AP 5c. Bijlage 4. Notitie rol Sportbedrijf en Sportverenigingen exploitatie buitensport

Notitie rol Sportbedrijf en buitensportverenigingen exploitatie buitensportaccommodaties Beheer en onderhoud In de kadernota sportaccommodaties 2018 staat het volgende uitgangspunt opgenomen: ‘De gemeentelijke bemoeienis met de buitensportaccommodaties, wordt eveneens (geleidelijk of op termijn) ondergebracht bij het Sportbedrijf Nunspeet. Privatisering van de buitensport naar verenigingen is niet wenselijk in verband met fiscale nadelen (geen btw-verrekening)’. In beginsel was dit als ambitie beschreven omdat onder beheer van het Sportbedrijf de velden multifunctioneler ingezet kunnen worden. De velden worden momenteel, waar mogelijk, multifunctioneel ingezet voor (bewegings)onderwijs, als ‘open sportpark’, of door een derde partij (als de overeenkomst tussen de gemeente en de hoofdgebruiker dit mogelijk maakt). We kunnen dit nader concretiseren en verbeteren, daar wordt verder in deze notitie op ingegaan. Een andere aanleiding voor de overdacht van de buitensport zouden mogelijke efficiencyvoordelen zijn op het gebied van financiën en organisatie, en het centraliseren van beheer- en exploitatietaken. Coördinatie voor het beheer en onderhoud en een aantal uitvoeringstaken ligt bij team Groen van de gemeente Nunspeet, zoals beregening, maaien, bemesten, groot onderhoud natuurgras, onderhoud kunstgrasvelden, verlichting en vervangingsinvesteringen (ruim 400 uur op jaarbasis).

De uitvoering vindt in grote mate plaats door (onder)aannemers. Dit zal niet veranderen zodra deze buitensportaccommodaties onderdeel gaan uitmaken van het Sportbedrijf. Daarnaast zijn de hoofdgebruikers momenteel veelal tevreden over het beheer en onderhoud, en het merendeel heeft ook aangegeven geen voordelen te zien om dit bij het Sportbedrijf te beleggen. Daarnaast is er geen schaalvoordeel aanwezig. De gemeente Nunspeet is een kleine gemeente (minder dan 50.000 inwoners) met een overzichtelijk aantal sportvelden of banen. Het Sportbedrijf is een middelkleine organisatie. Onderhoud van buitensport vraagt andere cultuurtechnische kennis en gespecialiseerde machines. Het (onderhouds-)areaal is te klein om het Sportbedrijf zelf dure investeringen te laten doen voor aanschaf van machines. Het fiscale aspect is niet meer relevant. Zowel verenigingen, stichtingen, Bv’s en gemeenten kunnen aanspraak maken op landelijke regelingen om btw vergoedt te krijgen: -

BOSA-subsidie (stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties) – Verenigingen kunnen hier aanspraak op maken voor de bouw en onderhoud aan sportaccommodaties. Dit is 20% subsidie over de gehele investering of exploitatie. Verduurzamingsmaatregelen komen in aanmerking voor een extra 10% subsidie.

-

SPUK-uitkering (specifieke uitkering stimulering sport) – Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten gebruik maken van deze uitkering. Stichtingen of Bv’s die sportaccommodaties exploiteren

kunnen hier ook aanspraak op maken. Dit is 18% over de gehele investering of exploitatie. Uit de Miljoenennota 2026 blijkt dat voor het jaar 2026 een budget van maximaal €177,7 miljoen beschikbaar is gesteld voor de SPUK-SPORT. In de toelichting op de begroting staat dat wordt voorgesteld de SPUK-SPORT-regeling met één jaar te verlengen, tot en met 2026. Over eventuele wijzigingen in de regeling wordt niet gesproken. Het is onduidelijk hoe de regeling na 2026 vorm krijgt. Vanwege bovengenoemde redenen blijven we beheer en onderhoud op de huidige manier organiseren. De gemeente heeft hierover afspraken met verenigingen (demarcatielijst), werkt met (onder)aannemers en zet eigen medewerkers in voor diverse onderhoudstaken en toezicht. Exploitatie benchmark Ondanks dat we het beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties niet bij Sportbedrijf Nunspeet onderbrengen, is het wel interessant om te bepalen hoe we de exploitatie (gebruik en huur) van de buitensportaccommodaties kunnen verbeteren, en wat de rol hierin is van de sportverenigingen en het Sportbedrijf. We hebben eerst gekeken wat andere vergelijkbare gemeenten doen en aan afspraken hebben qua exploitatie van de buitensportaccommodaties met sportverenigingen. Nijkerk – De gemeente Nijkerk is eigenaar van de meeste buitensportaccommodaties.

