AP 5a. Bijlage A voorlopige opgaven
Tekst van het document
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
nunspeet.nl
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
2. Afbakening
4
3. Doelgroepen
6
3.1
Ouderen
6
3.2
Mensen met een zorgbehoefte
8
3.3
(Dreigend) dak- en thuisloze mensen
10
3.4
Uitstromers uit intramurale instellingen
12
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
2
1. Inleiding In de uiteindelijke Wonen, Welzijn & Zorg (WWZ)-visie van de gemeente Nunspeet zullen we een stip op de horizon vaststellen waar we naartoe werken, evenals een beschrijving van de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven die er zijn (zie onderdeel 1 uit Startnotitie 1.2). In deze bijlage doen wij alvast een voorschot op deze opgaven; in het vervolgproces zullen we dit aanvullen en actualiseren. De opgaven zijn opgesteld met behulp van onderzoeken, beleidsdocumenten en input van collega’s. We hebben ervoor gekozen om de voorlopige opgaven met de startnotitie te delen, om alvast een indruk te kunnen geven en zo te proberen meer versnelling aan te brengen in het proces.
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
3
2. Afbakening Het programma Een thuis voor iedereen benoemt naast ouderen een aantal aandachtsgroepen (zie Startnotitie 1.3). We maken daarin onderscheid tussen mensen voor wie naast huisvesting ook zorg en ondersteuning nodig is en mensen die (alleen) op zoek zijn naar woonruimte. In de regio Noord-Veluwe wordt een plan van aanpak voor aandachtsgroepen opgesteld, daarbij ligt de focus op de groepen die naast huisvesting ook zorg en ondersteuning nodig hebben. We stellen voor om in de gemeente Nunspeet deze regionale insteek te volgen en daarnaast te focussen op de aandachtsgroepen waarvoor in onze gemeente een opgave is. Voor de groep ouderen gaat het om vraag naar zowel huisvesting als zorg en is er een opgave in onze gemeente, zoals ook beschreven in het regionale afsprakenkader ouderenhuisvesting. We stellen voor om de doelgroepen als volgt samen te vatten: 1.
Ouderen
2.
Mensen met een zorgbehoefte
3.
(Dreigend) dak- en thuisloze mensen
4.
Uitstromers uit intramurale instellingen
Voor de overige aandachtsgroepen volgt hieronder een korte omschrijving per groep inclusief een onderbouwing waarom we voorstellen deze groep niet verder mee te nemen. Mensen met een sociale urgentie •
Het gaat om mensen die ernstig in de knel zitten bijvoorbeeld door overlast gevende buren, een moeizame scheiding, plotseling inkomensverlies of acute noodsituaties. Dit is een zeer diverse groep.
•
In 2024 zijn 262 urgenties afgegeven voor sociale huurwoningen in de regio Noord-Veluwe.
•
In de praktijk bestaat er een gat tussen wat ervaren wordt als een urgente situatie en de landelijke voorwaarden die er worden gesteld om een urgentie te krijgen.
•
In onze gemeente worden circa 50 pauzewoningen aangeboden voor acute woonvragen wegens sociale, psychische, medische en/of financiële problemen, bedoeld ter overbrugging voor maximaal anderhalf jaar.
•
We stellen voor om mensen met een sociale urgentie niet op te nemen, omdat deze mensen (vooral) een huisvestingsvraag hebben, en zij met hun urgentie voorrang krijgen op een sociale huurwoning en huisvesting via die route geregeld kan worden.
Mantelzorgverleners en – ontvangers •
In onze gemeente verleent 18,9% van de inwoners mantelzorg 1. We verwachten dat dit gaat stijgen.
•
We verwachten een grotere vraag naar mantelzorg en -woningen. Dit betekent ook een toenemende druk op mantelzorgers en een toenemend belang van mantelzorgondersteuning en respijtmogelijkheden.
•
In de gemeente Nunspeet bestaat de regeling mantelzorgwoningen in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo, nu Omgevingswet) en de gemeentelijke mantelzorgurgentieverklaring volgens de huisvestingsverordening. Ook is er beleid om mee te werken aan een premantelzorgwoning wanneer sprake is van een (minder intensieve) zorgrelatie, via een tijdelijke omgevingsvergunning. Daarmee loopt onze gemeente voor ten opzichte van veel andere gemeentes.
•
We stellen voor om mantelzorgverleners en -ontvangers niet op te nemen, omdat er al voldoende beleid bestaat in onze gemeente en huisvesting via die route geregeld kan worden.
1 Waar staat je gemeente. Gezondheid. Beschikbaar via: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/gezondheid Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
4
Woonwagenbewoners •
Er zijn 20 woonwagenbewoners en 15 woonwagens geregistreerd in de gemeente Nunspeet 2. De woonwagens zijn verdeeld over drie locaties (van drie, vijf en zeven plaatsen). In het verleden zijn de standplaatsen verkocht aan de woningcorporatie en de woonwagens aan de toenmalige huurders.
•
Op basis van aanvragen van de afgelopen jaren verwachten wij geen behoefte aan extra standplaatsen.
•
We stellen voor om woonwagenbewoners niet op te nemen, omdat er geen huisvestingopgave voor deze groep is in onze gemeente.
