AP 5a Bijlage 11e raadsinformatiebrief Corona dec. 2020

NUNSPEET



ELSPEET



HULSHORST



VIERHOUTEN

De gemeenteraad van Nunspeet

datum

ons kenmerk

8 dec. 2020

behandeld door

bijlage(n) 3

onderwerp: Informatievoorziening Corona-crisis

Geachte raadsleden, Voor u ligt alweer de elfde versie van de raadsinformatiebrief corona. Het is tevens de laatste raadsinformatiebrief van het veelbewogen coronajaar 2020. Toen we aan het begin stonden van dit jaar, was corona een nog nauwelijks bekend fenomeen. Op dit moment beheerst het onderwerp corona al zo’n tien maanden lang onafgebroken wereldwijd het dagelijks nieuws. De impact van de coronapandemie was en is ongekend. Zo is 2020 een jaar geworden dat we niet snel zullen vergeten. Een jaar waarin ook veel van onze inwoners hard getroffen zijn door het virus. Veel van onze inwoners zijn ziek en zelfs ernstig ziek geworden door het virus. Veel inwoners zijn als gevolg van het virus overleden. Velen hebben een geliefde verloren en voelen nog dagelijks het verdriet, de pijn, de leegte, het gemis, .. Velen zijn hun baan kwijtgeraakt, zagen hun inkomsten ineenschrompelen of hun bedrijf te gronde gaan. We hebben allemaal iets gevoeld van de dreiging, spanning, de angst, onzekerheid, .. Maar gelukkig was dat niet het enige. Er was ook in Nunspeet veel saamhorigheid, onderlinge betrokkenheid, meeleven, solidariteit, hulpbetoon en steun. Het virus is nog lang niet verslagen, maar er zijn hoopgevende ontwikkelingen. En met die ontwikkelingen in het vizier, mogen we het nieuwe jaar tegemoet gaan!

1. Bestuurlijk en juridisch kader op hoofdlijnen De Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Twm) is door de Eerste en Tweede Kamer aangenomen en is op 1 december in werking getreden. De Twm heeft consequenties voor de huidige crisisstructuur en voor de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio en de gemeente. Een groot aantal bevoegdheden verschuift weer richting gemeente. De Twm kent een centrale sturing, maar sluit daarnaast aan bij de bestuurlijke verhoudingen die buiten crisissituaties gelden en voorziet in lokaal maatwerk. Bevoegdheden op decentraal niveau komen in beginsel bij de burgemeester te liggen, met betrokkenheid van de gemeenteraad en het college bij het door de burgemeester gevoerde bestuur. Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Fax (0341) 26 00 48 Telefoon (0341) 25 99 11 Internet www.nunspeet.nl E-mail gemeente@nunspeet.nl IBAN NL05BNGH0285013521 BIC BNGHNL2G

De Twm geeft de burgemeester aanvullende bevoegdheden die zien op de verlening van ontheffingen van nationale coronamaatregelen in bijzondere gevallen, de handhaving van coronamaatregelen en het aanwijzen van plaatsen waar regels uit de ministeriële regeling gelden. Voorbeelden:  ontheffingen coronamaatregelen;  ontheffing regels groepsvorming;  ontheffing regels openstelling publieke plaatsen;  ontheffing regels evenementen;  handhaving op publieke plaatsen;  handhaving op besloten plaatsen;  handhaving op openbare plaatsen;  aanwijzing plaatsen waar coronamaatregelen gelden. Crisisstructuur Door de inwerkingtreding van de Twm, vervalt de crisisstructuur. Omdat het wel belangrijk is én blijft om regionaal eenheid uit te stralen, houdt de veiligheidsregio een coördinerende en informerende rol. Het huidige Regionaal BeleidsTeam en Algemeen Bestuur Corona (22 burgemeesters) blijft bestaan. Dit bevordert regionale informatie-uitwisseling, afstemming en een eensluidende koers en aanpak. Ook lokaal blijft het Gemeentelijk BeleidsTeam actief als linking-pin tussen veiligheidsregio, eigen organisatie, inwoners, instellingen, organisaties en ondernemers.

