AP 5a. Commissievoorstel definitieve verantwoording project de Wiltsangh

Commissievoorstel 15355 Commissie: Datum commissievergadering: Agendapunt: Datum college: Onderwerp: Bevoegd orgaan: Portefeuillehouder: Behandeling: Stukken ter inzage: Bijlage(n):

Maatschappij en Middelen 8 mei 2025 5a. 1 april 2025 Definitieve financiële en inhoudelijke verantwoording project de Wiltsangh Gemeenteraad M. van de Bunte Vaststelling N.v.t. − Conceptraadsvoorstel; 1. Financiële verantwoording projectdeel nieuwbouw de Wiltsangh 2023; 2. Memo overzicht exploitatie en financiën Sportbedrijf Nunspeet 2025; 3. Financiële verantwoording projectdeel revitalisering de Wiltsangh 2025; 4. Overzicht financieel kader de Wiltsangh 2025; 5. Totaaloverzicht onderbouwing en afschrijving buitenruimte 20 vs 30 jaar.

Voorstel 1. Het totaalproject de Wiltsangh af te sluiten inclusief bijbehorende budgetten. De raad voor te stellen om : 2. Aangaande de nieuwbouw een resterend investeringskrediet van € 80.000 beschikbaar te houden voor nog te verwachten (on)voorziene kosten; 3. Een nieuwe verdeling van afschrijvingstermijnen van 20 en 30 jaar te hanteren voor de inrichting van het sportpark; 4. Het negatieve bedrijfsresultaat van Sportbedrijf Nunspeet over 2024 van € 228.000 te compenseren en hiervoor een eenmalige exploitatiebijdrage te verstrekken en deze ten laste te brengen van de binnen de algemene reserve gelabelde middelen ‘labelling de Wiltsangh’; 5. Het verwachte negatieve bedrijfsresultaat van Sportbedrijf Nunspeet over 2025 van € 267.000 te compenseren en hiervoor een aanvullende eenmalige exploitatiebijdrage te verstrekken en deze ten laste te brengen van de binnen de algemene reserve gelabelde middelen ‘labelling de Wiltsangh’; 6. Als gemeente toezien op een gezonde liquiditeitspositie van het Sportbedrijf, daar zij (nog) niet beschikken over reserves;

-2-

7. De voorziening voor onderhoud de Wiltsangh op te hogen met een bedrag van € 165.000, en deze ten laste te brengen van de binnen de algemene reserve gelabelde middelen ‘labelling de Wiltsangh’. Geachte commissie, Inleiding In juni van 2019 heeft de gemeenteraad van Nunspeet ingestemd met het financiële kader voor Sportpark De Wiltsangh, bestaande uit de volgende projectdelen: - Nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh - Revitalisering sportpark de Wiltsangh - Exploitatie Sportbedrijf Nunspeet. Sinds de planvorming en voorbereiding van project de Wiltsangh bent u meermaals op de hoogte gehouden van de voortgang van het project en bijbehorend het financieel kader. Deze zijn in de jaren 2021-2023 meermaals geactualiseerd op basis van nieuwe ontwikkelingen en voorbereidingen van de te realiseren projectdelen. Omdat de nieuwbouw reeds is gerealiseerd en tussentijds verantwoord, de onderdelen van revitalisering sportpark de Wiltsangh grotendeels zijn gerealiseerd, en de exploitatie door Sportbedrijf Nunspeet inzichtelijker wordt, willen we hierbij het project de Wiltsangh definitief verantwoorden en afsluiten. Argumenten/overwegingen Projectdeel 1. Nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh In november 2023 heeft de gemeenteraad een voorlopige financiële verantwoording ontvangen (zie de verantwoording van oktober 2023 in bijlage 1).

