AP 5a Berenschot Onderzoek publieke waarden Nunspeet
Tekst van het document
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
21/47
Op het gebied van klimaat en energie lijkt de gemeente achter te lopen op een van de hoofdambities uit het raadsakkoord om de afgesproken duurzaamheidsambities in 2050 te behalen en de gemaakte afspraken in de Regionale Energiestrategie (RES 2.0) van de regio Noord-Veluwe. Beelden Uit de gesprekken blijkt dat inwoners graag in Nunspeet wonen vanwege de natuur. Tegelijkertijd stoeit de gemeente met de duurzaamheidswensen en -ambities. Uit de gesprekken blijkt dat Nunspeet achterblijft in het behalen van haar RES-doelstellingen. Natura 2000-regelgeving belemmert grootschalige plannen en er is binnen de gemeente geen of beperkte mogelijkheid voor windmolens of zonneparken. Innovatieve oplossingen, zoals vergistingssystemen, lijken onvoldoende draagvlak te hebben. Er wordt volgens gesprekspartners gekeken naar verduurzaming in woningbouw en energiebesparing, maar de gemeente geeft aan vooral te "hopen op nieuwe ontwikkelingen" vanwege de beperkte haalbaarheid van bestaande alternatieven.
2.2
Organisatie
Wat vraagt dit van de organisatie van de gemeente, specifiek qua strategische vermogen, integraal werken, uitvoeringskracht, professionaliteit en ambtelijk-bestuurlijk samenwerken?
2.2.1
Ambtelijke organisatie
De gemeentelijke organisatie van Nunspeet is in de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid: van 194 medewerkers (170,7 fte) in 2016 naar 215 medewerkers (188,6 fte) in 2020, en 270 medewerkers (230 fte) in 2024. Uit de landelijke benchmark blijkt dat de trend van groeiende gemeentelijke organisaties ook in de gemiddelde Nederlandse gemeente is terug te zien, maar deze trend gaat niet zo snel als in Nunspeet. Tussen 2016 en 2024 groeide het aantal inwoners in de gemeente met ongeveer 7%, waar het aantal ambtenaren (in fte) groeide met afgerond 26%. Per 1.000 inwoners steeg het aantal ambtenaren dus van 6,36 fte naar 8,0 fte. Kortom: de ambtelijke formatie is bijna vier keer zo hard gegroeid als de bevolking in Nunspeet. Desalniettemin bleef het aantal medewerkers per 1.000 inwoners in het Nunspeetse ambtelijke apparaat (9,1; 8,0 fte) in 2024 nog ruim onder het landelijk gemiddelde (10,66; 9,6 fte). Daarbij geldt wel dat deze cijfers geen rekening houden met eventuele inhuur en daardoor lastiger te vergelijken zijn. De gemiddelde diensttijd van de Nunspeetse gemeenteambtenaren is van 14 jaar in 2020 gedaald naar 10,6 jaar in 2024, maar ligt nog steeds boven het landelijk gemiddelde van 8,7 jaar. Ook de gemiddelde leeftijd in de gemeentelijke organisatie van Nunspeet is iets afgenomen, van 48 jaar in 2020 naar 47,2 jaar in 2024.
Deze cijfers kunnen mogelijk worden verklaard doordat een aantal oudere werknemers met een lange diensttijd uit dienst zijn getreden, bijvoorbeeld om met pensioen te gaan. De uitstroom (5,4% om 9,3%) en het verzuim (4,6% om 6,5%) liggen in Nunspeet ruim onder het landelijk gemiddelde. De man-vrouwverhouding is in Nunspeet in de afgelopen jaren ontwikkeld naar 50-50, waar op landelijk niveau het aandeel vrouwelijke medewerkers (in personen) momenteel 56% is. Dit duidt er, in combinatie met de afnemende gemiddelde leeftijd, op dat er in de afgelopen jaren relatief veel jonge vrouwen zijn aangenomen. De grootste leeftijdsklasse in de vrouwelijke bezetting is 35-44 jaar, die in totaal 28,4% van de vrouwelijke bezetting bedraagt. Dit ligt 5,4% hoger dan het landelijk gemiddelde in 2024. De grootste leeftijdsklasse bij mannelijke medewerkers is 55-64 jaar (38,6%). Collega’s geven in het medewerkersonderzoek 2023 aan zich thuis te voelen bij de gemeente. Zij geven aan een wij-gevoel en een grote bereidheid van collega’s om een paar stappen extra te doen te ervaren. Op veel indicatoren scoort de gemeente boven de benchmark, voornamelijk op
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
22/47
samenwerking, autonomie en ontwikkeling. Aandachtspunten zijn er op het gebied van bestuur, informatievoorziening, leiderschap, feedback en versterken van het strategisch denken en handelen. De familiaire sfeer die breed door de organisatie wordt ervaren kan hier een verklaring voor zijn: de sfeer is goed en collega’s gaan fijn en persoonlijk met elkaar om, maar dit heeft als nadeel dat collega’s elkaar weinig feedback geven en de organisatie soms meer behoefte heeft aan zakelijkheid. De belangrijkste veranderingen bij het passeren van 30.000 inwoners Omdat Nunspeet momenteel ongeveer 29.000 inwoners heeft, kan de gemeente binnen enkele jaren de grens van 30.000 passeren. Dit heeft de volgende gevolgen: •
Gemeenteraad. Het aantal raadsleden stijgt van 21 naar 23 bij de eerstvolgende verkiezing. Dit is vastgelegd in artikel 8 van de Gemeentewet.
•
College van burgemeester en wethouders. De mogelijkheid tot het aanstellen van een extra wethouder: van 4 naar maximaal 5 voltijds (of meer bij deeltijd). De totale norm stijgt van 4,4 naar 5,5 fte.
•
Regionale samenwerking. In sommige gemeenschappelijke regelingen, zoals veiligheidsregio’s, stijgt het stemgewicht, van bijvoorbeeld 2 naar 3 stemmen.
•
Gemeentefonds en financiën. De gemeente krijgt geen aparte bonus, maar sommige maatstaven groeien mee met het inwonertal. Een lagere vaste uitkering per inwoners is mogelijk door de spreiding over meer inwoners.
•
Netwerkpositie. De gemeente kan toetreden tot het M50-netwerk van middelgrote gemeenten (30.000–80.000).
De vergoedingen voor raadsleden, wethouders en de burgemeester blijven hetzelfde. De volgende drempel hiervoor is bij het passeren van het inwonersaantal van 40.000. Ook zijn er geen automatische nieuwe rijkstaken. Toch kan de stempel van een grotere gemeente gevolgen hebben voor formele verplichtingen (zoals regionale participatie en extra rapportage), wat mogelijk meer ambtenaren vraagt om aan zulke extra eisen te voldoen. Missie en visie In 2021 heeft de gemeente Nunspeet een missie- en visiedocument opgesteld. Dit document blijft in ontwikkeling en moet worden gezien als leidraad in het werken aan de missie/visie en het bereiken van de doelen van de gemeente. De missie van de gemeente bestaat uit drie kernpunten: •
We staan - met het bestuur en onze inwoners en bedrijven – voor een mooi en sociaal Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten, waar het fijn wonen, werken en recreëren is.
•
Waar iedereen telt en waar we samen verantwoordelijk zijn.
•
We zijn een betrouwbare en proactieve partner in het ondersteunen van initiatieven en zetten ons in voor een optimale en klantgerichte dienstverlening.
