AP 5c. Bijlage Jaarverslag uitvoering Jeugdwet 2024 Nunspeet

Jaarverslag uitvoering Jeugdwet 2024

2

Inhoudsopgave Jaarverslag uitvoering Jeugdwet 2024 ..................................................................................................1 Inhoudsopgave....................................................................................................................................3 Algemeen ...........................................................................................................................................4 Inleiding ..................................................................................................................................................... 4 Opvallende trends en ontwikkelingen ....................................................................................................... 4 Hoofdstuk 1: Reguliere zorgkosten jeugdwet 2024 ................................................................................8 Hoofdstuk 2: Overige kosten jeugdhulp .............................................................................................. 10 Bijlagen............................................................................................................................................. 13

3

Algemeen Inleiding Inleiding Voor u ligt de rapportage Zorgkosten Jeugdhulp 2024 van de zes deelnemende gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Zeewolde. Met deze rapportage informeert Meerinzicht de gemeenten over de belangrijkste ontwikkelingen en trends ten aanzien van de maatwerkvoorzieningen jeugdhulp binnen het samenwerkingsverband EHZ-NEO. In het verslagjaar 2024 is een aantal opvallende ontwikkelingen zichtbaar geworden. Zo blijft het aantal aanvragen voor maatwerkovereenkomsten met niet-gecontracteerde aanbieders hoog, ondanks gerichte inzet van een kwaliteitsmedewerker Jeugd die gemeenten adviseert bij complexe maatwerkvragen. Daarnaast vormt de achterblijvende kwaliteit van data, mede veroorzaakt door beschikkingen met terugwerkende kracht, een aandachtspunt dat om aanvullende maatregelen vraagt. Regionaal is hiervoor een actieplan opgesteld om de administratieve processen beter op orde te brengen. Verder hebben landelijke wijzigingen, zoals de verhoogde tarieven voor jeugdbescherming en reclassering, directe financiële gevolgen voor onze gemeenten. Ook zien we verschuivingen in zorgkosten als gevolg van wijzigingen in het aanbiedersveld en de invoering van de Essentiële Functies per 1 januari 2025.

Aanvullend zijn er specifieke uitkeringen verstrekt om gemeenten te compenseren voor niet beoogde jeugdzorgkosten als gevolg van het gewijzigde woonplaatsbeginsel. Deze rapportage blikt tevens vooruit naar 2025 en beschrijft hoe thema’s als het implementeren van reële tarieven conform de AMvB Jeugdwet, de nieuwe aanbesteding pleegzorg, en het streven naar een dekkend aanbod de komende jaren zullen doorwerken in de zorgkosten. De rapportage is opgebouwd uit twee hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk behandelt de reguliere zorgkosten vanuit de Jeugdwet, terwijl het tweede hoofdstuk overige kosten jeugdhulp beschrijft, waaronder uitvoeringskosten en financiële afwikkelingen van regelingen uit voorgaande jaren. Gedetailleerde informatie per gemeente, inclusief cliënt aantallen en financiële cijfers, is separaat aan de deelnemende gemeenten verstrekt.

Opvallende trends en ontwikkelingen Stijging van het aantal maatwerkovereenkomsten Na het ingaan van de nieuwe contracten Jeugd per 1 april 2022 is de regio geconfronteerd met een groot aantal aanvragen m.b.t. maatwerk overeenkomsten. Het gaat dan om overeenkomsten met niet gecontracteerde aanbieders en/of voor niet-gecontracteerde producten. In dit kader heeft Meerinzicht een Kwaliteitsmedewerker Jeugd ingezet, die aan de voorkant mee kan denken en adviseert bij casussen m.b.t. inzet van maatwerk. Er is bij de kwaliteitsmedewerker de afgelopen maanden een toename aan vragen over pgb’s en afwijkende productcodes. De kwaliteitsmedewerker kan hierdoor tijdig meedenken. De werkafspraak is dat een maatwerkcontract altijd met de kwaliteitsmedewerker besproken moet worden. De kwaliteitsmedewerker geeft advies aan de gemeente, die vervolgens een besluit neemt. Ondanks de inzet van de kwaliteitsmedewerker is er nog geen dalende trend in het aantal maatwerkovereenkomsten te zien. Kwaliteit van data In de jaarrekening van 2023 was al beschreven dat de snelheid waarmee indicaties aan Meerinzicht worden doorgegeven na inzet omlaag is gegaan. Oftewel, er zijn veel beschikkingen afgegeven met 4

terugwerkende kracht. Dit zorgt ervoor dat er een incompleet beeld is in de systemen en de kwaliteit van data onvoldoende om op een betrouwbare manier te kunnen gebruiken voor bijvoorbeeld prognoses. Dit patroon zien we in 2024 doorgaan, dit baart natuurlijk zorgen en vraagt om inspanning om dit fenomeen te keren. Alle beleidsmedewerkers jeugd in onze regio hebben meegedacht om de basis weer op orde te krijgen. Hiervoor is een actieplan opgesteld dat binnenkort gedeeld zal worden.