Actuele thema’s in het GBT zijn momenteel:  communiceren van maatregelen  helpdesk- vraagbaak voor functie instellingen, organisaties en ondernemers  organiseren van ogen en oren voor toezicht en handhaving  voorbereidingen treffen voor bijeenkomsten of gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld Oud & Nieuw. Door de komst van de Twm is de laatst geldende Noodverordening van rechtswege vervallen. De meeste voorschriften van deze laatste NV zijn opgenomen in de Twm met de daarbij behorende regelingen. Dinsdagavond 8 december 2020 staat een persconferentie van onze MP Rutte en minister De Jonge gepland. Hierbij zal mogelijk worden afgekondigd dat nadere maatregelen worden opgelegd of worden opgeheven. De uitwerking hiervan gaat naar de Tweede en Eerste Kamer, die vervolgens een week de tijd hebben om akkoord of niet akkoord te gaan. Na deze week treedt de regeling in werking. De mogelijkheid bestaat dus dat op 17 december 2020 er nieuwe maatregelen gaan gelden.

2. Openbare Orde en Veiligheid (OOV) De laatste weken is het beeld stabiel, in die zin dat er zich geen noemenswaardige incidenten hebben voorgedaan. De samenleving houdt zich over het algemeen goed aan de corona regels. Het enige dat we signaleren, is dat de jeugd steeds meer de behoefte heeft om elkaar op te zoeken. Helemaal nu de horeca en verenigingsgebouwen gesloten zijn. Dit leidt op de zogenoemde hangplekken nog wel eens tot overtreding van de coronaregels en ook overlast is daarbij soms aan de orde. Aan de ene kant is dat heel begrijpelijk, maar anderzijds moet de jeugd ook het besef hebben dat wanneer zij corona krijgen, zij ook hun ouders en grootouders kunnen besmetten. De Boa’s gaan in principe het gesprek aan met de jeugd, maar in enkele gevallen is ook handhavend opgetreden (bijv. inbeslagname van drank of het uitschrijven van een proces verbaal).

3. Gezondheid, zorg, wonen Interviewreeks ‘Nunspeetse gezichten in coronatijd’ Om lokaal invulling te geven aan de campagne ‘Aandacht voor elkaar’, wordt er een interviewreeks op de website van de gemeente geplaatst waarin aandacht wordt besteed aan de effecten die corona heeft op de Nunspeetse bevolking. Het doel van de reeks is extra aandacht te schenken aan onderstaande thema’s om het delen van verhalen, om gesprek te stimuleren, herkenning en troost te bieden en een zetje in de rug te geven, om aandacht aan elkaar te geven of te stimuleren om zelf hulp te zoeken wanneer er niet voldoende aandacht is. De thema’s zijn: rouw; eenzaamheid; onzekerheid in deze coronatijd / gebrek aan perspectief; overbelasting /stress. Bij het werven van inwoners voor de interviews wordt er gezocht naar diversiteit. Zo wordt er bewust gezocht naar ondernemers, jongeren, mantelzorgers en mensen die iemand verloren hebben door corona. 5 e coronapeiling GGD Recent is de 5e coronapeiling door de GGD uitgevoerd. De resultaten zijn bijgevoegd als bijlage.

De opvallendste resultaten zijn:  psychische ongezondheid toegenomen sinds begin van de corona-uitbraak, vooral onder jongvolwassenen in de leeftijd tussen 18 en 27 jaar;  de meeste mensen gaan zo normaal mogelijk door, maar gemis aan sociale contacten en activiteiten neemt toe;  het werk gaat vaak weer door, maar er is ook verlies van werk en inkomen;  knelpunten in zorg en onderwijs;  met de toename in besmettingen worden maatregelen ook beter opgevolgd;  bereidheid tot testen neemt verder toe, maar de helft van de mensen met klachten laat zich niet testen;  de helft van de respondenten is bereid zich te laten vaccineren, ruim een derde weet het nog niet. Net als bij voorgaande peilingen worden de resultaten gebruikt in de diverse werkgroepen van het GBT. Intensief contact met maatschappelijke- en zorgorganisaties Net als tijdens de eerste golf wordt er intensief contact onderhouden met de diverse maatschappelijke- en zorgorganisaties die werkzaam zijn in onze gemeente. Participatiewet / WMO Het aantal Participatiewet-uitkeringen blijft licht stijgen. Voedselhulp Hierin is geen verandering te melden. Niet zozeer het aantal klanten maar de frequentie waarop bestaande klanten langskomen, neemt toe. Daarnaast is al eerder gemeld dat de toelevering afneemt. Het aantal giften neemt toe.