De visie van de gemeente luidt: “We doen ons werk voor de Nunspeetse samenleving professioneel, collegiaal en samenwerkend als één geheel. We vertrouwen elkaar, waarderen elkaar, houden rekening met elkaar en zijn open naar elkaar. We investeren in de toekomst van Nunspeet en geven ruimte aan ambities, initiatieven en nieuwe ideeën.”
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
23/47
Inrichting van de gemeentelijke organisatie De gemeentelijke organisatie hanteert een directiemodel als organisatiestructuur. Dit betekent dat de directie eindverantwoordelijk is voor de ambtelijke organisatie. De organisatie is opgedeeld in tien teams, verdeeld over drie domeinen: Ruimte, Sociaal en Bedrijfsvoering & Dienstverlening. Elk team valt onder de leiding van een teammanager. De teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling & Volkshuisvesting, de teammanager Samenleving en de directeur vervullen daarnaast de rol van domeinmanager en dragen zorg voor de inhoudelijke afstemming binnen én tussen de domeinen. De ambtelijke organisatie kent maximaal twee managementlagen: de directie en de teammanagers. De teams opereren als resultaatverantwoordelijke eenheden en zijn gegroepeerd binnen drie domeinen. Deze domeinindeling dient als ordeningsprincipe; er is geen sprake van hiërarchische verhoudingen tussen de domeinen. De inrichting van de gemeentelijke organisatie in 2025 wordt in de volgende organogram weergegeven:
Figuur 1. Organogram Gemeente Nunspeet
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
24/47
Domeinplannen Onderstaand zijn per domein de ambities weergegeven. De thema- en doelstellingtabellen per domein zijn in bijlage 4 weergegeven. Ambitie Ruimte: Het domein Ruimte draagt bij aan een gemeente Nunspeet waarin het nu én in de toekomst goed wonen, werken en recreëren is. Dit doen wij door integraal en ontwikkelingsgericht te werken aan een goed bereikbare, veilige en duurzaam ingerichte (leef)omgeving. Aan deze opgaven werken wij samen met onze inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Ambitie Sociaal: Faciliteren van een kansrijke en samenredzame gemeenschap en het centraal stellen van de inwoners vanuit de menselijke maat. Ambitie Bedrijfsvoering en Dienstverlening: Vanuit het domein Bedrijfsvoering is onze ambitie dat succes begint bij eenvoud en basis op orde. Daarom willen wij als domein Bedrijfsvoering dat onze dienstverlening steeds meer onderdeel is van het primaire proces. Aan deze opgaven werken wij door de drie assen van bedrijfsvoering (systemen, processen en mensen) integraal en gezamenlijk op te pakken en daarmee ondersteunend aan de domeinen Bedrijfsvoering, Ruimte en Sociaal. Human resources Op het gebied van human resources (HR) ziet de gemeente Nunspeet een aantal maatschappelijke opgaven die uitdagingen voor de gemeente met zich meebrengen.
Het gaat daarbij om de veranderende rol van gemeenten als eerste overheid, de krappe arbeidsmarkt, digitalisering, hybride werken en (intergemeentelijke) samenwerking. De genoemde thema’s dagen Nunspeet uit op drie samenhangende vlakken, waarop de drie HR-doelstellingen van de gemeente zijn gebaseerd: 1) Het verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van medewerkers7, 2) Het inrichten van de lerende organisatie8 en 3) Het vinden, binden en boeien van medewerkers9.
2.2.2
Bestuur
De Nunspeetse gemeenteraad wordt gekenmerkt door relatief weinig politieke wisselingen. Sinds 2006 zijn Gemeentebelang en de SGP de twee grootste partijen in de Nunspeetse gemeenteraad, gevolgd door de ChristenUnie. CDA en GroenLinks/PvdA hebben deze raadsperiode beide 1 zetel. De VVD deed wel mee aan de verkiezingen, maar behaalde niet genoeg stemmen voor een zetel. Sinds de opkomstplicht in 1970 is afgeschaft is het opkomstpercentage in Nunspeet nooit lager geweest dan tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen: 69,5%. Desalniettemin was dit nog steeds ruim hoger dan het landelijk gemiddelde opkomstpercentage van 51%. Het Nunspeetse college van Burgemeester en Wethouders bestaat uit burgemeester Céline Blom en van iedere gemeenteraadspartij één wethouder, waarbij het CDA en PvdA/GroenLinks een wethouder delen. De gemeenteraad is aan het begin van de raadsperiode tot het Raadsakkoord 2022-2026 gekomen. Het college van B&W heeft dit akkoord uitgewerkt in het Collegeprogramma 2022-2026.
Hierbij kan worden gedacht aan een duidelijk carrière perspectief voor onze medewerkers, een uitgebreid vitaliteitsaanbod, aandacht voor starters, strategische personeelsplanning en een gekoppeld opleidingsbeleid. 8 Deze stap wil de gemeente maken aan de hand van cultuur-, leiderschaps- en ontwikkelprogramma’s. 9 Dit doet de gemeente door in te zetten op het zijn van een inclusieve organisatie met een divers samengesteld personeelsbestand en focus op ontwikkeling, doorgroei, goed werving- en selectiebeleid, het werkgeversimago en een goed introductieprogramma. 7
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
2.2.3
25/47
Financiën en bedrijfsvoering
Om de financiële positie van gemeenten te kunnen beoordelen wordt in de eerste plaats gebruik gemaakt van een aantal kengetallen (ratio’s). De berekening van deze kengetallen is voor iedere gemeente identiek. Om een indruk te krijgen van de score van Nunspeet op deze kengetallen hebben wij een normering toegevoegd. De financiële kengetallen van de gemeente Nunspeet laten in de periode 2021 tot en met 2023 een sterke en gezonde financiële positie zien. De netto schuldquote bedroeg in deze jaren respectievelijk 11,5%, 14,3% en 11,0%, wat ruim binnen de marges valt. Ook de solvabiliteitsratio bleef op een goed niveau: van 61,4% in 2022 naar 54,6% in 2023, waarmee de gemeente een relatief sterke vermogenspositie toonde. De structurele exploitatieruimte was in deze jaren positief met 14,5% in 2023, wat duidt op een stevig begrotingsoverschot. Vanaf 2024 verslechtert het financiële beeld. De netto schuldquote stijgt fors naar 68,4% en loopt in de jaren daarna op tot 103,4% in 2027. Ook de gecorrigeerde schuldquote (zonder verstrekte leningen) laat een vergelijkbare stijging zien: van 7,5% in 2023 naar 101,9% in 2025. Tegelijkertijd daalt de solvabiliteitsratio verder naar 42,4% in 2025 en blijft in de jaren erna onder de 50%, waarmee Nunspeet structureel in het gebied van verhoogd risico komt.
De structurele exploitatieruimte slaat om naar negatief: van -1,1% in 2024 naar -3,2% in 2027, wat betekent dat de uitgaven de inkomsten gaan overtreffen. Tegenover deze ontwikkelingen staan twee stabiele indicatoren (grondexploitatie en belastingcapaciteit).