Het beheer en onderhoud van sportaccommodaties wordt centraal aanbesteed bij één opdrachtnemer, onder regie van de gemeente. Sportverenigingen huren de accommodaties van de gemeente en zijn hoofdgebruiker van de velden en faciliteiten. Verenigingen kunnen onderverhuren aan derden, mits de gemeente hiervoor schriftelijk toestemming geeft. Dit geldt vooral voor kunstgrasvelden; natuurgrasvelden kunnen pas worden onderverhuurd na vrijgave door de gemeente. De inkomsten uit onderhuur zijn ten bate van de verenigingen. Verenigingen moeten jaarlijks een financieel overzicht van onderhuur aan derden aanleveren bij de gemeente. Harderwijk – De gemeente Harderwijk zet twee sportparkcoördinatoren en twee sportparkcoaches in via GA! Harderwijk. Deze organisatie verhuurt namens de gemeente de binnen- en buitensportaccommodaties. Deze leggen verbindingen met maatschappelijke organisaties, zoals het onderwijs, welzijn en de zorg, om meer activiteiten op het park te organiseren. Dit moet voor meer reuring zorgen op momenten dat de hoofdgebruiker zelden tot geen gebruik maakt van de velden (veelal overdag). De verhuur van deze velden (maar ook de kantines) verloopt via deze sportparkcoördinatoren.

De inkomsten vanuit deze verhuur zijn grotendeels ten gunste van de verenigingen, waarbij de verenigingen een Feé betalen aan GA! Harderwijk voor coördinatie, en nog een bijdrage moeten afstaan op basis van een verdeelsleutel. Lingewaard – De gemeente is eigenaar van de sportaccommodaties en sluit huurcontracten af met verenigingen. Het beheer en onderhoud worden in de basis uitgevoerd door de gemeente, in samenwerking met (onder)aannemers. Verenigingen die beheer en onderhoud zelf willen uitvoeren – en dat zijn de meeste buitensportverenigingen – die ontvangen een beheervergoeding. De gemeente monitort of de uitvoering conform afspraken verloopt. Buitensportverenigingen hebben reguliere mogelijkheden om de buitensportvoorzieningen in gebruik te geven aan derden. Mits hiervoor schriftelijk toestemming is verkregen van de gemeente. Mocht een vereniging aangeven te krap te zitten in veldcapaciteit, dan analyseert de gemeente het gebruik van de velden in detail. De gemeente hanteert een transparant tarievenbeleid. De verenigingen betalen een vastgesteld percentage van de kostprijs.

2

Exploitatie en multifunctionaliteit sportvelden- en banen Nunspeet Het gebruik van onze buitensportaccommodaties kunnen we intensiveren (hogere bezetting). Hiervoor zien we een grotere rol voor Sportbedrijf Nunspeet en de sportverenigingen. De aanpak die in Nijkerk wordt gehanteerd is ook goed en eenvoudig toe te passen in Nunspeet. Het Sportbedrijf pakt een adviesrol richting sportverenigingen, door de inzet van een verenigingsadviseur. Het adviseren zit op onderwerpen als tarifering, multifunctionaliteit, potentiële en samenwerkende (maatschappelijke) partners, gebruikersregels, inzet en organisatie van sportevenementen, etc. De opdracht aan het Sportbedrijf wordt geborgd binnen hun reguliere exploitatie en de voortgang wordt gemonitord binnen reguliere overlegstructuren. De verenigingen krijgen (of pakken al) een grotere rol in onderhuur aan derden. De sportvereniging is aan zet om met een onderhuurder afspraken te maken over het gebruik van de accommodatie. De gemeente dient akkoord te geven voor onderhuur aan derden. Onderhuur is afhankelijk van het type voorziening. Kunstgrasvelden kunnen optimaal en maximaal gebruikt worden. Dit geldt niet voor natuurgrasvelden. Onderhuur van natuurgrasvelden is pas mogelijk als de gemeente dit veld heeft vrijgegeven/goedgekeurd, en er geen onderhoud gepleegd dient te worden.

