AP 5a Bijlage factsheet corona - rol van de raad bij coronamaatregelen

Corona en de rol van de gemeenteraad Nationale maatregelen Zoals landelijke (gedeeltelijke) lockdown. Regie: Rijk (kabinet, Tweede Kamer, ministeries).

Regionale maatregelen Regionale maatregelen, uitvoering van landelijke maatregelen via Veiligheidsberaad. Regionale maatregelen via voorzitters van de Veilig­ heidsregio, zoals het in ­isolatie of quarantaine plaatsen van personen en het treffen van maatregelen gericht op gebouwen, goede­ ren en vervoermiddelen.  Burgemeester fungeert als vertegenwoordiger van de gemeente in de regio. 

Lokale maatregelen Lokale maatregelen, lokale uitvoering.  Burgemeester is verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid. Wethouder in de regel aanspreekbaar als portefeuillehouder voor uitvoering wet publieke gezondheid en voor de GGD.

Controle achteraf en tijdens Coronamaat­regelen

Taken gemeenteraad Geen directe rol voor de gemeenteraad op vormgeving en bepaling van landelijke coronaregels. Let wel op de uitvoering van reguliere taken. Voert overleg met por­ tefeuillehouder Publieke Gezondheid uit het college over effecten van landelijke maatregelen.

 Controlemogelijkheden op specifieke bevoegd­ heden burgemeester, zoals toezicht en handhaving.

Betrokkenheid gemeenteraad vooraf en tijdens Coronamaat­regelen

Taken gemeenteraad Bezit recht om vragen te stellen aan voorzitter van de veiligheidsregio  Voorzitter van Veiligheids­ regio is verplicht een ­verslag uit te brengen wanneer hij tijdelijk de burgemeestersfunctie uitoefent. Heeft recht op debat met voorzitter van de veiligheidsregio en kan daarover afspraken maken met andere gemeente­raden in de veiligheidsregio.

G  eeft burgemeester – in reguliere gevallen – bood­ schap mee wat vanuit perspectief eigen gemeente wenselijk is. Vraagt burgemeester in een vaste regelmaat en/of incidenteel om i­ nformatie over gang van zaken vanwege controle en bijsturing. Burgemeester is verplicht alle informatie aan de raad gevraagd en ongevraagd te geven.  Bepaalt (in overleg met college) hoe en op welke

wijze de lokale gevolgen van de coronacrisis op te vangen. O  verlegt (online) met regelmaat via vertegen­ woordigers met andere gemeenteraden over: • informatievoorziening, •p  roces van betrokken­ heid door burgemeesters • werkwijzen en kaders waarbinnen wordt gewerkt.

Taken gemeenteraad Voert debat met de ­burgemeester over lokale afwegingen in de bestrijding van het Covid-19-­virus. Bepaalt met burgemees­ ter de precieze wijze van verantwoording; hiervoor zijn geen landelijke voor­ schriften. Onderlinge ver­ houdingen zijn bepalend. Spreekt met burgemees­ ter af hoe en op welke wijze hij regelmatig wordt bijgepraat. De burgemeester infor­ meert pro-actief de raad over de uitoefening van zijn controlerende taak, geeft alle informatie als daar door de raad naar

wordt gevraagd. Doel: •d  ebat voeren over ontheffingen of de hand­ having van de zorgplicht •d  at de raad wensen uit de samenleving over de handhaving van de open­ bare orde aan de orde kan stellen. M  ag altijd gemeentelijke verordeningen opstellen over het gebruik van de fysieke openbare ruimte (zolang dat niet in strijd is met de ministeriële regels van de corona­wetgeving). Te denken valt aan: afsluiten van ­straten, gebieden en p ­ arken, het v­ erplaatsen van

­ arkten en het verbieden m van stads­wandelingen, ­collectanten en straat­ artiesten vanwege het risico van oploop van te veel mensen dicht bijeen.  Gemeenteraad kan vanuit eigenaarschap en/of opdrachtgever­ schap vragen stellen aan het college/portefeuille­ houder (sociaal domein, onderwijs en fysieke ­leefomgeving) en over ­uitvoering door gemeen­ schappelijke regelingen en verbonden partijen (GGD/Veiligheidsregio).

De gemeenteraad kan achteraf controle uitvoeren want daar waar de burgemeester verantwoordelijk en bevoegd is, moet hij in de regel verantwoording afleggen aan de raad. TIP De gemeenteraad doet er verstandig aan volgens een vaste regelmaat te vragen naar informatie, updates en ontwikkelingen, zich te laten bijpraten over wat er is gebeurd en wat de plannen zijn, want het is onduidelijk wanneer de coronacrisis eindigt en dus is tussentijdse controle belangrijk en bijsturing mogelijk.

REDEN De gemeenteraad is het democratische orgaan dat de behoeften en wensen van inwoners kan wegen en onder de aandacht kan brengen (varieert van de wens tot het organiseren van evenementen en de aandacht voor de behoefte van de meest kwetsbare inwoners!).

Nederlandse Vereniging voor Raadsleden | 1 december 2020 | mail: info@raadsleden.nl