voorziening voor circa 400 leerlingen basisonderwijs. Exclusief aanvullende voorzieningen is dan sprake van een voorziening van circa 2.300 m2 BVO. Met aanvullende voorzieningen voor o.a. kinderdagopvang, BSO is al snel sprake van een voorziening van circa 3.000 m2 BVO. Uitgaande van een tweelaagse gebouw en de benodigde ruimte voor buitenspelen, parkeren van fietsen van leerlingen en medewerkers dient dan rekening te worden gehouden met een locatiebehoefte van circa 5.000 m2 (exclusief eventuele voorzieningen voor parkeren van auto’s). Met een dergelijke voorziening kan de verwachte piekbehoefte worden opgevangen.
In een structurele situatie zal echter sprake zijn van een geringer aantal leerlingen. Dit zou kunnen betekenen dat de nieuw te realiseren locatie in ’t Hul Noord dan te groot is voor het aantal leerlingen. In het kader van de vernieuwing van de huisvesting wordt echter voorgesteld het onderwijs van De Bron zoveel mogelijk te concentreren op een nieuw te realiseren locatie waardoor de huidige locaties gefaseerd kunnen worden afgestoten, dan wel eventueel ingezet kunnen worden voor andere scholen. Vooralsnog zullen de huidige locaties van De Bron nog enige tijd nodig zijn voor het opvangen van alle leerlingen in dit gebied (de huidige en toekomstige). Op termijn – na een afvlakking van de groei – kan eventueel een locatie van De Bron worden afgestoten of een andere (onderwijs-)bestemming krijgen.
Pag. 21/32
In onderstaand schema is de mogelijke fasering weergegeven. Als gevolg van de voltooiing van Molenbeek en de ontwikkeling van ’t Hul Noord is aanvullende huisvesting nodig met handhaving van de huidige locaties van De Bron. Na afvlakking van de groei kan een van de locaties worden afgestoten of ingezet worden voor andere doeleinden. Op de lange termijn kunnen wellicht beide huidige locaties worden afgestoten, herontwikkeld of voor andere doeleinden worden ingezet.
Pag. 22/32
11. VOORZIENINGENSTRUCTUUR KERN NUNSPEET De ontwikkeling van een nieuwe voorziening voor De Bron in ’t Hul Noord, eventueel aangevuld met voorzieningen voor kinderopvang, dient ook bezien te worden in de context van de gehele vernieuwing of ontwikkeling van de voorzieningenstructuur in de kern Nunspeet. Met het SHP wordt beoogd een stevige en kwalitatieve voorzieningenstructuur te realiseren, die de huidige en toekomstige onderwijskundige en maatschappelijke opgaven aankan. De vernieuwing van de scholen leidt tot een vermindering van het aantal locaties zonder dat er sprake is van een vermindering van de bereikbaarheid. De vermindering van het aantal locaties heeft vooral betrekking op de scholen van CNS Nunspeet. Wanneer het IKC Nunspeet Oost, vernieuwing van De Bron in ’t Hul Noord en op termijn IKC Nunspeet West gerealiseerd zijn, zoals ook in het SHP is beoogd, is het aantal locaties voor CNS verminderd van 8 naar 3 locaties. Door de aanwezigheid van een IKC in Nunspeet Oost en West en De Bron in Noord/Centrum is echter nog steeds sprake van een evenwichtige spreiding van het PC-onderwijs (CNS-scholen) in de kern Nunspeet. Binnen een straal van circa 2 kilometer kunnen alle ouders/leerlingen PC-onderwijs volgen. Voor de scholen waarvan er maar één is in Nunspeet, verandert er qua spreiding en bereikbaarheid niet veel; zij blijven gehuisvest op de huidige plaats.
Ouders/leerlingen die kiezen voor deze scholen zullen in algemene zin soms verder moeten reizen om hun school van voorkeur te bereiken. Kijkend naar de huidige spreiding van deze scholen dan zijn deze veelal iets centraler gesitueerd dan op termijn de CNS-locaties. Hieronder is het eindperspectief of -beeld weergegeven inzake de spreiding en bereikbaarheid van de diverse basisscholen in de kern Nunspeet; de CNS-scholen aan de ‘randen’ van de kern Nunspeet, de overige scholen ‘centraler’ in de kern Nunspeet (de tijdelijke en structurele locatie van de Gereformeerde basisschool is nog niet bekend).