Arbeidsmigranten •
In 2020 werd het aantal arbeidsmigranten in de gemeente Nunspeet geschat op 1,0% van het totale inwoneraantal3. Het is lastig een goede inschatting te maken, want arbeidsmigranten staan meestal niet ingeschreven – gemeenten houden dit niet altijd bij vanwege privacyredenen en het aantal kan fluctueren bijvoorbeeld vanwege seizoensarbeid.
•
De huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente Nunspeet valt onder de verantwoordelijkheid van de bedrijven waarvoor deze mensen komen werken.
•
Bij de gemeente zijn geen signalen bekend van slechte huisvesting bij deze groep.
•
We stellen voor om arbeidsmigranten niet op te nemen, omdat er geen huisvestingopgave voor deze groep is in onze gemeente.
Studenten •
In 2023 woonden er in de gemeente Nunspeet 910 MBO-studenten, 570 HBO-studenten en 140 WOstudenten4. Dit komt overeen met 5,6% van het totaal aantal inwoners.
•
We stellen voor om studenten niet op te nemen, omdat in de gemeente geen MBO, HBO of universiteit is.
Statushouders •
Gemeenten hebben met de Taakstelling Huisvesting Statushouders een wettelijke taak om statushouders te huisvesten. In de eerste helft van 2025 heeft de gemeente Nunspeet een taakstelling van 29 personen. 44 personen werden daadwerkelijk gehuisvest. In de tweede helft van 2025 is de taakstelling 21 personen. Inclusief de achterstand van vorige jaren bestaat de totale taakstelling voor 2025 uit 94 personen.
•
In 2024 werden 13 (11,4%) sociale huurwoningen toegewezen aan statushouders. In de eerste helft van 2025 was dit 17%. De nieuwe afspraak is dat 20% van de vrijgekomen woningen naar statushouders gaat.
•
We stellen voor om statushouders niet op te nemen, omdat huisvesting van deze groep verloopt via de gemeentelijke taakstelling. Wel hebben we af te wachten wat de landelijke politiek gaat besluiten en wat de lokale vrijheid gaat worden.
Uitstromers uit detentie •
In 2023 stroomden er tien mensen uit detentie uit in de gemeente Nunspeet 2.
•
We stellen voor om uitstromers uit detentie niet op te nemen, omdat deze groep een urgentiecategorie vormt binnen de huisvestingsverordening en huisvesting via die route geregeld kan worden.
Stoppende sekswerkers •
Het is onduidelijk of er stoppende sekswerkers zijn in de gemeente Nunspeet; regionale cijfers die er wel zijn, geven aan dat het niet gaat om grote aantallen3.
•
We stellen voor om stoppende sekswerkers niet op te nemen, omdat deze groep een urgentiecategorie vormt binnen de huisvestingsverordening en huisvesting via die route geregeld kan worden.
2 Waarstaatjegemeente. Monitor huisvesting aandachtsgroepen. Beschikbaar via: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/huisvesting-vooraandachtsgroepen/inleiding 3 Van Iersel, J. Homan, L. (2024), Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland. Regionale rapportage Noord-Veluwe 01-07-2024.
4 CBS (2025). Kerncijfers wijken en buurten 2023. Beschikbaar via: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85618NED/table?ts=1750170605538 Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
5
3. Doelgroepen Voor elke doelgroep beschrijven we de huidige situatie en trends/opgaven voor wat betreft aantallen, huisvesting, en zorg en welzijn. Waar informatie onvolledig of niet meer actueel is, wordt dit benoemd. De trends/opgaven op het gebied van zorg en welzijn zijn veelal hoog over en voornamelijk bedoeld om een indruk te geven van wat er nodig is; dat kan betekenen dat de genoemde trends/opgaven niet direct ruimtelijk te vertalen zijn. 3.1 Ouderen Met ouderen bedoelen we inwoners van 65 jaar en ouder. In het kort
•
We verwachten dat veel 65+-huishoudens hun (reguliere) woning geschikt willen maken door middel van woningaanpassingen. Of, als dat niet kan, verhuizen naar een, passende woning.
•
Richting het jaar 2035 zien we tekorten aan geclusterde woningen met en zonder zorg toenemen. Dit moet nog wel nader worden onderzocht.
•
Ook de behoefte aan SOM- en PG-plekken heeft nog verder onderzoek nodig (zie bijlage B).
•
Met de vergrijzing zal het beroep op zorg en welzijn toenemen. Bij het bouwen voor ouderen is het belangrijk om kansen te benutten op het gebied van domotica, voorzieningen, openbare ruimte en leefomgeving, ontmoeting en sociale basis (seniorvriendelijk bouwen).
•
Kanttekening: veel cijfers komen uit het onderzoek van Companen 5 uit 2021 en het is nodig de informatie te actualiseren en concretiseren om de opgave beter in te schatten.
Aantallen
Nu: In 2024 woonden er 6.415 ouderen van 65+ in de gemeente Nunspeet (22% van het totaal aantal inwoners), waarvan 3.410 in de categorie 65-75 jaar en 3.005 van 75+6. Met de vergrijzing stijgt ook het aantal mensen met (ouderdoms)ziekten zoals dementie. Op 1 oktober 2024 waren er 388 thuiswonenden met dementie 7. Trend: De komende 10 jaar zal het aantal 65-75-jarigen met 13% toenemen en het aantal 75+’ers met 33%3; dat komt neer op 7.850 ouderen in 2035. Vooral de 75+-groep groeit door het opschuiven van de babyboom generatie. Het aantal thuiswonende mensen met dementie zal stijgen naar 680 in 2030 en 940 in 20407.