Kengetallen
Rekening 2021
Rekening 2022
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Normering10
Netto schuldquote
11.5%
14,3%
11,0%
68,4%
105,8%
107,9%
103,4%
Verhoogd risico
Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte leningen)
11.5%
11,2%
7,5%
64,6%
101,9%
103,8%
99,3%
Verhoogd risico
Solvabiliteitsratiorisico
65.4%
61,4%
54,6%
48,5%
42,4%
44,4%
46,5%
Verhoogd risico
14,5%
-1,1%
-0,1%
-2,7%
-3,2%
Gevarenzone
Structurele exploitatieruimte
7.4%
11,9%
Grondexploitatie
14.5%
10,0%
7,0%
9,2%
9,2%
9,7%
9,7%
Gezonde waarde
Belastingcapaciteit
75.5%
85,1%
71%
84%
84%
84%
84%
Gezonde waarde
Toelichting kengetallen en normering: De netto schuldquote toont de schuldenlast t.o.v. eigen middelen (gecorrigeerd voor doorgeleende gelden). <90% = gezond; 90–130% = verhoogd risico; >130% = gevarenzone. Solvabiliteit geeft de mate weer waarin een gemeente aan haar verplichtingen kan voldoen. >50% = gezond; 20–50% = verhoogd risico; <20% = gevarenzone. Structurele exploitatieruimte toont of structurele baten de lasten dekken (gecorrigeerd voor incidentele posten); moet neutraal of positief zijn. Grondexploitatie is de verhouding tussen de waarde van bouwgrond in exploitatie en de baten. <20% = gezond; 20–35% = verhoogd risico; >35% = gevarenzone. Belastingcapaciteit vergelijkt de woonlasten met het landelijk gemiddelde. <95% = gezond; 95–105% = verhoogd risico; >105% = gevarenzone 10
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
26/47
Weerstandscapaciteit en –ratio De weerstandscapaciteit bestaat uit de beschikbare middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om onverwachte en substantiële niet-begrote kosten op te vangen. In 2023 bedroeg de totale weerstandscapaciteit van de gemeente Nunspeet €30,4 miljoen. Dit is een lichte daling ten opzichte van 2022, toen de capaciteit nog €32,2 miljoen bedroeg. In 2021 bedroeg deze €15,1 miljoen, waarmee duidelijk is dat er in de afgelopen jaren sprake is geweest van een aanzienlijke versterking van het financieel weerstandsvermogen. De weerstandsratio geeft aan in hoeverre een gemeente in staat is om risico’s te dekken met haar beschikbare weerstandscapaciteit. Deze ratio wordt berekend door de weerstandscapaciteit te delen door het totaal van de financiële risico’s. Voor een gezonde financiële positie dient deze ratio minimaal 1 te bedragen. De gemeenteraad van Nunspeet heeft afgesproken dat de ratio idealiter tussen de 1 en 2 ligt. In 2023 kwam de weerstandsratio uit op 5,5. Hoewel dit een daling is ten opzichte van 2022 (7,2) en 2021 (6,8), ligt deze waarde nog altijd ruim boven de gestelde norm. De daling wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename van de risico’s, met name op het gebied van verbonden partijen en de grondexploitatie.
Voor 2024 wordt de weerstandsratio geschat op 7,3, wat wijst op een verwachte verdere verbetering van het weerstandsvermogen. Daarmee kan het totale weerstandsvermogen van de gemeente nog steeds als uitstekend worden aangemerkt.
Specifieke programmaverantwoording De programmaverantwoording onderstreept de maatschappelijke prioriteiten van Nunspeet. Hieronder zijn de specifieke uitgaven per domein uitgelicht. Deze verdeling maakt duidelijk dat de focus van het gemeentelijk beleid en de financiële inzet sterk ligt op zorg, ondersteuning en welzijn. Tegelijkertijd is er ruimte voor investeringen in duurzaamheid, woningbouw en economische versterking, passend bij de groeiambities van Nunspeet. Binnen de uitgaven blijft het sociaal domein veruit de grootste kostenpost: bijna €37 miljoen in 2023. De gemeente Nunspeet zet daarbij sterk in op burgerparticipatie, met initiatieven zoals de Inclusie Agenda, de verdere transformatie van de jeugdhulp, en het stimuleren van zelfredzaamheid. Deze investeringen zijn gericht op het bevorderen van een inclusieve samenleving.
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
27/47
Een blik vooruit Ondanks de gezonde financiële situatie van de gemeente Nunspeet, verwacht de gemeente een aanzienlijk lagere uitkering vanaf 2026 vanwege het 'Ravijnjaar'. Om de verwachte tekorten op te vangen heeft het college een dekkingsvoorstel gedaan aan de raad dat voorziet in zowel structurele als incidentele maatregelen. Zo kan de onroerendezaakbelasting (OZB) in zowel 2026 als 2027 verhoogd worden met 6%, wat jaarlijks circa €390.000 moet opleveren. De toeristenbelasting kan jaarlijks verhoogd worden met €0,10 van 2024 tot en met 2026, gevolgd door een extra verhoging van €0,20 in 2027. Ook de forensenbelasting kan verhoogd worden in 2026 en 2027, wat respectievelijk €118.000 en €119.000 aan extra inkomsten genereert. Daarnaast wordt in 2024 een deel van de incidentele lasten van nieuw beleid gedekt door een onttrekking uit de algemene reserve. Het verwachte overschot in 2025 wordt toegevoegd aan deze reserve, waarvan vervolgens een deel wordt ingezet om het resterende tekort in 2026 te dekken.
2.3
Draagvlak
Hoe werkt de gemeente met de samenleving aan draagvlak voor beleid en initiatieven (bij inwoners, partners en medeoverheden) en welke lessen kunnen hieruit getrokken worden?
2.3.1
Dienstverlening
Om de vier jaar organiseert de gemeente Nunspeet een burgerpeiling, waarin inwoners wordt gevraagd naar de ervaring en waardering voor de dienstverlening van de gemeente. In 2021 werd de directe dienstverlening van de gemeente gewaardeerd met een 7,0. Dit cijfer ligt boven het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van gemeenten met een gelijke omvang. De voorbereidingen voor de burgerpeiling in 2025 zijn in gang. Verder kunnen burgers en ondernemers na een bezoek aan de afdeling Burgerzaken feedback geven op de dienstverlening. In 2024 is de dienstverlening aan de balie gewaardeerd met een 8,6. De telefonische primaire bereikbaarheid van de gemeente Nunspeet en de teams voldoet niet aan de norm, blijkt uit het TELAN-onderzoek 2024. Het telefonisch contact vanuit de gemeente is warm, maar er kan nog meer worden nagevraagd of de beller voldoende is geïnformeerd. Uit het cliëntervaringsonderzoek
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
28/47
Wmo over 2023 blijkt dat de dienstverlening van de gemeente Nunspeet op de meeste indicatoren zeer goed wordt beoordeeld door cliënten. De gemeente Nunspeet ziet ook dat er ruimte voor verbetering is en dat verwachtingen en omstandigheden kunnen veranderen. In de visie op dienstverlening beschrijft de gemeente hoe zij de dienstverlening verder wil verbeteren en waar in de komende jaren de focus op ligt. Het doel van de gemeente is dat inwoners zich door de gemeente gehoord en serieus genomen voelen. Ook wil de gemeente dat inwoners tevreden zijn over de snelheid en kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening. In de periode 2023-2026 zet de gemeente in op (1) de inwoner centraal, (2) continu verbeteren op basis van feedback en (3) een persoonlijke en professionele houding. Bij de inwoner centraal wordt ingezet op omnichannelmanagement. Hierbij richt de gemeente zich niet langer op het managen van elk communicatiekanaal afzonderlijk, maar verschuift het accent naar het samenspel van alle kanalen, zoals de website, chat, telefonie, post en face-to-face. Bij continu verbeteren op basis van feedback zet de gemeente vier stappen in: het verzamelen van feedback (zoals in de burgerpeiling of aan de balie), het benoemen en implementeren van verbeteracties, het toetsen van de resultaten en het bijsturen of borgen om de kwaliteit op peil te houden.
