AP 4a. Bijlage bij Overzicht schr. vrg en antw. Bespreekstuk - Richting voor welzijn in de sociale basis

Richting voor welzijn in de sociale basis – bespreekstuk 24-5-2023 1. Inleiding In Nunspeet vinden we het belangrijk dat iedereen kan meedoen, zich kan ontwikkelen en ondersteuning krijgt als dat nodig is. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is een sterke sociale basis. De sociale basis bestaat uit het geheel van informele sociale verbanden (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, (welzijns)organisaties, diensten voorzieningen, die het mogelijk maakt dat inwoners kunnen participeren in sociale relaties op een manier die hun welzijn, capaciteit en individueel potentieel verbetert. De gemeente Nunspeet heeft in haar Visie Sociaal Domein (2021) en het Integraal beleidsplan sociaal domein 2000 – 2025 de kaders voor het sociaal domein en de sociale basis vastgesteld. De sociale basis is daarmee een brede verzamelnaam voor deels de informele (on)georganiseerde en deels het formeel georganiseerde deel. Een belangrijke speler in het formele georganiseerde deel is het welzijnswerk. Welzijnsorganisaties verzorgen binnen de gemeente collectieve voorzieningen en preventie waarmee ze de eigen kracht en samenkracht van onze inwoners versterken. Met name in het welzijnswerk liggen voor de gemeente mogelijkheden om samen met welzijnspartners de sociale basis voor haar inwoners te versterken.

2. Nunspeets verhaal welzijn Kenmerkend aan het welzijnswerk in Nunspeet is dat er met het brede, pluriforme aanbod van de welzijnsorganisaties veel inwoners worden betrokken en ondersteuning krijgen en dat er veel inwoners actief zijn als vrijwilliger. Dit stevige fundament voor de sociale basis wil de gemeente graag behouden. Aan de andere kant zien we dat dit brede, pluriforme aanbod ook leidt tot een minder overzichtelijk geheel voor inwoners en de betrokken organisaties in het zorg- en welzijnsnetwerk van de gemeente. Dit blijkt ook uit het inwonersonderzoek 2022 en een verkennende inventarisatie binnen het Nunspeets zorg- en welzijnsnetwerk (in februari - april 2023). Gemeente Nunspeet heeft haar welzijnstaken grotendeels bij vier welzijnsorganisaties belegd. De keuze voor vier welzijnsorganisaties is vanuit de historie ontstaan. Drie welzijnsorganisaties werken samen met verschillende kerkgenootschappen met een eigen identiteit: Het Venster, SPCJ Radix en de Oranjehof. De vierde welzijnsorganisatie Stichting Welzijn Nunspeet heeft een algemene identiteit. De vele in- en formele verbanden met hun vrijwilligers en het brede, pluriforme (welzijns)aanbod samen met de Visie en het Integraal beleidsplan sociaal domein vormen het specifieke Nunspeetse verhaal voor de sociale basis.

3. Opdracht gemeente voor welzijnswerk De gemeente ziet dat er veel goed gaat in de samenleving en wil het pluriforme welzijnsaanbod behouden. Tegelijkertijd ziet de gemeente ook mogelijkheden om te verbeteren. Bij de toekenning van de subsidie 2023 heeft de gemeente aangegeven dat in 2023 een nadere invulling gaan geven aan de kwaliteitseisen voor het welzijnswerk en de wijze waarop de beoogde resultaten willen gaan monitoren. Daarmee geeft de gemeente ook uitvoering aan de opdracht van de raad, die kort samengevat luidt: welzijnsorganisaties maken inzichtelijk

1

wat ze doen en rapporteren duidelijk en meetbaar over de ontvangen gelden, ze zorgen samen voor een goede coördinatie van het aanbod om de efficiëntie en effectiviteit van het welzijnswerk te verhogen. Samengevat: we zetten in op het goede welzijnswerk en we voeren het welzijnswerk goed uit. Daarbij benadrukt de gemeente dat er geen bezuinigingsopgave op het welzijnswerk ligt. Wel liggen er de komende jaren uitdagingen om de doelen en maatschappelijke effecten te verwezenlijken vanuit visie en beleidsplan en vanuit de landelijke IZA en GALA programma’s. Deze programma’s gaan verder op de beweging waarin we minder geld uitgeven aan zorg en meer in het voorliggend veld opvangen, zodat er minder geld nodig is voor zorg. Telkens is daarbij de inwoner het uitgangspunt. Hoe pakken we problemen op die we constateren op basis van data, wat zijn de kwaliteitseisen en de eisen met betrekking tot samenwerking.

4. Bestuurlijke gesprekken april In april 2023 heeft de gemeente met elke welzijnsorganisatie apart een bestuurlijk gesprek gevoerd. De inzet van de gesprekken was om te verkennen hoe we het pluriforme welzijnsaanbod kunnen behouden voor Nunspeet, en tegelijkertijd tot een betere coördinatie en meer integraliteit, effectiviteit en efficiëntie van het welzijnswerk kunnen komen. Daarbij geeft de gemeente wel als kader aan dat de samenwerking verbeterd moet worden, zowel onderling als in het welzijns- en zorgnetwerk van Nunspeet. Om het pluriforme welzijnsaanbod te behouden kan de samenwerking met behoud van identiteit een toegevoegde waarde leveren, maar deze samenwerking is niet vanzelfsprekend. Dat blijkt ook uit de bestuurlijke gesprekken. De vier welzijnspartijen zien wel mogelijkheden voor samenwerking, maar behouden ook een kritische toon. De afgelopen jaren is meerdere keren ingezet op meer samenwerking door de welzijnsorganisaties, maar tot nu toe is dit te weinig van de grond gekomen. Ten aanzien van identiteit geven de welzijnsorganisaties aan dat ze daardoor meer inwoners kunnen bereiken en vrijwilligers kunnen activeren, naast dat ze voor alle inwoners toegankelijk zijn. De afgelopen jaren was er sprake van een profileringsdrang met als doel om meer (of niet minder) subsidiebudget te ontvangen om daarmee de continuïteit van hun organisatie te waarborgen.