Op de volgende pagina staat een totaaloverzicht van de rolverdeling tussen de gemeente (eigenaar), het Sportbedrijf, en de sportvereniging (hoofdgebruiker). We hebben multifunctionele en monofunctionele accommodaties. Logischerwijs dient een sport beoefend te worden op deze velden en banen waar deze voor bedoeld zijn. Per vraagstuk dient bepaald te worden of het type onderhuur mogelijk is. Omdat de gemeente akkoord moet geven hebben we controle over het type onderhuur op de velden of banen. Aan het eind van het jaar of seizoen moet de hoofdgebruiker een (financieel) jaaroverzicht van onderhuur aan derden aanleveren bij de gemeente. De inkomsten vanuit onderhuur zijn ten bate van de sportverenigingen. Mocht er extra onderhoud nodig zijn door onderverhuur dan is dit voor rekening van de hoofdgebruiker of onderhuurder. Per casus worden hiervoor concrete afspraken gemaakt. De duur van de onderhuur loopt nooit langer dan de huur zelf, en eindigt altijd gelijktijdig met de hoofdhuurder. Mocht de activiteit van de onderhuur op basis van het Omgevingsplan niet mogelijk zijn, dan moet de hoofdhuurder hiervoor het initiatief te nemen tot wijziging of met een ander voorstel komen. De kosten die hiermee gemoeid zijn voor rekening van de (onder)huurder. Contractering (overeenkomsten) De contractering tussen eigenaar (gemeente) en de hoofdgebruiker wordt gecontinueerd en geactualiseerd.

De huidige huurovereenkomsten dienen onderhuur en multifunctionaliteit mogelijk te maken. Hieronder zijn de rollen en verantwoordelijkheden van diverse partijen weergegeven. Ook het gebruik door en voor wettelijk bewegingsonderwijs is (of wordt) geregeld in deze huurovereenkomsten. De gemeente hanteert een aantal gebruikersregels die de hoofdgebruiker moet integreren in haar overeenkomst met onderhuurders. Denk hierbij aan klein onderhoud/schoonmaak na gebruik, correct en passend schoeisel, gebruik van materialen, etc.

3

Taken en rolverdeling Hieronder is een overzicht toegevoegd van taken en rollen tussen de partijen, zowel voor incidenteel als structureel verhuur. ROLVERDELING INCIDENTEEL VERHUUR Type veld

Toelichting

Rol gemeente

Rol Sportbedrijf

Rol sportvereniging

Kunstgrasvelden (hockey, voetbal, korfbal)

Kunnen volledig onderverhuurd worden door hoofdgebruiker (maximaal gebruik).

Akkoord op onderhuur

Advisering (reactief en proactief)

Contractering met onderhuurders

Natuurgras- en hybridevelden (voetbal, hockey bijveld)

Onderhuur afhankelijk van staat veld en onderhoud.

Vrijgeven velden na (seizoens)onderhoud

Advisering (reactief en proactief)

Contractering met onderhuurders

Advisering (reactief en proactief)

Contractering met onderhuurders

Inspectie (indien nodig) na gebruik op evt. schade of vervuiling

Akkoord op onderhuur

Aanleveren jaaroverzicht onderhuur

Aanleveren jaaroverzicht onderhuur

Inspectie (indien nodig) na gebruik op evt. schade of vervuiling Banen (fietscross)

Monofunctioneel. Alleen gebruik voor fietscross.

Akkoord op onderhuur

Aanleveren jaaroverzicht onderhuur

ROLVERDELING STRUCTUREEL VERHUUR (HOOFDGEBRUIKER) Type veld

Rol gemeente

Rol Sportbedrijf

Rol sportvereniging

Kunstgrasvelden (hockey, voetbal, korfbal)

Contractering hoofdgebruiker

Geen rol

Hoofdgebruiker

Natuurgrasvelden (voetbal)

Contractering hoofdgebruiker

Geen rol

Hoofdgebruiker

Banen (fietscross)

Contractering hoofdgebruiker

Geen rol

Hoofdgebruiker

4