2.3.2
Participatie
De gemeente Nunspeet heeft in het beleidskader bewonersparticipatie vijf participatiedoelen beschreven: (1) zorgvuldige en transparante besluitvorming, (2) goede samenwerking en samenspraak, (3) ophalen van kennis en expertise, (4) vergroten van maatschappelijke betrokkenheid en stimuleren van eigenaarschap, en (5) vergroten van draagvlak door meer acceptatie en steun te krijgen. In het beleidskader staat een uniforme stapsgewijze aanpak voor het vormgeven van participatieprocessen beschreven. Het bepalen van de mate van invloed van betrokkenen in een participatietraject gebeurt aan de hand van de participatieladder. De visie op participatie van de gemeente Nunspeet bestaat uit 8 kernpunten: 1. Onze inwoners staan centraal 2. Streven naar een diverse groep stakeholders 3. De dialoog vormt de basis van elk proces 4. Kwaliteit gaat altijd boven kwantiteit 5. Eerst de participatie-aanpak, daarna het gesprek 6. We bouwen aan vertrouwen 7. Verwachtingen communiceren we vooraf 8. Adequate en welwillende manier van reageren Veder werkt de gemeente aan het realiseren van een burgerpanel. Er wordt een participatieplatform aangeschaft wat naar verwachting in de 2e helft van 2025 geïmplementeerd wordt. Dat systeem kan benut worden voor projecten en eventueel ook voor het onderdeel gemeentelijke dienstverlening.
2.3.3
Regionale samenwerking
In de jaarstukken 2024 van de gemeente Nunspeet zijn de verbonden partijen opgenomen. Verbonden partijen zijn ‘een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft’. Bij de gemeente Nunspeet is sprake van de volgende verbonden partijen:
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
29/47
Directe deelnemingen in vennootschappen: •
Bank Nederlandse Gemeenten NV;
•
NV Alliander;
•
Vitens NV;
•
NV Afvalsturing Friesland.
Overige deelnemingen: •
Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe;
•
Omgevingsdienst Veluwe;
•
Leisurelands;
•
Coöperatie Gastvrije randmeren;
•
Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland;
•
NV Inclusief Groep;
•
Stichting Primair Openbaar Onderwijs Noord-Veluwe;
•
Gemeentelijke of gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD) Noord- en Oost Gelderland;
•
Sportbedrijf Nunspeet.
De raadswerkgroep samenwerkingsverbanden van de gemeente Nunspeet heeft zich gebogen over wanneer en op welke manier de gemeenteraad vanaf juni 2023 gebruik heeft gemaakt van zijn sturingsinstrumenten. De raadswerkgroep heeft daarbij de volgende samenwerkingsverbanden onderzocht: Samenwerkingsverbanden Gemeente Nunspeet •
Kop van de Veluwe
•
Regio Zwolle
•
Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland
•
GGD Noord- en Oost-Gelderland
•
Omgevingsdienst Noord-Veluwe
•
RES Nood-Veluwe
•
Inclusief Groep
•
GEUS
Het overzicht laat zien dat de raad zich vrij intensief heeft beziggehouden met besluitvorming over de Kop van de Veluwe, de VNOG en de GGD door middel van zienswijzen. Voor de regio Zwolle concludeert de werkgroep dat het college de raad periodiek op de hoogte houdt van de ontwikkelingen en dat er zowel bestuurlijk als ambtelijk aandacht wordt gevraagd voor concrete opbrengsten/indicatoren. Het college brengt de raad rond de Inclusief Groep en de Omgevingsdienst goed in positie Met betrekking tot GEUS en RES concludeert de werkgroep dat vanuit het college geen informatie is gegeven. De raadswerkgroep heeft het college daarom geadviseerd om nog eens goed te kijken naar de informatievoorziening met betrekking tot GEUS en RES.
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
30/47
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
31/47
Bijlage 1. Casusverdieping Inleiding en aanpak We zijn als onderdeel van dit traject dieper in twee casussen gedoken, met als doel te leren van wat goed en minder goed ging in de samenwerking met inwoners en binnen de gemeentelijke organisatie. Hiervoor zijn twee casussen geselecteerd die zowel resultaten opleveren als leerzaam zijn, domeinoverstijgend zijn en waarin samenwerking binnen en buiten de gemeente centraal staat: 1. Casus 1 - Het verkeersplan van het Integraal Kindcentrum (IKC) – Naar aanleiding van zorgen van omwonenden over de verkeersveiligheid rond het IKC is, in samenwerking met een adviesbureau, een verkeersplan opgesteld. In deze casus speelt de samenwerking tussen de gemeente Nunspeet en de samenleving een belangrijke rol, met name op het gebied van participatie. 2. Casus 2 - De interne processen binnen de gemeente rondom het IKC – Dit traject biedt ook inzichten in de interne processen van de gemeente, zoals projectmatig werken en portfoliomanagement. Voor het casusonderzoek is een analysekader opgesteld. De volgende activiteiten zijn uitgevoerd: •
Documentstudie van beleidsstukken, politieke documenten, verslagen, communicatieuitingen, onderzoeken, openbare bronnen en overige relevante documenten.
•
Verdiepende gesprekken met betrokkenen: bestuurlijk (wethouders en een raadslid), ambtelijk (projectleider, domeinmanager, participatieadviseurs) en extern (externe projectleider en schoolbestuurder).
Bevindingen uit de casusverdieping Op basis van de verdieping van de casus (documenten en gesprekken) hebben wij de volgende bevindingen geformuleerd: Onderdeel
Bevindingen
Publieke waarde
• • • • • •
Koers en invulling IKC verschoof met de tijd, onder andere qua betrekken bijzondere doelgroepen Complexe waardenafweging: kwaliteit onderwijs, bereikbaarheid, veiligheid, grondgebruik, participatie Onbedoelde outen in traject overheersen discussie over publieke waarde(n) Veel ging goed in dit traject! Verkeersplan kende grote aandacht voor participatie Verschillende beelden op participatie bij betrokkenen: van dat het lastig was tot dat het grote meerwaarde heeft
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
Onderdeel
Bevindingen
Organisatie
• • • • •
Draagvlak
• • •
•
32/47
Breed behoefte aan projectmatig werken en heldere projectstructuur – maar in de praktijk onduidelijke werk toe-/verdeling Ambtelijk-bestuurlijke samenwerking vroeg aandacht, bestuurlijke wisseling maak dat ook lastig. Verschillende visies op wat werkt. Bestuurlijke kaders vooraf onvoldoende, waardoor achteraf zaken gerepareerd moesten worden. Brede behoefte aan portfolio-management en samenhangende sturing Gesprekspartners zijn positief over organisatie en inhoud bewonersavonden. Veel aandacht voor extern draagvlak, wel zijn er wat fouten gemaakt in de uitvoering, vraagt meer nauwkeurigheid bij gevoelige processen. Er is begrip voor de complexiteit van interne processen bij bestuurders en ambtenaren, maar ook behoefte om hier stappen in te zetten. De participatieaanpak wordt door zowel interne als externe betrokkenen als goed ervaren. Inwonersbijeenkomsten zijn goed bezocht en reacties van inwoners waren overwegend positief (o.a. over inhoudelijke duiding met kaarten/panelen en de terugkoppeling). Toch zijn er ook bezwaren over de keuzes en het proces, dit lijkt wel een relatieve minderheid.