Pag. 23/32
Met deze herstructurering voortkomend uit het SHP komen op termijn 7 locaties beschikbaar voor herontwikkeling: Immanuëlschool, Da Costa Nunspeet, voormalige locatie De Schakel (een van deze locaties zal hoogstwaarschijnlijk nodig zijn voor de realisering van het IKC West), een van de huidige locaties van De Bron, de huidige twee locaties van De Morgenster en de Petraschool.
Pag. 24/32
12. FINANCIËN SHP - STAND VAN ZAKEN In het SHP is circa € 26 miljoen opgenomen voor de vernieuwing van de scholen. Daarvan is circa € 23 miljoen gereserveerd voor nieuwbouw en/of renovatie en circa € 2,8 miljoen voor duurzaamheid. Dit vormt het financieel kader voor de diverse huisvestingsprojecten (waarvan een aantal reeds is gerealiseerd en ten laste zijn gebracht aan deze beschikbare middelen). Binnen deze financiële ruimte c.q. kaders moeten de komende periode de nog resterende projecten gerealiseerd worden. In het SHP is geen rekening gehouden met de in deze notitie beschreven situatie dat vanwege de woningbouwontwikkeling er een aanvullende ruimtebehoefte nodig zal zijn in Nunspeet Noord/Centrum. Ondanks de verwachting dat het aantal leerlingen zal groeien en daarmee een vraag naar onderwijshuisvesting, wordt vooralsnog voorgesteld geen aanvullende middelen aan te vragen, maar binnen de financiële kaders van het SHP daar waar mogelijk te realloceren. Immers, het realiseren van een nieuwe voorziening in Nunspeet Noord/Centrum betekent dat investeringen in een van de huidige locaties van De Bron achterwege kunnen blijven. Ook kan te zijner tijd worden bezien in hoeverre de huisvestingssituatie in Nunspeet West kan worden gehandhaafd door levensduurverlenging van de bestaande gebouwen in plaats van vervangende nieuwbouw.
Deze afwegingen zullen te zijner tijd gemaakt moeten worden. Gezien de planontwikkeling op dit moment, is het echter te vroeg om nu al aanvullende middelen aan te vragen. De onderbouwing van een dergelijke aanvraag kan niet anders dan indicatief en zeer globaal zijn. Wat betreft de stand van zaken kan met betrekking tot de financiën het volgende worden opgemerkt. Vernieuwing huisvesting Elspeet Voor de vernieuwing van de huisvesting in de kern Elspeet is in het SHP € 5.020.508 opgenomen (inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting). De totale uitgaven voor de renovatie van de Boaz Jachin en de Da Costaschool worden geraamd op € 5.770.000. Daarmee is sprake van een overschrijding van circa € 750.000. De oorzaken van deze overschrijding is tweeledig: a. De kosten van tijdelijke huisvesting zijn hoger; b. De kosten voor de vervanging van de gymzaal zijn ook ten laste gebracht van de in het SHP opgenomen middelen (terwijl de vernieuwing van de gymzaal geen onderdeel was van het SHP). Wanneer de investeringskosten voor de kern Elspeet gecorrigeerd zouden worden met de investeringskosten voor de gymzaal (raming circa € 1,25 miljoen, VNG-normering), dan blijven de investeringskosten voor de kern Elspeet binnen de daarvoor geraamde middelen (circa € 500.000, zie onderstaand overzicht).