Wijziging tarieven GI's In 2024 is er een wijziging van de landelijke tarieven voor jeugdbescherming en reclassering doorgevoerd. De kosten voor een OTS traject nemen 600 euro per jeugdige per jaar toe, voor voogdij is dit 350 euro per jeugdige per jaar. Dit heeft een financiële impact die niet voorzien was voor 2024. Aangezien dit landelijke afspraken zijn, dienen wij deze te volgen. Actieve Consultatieve Dienstverlening (ACD) Om het samenwerken in complexe veiligheids casuïstiek mogelijk te maken, mogen de veiligheidspartners vanaf 2024 uren declareren op het product ACD. Dit product was voor 2024 niet in gebruik en zal dus opvallen vanwege de toename van declaraties. Dit zijn geen extra kosten, maar kosten die nu tegelijkertijd gemaakt worden in plaats van na elkaar. BSO+ en KO+ Vanwege het stoppen van Prokino als jeugdhulpaanbieder voor de producten KO+ en BSO+ zijn in de loop van 2024 al jeugdigen overgegaan naar de andere gecontracteerde aanbieders Philadelphia en Loofles. Er zijn echter ook jeugdigen op de reguliere opvang geplaatst met een klein aantal uren begeleiding of op andere groepsproducten . Er is dus een afname te zien op de producten KO+ en BSO+, maar deze kosten zijn niet afgenomen maar verschoven naar andere productcodes.

Speciefieke uitkering niet-beoogde jeugdzorgkosten vanwege verblijf in gemeenten Sinds 1 januari 2022 is de Jeugdwet gewijzigd en geldt het nieuwe woonplaatsbeginsel dat bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor jeugdzorg. Door deze wetswijziging veranderde de financieringssystematiek en verschoof de verantwoordelijkheid voor een groep jeugdigen naar andere gemeenten. Hierdoor kregen gemeenten mogelijk te maken met niet-beoogde bekostiging van jeugdhulp met verblijf en de daarmee samenhangende kosten voor een jeugdige. Deze specifieke uitkering heeft als doel gemeenten te compenseren voor deze kosten. Meerinzicht heeft voor de gemeenten deze uitkering berekend waarop de desbetreffende gemeente zelf de aanvraag heeft ingediend voor de jaren 2022 en 2023. Aan de gemeenten Ermelo, Nunspeet en Zeewolde is deze specifieke uitkering verstrekt. Doordat er specifieke voorwaarden aan deze uitkering zitten, had niet elke gemeente uit de jeugdhulpregio Noord-Veluwe recht op deze uitkering. Wachtlijsten toegang Bij enkele gemeenten in onze regio heeft de toegang een wachtlijst. Wanneer deze wachtlijst door de toegang is verminderd, kan er een piek in de uitgave zorgkosten ontstaan. Het is op dit moment niet inzichtelijk welke stijging van de zorgkosten daar uit voort kan komen.

Ook bij een toename van de wachtlijst is een deel van de jeugdigen niet in beeld en missen er dus wellicht kosten. Het is op dit moment niet te voorzien wat het effect van de wachtlijsten op de zorgkosten gaat zijn.