4. Economie Tozo-3 Er zijn tot op heden 75 Tozo 3 aanvragen ontvangen. Hiervan zijn er drie aanvragen voor bedrijfskapitaal. De overige aanvragen zijn voor levensonderhoud. Vanaf 1 januari 2021 moeten gemeenten ondernemers die Tozo 3 hebben aangevraagd actief benaderen voor een gesprek rondom omscholing of heroriëntatie (op opleiding of bedrijf). Nunspeet is hier begin november mee begonnen. Inmiddels zijn ongeveer 45 ondernemers

gesproken. Hiervan gaf ongeveer de helft aan zich te beraden op omscholing en heroriëntatie. Per 1 december kan Tozo 3 niet meer over de gehele voorliggende periode (vanaf oktober) worden aangevraagd. Vanaf 1 december werkt het aanvragen van Tozo 3 als volgt: Tozo 3 kan worden toegekend per de eerste datum in de maand waarin men Tozo 3 aanvraagt. Wij hebben hier meermaals via verschillende mediakanalen over gecommuniceerd. Weekmarkt De ruim opgezette weekmarkt vindt plaats met food- en non-food op het marktplein en een gedeelte op de Ds. De Bouterlaan en Whemeplein. Deze opstelling blijft zo lang de 1,5mmaatregel van kracht is en biedt voldoende ruimte voor bezoekers om afstand te houden. Met de aanscherping van de maatregelen zijn bij de toegangen tot de weekmarkt posters opgehangen waarop dringend wordt geadviseerd om een mondkapje te dragen; een verplichting kan daar niet worden opgelegd. Ook de weekmarktondernemers zijn hier via een mail aan hen op gewezen. Toerisme en recreatie Inmiddels zijn er weer wat kleine versoepelingen waardoor er weer iets meer kan. Dit is gunstig voor o.a. de musea en de theaters. Helaas blijft het voor de horeca nog steeds zwaar nu zij hun deuren vooralsnog gesloten moeten houden en er geen duidelijkheid is tot wanneer dit zo blijft. We zien wel de nodige creativiteit bij de horecaondernemers om toch deels aan de slag te blijven, bijv.

via afhaal- en thuisbezorgservice. Met de kerstvakantie voor de deur zijn er vakantieparken die weer een toeloop zien voor die periode. Ook de hotels kunnen mogelijk dan weer wat extra gasten begroeten. De drukte in de natuur valt in deze periode mee en leidt niet tot problemen. De ondersteunende maatregelen die de provincie vanwege de coronacrisis aanbiedt, worden steeds onder de aandacht van de ondernemers en organisaties gebracht. Verschillende ondernemers uit onze gemeente hebben hier ook gebruik van gemaakt. Centrum Nunspeet: maatregelen en economie De detailhandel lijkt redelijk door te gaan. Bepaalde branches hebben het moeilijker, vooral mode en schoenen, maar het gemiddelde beeld blijft nog gunstig. Hoewel het op bepaalde tijden redelijk druk is, zijn de drukte en het verloop verantwoord. Voor de horeca is de situatie wisselend. Vooral ondernemers met minder reserves hebben het zwaar en het is te verwachten dat er straks uittreders zullen zijn. Maar het winkelbestand is nog goed gevuld en gevarieerd en dat is een pré voor de toekomst van centrumondernemers. Ondernemers en gemeente investeren verder in een sfeervol en mooi verlicht centrum. Evenementen zijn niet toegestaan maar een aantrekkelijke aankleding van het centrum, en muziekje of kleine actie zonder oploop van publiek lijken wel mogelijk. Het devies: “Winkel gerust, kom op rustige momenten en kom alleen”.