Huisvesting
Nu: •
Er woonden 3.610 65+-huishoudens in een reguliere, niet-geclusterde woning. Van de 65+huishoudens woonde 8% in een geschikte woning, 61% in een potentieel geschikte woning en 31% in een niet-geschikte woning5. De beoordeling van geschiktheid was op basis van CBSmicrodata uit 2018.
•
In 2021 bestond het woonzorgaanbod voor ouderen uit 62 geclusterde woningen met zorg, 113 intramurale SOM-plekken (somatisch) en 213 intramurale PG-plekken (psychogeriatrisch)5.
•
Op basis van cijfers uit 2020 en maatschappelijke trends, is berekend dat de woonvraag in 2025 zal bestaan uit 4.050 65+-huishoudens, verdeeld over 3.295 reguliere woningen, 275 geclusterde woningen zonder zorg en 285 met zorg, 90 SOM-plekken en 105 PG-plekken5.
•
In 2022 waren er 450 ouderen met beperkingen leidend tot behoefte aan verpleegzorg (Wlzindicatie) en 215 ouderen met lichtere beperkingen leidend tot behoefte aan zorg op afroep3.
•
Dus: we zien tekorten aan geclusterde woningen (met en zonder zorg), terwijl het intramuraal aanbod een overschot kent. Ook woont een groot deel van de 65+’ers (nog) niet geschikt. Deze cijfers komen grotendeels uit het onderzoek van Companen; verder onderzoek is nodig.
5 Reijers, V. & Bleijenburg, M. (2021). Onderzoek woonzorgopgave gemeente Nunspeet. Companen. 6 Heuff, E., Semplonius, N., & Leliveld, P. (2025), Woonbehoefteondrzoek Noord-Veluwe en Zeewolde. KAW.
7 Netwerk Dementie Noordwest-Veluwe (2024). Monitor Netwerk Dementie Noordwest-Veluwe. Beschikbar via: https://dementienoordwestveluwe.nl/monitor-netwerk-dementie-noordwest-veluwe/ Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
6
Trend/opgave: •
De toename van 65+-huishoudens zal vooral leiden tot een grotere vraag naar regulier wonen; de toename aan 75+-huishoudens vooral naar geclusterd wonen (met en zonder zorg)5.
•
We voorzien een grotere vraag naar toekomstbestendige woningen, bijvoorbeeld gebouwd volgens de principes van een dementievriendelijk huis 8.
•
Voor 2035 verwachten we 650 ouderen (+44%) met beperkingen leidend tot behoefte aan verpleegzorg en 340 ouderen (+58%) met lichtere beperkingen leidend tot behoefte aan zorg op afroep3.
•
Op basis van cijfers uit 2020 en maatschappelijke trends, is berekend dat de woonvraag in 2035 zal bestaan uit 5.150 65+-huishoudens, verdeeld over 4.105 reguliere woningen, 385 geclusterde woningen zonder zorg en 400 met zorg, 120 SOM-plekken en 140 PG-plekken5.
•
In het regionale afsprakenkader ouderenhuisvesting is afgesproken dat tot en met 2030 in de gemeente Nunspeet wordt ingezet op de realisatie van 255 nultredenwoningen, 150 geclusterde woningen en 105 zorggeschikte woningen 9. Een deel van deze opgave kan ook worden ingevuld door bestaande woningen aan te passen.
Zorg en
Nu:
welzijn
•
Ouderen doen gemiddeld vaker een beroep op huisartsen, thuiszorg en andere hulpverleners in de 0e- en 1e-lijn dan andere leeftijdsgroepen. Vooral de huisartsenzorg staat in onze gemeente al geruime tijd onder druk. Ook de thuiszorg en verpleegzorg kampen met personeelskrapte.
•
We werken aan een dementievriendelijke gemeente, in samenwerking met Alzheimer Nederland.
•
Regeling gewoon gemak: om kleine aanpassingen uit te voeren die het wonen comfortabeler en veiliger maken.
•
Toekomstbestendig Wonen lening: maakt een breed pakket aan maatregelen mogelijk, zoals het levensloopbestendig maken van de woning. Voorwaarde is dat ook duurzaamheidsmaatregelen worden toegepast.
•
Er is veel lokaal aanbod aan ondersteuning en (welzijns)activiteiten 10.
•
Vanuit de Inclusie Agenda en Plaatselijke Werkgroep Toegankelijkheid is er aandacht voor toegankelijkheid van onder andere de openbare ruimte.
Trend/opgave: •
De komende jaren stijgt vooral het aantal 75+’ers; dat is juist de leeftijdscategorie waarin de zorgvraag gemiddeld stijgt. We verwachten een grotere vraag naar zorg (huisartsen, thuiszorg, fysiotherapie, apotheken) en ondersteuning (welzijn en Wmo) – zowel op locatie als aan huis.
•
Grotere vraag naar mantelzorg(woningen) of behoefte aan een ruimte in huis of gebouw voor overnachting van mantelzorgers (zie ook: Mantelzorgverleners en – ontvangers).