5

In 2024 is gewerkt aan de volgende thema’s, die effect gaan hebben op de kosten in 2025: Basis op orde In 2024 is gestart met het analyseren van de indicaties met terugwerkende kracht, hier is op verschillende tafels over gesproken. Na deze gesprekken is duidelijk geworden dat de in het verleden gemaakte afspraken niet altijd nageleefd worden met onder andere terugwerkende kracht als gevolg. Regionaal is besloten dat het belangrijk is om deze afspraken met elkaar te bevestigen en waar nodig aan te scherpen. Hiermee beogen we een strakker administratief proces met minder uitzonderingen en maatwerk en meer controle doordat indicaties tijdig worden verwerkt. Dit hebben we vernoemd naar de basis op orde. Dit zullen we in 2025 verder gaan implementeren en uitdragen naar partners. Essentiële Functies Per 1 januari 2025 zijn de Essentiële Functies in gegaan. De gemeenten in Gelderland hebben deze zorg gezamenlijk ingekocht. Het gaat binnen de Essentiële Functies om hoog specialistische zorg voor kinderen en gezinnen met de meeste complexe hulpvragen. De Gelderse gemeenten gaan deze samenwerking voor minimaal 7 jaar aan met elkaar. Vanwege de Essentiële Functies is er een extra segment toegevoegd. Hierdoor zal de verantwoording van de zorgkosten er vanaf de halfjaarsrapportage van 2025 anders uitzien.

De toevoeging van het extra segment is belangrijk, omdat dit bijdraagt aan goede sturing en monitoring van de uitgaven binnen de Essentiële Functies. Kostprijsonderzoek Bij het aangaan van de contracten jeugdhulp in 2022 is afgesproken dat de eerste termijn per 1 januari 2025 afloopt. De gemeenten hebben besloten gebruik te maken van de eerste verlengingsoptie van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2026. Hiervoor zijn addenda getekend door de zorgaanbieders. Per 1 juli 2024 is de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijzen Jeugdwet van kracht gegaan. Deze maatregel verplicht gemeenten om voor jeugdhulp een prijs te betalen, die in redelijke verhouding staat tot de kwaliteit van die voorzieningen. Het verlengen van de contract is het moment om te kijken naar het invoeren van deze maatregel. In dit kader acht de Inkoop Samenwerking Noord-Veluwe (ISNV) het van belang om ook in de verlengde contracten reële tarieven te hanteren. Daarom is een onderzoeksbureau de opdracht gegeven om een kostprijsonderzoek uit te voeren met als doel reële tarieven vast te stellen voorafgaand aan de voorgenomen verlenging van de jeugdhulpcontracten. Het effect van het kostprijsonderzoek is inmiddels in elke gemeente vastgesteld en doorberekend in de begroting 2025. Het effect van het kostprijsonderzoek is op regionaal niveau ongeveer 3,5 miljoen euro.

Nieuwe aanbesteding Pleegzorg In 2024 is er een open house aanbesteding geweest voor de producten van pleegzorg. Per 1-1-2025 zijn de overeenkomsten ingaan. De tarieven zijn volgens het niveau van de VNG richtlijn tarieven pleegzorg en voldoen hiermee ook aan de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijzen Jeugdwet. De tarieven van de nieuwe producten zijn hoger dan de tarieven in 2024. Dit zal zorgen voor een kostenverhoging. Hier is in de begroting van 2025 nog geen rekening mee gehouden omdat op het moment van vaststellen van de begroting de definitieve nieuwe tarieven nog niet bekend waren. Dekkend aanbod De initiële looptijd van de overeenkomsten is afgelopen op 31 december 2024 en is voor de meeste producten met twee jaar verlengd, op basis van wederzijdse instemming (aanbieder en gemeenten). De overgangsperiode is gebruikt als evaluatiemoment om te onderzoeken of nog steeds sprake is van voldoende dekkend aanbod. De evaluatie is opgedeeld in een kwantitatief en kwalitatief onderzoek. Voor de inkoopprocedure is een capaciteitsbehoefte per segment en product opgesteld, welke gebaseerd is op 110% van het jeugdhulpgebruik in 2019. De bevindingen uit het kwantitatieve onderzoek tonen aan 6

dat er meer dan voldoende aanbod is voor het merendeel van de aangeboden producten. Echter is er voor een klein aantal producten een tekort door de uitval van zorgaanbieders of een groei in de vraag naar producten. In 2025 richten we ons op de producten waarop geen dekkend aanbod is, waarbij we per product bekijken of er toevoeging van extra aanbod nodig is of dat de beweging naar het voorveld gemaakt kan worden (normaliseren). Het is op dit moment niet te voorzien of dit eventueel financiële effecten zal hebben, mocht dit zo zijn, zal dit zo spoedig mogelijk inzichtelijk gemaakt worden.

7

Hoofdstuk 1: Reguliere zorgkosten jeugdwet 2024 Inleiding In dit hoofdstuk worden de zorgkosten van de Jeugdwet behandeld. Het is belangrijk om te vermelden dat de tabellen ten aanzien van de verstrekkingen, cliënten en unieke cliënten mogelijk afwijkende cijfers bevatten ten opzichte van eerdere rapportages (o.a. kwartaalrapportages). De cijfers kunnen afwijken omdat de cliëntenadministratie met terugwerkende kracht cliënt-mutaties verwerkt.