Financiën algemeen Gemeentelijke belastingen Ondernemers en zzp’ers die problemen voorzien met het voldoen van de gemeentelijke belastingen, worden opgeroepen zich te melden via invordering@nunspeet.nl. In het bericht kan men uitstel van betaling vragen en uitleggen hoe men door de coronacrisis niet tijdig aan de betalingsverplichting kan voldoen. Hiervan is inmiddels ruim 50 keer gebruik gemaakt. De termijn van uitstel is voorbij. Verschillende betalingen hebben inmiddels plaatsgevonden of betalingsregelingen zijn overeenkomen. De definitieve aanslag toeristenbelasting 2019 is medio oktober 2020 opgelegd. Dit jaar zal er geen voorlopige aanslag toeristenbelasting 2020 worden opgelegd. Privaatrechtelijke betalingsverplichtingen Ondernemers die problemen voorzien met het voldoen van de privaatrechtelijke betalingsverplichtingen, kunnen zich melden via debiteuren@nunspeet.nl In het bericht kan men uitstel van betaling

vragen en uitleggen hoe men door de coronacrisis niet tijdig aan de betalingsverplichting kan voldoen. Hiervan is 7 keer gebruik gemaakt. De termijn van uitstel is voorbij. Vier zaken zijn betaald/afgehandeld, met één loopt nog een betalingsregeling en twee zaken zijn nog ‘ in onderzoek’. Besloten is de huurlasten voor het gebruik van gemeentegrond voor de terrassen tijdens de intelligente lockdown (3 maanden) niet in rekening te brengen bij de horecaondernemers. Daarnaast is besloten dat de huren van de gemeentelijke sportaccommodaties voor de periode van maart t/m mei 2020 worden kwijtscholden bij de sportverenigingen. Via een afzonderlijke rijksregeling is een verzoek ingediend voor een vergoeding voor de gederfde inkomsten van € 41.422. Er is een brief ontvangen dat de tegemoetkoming wordt verleend. Daarnaast is besloten de huurbetalingen van buitensportverenigingen gedurende oktober t/m december 2020 voorlopig op te schorten en over te gaan tot kwijtschelding als dit een voorwaarde wordt voor het ontvangen van mogelijke tegemoetkoming vanuit het Rijk.

5. Onderwijs, kinderopvang, jeugdzorg Onderwijs en kinderopvang Hierover zijn momenteel geen bijzonderheden te melden. Jeugdzorg Vanuit onderzoeken komt het signaal dat ouders zich zorgen maken over de invloed van de coronacrisis op de ontwikkeling van hun thuiswonende kinderen. De grootste specifieke zorg van de ouders gaat over het oplopen van een onderwijsachterstand, maar ook over de tijd die hun kinderen doorbrengen achter een beeldscherm. Daarnaast zijn er zorgen dat hun kinderen steeds minder sociale contacten hebben en dat daarmee ook hun sociale vaardigheden afnemen. Verder lijkt er een toename van relatieproblemen tussen ouders en een aantal veiligheidspartners heeft al aangegeven dat gemeenten zich moeten voorbereiden op toenemende echtscheidingsproblematiek.

6. Gemeentelijke dienstverlening en organisatie Dienstverlening Hierin is geen wijziging te melden. De receptie, het telefonisch informatiepunt als ook de balies zijn voor inwoners en bedrijven bereikbaar. Voor de openbare ruimten van het gemeentehuis geldt onveranderd de verplichting tot het dragen van mondkapjes voor zowel bezoekers als medewerkers. Als service worden de mondkapjes verstrekt wanneer bezoekers deze zelf niet bij zich hebben. Organisatie Het aantal ziekmeldingen blijft aan de relatief lage kant. Recent is er een werknemersonderzoek gedaan. Het aspect werkdruk krijgt extra aandacht van het college. Zorgcentra, maar ook enkele scholen, zijn voor de komende verkiezingen niet beschikbaar als stembureau. Het stemmen wordt over 3 dagen uitgesmeerd. We proberen vooral ook jongeren op de stembureaus in te zetten.