Pag. 25/32
SHP Elspeet Investeringsbudget Tijdelijke huisvesting Totaalbudget
€ 4.920.508 € 100.000 € 5.020.508
Renovatie Boaz Jachin Nieuwbouw Da Costa (incl. gymzaal) Tijdelijke huisvesting Totaalkosten Verschil
€ 1.620.000 € 3.750.000 € 400.000 € 5.770.000 € -749.492
Correctie gymzaal Resultaat
€ €
1.250.000 500.508
IKC Nunspeet Oost Voor de ontwikkeling van het IKC in Nunspeet Oost is in het SHP € 10.977.701 opgenomen (waarvan € 100.000 voor tijdelijke huisvesting). Vanwege de planontwikkeling zijn deze middelen nog niet aangewend. In deze raming is ook € 1.092.843 opgenomen ten behoeve van de huisvesting van de extra leerlingen uit Molenbeek. Deze raming is gebaseerd op het uitgangspunt dat 50 % van de leerlingen uit Molenbeek naar het IKC in Nunspeet Oost gaat. Eenzelfde bedrag is opgenomen voor de vernieuwing van De Bron omdat er in het SHP werd uitgegaan dat de overige 50 % van de leerlingen vooral naar De Bron zouden gaan. Overwogen kan worden in de verdere planontwikkeling hierin een gewijzigde verhouding toe te passen die meer aansluit bij de leerlingenstromen (bijvoorbeeld 2/3 deel voor De Bron, 1/3-deel voor IKC Oost). Er ontstaat op die wijze meer budget voor De Bron mede vanwege het feit dat daar de komende jaren een sterke groei zal plaatsvinden. IKC West en De Bron In het SHP is voor de ontwikkeling van het IKC West € 4.590.420 opgenomen (waarvan eenmalig € 100.000 voor tijdelijke huisvesting). De dekking van deze investeringsmiddelen (de jaarlijkse kapitaallasten) zijn beschikbaar vanaf 2023. Voor de uitbreiding en vernieuwing van De Bron is in het SHP € 2.061.521 opgenomen (waarvan dus € 1.092.843 ten behoeve van de opvang van 50 % van de leerlingen uit Molenbeek).
De dekking van deze investeringsmiddelen is echter pas beschikbaar vanaf 2029 (fase IV). De
voorgestelde
wijziging
van
de
fasering
van
beide
projecten
betekent
geen
begrotingswijziging, maar betekent dat de realisering van een nieuwe voorziening voor De Bron gedekt zal worden uit de middelen die in de begroting zijn opgenomen voor de IKC-ontwikkeling in Nunspeet West en vice versa. Daarbij dient opgemerkt te worden dat daarmee niet ook de budgetten voor beide projecten zijn vastgesteld op de in het SHP opgenomen bedragen. Dus De Bron i.p.v. € 2,1 miljoen nu € 4,6 miljoen en IKC West i.p.v. € 4,6 miljoen nu € 2,1 miljoen. In de verdere planontwikkeling voor zowel De Bron als de vernieuwing in Nunspeet West zal worden bezien welke investeringsbudgetten nodig zijn om te komen tot passende huisvesting. Vooralsnog worden deze investeringsbudgetten gehandhaafd als financiële kaders voor de uitvoering van de huisvestingsprojecten. Pag. 26/32
13. COFINANCIERING De gemeente heeft een specifieke verantwoordelijkheid als het gaat om de financiering van schoolgebouwen (met uitzondering van de schoolbesturen waarmee een doordecentralisatieovereenkomst is afgesloten). In de toekomst kan echter sprake zijn van cofinanciering in zowel situaties van renovatie, duurzaamheidsmaatregelen als nieuwbouw (een en ander conform de voorstellen van de VNG, PO-raad en VO-raad die op dit moment in wet– en regelgeving worden verwerkt). De gemeente kan vanuit haar wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting, het uitstellen van vervangende nieuwbouw en het verbeteren van de kwaliteit van de gebouwen bijdragen in renovatie. Het schoolbestuur kan bijdragen in nieuwbouw vanwege de optimalisering van de exploitatie hetgeen voordelig is voor de school i.c. het bestuur. Cofinanciering is in beginsel een te verdedigen uitgangspunt voor de vernieuwing van de huisvesting. Om dit binnen de huidige wettelijke kaders voor het primair en (voortgezet) speciaal onderwijs mogelijk te maken, wordt het volgende voorstel gedaan dat per project nadere invulling krijgt. Op basis van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs kan er bij het verlaten van een huidige locatie een technische staat van oplevering worden opgesteld.