Tabellen cliënten en toewijzingen Hieronder zijn de tabellen opgenomen betreffende het aantal cliënten met aanvang zorg v.w.b. jeugd inzake de regio Noord-Veluwe, aantal toewijzingen per gemeente en het aantal cliënten per segment inzake jaar 2024 met aanwezigheid van een toewijzing, stand per 31 december 2024 ( peildatum informatie 11 februari 2025).

Tabel 1. Aantal lopende toewijzingen per gemeente per peilmoment

Gemeente

Stand per Verschil tussen Stand per Stand per Verschil tussen 311-1-2024 01-01-2024 en 31- 31-123112-2023 en 31-1212-2024 2024 12-2023 2024

Elburg

568

31

599

576

23

Ermelo

685

37

722

715

7

Harderwijk

1535

-73

1462

1590

-128

Nunspeet

726

41

767

755

12

Oldebroek

556

16

572

565

7

Zeewolde

771

28

799

773

26

Totaal

4.841

80

4.921

4.974

-53

Bron: Suite, Stipter: Beleid - Toewijzingen. Data opgehaald op 11-2-2025.

8

Wat heeft het gekost? De uitgaven bij de regionale samenwerkende gemeenten (EHZNEO) voor het jaar 2024 tezamen ( 63,534 miljoen euro) stijgen ten opzichte van de uitgaven over het jaar 2023 (54,940 miljoen euro) met ca. 15,6%, zijnde ca. 8,594 miljoen euro. Deze stijging voor rekeningjaar 2024 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende 3 componenten: •

toepassing gem. indexatie zorgkosten Jeugd ( incl.ophoging jB/JR) van 2023 naar 2024 zijnde ca 6,5%, zijnde ca. 3,571 miljoen euro.

•

verhoging zorgproductie 2024 Jeugd EHZNEO-gemeenten(incl. maatwerk) ca. 8,5%, zijnde ca. 4,678 miljoen euro

•

verhoging/afrekening productie 2023 Jeugd EHZNEO-gemeenten in rekeningjaar 2024 ca. 0,6%, zijnde ca. 0,345 miljoen euro >> betreft hier een negatief effect op de cijfers.

9

Zorgkosten per segment

10

Hoofdstuk 2: Overige kosten jeugdhulp Afwikkeling nog te betalen (NTB) 2023 in jaar 2024 inzake zorgaanbieders In navolging op het vermelde in de laatste rapportage 2024 bedraagt het resterende saldo inzake afwikkeling declaratiejaar 2023 per ultimo december 2024 (betalingen verwerkt tot 13-01-2025) voor de gehele regio (EHZNEO) -/- € 344.245,-- zijnde een tekort op de balans opgenomen ultimo 2023. In overleg met de financials van de gemeenten en conform systematiek voorgaande jaren is dit resterende saldo in de jaarrekening 2024 verwerkt als “vrijval” en dus afgewikkeld met de gemeenten. Nogmaals als reminder kan zich de situatie voordoen dat in de komende jaren de zorgaanbieders nog declaraties indienen over 2023. Restrictie voor betaling van deze declaraties is dat er een geldige indicatie aan ten grondslag ligt en dat deze declaraties binnen de wettelijk gestelde termijn van 5 jaar zijn ingediend. Als bovenstaande zich voordoet, dan worden deze kosten over “oude” declaratiejaren verwerkt in het lopende exploitatiejaar. De specificatie/afwikkeling nog te betalen 2023 met betrekking tot zorgaanbieders in jaar 2024 per gemeente is in de bijlage per gemeente terug te vinden.

Uitvoeringskosten Bedrijfsbureau Jeugd In de afgesloten Dienstverleningsovereenkomst Bedrijfsbureau Jeugd ingaande per 1 januari 2023 is een jaarlijkse fixed price afgesproken voor de taken uitvoering Bedrijfsbureau Jeugd. Tevens is afgesproken dat jaarlijks een indexatie van de opgenomen loonsom aangepast kan worden conform de vigerende cao gemeenten. De vastgestelde CAO 2024 is verwerkt in de bedragen. Het vermelde bedrag voor 2024 bedraagt in totaal € 2.064.000 (exclusief 21 % BTW).

11

12

Bijlagen

13

14