7. Communicatie In de komende periode zal in de communicatie met name aandacht geschonken worden aan de mondkapjesplicht, de komende feestdagen en de voorbereidingen op de vaccinatie volgend voorjaar. Wat de jaarwisseling betreft heeft de burgemeester voor de tweede keer overleg gehad met de jongeren. Helder is wat er niet kan, maar bekeken wordt wat er onder voorwaarden wel kan voor deze doelgroep.

8. Financiën De uitbraak van het coronavirus heeft ook voor ons als gemeente financiële consequenties. De mate waarin dat het geval zal zijn, is sterk afhankelijk van de compensatie door de rijksoverheid. Verwachting is dat pas aan het einde van het jaar de volledige impact in financieel opzicht duidelijk is. Van het Rijk heeft de gemeente via vijf voorschotbeschikkingen 5,2 miljoen euro ontvangen voor uitvoering van de regeling ‘Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers’ (TOZO). Het kabinet heeft eind augustus 2020 besloten om de TOZO tot de zomer van 2021 te verlengen. Hiervoor zullen ook weer beschikkingen worden ontvangen. Deze inkomst wordt gebruikt als dekking voor de kosten van de uitvoering van deze regeling. Het Rijk heeft toegezegd dat achteraf op basis van werkelijke kosten wordt afgerekend. Van de provincie is een lumpsumvergoeding ontvangen van € 78.000 als compensatie voor ‘algemene kosten corona’. Eind juni is een brief van het ministerie van Binnenlandse Zaken ontvangen over het eerste compensatiepakket aan gemeenten voor de coronacrisis via de algemene uitkering gemeentefonds. Het kabinet heeft besloten de gemeenten voor de periode van 1 maart 2020 tot en met 1 juni 2020 te compenseren voor de lagere opbrengst toeristenbelasting. Voor Nunspeet is dit € 160.000.

Daarnaast is vanuit het eerste compensatiepakket een bedrag van € 360.000 ontvangen voor de onderdelen: cultuur en ontspanning, Jeugd, WMO, voorschoolse voorziening peuters en participatie (in de bijlage ‘financiële impact’ wordt de verdeling per onderdeel weergegeven). Het effect van het eerste compensatiepakket is verwerkt in de 2 e hoofdlijnenrapportage 2020. Via de septembercirculaire algemene uitkering Gemeentefonds zijn ook gelden ontvangen inzake het tweede steunpakket. Het te ontvangen bedrag voor dit pakket is € 567.000. In de bijlage ‘financieel impact’ zijn de bedragen per onderdeel weergegeven. De effecten 2020 van de septembercirculaire zullen worden weergegeven in de 3 e hoofdlijnenrapportage 2020. Omdat op voorhand niet duidelijk is welke overige kosten op ons afkomen, heeft de gemeenteraad in de raadsvergadering van 23 april € 500.000 van de algemene reserve beschikbaar gesteld aan het college voor uitgaven inzake corona. Via de raadsinformatiebrief wordt een stand van zaken van de uitgaven ten laste van dit budget gerapporteerd. Voor verschillende onderdelen zijn in het loop van het jaar alsnog, via de steunpakketten van het Rijk, gelden ontvangen en kunnen dus hierdoor worden gedekt. Daarnaast wordt gerapporteerd over de totale analyse financiële impact als gevolg van corona.

Stand van zaken uitgaven/verplichten ten laste van budget (€ 500.000) uitgaven inzake corona Extra uitgaven inzake aangepaste weekmarkt * Maatregelen voor veilig en vriendelijk verblijf in het centrum * Plan van aanpak Nunspeet 1,5 meter uit de kunst * Inzet toezicht en handhaving per 1 juli 2020 * Voorschotsubsidies voor de kunst & cultuur- en maatschappelijke sector * Diverse maatregelen (o.a.Spandoeken ‘hou afstand’, huur dranghekken)* Inhuur beleidsveld Openbare orde en Veiligheid Deelname aan HCA regio Zwolle, ivm arbeidsmarkteffecten coronacrisis lager opbrengst terrassen horeca * Facilitaire coronamaatregelen gemeentehuis Vouchers coronatestservice Extra uren personeel Coronavergoeding personeel Mondkapjes voor minimahuishoudens Inhuur technische ondersteuning griffie ivm digitale vergaderingen