Deze profileringsdrang staat de samenwerking soms in de weg, omdat elke welzijnsorganisatie vooral gericht is op behoud of uitbreiding van het eigen budget. Deze profilering is overigens ook een gevolg van wijze waarop de gemeente haar welzijnsbudget heeft verdeeld en sturing heeft gegeven aan het welzijnswerk.

5. Richting vanuit de gemeente We kunnen het welzijnswerk in Nunspeet beter en slimmer organiseren door meer samen te werken, zonder dat dit leidt tot een fusie waardoor inwoners zich niet meer herkennen in de organisatie waar ze bijvoorbeeld ondersteuning krijgen of als vrijwilliger actief zijn. Hoe we dit gaan organiseren is een zoektocht voor de vier welzijnsorganisaties en de gemeente. We nodigen de vier welzijnsorganisaties uit om in co-creatie hier samen invulling aan te geven. Nunspeet kent twee grote welzijnspartijen: Het Venster en SWN. Zij zijn het meest bekend in het zorg- en welzijnsnetwerk van Nunspeet en hebben meer budget en menskracht dan de andere twee. Radix en Oranjehof zijn de kleinere spelers in het welzijnswerk, met een verschillend aanbod in ouderen- en jongerenwerk en een specifiek werkgebied. Op basis van de recente gesprekken wil de gemeente een voorstel aan de welzijnsorganisaties voorleggen: SWN en Het Venster stellen een gezamenlijk plan voor het welzijnswerk in Nunspeet op: o Kader is de visie en het integraal beleidsplan sociaal domein: versterken van samenkracht o We werken vanuit de bedoeling met de inwoner als uit uitgangspunt: ‘Hoe draagt het welzijnswerk bij aan het verbeteren van de sociale basis van de Nunspeetse inwoners?’ o Kwaliteitseisen welzijnswerk vaststellen

2

o o

-

Huidige budget is het financiële kader (opsplitsing in vast en variabel deel) Het welzijnsaanbod 2024 (incl. een deel identiteitsgebonden) beschrijven (met als vertrekpunt de huidige situatie) o Samenwerkingsvoorstel voor een (integrale) toegang Welzijnswerk van Oranjehof en Radix is onderdeel van bovenstaand plan en zij geven aan hoe zij zich goed vertegenwoordigd willen zien.

Bovenstaande is een onderwerp van gesprek en besluitvorming op de regietafel van de vier welzijnsorganisaties en de gemeente (zie onder 6.).

6. Regietafel welzijn Om invulling te geven aan welzijn binnen de sociale basis wil de gemeente starten met een regietafel welzijn. Met deze regietafel geeft de gemeente samen met de welzijnsorganisaties vorm aan het welzijnswerk binnen de sociale basis van Nunspeet. In de regietafel stellen we aangescherpte kwaliteitseisen vast die we voor welzijn willen stellen, de onderlinge samenwerking en de wijze hoe de gemeente de komende jaren haar regierol wil vervullen. Een vertegenwoordiging van de gezamenlijke welzijnspartijen zit met de gemeente als partners aan tafel om samen afspraken te maken over verdergaande samenwerking. Voor de toekomst zal de regietafel het middel worden om het welzijnsaanbod datagedreven (o.a. met inwoneronderzoeken) te evalueren en bij te sturen. De besteding van het flexibele deel van het welzijnsbudget zal op de regietafel geagendeerd worden naar aanleiding van inhoudelijke afwegingen, waar bij de inhoud en niet het budget leidend is. De regietafel welzijn kan op termijn uitbreiden naar een regietafel sociale basis. Onderwerpen voor de regietafel welzijn (in oprichting): 1. Basisvoorwaarden voor samenwerking; hoe voorkomen we dat we in een onderlinge concurrentie komen? 2. Uitwerken regietafel door gemeente en welzijnsorganisaties en gezamenlijke uitgangspunten vaststellen a.

Basis: Visie sociaal domein en beleidsplan zijn leidend (de inwoner centraal; werken vanuit de bedoeling) b. Invulling partnerschap c. Welzijnsaanbod inclusief identiteitsgebonden deel d. Datagedreven werken; ontwikkel-/ vraaggericht welzijnswerk e. Vrijwilligers- en inwonersinitiatieven op welzijnsgebied 3. Regierol voor gemeente “Werken & verantwoorden volgens de bedoeling”: 4. Vaststellen kwaliteitseisen welzijn (i.h.k.v. subsidieverlening) 5. Vaststellen samenwerkingsafspraken om tot succesvolle samenwerking te komen (i.h.k.v. subsidieverlening) a. Gezamenlijke agenda/ ‘dagendoen-nunspeet.nl’ b. Gezamenlijk loket(ten) c. Welzijnscoördinator d. Afstemming met andere zorg- en welzijnsorganisaties en gemeentelijke toegang e. Ontwikkelagenda 6. Wijze van verantwoording (tellen en vertellen i.h.k.v. subsidieverlening en i.c.m. visie en integraal beleid – ook voor het identiteitsgebonden deel) en betrekken van de raad Op termijn: 7. Deelnemers regietafel sociale basis 8. Verdere uitwerking van IZA GALA en bijbehorende budgetten.

3