•
Verschuiving naar domotica om het beroep op zorg en welzijn te verlichten (“digitaal als het kan”). Domotica kan helpen met herinneren (afspraken, medicatie), veiligheid en actief blijven.
•
Met het langer thuis wonen wordt de locatie met nabijheid van voorzieningen steeds belangrijker, denk aan een supermarkt en een huisarts.
•
Behoefte aan een leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeting en beweging, met voldoende bankjes en rustplekken.
•
Behoefte aan ontmoetingsruimte in het gebouw of op loopafstand. Dit kan ook in de vorm van een gezamenlijke tuin. Vooral bij kleinschalig wonen is mogelijkheid tot ontmoeting belangrijk.
8 Alzheimer Nederland. Programma van eisen (PvE) dementievriendelijk wonen. Beschikbaar via: https://media.alzheimer-nederland.nl/s3fspublic/media/2023-01/documents/AN_Programma-van-Eisen-dementievriendelijk-wonen.pdf?VersionId=aW7ruE7h8Lr4NQ5Ffzo4aolz5YkV4uLB 9 Afsprakenkader ouderenhuisvesting Noord-Veluwe (2024), verdeling volgens ABF/BZK. 10 Gemeente Nunspeet. Sociale kaart gemeente Nunspeet. Beschikbaar via: https://www.socialekaartnunspeet.nl/ Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
7
•
Behoefte aan een toegankelijke leefomgeving, openbare ruimte en gebouwen, bijvoorbeeld voor mensen met een rollator of rolstoel, slechtzienden en mensen met dementie (volgens dementievriendelijke omgeving11, inclusieve wijken).
•
(Blijven) aanbieden van laagdrempelige (welzijns)activiteiten.
•
Mogelijkheid creëren om iets terug te doen voor de buurt, wijk of gebouw (wederkerigheid; bijvoorbeeld onderhouden van de gezamenlijke tuin).
•
(Blijven) bouwen aan een goede sociale basis en gemeenschap, waarin mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken.
Overige
•
Dé oudere bestaat niet: ouderen zijn een grote en diverse groep.
punten
•
Veel ouderen moeten wennen aan domotica. Ook is dit niet voor iedereen te betalen.
•
Het is belangrijk ouderen te stimuleren om op tijd na te denken over hoe zij willen wonen: ouder worden in de huidige woning of verhuizen.
•
De meeste ouderen zijn niet erg geneigd om te verhuizen. Een verhuiswens wordt vaak pas acuut wanneer het (te) laat is, met gedwongen verhuizingen tot gevolg.
•
Doorstroming van ouderen op de woningmarkt heeft als voordelen: passende en veilige woningen voor ouderen en ruimte maken voor gezinnen. Groot knelpunt daarbij is de stijgende (huur)kosten bij een verhuizing.
•
Er zijn verhuiscoaches voor 55+’ers actief binnen de sociale huursector. Sinds najaar 2024 is dit uitgebreid naar huurders in de vrije huursector en eigenaren van een koopwoning 12.
3.2 Mensen met een zorgbehoefte De groep mensen met een zorgbehoefte kunnen we opsplitsen in tweeën: •
Mensen die om medische redenen dringend op zoek zijn naar een sociale huurwoning, zoals bij rolstoelafhankelijkheid. Medische urgenties voor een sociale huurwoning worden afgegeven bij een bijzondere situatie waarbij iemand voorrang krijgt.
•
Inwoners die een lichamelijke, verstandelijke, zintuigelijke beperking of psychische problematiek hebben. Er is (in principe) geen sprake van een acute situatie, maar vanwege de verhoogde kwetsbaarheid van deze groepen kunnen we door (preventief) beleid winst behalen door WWZ in samenhang goed vorm te geven.
In het kort
•
Voor mensen met een zorgbehoefte is het belangrijk om WWZ in samenhang vorm te geven, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Denk daarbij aan woonvormen als geclusterd en gespikkeld wonen (zie ook bijlage B).
•
We voorzien meer vraag naar woningaanpassingen en zorggeschikte woningen, vooral binnen de sociale huurvoorraad.
•
Om het beroep op zorg en welzijn vanuit deze groep te verminderen, is het belangrijk om bij het bouwen voor mensen met een zorgbehoefte kansen te benutten op het gebied van domotica, voorzieningen, openbare ruimte en leefomgeving, ontmoeting en sociale basis.
•
Kanttekening: de gegevens over huisvesting en behoeften van deze groep zijn onvolledig en het is nodig de informatie te actualiseren en concretiseren om de opgave beter in te schatten.
Aantallen
Nu: •
In 2024 zijn 262 urgenties afgegeven voor sociale huurwoningen in de regio Noord-Veluwe. Daarvan waren er 44 met een medische reden. In datzelfde jaar zijn 30 aanvragen gedaan vanuit de gemeente Nunspeet.
•
In 2022 waren er 1.170 zelfstandig wonende inwoners met een lichamelijke beperking, 650 inwoners met verstandelijke beperking, 1.440 met een zintuiglijke beperking en 300 met psychische problematiek2.