Hier is een totaal bedrag verantwoord van € 20.630.000. Bij de perspectievennota 2025-2028 is de gemeenteraad reeds geïnformeerd (financiële review grote projecten) dat de definitieve verantwoording hoger zou uitvallen. Hier stond het volgende geschreven: In november 2023 is college en gemeenteraad geïnformeerd over de afronding van het projectdeel ‘nieuwbouw sportief recreatiecentrum de Wiltsangh’ bijbehorende middelen. Hierin is aangegeven dat de nieuwbouw gerealiseerd is binnen begroting. Uiteindelijk zijn er na deze verantwoording nog diverse eindtermijnen van leveranciers en aannemers in rekening gebracht waardoor de realisatie hiervan op 21,1 miljoen euro uitkomt, nog steeds binnen begroting. We houden nog beperkt budget beschikbaar voor ‘onvoorziene kosten’ voor de zogenaamde nazorgfase. De grootste kostenposten in de nazorgfase zitten met name in de volgende elementen: - Eindtermijnen (door nalevering en meerkosten van) aannemers en leveranciers; - Een tijdelijke oplossing voor het grondwatervraagstuk; - Een koelinstallatie voor de turnhal en sporthal. Voor de nieuwbouw was een budget begroot van € 21.393.591. De totale uitgaven bedragen nu circa € 21.340.000, waarbij alle posten zijn verwerkt die nog financieel-administratief afgehandeld moeten worden en waarbij we krediet beschikbaar houden voor (on)voorziene uitgaven die gerelateerd zijn aan de nieuwbouw.

Hieronder worden de onderdelen toegelicht die een aanvulling of wijziging zijn op de verantwoording in oktober 2023.

-3-

Bouwkosten 40 jaar Door eindtermijnen van o.a. de aannemer van de nieuwbouw en de leverancier van de sporttechnische inrichting is het gerealiseerde en verantwoorde bedrag t/m 2023 van € 10.950.000 opgelopen tot een daadwerkelijke kostenpost van € 11.393.000. De eindtermijnen waren bij de vorige verantwoording wel inzichtelijk maar nog niet administratief verwerkt. Het betreffen met name naleveringen (van zowel gewenste als noodzakelijke elementen) en meerkosten t.o.v. het oorspronkelijke bestek. Het genoemde bedrag van € 11.393.000 blijft binnen het beschikbaar gestelde budget van € 11.610.630. Onvoorzien 40 jaar Het afgelopen jaar zijn er diverse uitgaven geweest die op voorhand niet voorzien waren. De turnhal is sinds april 2023 in gebruik genomen, en met name in de zomermaanden werd de temperatuur hier als onprettig, zo niet als onaanvaardbaar ervaren. Het sporten, met name het turnen werd hierdoor bemoeilijkt. In overleg met de aannemer is hiervoor een aanvullende koelinstallatie gerealiseerd, die zowel inzetbaar is voor de turnhal als voor de sporthal. Aangaande het grondwatervraagstuk zijn diverse kosten gemaakt, waaronder de tijdelijke grondwaterpomp bij de Wiltsangh. Hiervoor worden maandelijkse kosten gemaakt. In maart/april 2025 wordt de nieuwe permanente bronnering in werking gesteld.

De kosten voor de permanente bronnering wordt verderop verantwoord onder projectdeel revitalisering sportpark de Wiltsangh / ‘buitenruimte’. Na oplevering in april 2023 tot maart 2025 is de bouwbegeleider actief geweest om onvolkomenheden en garanties met aannemers en leveranciers te coördineren. Deze totale kosten voor een bedrag van € 165.000 zijn verwerkt onder de post onvoorzien. Uit de definitieve verantwoording volgt nog een resterend krediet van circa € 80.000. Voorgesteld wordt dit bedrag beschikbaar te houden voor te verwachten (on)voorziene kosten. Dit gaat met name over afhandeling van claims op leveranciers en hiervoor de inzet van adviseurs, en onderzoek naar diverse onvolkomenheden na de bouw van sportief recreatiecentrum de Wiltsangh. In oktober 2023 is een bedrag verantwoord van € 100.000 voor onvoorziene uitgaven. In totaal komen we nu uit op een kostenpost en definitieve verantwoording van circa € 345.000 gezien de bovengenoemde onderdelen en inclusief het nog resterende krediet van € 80.000. Eindafrekening Met deze eindverantwoording blijven we ruim € 50.000 binnen het krediet dat door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld.