€ € € € € € € € € € € € € € €

2.873 30.500 33.500 41.650 212.782 1.134 41.000 12.500 2.550 19.225 1.200 39.230 50.000 8.500 1.500

Sub totaal

€

498.144

* voor deze onderdelen zijn inmiddels alsnog via de steunpakketten van het Rijk gelden ontvangen en kunnen dus hierdoor worden gedekt. € Totaal ten laste van raadsbudget corona €

-324.989 173.155

Als bijlage bij deze brief is een totale analyse financiële impact als gevolg van corona bijgevoegd. Per programma zijn de onderdelen weergegeven die (mogelijk) financiële gevolgen hebben/krijgen. Periodiek wordt deze geactualiseerd en behandeld in de werkgroep Corona. 9. Commissie- en raadsvergaderingen Vanaf 1 november worden de raads- en commissievergaderingen vooralsnog weer digitaal gehouden met uitzondering van de commissie Algemeen Bestuur. Wanneer er aanleiding is, kunnen raadsvergaderingen eventueel fysiek worden gehouden met uitsluitend de fractievoorzitters. Per maand wordt dit in de commissie Algemeen Bestuur bij de vaststelling van de voorlopige raadsagenda bepaald. Door de huidige ontwikkelingen ten aanzien van het coronavirus is overigens besloten de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming wederom te verlengen met twee maanden en zal deze nu duren tot tenminste 1 maart 2021.

10. Overige onderwerpen: Sport Om groepsvorming en sociale contacten te verminderen en het aantal reisbewegingen te reduceren, zijn er maatregelen genomen voor sport. Binnen de huidige maatregelen zijn groepslessen weer toegestaan. Er mogen meerdere groepjes van 4 personen naast elkaar sporten, zolang er minimaal 1,5 meter tussen de personen zit en de groepjes onderling niet mengen. In een binnenruimte mogen max. 30 mensen sporten en wordt er altijd 1,5 meter afstand gehouden. Kinderen en jongeren t/m 17 jaar hoeven tijdens het sporten onderling geen 1,5 meter afstand te houden. Er geldt nog steeds dat er tijdens het sporten geen publiek is toegestaan en er geen wedstrijden worden gepeeld. Ook zijn de sportkantines, kleedkamers en douches dicht. Nazorg en herdenken We zijn met een tweetal inwoners in gesprek over de opzet en een offerte voor een herdenkingsbijeenkomst op een daarvoor geschikt moment. VNG Ledennieuwsbrief coronacrisis nr 19 In de 19e ledenbrief informeert de VNG over de actuele ontwikkelingen rond de coronacrisis: het overzicht van coronacompensatie per gemeente, de problematiek bij combinatie NOW en huurkortingen, heroriëntatie van ondernemers binnen de Tozo-regeling, venstertijden voor bevoorrading supermarkten en openstelling zelfbedieningsgroothandels en lancering van de webpagina met informatie over de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19.

Scenarioplanning Scenarioplanning is een instrument om orde te scheppen in de chaos in onzekere tijden en om een denkkader te bieden om vooruit te kijken door de crisis heen. Door de huidige coronacrisis worden we overspoeld door de actualiteit en een overvloed aan publicaties over effecten. We willen als gemeente beredeneerde keuzes maken voor de toekomst, waarin we rekening houden met de risico’s en prioriteiten stellen die ons helpen om sterker uit de crisis te komen. Op 18 november jl heeft het GBT ingestemd met het verder uitwerken van drie scenario’s voor de gemeente Nunspeet op het gebied van de bedrijfsvoering om een denkkader aan te bieden om tot eigen keuzes en een eigen invulling te komen in deze tijd van onzekerheid. De komende weken wordt het proces hiervoor verder in kaart gebracht.

Tot zover weer voor dit moment.

Ik blijf u (in elk geval maandelijks) op de hoogte houden van de ontwikkelingen.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van burgemeester en wethouders,

De burgemeester van Nunspeet, B. van de Weerd