11 Woonzorg Nederland (2024). Toolkit Dementievriendelijk Woongebouw. Beschikbaar via: https://www.alzheimernederland.nl/belangenbehartiging/standpunten/woonvormen-voor-mensen-met-dementie 12 Provincie Gelderland. Doorstromen. Beschikbaar via: https://www.gelderland.nl/themas/actieplan-wonen/actie-10 Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
8
•
Kanttekening: mensen kunnen meerdere beperkingen hebben en daarom in meerdere categorieën worden meegeteld (ook in categorie ouderen).
Trend: •
Het aantal urgentieaanvragen met een medische reden is de afgelopen jaren gestegen.
•
Met de vergrijzing verwachten we dat de groep mensen met een zorgbehoefte groeit (let op voor dubbeltelling met ouderen).
•
In de Noord-Veluwe wordt in de periode 2022-2040 een groei verwacht van 2% voor mensen met een lichamelijke beperking, 9% voor mensen met een licht verstandelijke beperking, 3% voor mensen een matig of ernstig verstandelijke beperking, 12% voor mensen met een zintuiglijke beperking en 10% voor mensen met psychische problematiek 3. Wanneer we dit, om een indruk te krijgen, doorrekenen voor de gemeente Nunspeet, komen we uit op: 1193 zelfstandig wonende inwoners met een lichamelijke beperking, 706 met een verstandelijke beperking, 1613 met een zintuiglijke beperking en 330 met psychische problematiek in het jaar 2040. Bij elkaar opgeteld komt dat neer op een groei van 282 tot het jaar 2040.
Huisvesting
Aanbod: •
In 2024 was 23% van de woningvoorraad in de gemeente Nunspeet in bezit van een woningcorporatie (circa 2600 woningen), waarvan 15% eengezinswoningen, 6% appartementen en 2% grondgebonden nultredenwoningen6. Het aanpassen van sociale huurwoningen tot nultreden is in de bestaande voorraad lastig6.
•
Het is onbekend hoeveel mensen met een medische urgentie daadwerkelijk worden gehuisvest.
•
Mensen met een verstandelijke beperking en mensen met psychische kwetsbaarheid wonen vaak in een sociale huurwoning3.
•
In 2020 bestond het aanbod voor mensen met een VG-indicatie uit 261 plekken, waarvan 224 voor groepswonen en 37 voor begeleid wonen5.
•
De groep ‘ernstig en chronisch zieken’ is een urgentiecategorie binnen de huisvestingsverordening. Huisvesting kan via die route een plek krijgen, maar vanwege de zorgbehoefte van deze groep is het van belang om WWZ in samenhang vorm te geven.
Trend/opgave: •
Tot 2035 verwachten we een behoefte van 300-405 sociale huurwoningen in de gemeente Nunspeet, inclusief het in te lopen woningtekort 6. Met onder andere de realisatie van ’t Hul Noord en Nieuw Feitenhof voldoen wij aan deze behoefte.
•
Medisch urgenten verdringen de reguliere woningzoekenden zoals ouderen of mensen met een (minder urgente) zorgbehoefte.
•
Door extramuralisering verwachten we een toenemende vraag naar sociale huurwoningen en zorggeschikte/nultredenwoningen.
•
Zowel geclusterd wonen als gespikkeld wonen kunnen passend zijn voor mensen met een zorgbehoefte (zie bijlage B: begrippen en definities). De huidige woning kan ook worden aangepast om aan de zorg- of ondersteuningsvraag te voldoen.
•
Kanttekening: we beschikken over onvoldoende informatie over de huisvestingopgave voor (een deel van) deze groep.
Zorg en
Nu:
welzijn
•
Deze groep ontvangt vaak een of meerdere vormen van zorg of ondersteuning, dit kan aan huis zijn of op locatie. De groep is divers in hun behoeften naar zorg en ondersteuning.
•
Regeling gewoon gemak: om kleine aanpassingen uit te voeren die het wonen comfortabeler en veiliger maken.
•
Toekomstbestendig Wonen lening: maakt een breed pakket van maatregelen mogelijk, zoals het levensloopbestendig maken van de woning. Voorwaarde is dat ook duurzaamheidsmaatregelen worden toegepast.
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
9
•
Er is veel lokaal aanbod aan ondersteuning en (welzijns)activiteiten 10.
•
Vanuit de Inclusie Agenda en Plaatselijke Werkgroep Toegankelijkheid is er aandacht voor toegankelijkheid van onder andere de openbare ruimte.
Trend/opgave: •
We verwachten dat mensen met een zorgbehoefte vaker en langer zelfstandig thuis zullen wonen, onder andere vanwege extramuralisering.
•
We verwachten een grotere vraag naar zorg (huisartsen, thuiszorg, apotheken, fysiotherapie) en ondersteuning (welzijn, Wmo) – zowel op locatie als aan huis.
•
Meer gebruik van domotica om de druk op zorg en welzijn te verlichten (“digitaal als het kan”).
•
Behoefte aan voorzieningen in de buurt, zoals een supermarkt en huisarts.
•
Behoefte aan een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.
•
Behoefte aan toegankelijke omgeving, openbare ruimte en gebouwen, bijvoorbeeld voor mensen met een rolstoel en slechtzienden.
•
Behoefte aan ontmoetingsruimte in het gebouw of op loopafstand. Dit kan ook in de vorm van een gezamenlijke tuin. Vooral bij kleinschalig wonen is mogelijkheid tot ontmoeten belangrijk.