Vanwege diverse garantiewerkzaamheden en de waardevolle inzet van adviseurs, en mogelijke andere onvoorziene uitgaven die nog te maken hebben met de bouw (bijvoorbeeld waterproblematiek in de kelder) wordt u gevraagd om hiervoor een krediet van € 80.000 beschikbaar te houden. Hiermee komen we uit op een eindafrekening van circa € 21.340.000, en daarmee ruim € 50.000 beneden het beschikbaar gestelde krediet. Projectdeel 2. Revitalisering sportpark de Wiltsangh In bijlage drie is een totale en financiële verantwoording van revitalisering sportpark de Wiltsangh toegevoegd. Het merendeel van dit projectdeel is afgerond, waarbij een aantal beschikbare middelen gereserveerd blijven voor een doorontwikkeling bij o.a. VV Nunspeet en NTC de Wiltsangh. Desondanks wordt ook dit projectdeel, als onderdeel van het totale project

-4-

de Wiltsangh, afgerond. De doorontwikkeling van VV Nunspeet, NTC De Wiltsangh en overige zaken pakken we ‘in de lijn’ op. Hier is geen (interne) projectstructuur meer voor nodig. Eindafrekening Voor dit projectdeel ‘revitalisering sportpark de Wiltsangh, is een bedrag geraamd van € 5.653.646, beschikbaar gesteld bij de actualisatie in 2023. In juni 2024 heeft de raad besloten het krediet van € 800.000 binnen de projectbegroting de Wiltsangh en de hieraan gekoppelde gereserveerde kapitaallasten voor nieuwbouw VV Nunspeet vrij te laten vallen. Hierdoor blijft feitelijk een krediet over van € 4.853.646. Op basis van de definitieve verantwoording komen we nu uit op een kostenpost van € 4.998.622, die hoger uitvalt door de realisatie van een oplossing voor het grondwatervraagstuk (permante bronnering). Exclusief deze realisatie zitten we qua investeringslast op de begroting (€ 4.856.714), en is de noodzakelijke realisatie van de grondwateroplossing de veroorzaker van een overschrijding van het budget. De kosten en realisatie van deze grondwateroplossing maken fysiek onderdeel uit van de buitenruimte (waaronder parkeerplaats) en worden daarom als verantwoording toegevoegd aan dit projectdeel. Ondanks dat de investeringslast hoger uitvalt, valt de jaarlast van het totale project lager uit (zie hieronder ‘totale eindafrekening project de Wiltsangh’).

Dit komt mede door een verschuiving van afschrijvingstermijnen inrichting sportpark 20 naar 30 jaar. Dit gaat hoofdzakelijk over de inrichting van de buitenruimte waaronder de parkeer- en groenvoorziening. Vakinhoudelijk experts hebben naar de afschrijvingen gekeken en geconcludeerd dat het merendeel van de werkzaamheden en investeringen op basis van ervaringen over een periode van 30 jaar afgeschreven kunnen worden. Het totaaloverzicht per onderdeel met óf 20 jaar óf 30 jaar afschrijving is bijgevoegd in bijlage 5. Op basis van onze financiële verordening en de BBV (besluit begroting en verantwoording) heeft de gemeente de mogelijkheid om af te wijken van afschrijvingstermijnen zoals ze opgenomen staan. Op basis van toetsing door vakinhoudelijk experts is bovengenoemde afwijking te billijken, daar deze onderdelen van de buitenruimte daadwerkelijk meegaan en afgeschreven kunnen worden over een periode van 30 jaar (i.p.v. 20 jaar). In de financiële verordening staat ook genoemd dat ‘voor nog niet eerder benoemde materiële vaste activa met maatschappelijk nut de maximaal te verwachten economische levensduur’ gehanteerd kan worden. Per onderdeel, die niet benoemd staan in de financiële verordening, is de afschrijvingstermijn door vakinhoudelijk experts bepaald.