Lessen uit de casusverdieping Op basis van de casusverdieping zien we de volgende lessen: 1. Vooraf ambtelijk en bestuurlijk scherper afkaderen - Bij de start van grotere en integrale processen helpt het om (aan de voorkant) langer stil te staan bij: doel, resultaat, bestuurlijke kaders en werkwijze (o.a. projectmatig werken). 2. Bewust kiezen wie er van is en de verantwoordelijkheden – Vooral bij projecten die meerdere portefeuilles en domeinen raakt, vraagt dit een betere afweging. En duidelijkheid hoe op de samenhang bestuurlijk en ambtelijk te sturen. Verder meer stilstaan bij de benodigde competenties en capaciteit om opdrachten te laten slagen. Als de praktijk afwijkt van hoe het aan de voorkant is bedacht, vraagt dit bewust bijsturen/ingrijpen. 3. Lerende organisatie in de praktijk. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is vanuit verschillende hoeken behoefte aan meer leren, evalueren en spreken over afspraken en wederzijdse verwachtingen. Dit valt in de drukke praktijk vaak van tafel. 4. Niet alles kan. De organisatie kraakt binnen de context van groeiende opgaven. Hierop krijgt men steeds meer grip, maar dit kan ook beter. Dit vraagt om gestructureerder overzicht van wat er loopt. En als er dingen bijkomen een explicietere uitwerking van wat dit betekent, en een afweging van wat dan minder kan (middels portfoliomanagement). 5. Participeren.
Het blijft een uitdaging om projecten te runnen waarin participatie een hoofdrol speelt: hoe doe je dit goed wanneer er verschillende belangen spelen. Dit is vooral een aandachtspunt bij integrale projecten en vraagt blijvende doorontwikkeling.
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
33/47
Bijlage 2. Cijfers opgaven Tabel 1. Bevolkingsgroei
Bevolkingsgroei 2020
2023
Nunspeet
0,61
1,19
De Veluwe
0,79
0,94
Gelderland
0,51
0,72
Nederland
0,39
0,74
*in % Tabel 2. Bevolkingsontwikkeling Bevolkingsontwikkeling – levendgeborenen*
Inwoners begin periode**
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
12,5
11
27.851
28.731
De Veluwe
10,5
9,7
695.500
715.792
Gelderland
9,5
9,1
2.085.952
2.133.708
Nederland
9,7
9,2
17.407.585
17.811.291
*[per 1.000 inwoners] **Aantal Tabel 3. Bevolkingsdichtheid
Bevolkingsdichtheid* 2020
2023
Nunspeet
216
223
De Veluwe
380
392
Gelderland
420
430
Nederland
517
529
* (inwoners/km2) Tabel 4. Groene – en grijze druk
Groene druk*
Grijze druk**
2020
2021
2020
2021
Nunspeet
29,80
29,90
33,40
34,10
De Veluwe
26,90
26,90
31,70
32,20
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
Groene druk*
Grijze druk**
Gelderland
24,40
24,30
31,90
32,60
Nederland
24,92
24,79
34,61
35,24
* [% -14 t.o.v. 15-64] ** [%65+ t.o.v. 15-64 jaar] Tabel 5. Leefomgevingskenmerken
Huishoudensgrootte
Omgevingsadressendichtheid*
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
2,5
2,5
790
816
De Veluwe
2,3
2,3
-
1063,5
Gelderland
2,2
2,2
-
997,2
Nederland
2,1
2,1
-
1207,14
* (adressen/km2) Tabel 6. Geografishe kenmerken
Blootstelling NO2*
Blootstelling NO2+PM10**
2020
2021
2020
2021
Nunspeet
9,7
8,8
24,3
23,3
De Veluwe
12,3
11,7
28,2
27,8
Gelderland
13,2
12,9
29,1
29,2
Nederland
14,3
14,2
30,2
30,6
* (μg/m³) ** (μg/m³) Tabel 7. Verdeling van banen naar geslacht
Banen Mannen*
Banen Vrouwen**
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
57
55
43
45
De Veluwe
56
56
44
44
Gelderland
55
55
45
45
Nederland
55
55
45
45
*[%] - Aandeel banen uitgevoerd door mannen t.o.v. totaal aantal banen ** [%] -Aandeel banen uitgevoerd door vrouwen t.o.v. totaal aantal banen Tabel 8. Verdeling van banen naar sector
34/47
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
35/47
Recreatie en toerisme*
Zakelijke dienst-verlening****
Overige dienst-verlening***
Collectieve dienst-verlening**
Landbouw*
Industrie*
Handel* 2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
24,3
23,5
23,2
21,2
2,3
2,1
21,9
24,4
1,9
1,9
26,4
27
8,3
8,6
De Veluwe
17,7
17,4
19
18,5
2
1,90
31,7
32,8
2,2
2,1
27,4
27,3
6,1
6,3
Gelderland
17,5
17,1
18,2
17,9
2,5
2,3
32,6
33,4
2,1
2
27,2
27,3
6,2
6,3
Nederland
17,4
17
16
15,9
2,5
2,3
30,3
30,8
2,2
2,2
31,6
31,7
6,8
6,6
*[%] ** [%] - onderwijs, gezondheidszorg en openbaar bestuur *** [%] - levensbeschouwelijke en politieke organisaties, wellness en de uitvaartbranche **** [%] - Banen in vervoer en opslag, horeca en financiële instellingen Tabel 9. Woningvoorraad en eigendomstype Voorraad eengezinswoningen*
Voorraad meergezinswoningen*
Koop-woningen*
Huur-woningen* 2020
2022
2020
2022
2020
2022
2020
2022
Nunspeet
34
34
65
65
17
17,7
83
82,3
De Veluwe
37
37
63
63
25,9
26,4
74,1
73,6
Gelder-land
39
39
61
61
25,8
26,2
74,2
73,8
Neder-land
42
43
57
57
35,9
36,2
64,1
63,8
*[%] Tabel 10. Woningwaarden
WOZ-waarde particuliere huurwoning**
WOZ-waarde koopwoning**
2020
2022
2020
2022
Nunspeet
252600
304900
373400
460200
De Veluwe
240500
296300
366100
473300
Gelderland
231200
291300
335700
435100
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
Nederland
259300
321500
345600
36/47
439300
**[€] Tabel 11. Woningwaarden WOZ-waarde – Woningen totaal* 2020
2021
2022
2023
2024
Nunspeet
300
320
353
397
425
Zwolle
252
272
298
344
355
Apeldoorn
263
278
306
376
382
Harderwijk
272
291
319
381
391
* eenheid x €1.000 Tabel 12. Ontwikkeling woningvoorraad Voorraad per 1 januari*
Nieuw gebouwde woningen**
2020
2023
2020
Nunspeet
10957
11458
23,4
De Veluwe
293144
304949
14,1
Gelderland
912371
940862
10,3
Nederland
7891786
8125229
8,9
2023
*Aantal **Per 1.000 woningen Tabel 13. Bereikbaarheid van voorzieningen Overige dagelijkse levensmiddelen*
Ziekenhuis*
Basisonderwijs*
Buitenschoolse opvang*
Kinderdagverblijf*
Huisartsenpraktijk*
Afstand tot school voortgezet onderwijs* 2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
2,5
2,5
1,3
1,3
0,9
0,9
1
1
0,8
0,8
13,4
13,5
1
0,8
De Veluwe
3,12
3,19
1,21
1,27
0,79
0,81
0,85
0,88
0,76
0,78
6,14
6,32
0,92
0,95
Gelder-land
3,25
3,30
1,22
1,27
0,78
0,81
0,90
0,90
0,78
0,80
6,13
6,16
0,95
1,00
Neder-land
3,20
3,30
1,18
1,23
0,75
0,79
0,85
0,86
0,77
0,82
6,57
6,65
0,91
0,95
*[Afstand in km] Tabel 14. Bedrijfsvestigingen per sector
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
37/47
Overige dienstverlening*
Recreatie en toerisme*
Zakelijke dienstverlening*
Collectieve dienstverlening*
Landbouw*
Industrie*
Handel* 2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
202 0
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
18,2
16,9
21,3
22,4
6,2
5,1
15,1
16,9
33, 7
33,6
5,4
5,1
1,3
1,5
De Veluwe
16,6
15,7
17,0
17,4
5,2
4,4
20,7
22,1
34, 6
34,8
5,9
5,5
1,3
1,3
Gelderland
15,7
15,2
15,2
15,6
5,2
4,4
23,4
24,9
34, 5
34,3
6,0
5,6
1,5
1,5
Nederland
15,4
14,7
14,6
15,2
4,2
3,7
22,0
23,2
38, 2
38,0
5,6
5,3
1,8
1,8
*[%]
Regionale monitor Brede welvaart Tabel 15. Arbeid en vrije tijd Bevolking met een startkwalificatie*
Werkloosheid**
Nettoarbeidsparticipatie***
Tevredenheid met vrije tijd****
Afstand tot ov [km]
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
66,6
68,2
3,7
2,7
72,9
75
79,2
75,2
0,5
0,5
De Veluwe
71,1
72,4
4,3
3
71,1
75
78,3
72,5
0,5
0,5
Gelderland
71,8
73,4
4,5
3,2
70,2
73,7
77,6
74,3
0,5
0,5
Nederland
-
-
4,9
3,6
69,6
73,1
76,4
73,7
0,4
0,4
*[% bevolking van 15-74 jaar heeft een mbo, havo, vwo, hbo, of wo-diploma] ** (% van de beroepsbevolking) *** (% van de bevolking van 15 t/m 74 jaar) **** (% van de bevolking van 18+ is (zeer) tevreden) Tabel 16. Gezondheid Ervaren gezondheid*
Overgewicht bij volwassen**
Levensverwachting bevolking
Personen met één of meer langdurige ziekten/aandoeningen ***
2020
2022
2020
2022
2020
2022
2020
2022
Nunspeet
81,4
74,4
53,1
51,2
-
81,5
32
32,1
De Veluwe
81,3
72,7
50,4
51
-
-
33,4
32,2
Gelderland
79,4
71,6
50,5
50,8
-
-
33,3
33,2
Nederland
79,1
70
49,4
50,3
-
81,6
32,2
33
*[% marge van de bevolking van 18+ vindt de eigen gezondheid (zeer) goed]
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
38/47
** (% van de bevolking van 18+ heeft overgewicht) ***[%] Tabel 17. Materiële welvaart Geregistreerde problematische schulden*
Mediaan besteedbaar inkomen**
BBP***
2021
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
5,1
5,8
34600
34700
-
-
De Veluwe
5,8
6,7
34700
34900
44100
47500
Gelderland
6,6
7,4
33900
34100
41100
44700
Nederland
7,7
8,8
33700
34000
48100
52400
* [% van de huishoudens heeft geregistreerde problematische schulden op 1 januari] ** [euro per huishouden gecorrigeerd voor inflatie] *** [euro per inwoner] Tabel 18. Milieu Emissies van fijnstof naar lucht* 2020
2022
Nunspeet
300
300
De Veluwe
300
400
Gelderland
400
400
Nederland
500
500
* [kg PM2,5 per km2] Tabel 19. Samenleving Vrijwilligerswerk*
Contact met familie, vrienden of buren**
Tevredenheid met sociaal leven***
2020
2023
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
51,4
56,9
71,7
71,3
84,6
82,7
De Veluwe
47,4
53
71,5
70,9
83,1
79,4
Gelderland
46,7
51,6
71,3
70,8
82
80
Nederland
43,8
48,7
71,2
71,3
80,1
80
*(% van de bevolking van 15+ dat georganiseerd vrijwilligerswerk verricht) ** [% van de bevolking van 15+ had gemiddeld minstens 1 keer per week contact] *** (% van de bevolking van 18+ is (zeer) tevreden) Tabel 20. Subjectief welzijn
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
Tevredenheid met het leven*
2020
2023
Nunspeet
87,6
86,9
De Veluwe
86,2
83,6
Gelderland
85,6
83,8
Nederland
84,8
84,2
* (% van de Nederlanders geeft het leven een 7 of hoger) Tabel 21. Veiligheid Geregistreerde misdrijven* 2020
2023
Nunspeet
29
26
De Veluwe
-
-
Gelderland
40
37
Nederland
47
45
* [geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners] Tabel 22. Wonen Afstand tot café e.d.*
Afstand tot basisschool*
2020
2023
2020
2023
Nunspeet
1,5
1,6
0,8
0,8
De Veluwe
1,4
1,6
0,7
0,8
Gelderland
1,5
1,6
0,8
0,8
Nederland
1,3
1,4
0,7
0,8
* [km]
39/47
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
40/47
Bijlage 3. Cijfers organisatie Tabel 23. Personeelskenmerken Overzicht kerngetallen in vergelijking met gemeenten van soortgelijke omvang Diensttijd
Leeftijd
Man-vrouw
Uitstroom
Verzuim
Nunspeet factsheet (A&O 2024 personeelsmonitor)
10,6
47,2 jaar
50-50
6,6%
4,6%
2023
11,1
47,3
50-50
5,4% per jaar
4,6%
2020
14
48
56-44
9,3% per jaar
5,79%
2016
-
47,6
59-41
9% per jaar
4,2%
Benchmark (Personeelsmonitor HR A&O fonds: 2023)
10,4
46,8
53-47
9,3% per jaar
6,5%
Tabel 24. Ontwikkeling vaste bezetting medewerkers en fte Aantal 2016
Aantal 2020
Aantal 2023
FTE 2016
FTE 2020
FTE 2023
TOTAAL
194 mdw
215 mdw
260 mdw
170,7 fte
188,6 fte
220 fte
Groeipercentage Nunspeet
0,52% per jaar
10,82% -0,92 per jaar
34,02% 8,33% per jaar
-0,12% per jaar
10,49% -0,42% per jaar
28,88% 4,76% per jaar
Groeipercentage gemeenten (A&O gemeenten 2023 personeelsmonitor)
0,8% in 1 jaar
8,8% 1,51% in 1 jaar
20,5% 5,64% in 1 jaar
0,62% in 1 jaar
10,12% 1,63% in 1 jaar
23,85% 5,83% in 1 jaar*
Benchmark (A&O gemeenten 2023 personeelsmonitor)
157.210 mdw
171.050 mdw
10,66 mdw per 1000 inwoners 189.500 mdw
137.870 fte
151.890 fte
9,6 fte per 1000 inwoners 170.750 fte
Nunspeet factsheet (A&O 2024 personeelsmonitor)
9,1 mdw per 1000 inwoners
8,0 fte per 1000 inwoners
*80% verwacht verdere groei in 2024 Tabel 25. Samenstelling van vrouwelijke werknemers naar leeftijd Vrouwelijke bezetting in personen naar leeftijdsklasse 25-34 jaar
35-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
Nunspeet factsheet (A&O 2024 personeelsmonitor)
19,4%
28,4%
27,6%
20,9%
Benchmark (Personeelsmonitor HR A&O fonds: 2024)
18,6%
22,6%
27,3%
26,6%
Tabel 26. Samenstelling van mannelijke werknemers naar leeftijd Mannelijke bezetting in personen naar leeftijdsklasse 25-34 jaar
35-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
Nunspeet factsheet (A&O 2024 personeelsmonitor)
12,9%
19,7%
22%
38,6%
Benchmark (Personeelsmonitor HR A&O fonds: 2024)
15,5%
20,2%
24,9%
32,1%
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
41/47
Bijlage 4. Financiën Tabel 26. Financiële kerncijfers Inkomsten, uitgaven, saldo* 2020
2021
2022
2023
Inkomsten
21
-88.257
-99.053
-107.246
Uitgaven
7.222
81.609
85.555
95.979
Saldo
7.243
-6.648
-13.498
-11.268
* Bedragen x €1.000 Tabel 27. Begroting en realisatie Financiële structuur* Begroting 2020
Rekening 2020
Begroting 2021
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Baten
62.543
73.159
65.224
79.428
66.488
88.765
75.927
95.617
Lasten
64.228
67.837
67.750
72.059
67.593
78.172
76.811
84.257
Saldo baten minus lasten
-1.685
5.322
-2.526
7.369
-1.105
10.593
-884
11.360
Dotaties respectievelijk onttrekkingen reserves
347
1921
-299
-721
1.105
2.905
884
-92
Batig saldo jaarrekening/saldo begroting
-1.338
7.243
-2.755
6.648
0
13.498
0
11.268
* Bedragen x €1.000 Tabel 28. Balansoverzicht per jaar Balans* Rekening 2020
Rekening 2021
Rekening 2022
Rekening 2023
Materiële vaste activa
49.534
62.264
84.244
87.005
Financïele vaste activa
3.724
4.814
4.954
5.863
Vlottende activa
33.291
27.096
28.320
60.186
Eigen vermogen
46.963
54.927
58.663
72.253
Saldo jaarrekening
7.243
6.648
13.498
11.268
Voorzieningen
7.721
7.918
7.717
7.743
Langlopende schulden
9.158
7.627
21.096
44.266
Vlottende passiva
15.464
17.153
16.544
17.524
Activa
Passiva
* Bedragen x €1.000 Tabel 29. Programmakosten per jaar
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
42/47
Lasten programmaverantwoording* Rekening 2020
Rekening 2021
Rekening 2022
Rekening 2023
Sociaal domein
29.808
31.756
34.321
36.912
Onderwijs
2.865
2.827
3.020
3.613
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
2.490
3.638
4.455
3.405
Volksgezondheid en milieu
6.682
7.143
7.045
7.844
Verkeer, vervoer en waterstaat
4.893
4.149
4.025
5.083
Veiligheid
2.337
2.259
2.403
2.629
Sport, cultuur en recreatie
5.019
5.937
6.717
7.129
Economische zaken
943
956
2.433
1.192
Bestuur en ondersteuning
3.266
3.302
4.136
4.126
Rekening 2020
Rekening 2021
Rekening 2022
Rekening 2023
Sociaal domein
7,692
7,573
12,647
15,881
Onderwijs
300
472
670
1.014
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
5,415
5,126
3,021
3,405
Volksgezondheid en milieu
5,551
5,509
5.266
5,821
Verkeer, vervoer en waterstaat
234
1,364
174
178
Veiligheid
7
71
115
14
Sport, cultuur en recreatie
974
1,238
2,370
1,673
Economische zaken
2,715
3,915
1,542
402
Bestuur en ondersteuning
1,398
2,266
1,042
1,236
* bedragen x €1.000 Tabel 30. Programmaopbrengsten per jaar Baten programmaverantwoording*
* bedragen x €1.000 Tabel 31. Overzicht financiële kerncijfers programmabegroting Kerngetallen Programmabegroting 2024-2027 Jaarrekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Netto schuldquote
15,9%
68,4%
105,8%
107,9%
103,4%
Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte leningen)
15,9%
64,6%
101,9%
103,8%
99,3%
Solvabiliteitsratio risico
61,4%
48,5%
42,4%
44,4%
46,5%
Structurele exploitatieruimte
14,5%
-1,1%
-0,1%
-2,7%
-3,2%
Grondexploitatie
7,0%
9,2%
9,2%
9,7%
9,7%
Belastingcapaciteit
85%
84%
84%
84%
84%
Tabel 32. Financiële dekkingsvoorstellen 2024–2027 Dekkingsvoorstellen* 2024
2025
2026
2027
Ozb 1% cumulatief, koersplan onderwijshuisvesting
-63
-125
-188
-250
Rioolheffing verhogen ivm nieuw beleid
-122
-154
-160
-159
Afvalstoffenheffing verhoging ivm nw beleid
-2
-3
-3
-3
Begraafrechten verhogen ivm nw beleid
-10
-11
-11
-17
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
43/47
Dekkingsvoorstellen* Algemene Reserve labeling De Wiltsangh; voor aanvullende bijdrage Sportbedrijf
-95
-97
Reserve Grote Projecten voor lasten Poort van de Veluwe
-17
-22
-22
-22
Areaaluitbreiding taakvelden 5.1, 5.4 en 7.7, OZB opbrengststijging (als gevolg van volumestijging WOZ)
-124
-124
-124
-124
Overige OZB opbrengststijging agv volumestijging WOZ
-76
-76
-76
-76
Volumegroei opbrengst toeristenbelasting
-30
-30
-30
-30
Onderuitputting kapitaallasten
-50
-100
-150
-200
-390
-390
Ozb verhoging 2026 6% opbrengststijging (1% is € 65.000) Ozb verhoging 2027 6% opbrengststijging Verhoging toeristenbelasting 2024 - 2026 met € 0,10 per jaar
-390 -84
-169
-253
Verhoging toeristenbelasting 2027 met € 0,20
-169
Verhoging forensenbelasting 2026
-118
Verhoging forensenbelasting 2027 Onttrekking uit Algemene Reserve
-253
-118 -119
-100
-462
Toevoeging Algemene Reserve 851 Totaal dekkingsvoorstellen
* bedragen x €1.000
773
60
1.987
2.320
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
44/47
Bijlage 5. Thema’s en doelstellingen per domein Ruimte Thema
Doelstelling
A. Wonen & Werken
1. Voldoende en beter betaalbare woningen voor onze huidige en toekomstige inwoners 2. Voldoende ruimte voor groei van bedrijventerreinen 3. Beter organiseren en faciliteren van wonen met zorg
B. Buitengebied in balans
1. Het vergroten van de toekomstbestendigheid van de agrarische sector in Nunspeet 2. Het gevarieerde landschap (bos, heide en open gebied) in Nunspeet gerichter behouden en versterken 3. Het gerichter beschermen en ontwikkelen van de Veluwe en Randmeren als natuurgebied 4. De kwaliteit van het bestaande recreatieve aanbod versterken en daarbij het evenwicht te bewaren tussen toerisme en leefbaarheid van de inwoners 5. De zichtbaarheid en robuustheid van monumentaal erfgoed, historische verbindingen, landschappelijke kwaliteiten en cultureel erfgoed vergroten
C. Duurzaamheid
1. In de gemeente Nunspeet participeren we in de energietransitie en zijn we beter voorbereid op de energiesystemen van de toekomst 2. In de gemeente Nunspeet zijn we beter voorbereid op de klimaatverandering waarbij we gerichte aandacht geven aan ruimtelijke adaptatie 3. In de gemeente Nunspeet willen we biodiversiteit vergroten 4. In de gemeente Nunspeet zetten we in op een circulaire economie waarbij producten meer worden herbruikt en grondstoffen beter worden gescheiden
D. Leefbare openbare ruimte
1. We streven naar een openbare ruimte die goed onderhouden is en betaalbaar is ingericht 2. Het verblijven, ontmoeten en te ontspannen in de openbare ruimte wordt aantrekkelijker 3. De openbare ruimte wordt vanuit oogpunt van ontwikkelingen op gebied van klimaat, energietransitie en mobiliteit toekomstbestendiger beheerd en ingericht
E. Mobiliteit
1. De gemeente Nunspeet is per fiets, ov en (duurzame) voertuigen beter bereikbaar 2. De openbare inrichting in de gemeente Nunspeet is beter toegankelijk voor alle doelgroepen 3. De gemeente Nunspeet is verkeersveiliger voor iedereen
F. Intern thema
1. Omgevingswet
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
45/47
Sociaal Thema
Doelstelling
A. Kinderen en jeugdigen ontwikkelen zich gezond en veilig tot unieke volwassenen ( -9 maanden tot 4 jaar)
1. Ouders/gezinnen starten goed voorbereid met hun zwangerschap en zijn toegerust voor het ouderschap en de opvoeding 2. Kinderen groeien veilig en gezond op. Dit legt de basis voor een gezonde leefstijl 3. Problemen (ook niet-medische) bij kinderen en (aanstaande) gezinnen zijn vroegtijdig in beeld en worden duurzaam opgelost door samenhangende, systeemgerichte hulp te bieden 4. Kinderen kunnen naar een voorschoolse voorziening, ook als zij daarbij extra hulp en ondersteuning nodig hebben 5. Kinderen groeien thuis op. Dit betekent dat baby’s en kinderen niet uit huis worden geplaatst
B. Kinderen en jeugdigen ontwikkelen zich gezond en veilig tot unieke volwassenen (4 jaar tot 18 jaar)
1. Kinderen en jongeren kunnen zichzelf ontwikkelen tot wie ze zijn. Dit betekent: breed ontdekken en ontwikkelen van identiteit, persoonlijkheid, weerbaarheid, talenten en vaardigheden 2. Kinderen en jongeren gaan naar school, ook als zij daarbij extra hulp en ondersteuning nodig hebben 3. Jongeren zijn goed voorbereid op de vervolgfase na de middelbare school 4. Problemen (ook niet-medische) bij kinderen en gezinnen zijn vroegtijdig in beeld en worden duurzaam opgelost door samenhangende, systeemgerichte hulp te bieden 5. Kinderen en jongeren groeien thuis op. Dit betekent dat kinderen en jongeren niet uit huis worden geplaatst
C. Inwoners vinden hun eigen weg in een inclusieve samenleving (16 tot 67 jaar)
1. Inwoners kunnen talenten en vaardigheden breed ontwikkelen, ook als zij daarbij extra hulp en ondersteuning nodig hebben 2. Inwoners zijn betrokken en voelen zich verantwoordelijk voor het welbevinden van zichzelf en de mensen in hun omgeving 3. Inwoners zijn veerkrachtig, hebben regie op (keuzes in) het leven en zijn zo mogelijk financieel zelfredzaam (bestaanszekerheid) 4. Inwoners die het niet (meer) zelf redden krijgen zo vroeg mogelijk passende en ontwikkelingsgerichte ondersteuning 5. 5. Inwoners hebben passende woonruimte
D. Inwoners kunnen (vol)waardig mee blijven doen (vanaf 60 jaar)
1. Inwoners zijn goed voorbereid op deze levensfase (bestaanszekerheid) 2. Inwoners ervaren een positieve gezondheid en voelen zich sociaal verbonden 3. Inwoners leveren een belangrijke bijdrage aan de samenleving 4. Inwoners wonen zoveel mogelijk zelfstandig thuis, waar nodig met passende ondersteuning 5. 5. Inwoners voelen zich veilig (fysiek en psychisch)
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
46/47
Bedrijfsvoering en dienstverlening Thema
Doelstelling
A. Basis voor Iedereen
1. Het vergroten van maatwerk en persoonlijke benadering van binnenuit; 2. Het gerichter kijken naar de klantwens als uitgangspunt; 3. Het voldoen aan wetgeving en de eigen gestelde eisen m.b.t dienstverlening.
B. Slimme Informatietechnologie
1. Het zorgen voor een basis van informatiemanagement: Systemen en kennis zijn op orde; 2. Het vergroten van onze managementinformatie: Gedigitaliseerde en geautomatiseerde sturing met managementinformatie op basis van big data / open data en kunstmatige intelligentie; 3. Het starten met inzetten van Informatietechnologie als oplossing voor maatschappelijke vraagstukken en t.b.v. realisatie beleidsdoelen.
C. Betrouwbare Overheid
1. Het zorgen voor een goedkeurende Accountsverklaring; 2. Het voldoen aan de controls van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO); 3. Het voldoen aan de AVG en als organisatie de verantwoordelijkheid nemen om zorgvuldig met (digitale) persoonsgegevens om te gaan.
D. Medewerkers in positie
1. Het meer integreren van de jaarlijkse P&C cyclus als basis voor de ambitie van de gemeente; 2. Het onderzoeken van samenwerkingsvormen die passend zijn voor de gemeente Nunspeet en de gestelde ambities (Kop vd Veluwe, H2ONE, transitie ODNV naar gemeente Apeldoorn); 3. Het gaan voldoen aan de komende wetgeving; o.a. de Wet Open Overheid, actieve en passieve kant vorm geven in de organisatie, WMEBV.
E. Medewerkers in hun kracht
1. Het vergroten van de tevredenheid onder de medewerkers; 2. Het vergroten van het contact met de individuele medewerker; 3. Het stimuleren van het leerproces als team en met oog voor de werkdruk.
F. Vormgeven Domeininvulling
1. Het opstarten van en invulling geven van het Domeinoverleg; 2. Het positioneren van het thema Bedrijfsvoering binnen het SMT.
G. Strategische Domeinontwikkeling
1. Bepalen welke bedrijfsvoeringsonderdelen centraal vanuit ons domein worden gecoördineerd voor de organisatie en op welke onderdelen de domeinen zelf vorm kunnen geven aan zaken 2. Onderzoek Berenschot -> Hoe bereiken wij efficiënt de maatschappelijke waarden van onze inspanningen en welke organisatie (bedrijfsvoering) is daar toekomstgericht voor nodig 3. Organisatie waar de Processen/protocollen actueel en goed klaar staan, aan de hand waarvan de -nieuwe- Professionals (medewerkers) hun werk goed kunnen doen, maar waarbij ze er niet alleen voorstaan maar in de ‘betrokkenheid’ van een team/domein/de organisatie Solidair hun werk kunnen doen
Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet
47/47
WIJ ZIJN BERENSCHOT, GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG Nederland is continu in ontwikkeling. Maatschappelijk, economisch en organisatorisch verandert er veel. Al ruim 85 jaar volgen wij als adviesbureau deze ontwikkelingen op de voet en werken we aan een vooruitstrevende samenleving. De behoefte om iets fundamenteels te betekenen voor mens en maatschappij zit in onze genen. Met onze adviezen en oplossingen hebben we dan ook actief meegebouwd aan het Nederland van vandaag. Altijd op zoek naar duurzame vooruitgang. Alles wat we doen, is onderzocht, onderbouwd en vanuit meerdere invalshoeken bekeken. Zo komen we tot gefundeerde adviezen en slimme oplossingen. Die zijn op het eerste gezicht misschien niet altijd de meest voor de hand liggende. Juist deze eigenzinnigheid maakt ons uniek. Daarbij zijn we niet van symptoombestrijding. En gaan pas naar huis als het is opgelost.
Berenschot B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG UTRECHT Postbus 8039, 3503 RA UTRECHT 030 2 916 916 www.berenschot.nl