•
Mogelijkheid om te (blijven) meedoen in de samenleving, bijvoorbeeld in de vorm van dagbesteding of iets terug te doen voor de buurt, wijk of gebouw.
•
Behoefte aan een goede sociale basis en sterke gemeenschap, waarin mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken.
Overige
•
(Blijven) aanbieden van laagdrempelige (welzijns)activiteiten.
•
Woningcorporaties ervaren een grote druk om woningen toe te wijzen. Zij hebben, naast de
punten
reguliere huurders, taakstellingen waarbij zij verschillende groepen mensen moeten plaatsen.
3.3 (Dreigend) dak- en thuisloze mensen Mensen die geen onderdak hebben, kunnen terecht bij de maatschappelijke opvang (MO). Dit is per definitie tijdelijk: het is de bedoeling dat mensen die hier verblijven, daarna weer zelfstandig gaan wonen. Centrumgemeente Harderwijk vervult deze taak voor de regio Noord-Veluwe. In het kort
•
De druk op de MO groeit, mede omdat doorstroom voor deze groep moeizaam is. Individuele woonplekken met passende zorg en veiligheid zijn nodig maar lastig te realiseren.
•
Er is veel lokale vraag naar passende woonantwoorden. Hoe groot deze groep is, is lastig meetbaar vanwege onder andere bankslapers. Daarbij is specifiek aandacht nodig voor de groep jongvolwassenen: veruit de grootste groep dak- en thuisloze mensen is jonger dan 35 jaar.
•
Mensen die (dreigend) dak- en thuisloos zijn, hebben vooral behoefte aan huisvesting. Dat heeft prioriteit. Het komt echter vaak voor dat mensen ook een zorg- of ondersteuningsvraag hebben.
•
Kanttekening: onderzoek laat zien dat 7 van de 10 dakloze mensen niet in overheidssystemen voorkomt13, daarom zijn cijfers vaak een onderschatting van het daadwerkelijke aantal. Zo zijn bankslapers meestal niet in beeld. Het actualiseren en concretiseren van de informatie is nodig; de Ethos-telling in maart 2026 zal hieraan bijdragen.
Aantallen
Nu: In 2024 waren er 126 aanmeldingen voor de MO bij de Centrale Toegang van de GGD NOG, daarvan hadden 12 Nunspeet als gemeente van herkomst 14. Via Straathoekwerk kan gebruik worden gemaakt van een postbus voor mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats; er zijn 9 mensen die dit gebruiken.
13 CBS (2025). 33 duizend mensen dakloos begin 2024. Beschikbaar via: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/05/33-duizend-mensen-dakloosbegin-2024 14 GGD NOG (2025). Jaarverslag Maatschappelijke Zorg Noord-Veluwe 2024. Harderwijk. Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
10
Trend: Het aantal aanmeldingen voor de MO is de afgelopen jaren toegenomen, dit is ook terug te zien in de groeiende wachtlijst14. We verwachten we dat deze stijging zich voortzet richting het jaar 2035. Hoe groot deze groep zal zijn in de gemeente Nunspeet, is lastig in te schatten. Dakloosheid onder jongvolwassenen neemt toe, bijvoorbeeld doordat thuis wonen bij de ouders niet (meer) lukt. Huisvesting
Nu: MO binnen de Noord-Veluwe wordt vormgegeven door drie organisaties: Stichting Iriszorg, Stichting Ontmoeting en Stichting Profila Zorggroep 15: •
Iriszorg biedt opvang op de Thorbecke 24/7 verblijfsplek (9 vaste plekken en 1 crisisplek).
•
Profila Zorggroep biedt Housing First (6 trajecten per jaar), begeleid zelfstandig wonen, maatwerk wonen, pension wonen en entreecoaches.
•
Ontmoeting organiseert laagdrempelige inloop, ontmoetingsnetwerken en samenwerking met diverse disciplines in het veld.
Dakloze mensen (MO en indicatie MO) vormen ook een urgentiecategorie binnen de huisvestingsverordening. Trend/opgave: •
De druk op de opvang en de toegang is groot. In de tweede helft van 2024 was er een grote toename van de wachtlijst voor de 24-uursopvang14.
•
Er is veel lokale vraag, o.a. van jongvolwassenen. In de gemeente Nunspeet merken we dat jongvolwassenen door hun jonge leeftijd bij Iriszorg niet goed terecht kunnen. Dan wordt gezocht naar alternatieve plekken en uitgeweken naar Beschermd Wonen (BW), maar vaak gaan zij van bank naar bank.
•
Er is een beweging naar meer kleinschalige en individuele (woon)vormen, net als bij BW. De mensen verblijven niet in ‘een opvang’, maar worden begeleid in een eigen (tijdelijke) woonsituatie15.
Zorg en
Nu:
welzijn
•
In 2023 waren er 40 dakloze personen bij de MO in Harderwijk die in datzelfde jaar Wmobegeleiding ontvingen, 15 mensen die in dat jaar ook gebruikmaakten van een BWvoorziening en 25 mensen die een andere Wmo-voorziening ontvingen, bijvoorbeeld dagbesteding of een hulpmiddel zoals een rolstoel16. Er waren 5 dakloze personen die een Wlz-indicatie hadden16.
•
De GGD NOG verzorgt wekelijks twee spreekuren voor dak -en thuislozen. De spreekuren worden uitgevoerd door een sociaal verpleegkundige.
•
Er zijn mensen die langdurig verblijven bij de Thorbecke waarbij sprake is van complexe problematiek in combinatie met (zeer) beperkte motivatie voor begeleiding en/of behandeling en waarbij vaak sprake is van middelengebruik14. Hiervoor is intensieve begeleiding nodig.
•
Het huidig aanbod van lokale welzijnspartijen is niet passend voor mensen die dak- en thuisloos zijn, bijvoorbeeld vanwege gedragsproblemen of verslaving.
•
Kansrijk Wonen biedt plekken voor jongvolwassenen die wat extra ondersteuning nodig hebben.
•
Er zijn ook preventieve voorzieningen, zoals de woonzorgmakelaar 15.
Trend/opgave: •
Mensen die (dreigend) dak- en thuisloos zijn, hebben vooral behoefte aan huisvesting. Het komt echter vaak voor dat mensen ook een zorg- en/of ondersteuningsvraag hebben.
15 Regiecentrum Harderwijk (2025). Jaarverslag Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2024. 16 Waarstaatjegemeente.nl. Monitor dakloosheid. VNG. Beschikbaar via: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/monitordakloosheid/inleiding Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
11
•
Het zo snel mogelijk bieden van een tijdelijke woonplek met begeleiding geeft rust en veiligheid waardoor iemand de ruimte krijgt om te werken aan herstel en het terugkeren naar een meer zelfstandig bestaan. Het zoveel mogelijk zelf regie nemen/krijgen is hierin belangrijk15.
•
Er is een groeiende groep jongeren voor wie er geen passend aanbod is. Bijvoorbeeld de groep die niet zelfstandig genoeg is en meer zorg nodig heeft dan geboden kan worden, zoals wanneer sprake is van (meerdere) problemen als verslaving, agressie of een licht verstandelijke beperking.
•
Goede spreiding over de wijken is belangrijk (magic mix).
Wanneer huisvesting op orde is, kan worden gedacht aan: •
Met de beweging naar wonen in de wijk is het essentieel dat het leveren van zorg en ondersteuning aan huis mogelijk is5.
•
Behoefte aan een goede sociale basis en sterke gemeenschap, waarin mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken.
•
Behoefte aan voorzieningen in de buurt, zoals een supermarkt en huisarts.
•
Behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheid in hetzelfde gebouw of op loopafstand. Met name bij kleinschalig wonen is dit belangrijk.
Overige
•
punten
De stigmatisering van mensen die dak- of thuisloos zijn, kan een struikelblok zijn om deze doelgroep te huisvesten.
3.4 Uitstromers uit intramurale instellingen Uitstromers uit intramurale zorginstellingen komen bijvoorbeeld vanuit beschermd wonen (BW) of de jeugdzorg. In het kort
•
Voor mensen die uitstromen uit instellingen is het vooral een probleem om een geschikte woning te vinden. Er zijn onvoldoende mogelijkheden om uit te stromen naar reguliere, betaalbare woningen.
•
Veel mensen die uitstromen vanuit intramurale instellingen, ontvangen na hun uitstromen een of meerdere vormen van zorg of ondersteuning.
•
Er is specifiek aandacht nodig voor jongvolwassenen, vanwege de uitstroom uit jeugdzorg met verblijf en de groeiende omvang van deze groep bij BW (en MO).
•
Er is een beweging gaande van intramurale zorg naar meer wonen in de wijk. Daarbij is een goede spreiding van de uitstroom belangrijk in verband met de draagkracht (magic mix).
•
Kanttekening: BW is een regionale voorziening en aanbod en uitstroom kan daarom niet (alleen) lokaal geduid worden. Daarnaast is actualisering en concretisering van de informatie nodig om de opgave beter in te schatten.
Aantallen
Nu: •
In 2024 waren er 269 aanmeldingen voor BW bij de centrale toegang van de GGD, daarvan waren 52 afkomstig uit de gemeente Nunspeet. Van alle aanmeldingen was 53% jonger dan 27 jaar14.
•
In 2020 waren er 20 jongeren in de gemeente Nunspeet met een indicatie voor jeugdzorg met verblijf en was de uitstroom 1 à 2 jongeren5.
Trend: •
Het aantal BW-aanmeldingen is de afgelopen jaren gestegen15. We verwachten dat deze stijging zich richting de toekomst doorzet.
•
In het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein staat: “Kinderen groeien thuis op. Dit betekent dat baby’s, kinderen en jongeren niet uit huis worden geplaatst, met als ondergrens de veiligheid van het kind”. Als er toch jeugdzorg met verblijf nodig is, proberen we dat zo dichtbij mogelijk
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
12
te organiseren bijvoorbeeld met pleeggezinnen. Deze ambitie om residentiële jeugdzorg te minimaliseren is ook op regionaal niveau uitgesproken. Huisvesting
Nu: •
In 2024 zijn er 211 BW-plekken gesubsidieerd in de regio Noord-Veluwe (incl. Zeewolde)15. De wachttijd tot aan plaatsing in een beschermde woonvorm is tussen de 3 en 7 maanden 14.
•
Kansrijk Wonen: het bieden van plekken aan jongeren met wat extra ondersteuning voor jongeren, in de vorm van kamertraining.
•
In 2024 waren er 54 meldingen voor de centrale uitgang, waarvan 4 uit de gemeente Nunspeet. Van alle meldingen waren er 37 onder de 34 jaar. Er werden 21 woningen toegewezen14.
•
Uitstromers uit een opvangvoorziening vormen ook een urgentiecategorie binnen de huisvestingsverordening.
Trend/opgave: •
Er is een tekort aan structurele woonplekken en passende woonantwoorden. Het huisvesten van BW-uitstromers vormt een groot probleem, er zijn lange wachtlijsten.
•
Er is een beweging gaande naar meer wonen in de wijk. Dat vraagt om nieuwe antwoorden, zoals herstelgericht werken en de beweging van Beschermd Wonen naar beschermd thuis 15.
•
Veel uitstromers hebben behoefte aan een huurwoning tot de eerste aftoppingsgrens. Een goede spreiding in de wijk is belangrijk vanwege het draagvlak van wijken en buurten.
•
Door decentralisatie van BW zal de centrumgemeentefunctie van Harderwijk komen te vervallen; het is nog onduidelijk wanneer17. De verwachting is dat regionale samenwerking blijft bestaan.
•
Het aantal jongeren dat een beroep doet op de Centrale Uitgang is groot. Het vinden van zelfstandige woonruimte wordt bemoeilijkt door onvoldoende financiën. Tot 21 jaar zijn jongeren financieel afhankelijk van ouders en is het krijgen van een uitkering voor het betalen van huur niet vanzelfsprekend.
•
Voor de groep jongeren met (meerdere) problemen zoals verslaving en gedragsproblematiek is geen passend aanbod in de regio.
•
Voor veel jongeren die uitstromen uit jeugdzorg (met verblijf) is de directe stap naar zelfstandigheid te groot.
Zorg en
Aanbod:
welzijn
•
Centrumgemeente Harderwijk heeft subsidieafspraken gemaakt met zeven zorgaanbieders: Ggz Centraal, Profila Zorggroep, Iriszorg, Eleos, Bloezem, Woonsupport&Ik, AHMN.
•
De ondersteuning/opvang vanuit BW is gericht op stabilisatie, vermindering van psychiatrische problematiek en het vergroten van de zelfredzaamheid. Na 1-2 jaar kunnen mensen (weer) op zichzelf wonen, eventueel met passende begeleiding. Een deel blijft vanwege hun problematiek lange tijd wonen in een beschermende woonvorm of stroomt door naar de Wlz.
•
Een groot deel van de BW-aanvragers heeft een zorg- of ondersteuningsvraag in verband met een licht verstandelijke beperking, psychische problematiek en/of verslaving. Veel mensen ontvangen ook na hun uitstromen een of meerdere vormen van zorg of ondersteuning.
•
Partijen als Straathoekwerk hebben contact met jongeren (die net volwassen zijn geworden) en kunnen een helpende hand bieden.
Trend/opgave: •
Mensen die uitstromen uit instellingen, hebben vooral behoefte aan huisvesting. Het komt echter vaak voor dat mensen ook een (blijvende) zorg- en/of ondersteuningsvraag hebben.
17 VNG (2025). Invoering woonplaatsbeginsel BW in 2026 niet meer mogelijk. Beschikbaar via: https://vng.nl/nieuws/invoeringwoonplaatsbeginsel-bw-in-2026-niet-meer-mogelijk# Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
13
•
Om terugval te voorkomen is een ‘zachte landing’ van uitstromers in hun nieuwe woonwijk essentieel. Er zijn meerdere vormen van communicatie met omwonenden die hierbij kunnen helpen (wordt nu ook al gedaan).
Wanneer huisvesting op orde is, kan worden gedacht aan: •
Met de beweging van intramuraal naar wonen in de wijk is het essentieel dat zorg en ondersteuning aan huis mogelijk is5.
•
Behoefte aan een goede sociale basis en sterke gemeenschap, waarin mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken.
•
Behoefte aan voorzieningen in de buurt, zoals een supermarkt en huisarts.
•
Behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheid in hetzelfde gebouw of op loopafstand. Met name bij kleinschalig wonen is mogelijkheid tot ontmoeting erg belangrijk.
Overige
•
punten
De stigmatisering van mensen die uitstromen uit een instelling, kan een struikelblok zijn om deze doelgroep in de wijk te huisvesten.
•
Soms wonen jongeren in de jeugdzorg al lange tijd niet in de gemeente Nunspeet en stromen ze liever uit in de omgeving waar ze verblijven. Dit maak het extra ingewikkeld.
•
Het werkveld van BW, MO en Jeugd raken meer met elkaar verbonden door een toenemende focus op doorstroming. De nieuwe aanpak vereist een intensievere samenwerking tussen zorgpartijen, gemeente en corporatie.
•
Naast BW en jeugdzorg zijn er ook andere intramurale instellingen waaruit mensen kunnen uitstromen. Voor deze mensen geldt ook dat in eerste instantie vooral huisvesting nodig is.
Samen thuis in gemeente Nunspeet Bijlage A: Voorlopige opgaven
14