Toekomst-vervolg In de bijgevoegde verantwoording zien we dat diverse verenigingen nog een ontwikkeling gaan en moeten maken. We zien ook een uitdaging aangaande de aanwezige maar beperkte ruimte voor de buitensportverenigingen. Diverse verenigingen zijn flink gegroeid waarmee een ondercapaciteit dreigt te ontstaan van de velden. In de nabije toekomst moeten we bepalen, al dan niet aansluitend op het nieuwe beleidsplan sport en bewegen, hoe we hier optimaal mee willen omgaan. Projectdeel 3. Exploitatie Sportbedrijf Nunspeet In bijlage 2 (memo Sportbedrijf Nunspeet) vindt u een compleet overzicht van de exploitatie en financiële inzichten van het Sportbedrijf Nunspeet vanaf 2017 (oprichting) en verder. Vanaf april 2023 exploiteert Sportbedrijf Nunspeet sportief recreatiecentrum de Wiltsangh. In de projectbegroting is vanaf 2021 rekening gehouden met een negatief exploitatieresultaat van €

-5-

104.000. Dit bedrag is geraamd op basis van een businesscase opgesteld in 2018 en het verschil in inkomsten en kosten ten opzichte van sportcentrum de Brake. Het verschil in inkomsten komt voort uit o.a. een veranderende horecasituatie en een ander type zwembad, en het verschil in kosten werd met name voorzien door toenemende schoonmaak- en onderhoudskosten. Met het Sportbedrijf is gesproken over een ‘opstartperiode’ van 2 á 3 jaar, waarna op basis van ervaringen en cijfers daadwerkelijk ingeschat kan worden hoe de exploitatie van sportief recreatiecentrum de Wiltsangh verloopt. Het Sportbedrijf heeft over 2023, 2024 en 2025 aanvullende (incidentele) exploitatiebijdragen ontvangen op basis van de destijds bekende (meerjaren)begrotingen van Sportbedrijf Nunspeet. Ondanks deze aanvullende exploitatiebijdragen heeft het Sportbedrijf over 2023 en 2024 een verlies geleden, en wordt deze ook voor 2025 voorzien. Het exploitatieresultaat over 2023 van € 150.000 is gecompenseerd door de gemeente. Hierover is de gemeenteraad in een vertrouwde mededelingenbrief geïnformeerd d.d. 6 januari 2025. Het voorstel luidt om ook het negatieve bedrijfsresultaat voor 2024 te compenseren, zo ook het verwachte negatieve bedrijfsresultaat over 2025. Voor 2024 is op basis van de voorlopige jaarrekening een negatief bedrijfsresultaat geleden van € 228.000.

Voor 2025 wordt een negatief bedrijfsresultaat voorzien, op basis van de begroting, van € 267.000. Momenteel heeft de gemeente een interim directeur-bestuurder aangesteld om de begroting te herzien en te optimaliseren, en inzichtelijk te maken hoe de kosten per onderdeel (personeel, schoonmaak, onderhoud) door de jaren heen zijn geëvolueerd. Daarbij wordt per onderdeel inzichtelijk gemaakt wat noodzakelijk en wenselijk is. De opdracht aan het Sportbedrijf blijft in stand om de exploitatie van de Wiltsangh te optimaliseren. Hierbij blijven de schoonmaak- en onderhoudskosten stabiel, en worden deze werkzaamheden zoveel als mogelijk in ‘eigen beheer’ uitgevoerd. De inkomsten moeten toenemen door een toenemende bekendheid (van de mogelijkheden) van de Wiltsangh. Het bepalen van een structurele aanvullende exploitatiebijdrage vanaf 2026 is nog onderhevig aan diverse ontwikkelingen. In Q3 2025 is de verwachting dat we voor het Sportbedrijf voor 2026 en verder uiteindelijk op basis van de daadwerkelijke en realistische (exploitatie)ervaringen een nieuwe exploitatiebijdrage kunnen vaststellen. Omdat dit te laat is voor de programmabegroting 2026 wordt u hier op een later moment over geïnformeerd. Voor het kalenderjaar 2026 en verder zal hiervoor een voorstel volgen aan de raad, al dan niet via de bijstellingsbrief van de programmabegroting 2026-2029.