Het achterstallig onderhoud voor wat betreft het groot of buitengewoon technisch onderhoud wordt alsnog uitgevoerd indien het gebouw de bestemming blijft behouden of afgerekend met de gemeente Tot gereedkomen van de nieuwe locatie of een ingrijpende renovatie zit veelal nog een periode van meerdere jaren. In deze periode kunnen de schoolbesturen het onderhoud van de bestaande locatie veelal terugdringen. Met de schoolbesturen die vervangende nieuwbouw dan wel levensduurverlenging krijgen, kan worden afgesproken om geen oplevering uit te voeren, maar om het achterstallig onderhoud generiek vast te stellen op 4 jaar lang 50 % besparen op de vergoeding die voor het onderhoud ontvangen wordt. Daarbij wordt tevens voorgesteld deze bijdrage te baseren op de te realiseren ruimtebehoefte in plaats van de huidige beschikbare capaciteit. In overleg met de gemeente zal dan gedurende een bepaalde periode terughoudend planmatig onderhoud worden uitgevoerd waarbij vanzelfsprekend de eisen met betrekking tot veiligheid gewaarborgd dienen te blijven. Dit voorstel kan de instemming hebben van accountants, omdat het niet gaat om een investering in het project, maar om het nakomen van een contractuele afspraak die in de verordening is vastgelegd. Het bedrag wordt afgerekend in het jaar dat de nieuwe voorziening in gebruik wordt genomen. Ter concretisering een voorbeeld.
Voor het dagelijks en planmatig onderhoud ontvangt een basisschool in de vergoeding circa € 33,50 per m2 BVO (waarvan circa de helft voor het planmatig/groot onderhoud). Wanneer er sprake is van vervangende nieuwbouw van 1.500 m2 BVO dan geldt de formule voor de eigen bijdrage 4 jaar x 50 % van € 33,50 x 1.500 m2 BVO = € 100.000 eigen bijdrage. Deze bijdrage staat los van overige eigen bijdragen van schoolbesturen in de kwaliteit van de gebouwen dan wel de voordelen die schoolbesturen kunnen hebben in de dagelijkse exploitatie als gevolg van kwalitatief hogere investeringen. Zo kunnen investeringen in veelal duurdere Pag. 27/32
onderhoudsarme
materialen
(bijvoorbeeld
aluminium
kozijnen,
gietvloeren)
of
duurzaamheidsmaatregelen leiden tot minder onderhoud-, energie- en schoonmaakkosten voor het schoolbestuur. De voordelen in de exploitatie kunnen gekapitaliseerd ook een schoolbestuurlijke bijdrage zijn in de vernieuwing van de huisvesting (inzet van de zogenaamde ‘return on investment’). Over deze vormen van cofinanciering zijn nog geen generieke afspraken gemaakt. Per project zal conform de uitgangspunten in het SHP (eigen bijdrage in vernieuwing) bezien worden op welke wijze en in welke mate er bijdragen gerealiseerd kunnen worden vanuit de schoolbesturen.
Pag. 28/32
14. TENSLOTTE Drie jaar na vaststelling van het SHP zijn enkele projecten al gerealiseerd en staat een aantal projecten (ver) in de stijgers. De beleidsambities in het SHP blijven onverkort gehandhaafd. Het streven is nog steeds te komen tot een goede bereikbare en toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor alle leerlingen in de gemeente. Dit krijgt in het primair onderwijs vorm en inhoud door de realisatie van IKC’s, waarin in elk geval sprake is van samenwerking tussen het basisonderwijs en de voorschoolse periode (kinderopvang), en in het speciaal en voortgezet onderwijs door de realisatie van het Junior College. Binnen het overgrote deel van de Nunspeetse basisscholen is al sprake van samenwerking met de kinderopvang. Door de vernieuwing van de huisvesting – door vervangende nieuwbouw of levensduurverlenging – wil de gemeente de randvoorwaarden voor deze samenwerking tussen de kinderopvang en het primair onderwijs verbeteren zodat doorgaande ontwikkelings- en leerlijnen en passend onderwijs beter kan worden vormgegeven. Met de wijziging in de fasering van de huisvestingsprojecten wijzigen de ambities en uitgangspunten niet. De wijziging beoogt de vernieuwing van de onderwijshuisvesting beter te doen laten aansluiten bij de actuele ontwikkelingen in leerlingenprognoses en -stromen.
Pag. 29/32
BIJLAGEN; LEERLINGENPROGNOSES EN RUIMTEBEHOEFTE
Pag. 30/32
Pag. 31/32
Pag. 32/32