Het Sportbedrijf heeft de gemeente verzocht garant te staan voor een gezonde liquiditeitspositie, omdat het een zelfstandige BV is die een sluitende begroting moet kunnen overleggen. In gevallen er (nog) geen reserves zijn, en er financiële tegenvallers zijn, komt de liquiditeit van het Sportbedrijf onder druk te staan. In deze gevallen moet de gemeente garant staan voor een gezonde liquiditeitspositie van het Sportbedrijf. In het geval de omzetverwachting achterblijft bij de begroting en/of de kosten hoger uitvallen dan begroot, moet de gemeente bepalen of er bezuinigd moet worden, er budget (exploitatiebijdrage) bij moet en/of er inhoudelijk andere keuzes gemaakt kunnen worden zodat de liquiditeitspositie acceptabel is. Ook kan geschoven worden in de bevoorschotting van diverse bijdragen (exploitatiebijdrage, SPUK, etc.).

-6-

Voorziening eigenaarsonderhoud de Wiltsangh (beslispunt 7) Conform demarcatielijst tussen Sportbedrijf Nunspeet en de gemeente, als onderdeel van de huurovereenkomst, draagt het Sportbedrijf diverse kosten en draagt de gemeente diverse kosten. In project de Wiltsangh is rekening gehouden met € 140.000, onder de noemer ‘Eigenaarsonderhoud (exclusief vervanging)’, ook genoemd in de actualisatie van het financieel kader 2022. Dit betreft preventief onderhoud aan de technische installaties en het doelgroepenbad. In 2024 is door de gemeenteraad een voorziening getroffen voor het gemeentelijk vastgoed, waarbij ook een voorziening is opgenomen voor sportief recreatiecentrum de Wiltsangh. De voorziening die hierbij gevormd is, is het geraamde vervangingsonderhoud op basis van een tweetal MJOP’s met een totaalbedrag van circa € 178.000. Hierbij is o.a. de genoemde € 140.000 als dekking opgenomen, dat oorspronkelijk bedoelt was voor het eigenaarsonderhoud (niet zijnde het vervangingsonderhoud). Naast dat de MJOP’s (en dus het vervangingsonderhoud) inzichtelijk zijn, zijn ook de daadwerkelijke eigenaarskosten vanaf 2025 en verder inzichtelijk, met name preventief onderhoud aan technische installaties en het doelgroepenbad (chloorvrij).

Dit is een bedrag van circa € 165.000, wat hoger uitvalt dan het bedrag dat binnen de projectbegroting van de Wiltsangh is opgenomen voor eigenaarsonderhoud. Dit wordt veroorzaakt door een sterke inflatie en loonkostenstijging t.o.v. 2018. Het vervangingsonderhoud en eigenaarsonderhoud maakt een totaal van € 343.000. Er is voor een bedrag van € 178.000 een voorziening gevormd, wat betekent dat er aanvullend nog een jaarlijkse aanvullende voorziening gevormd moet worden van € 165.000. Voor 2025 wordt voorgesteld deze voorziening incidenteel aan te vullen vanuit de reserve labelling de Wiltsangh, vanaf 2026 wordt hiervoor structureel nieuw beleid aangevraagd bij de Programmabegroting 2026. Kanttekeningen en/of risico’s 1.1 Het project wordt afgesloten terwijl er nog diverse projectonderdelen doorlopen Project de Wiltsangh is grotendeels afgerond. Desondanks zijn er nog een aantal projectonderdelen die doorlopen. Met een definitieve verantwoording kan gewacht worden zodra deze projectonderdelen zijn afgerond. De doorlooptijd van diverse projectonderdelen zijn onbekend, wat betekent dat deze nog 5 jaar kunnen beslaan. Omdat het merendeel van het project is afgerond willen we de diverse onderdelen financieel activeren en definitief verantwoorden aan de gemeenteraad. De projectonderdelen die doorlopen pakken we separaat buiten het project op.

3.1 Nieuwe verdeling van afschrijvingstermijnen 20 en 30 hanteren voor de inrichting van het sportpark wijkt af van de oorspronkelijke begroting Zoals aangegeven is er op basis van het overzicht in bijlage 5 een nieuwe verdeling gemaakt van afschrijvingstermijnen 20 en 30 jaar aangaande de bestekswerkzaamheden voor de inrichting van het sportpark (hoofdzakelijk de parkeer- en groenvoorziening). Dit risico is acceptabel omdat experts dit als zodanig beoordelen (welk onderdeel gaat 20 of 30 jaar mee?) en dit mogelijk is op basis van onze BBV.

-7-

Financiën Binnen de algemene reserve is een bedrag gelabeld van € 795.000 genaamd ‘labelling de Wiltsangh’. Deze is destijds gevormd door een onderuitputting van de kapitaallasten en behouden voor mogelijke aanvullende (meer)kosten aangaande de Wiltsangh. In dit voorstel worden een tweetal bijdragen beschikbaar gesteld aan het Sportbedrijf en een aanvullende voorziening voor de Wiltsangh: - Compensatie negatief bedrijfsresultaat Sportbedrijf 2024 van € 228.000 - Aanvullende eenmalige exploitatiebijdrage Sportbedrijf op basis van verwacht negatief bedrijfsresultaat 2025 van € 267.000 - Aanvulling voorziening onderhoud Wiltsangh 2025 € 165.000 Dit totaalbedrag van € 660.000 wordt gedekt binnen deze € 795.000. Binnen de reserve ‘labelling de Wiltsangh’ blijft een bedrag over van € 135.000. Totale eindafrekening project de Wiltsangh Hieronder is de totale jaarlast project de Wiltsangh weergegeven. Het negatieve saldo is in dit geval positief, waarbij de jaarlast circa € 35.000 lager uitvalt dan begroot.

Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Jaar 5 Daadwerkelijke jaarlast totaal 1.160.602 1.414.813 1.405.646 1.396.480 1.387.314 Beschikbare jaarlast Raad 2019 1.204.913 1.413.738 1.400.931 1.388.124 1.375.316 Aanvullend beschikbare jaarlast Raad 2023 36.211 39.537 42.862 46.188 Saldo -44.311 -35.136 -34.822 -34.506 -34.190 Het positieve saldo ontstaat door het wegvallen van de gereserveerde kapitaallasten voor vv Nunspeet, en een andere verdeling van 20 en 30 jaar afschrijving voor de inrichting van het sportpark (parkeer- en groenvoorziening). De jaarlast hierboven is inclusief de kosten die we nog verwachten, het beschikbare krediet voor onvoorziene kosten, en inclusief de nog niet afgewikkelde projectonderdelen (zie toelichting hieronder ‘beschikbare kredieten 2025 en verder’). Beschikbare kredieten 2025 en verder Er moeten diverse kosten nog administratief verwerkt worden en er worden nog een aantal kosten verwacht. Al deze (verwachte) kosten zijn al verwerkt in het financieel overzicht en maken onderdeel uit van de daadwerkelijke jaarlast zoals hierboven genoemd.

Voorgesteld wordt om een aantal kredieten voor onderstaande onderdelen los te koppelen van het project en als afzonderlijk krediet beschikbaar te houden voor: Projectonderdeel Beschikbaar krediet Afschrijvingstermijn Sloop accommodaties NTC de Wiltsangh € 140.000 20 jaar en VV Nunspeet Accommodatie NTC de Wiltsangh € 154.000 40 jaar Inrichting sportpark 30 jaar* € 132.000 30 jaar Sportpark onvoorzien 20 jaar € 20.000 20 jaar Sportpark onvoorzien 40 jaar € 13.000 40 jaar Verwachte (on)voorziene kosten € 80.000 40 jaar nieuwbouw * Voor de groenvoorziening bij de Wiltsangh is een aannemer gecontracteerd die zowel de realisatie heeft vormgegeven als het onderhoud verzorgd voor 3 jaar. Deze kosten komen ten

-8-

laste van de project de Wiltsangh. De kosten zijn verwerkt in het financieel kader en deze verantwoording, maar worden de komende jaren nog verrekend en administratief verwerkt. Uitvoering en Communicatie Zodra de gemeenteraad een besluit heeft genomen worden de financiën verwerkt zoals opgenomen in dit voorstel en waar mogelijk geactiveerd. Er is een persbericht toegevoegd voor externe communicatie. Daar waar nodig of gewenst wordt de gemeenteraad op de hoogte gehouden over de voortgang of planning van diverse projectonderdelen. Geheimhouding N.v.t. Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom