AP 3a. Bijlage bij meded. br. Werkboekje recreatiezonering DEF compleet
Tekst van het document
Recreatiezonering Noordwest Veluwe Een methodiek en mogelijke uitwerking gericht op de ontwikkeling van draagvlak
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Een methodiek en mogelijke uitwerking gericht op de ontwikkeling van draagvlak
Bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur i.s.m. Bureau Arjan Karssen BNO en Atelier des Hollants In opdracht van de Provincie Gelderland i.s.m. VeluweTeam, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Gemeente Ermelo, Gemeente Putten en Routebureau Veluwe Oktober 2020
Inhoudsopgave
4
Vooraf
7
Inleiding
9
Natuurwaarde als leidraad
11
Noordwest Veluwe in kaart en beeld
15
Methodiek werkateliers Aanbevelingen
31
Uitwerkingslocatie Ermelo-Drie Uitwerkingslocatie Puttenerpoorten
43
Uitwerkingslocatie Beekhuizerzand & Hulshorsterzand
5
57 64
Colofon
68
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
51
Geraadpleegde documenten + disclaimer Bijlagen
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
35
66
Vooraf Geachte lezer, Voor u ligt het boekje “Recreatiezonering Noordwest Veluwe – een methodiek en mogelijke uitwerking gericht op de ontwikkeling van draagvlak”. In het boekje is het proces beschreven en de opbrengst gebundeld van de pilot “Operationalisering recreatiezonering Noordwest Veluwe”. Met de oplevering van dit boekje is de pilot afgesloten. De pilot is door de samenwerkende partijen in de VeluweAlliantie opgezet om te experimenteren met gebiedsgerichte werkateliers. We wilden onderzoeken of deze participatieve werkvorm geschikt is om de concept recreatiezoneringskaart , die voor het Natura2000 deel van de Veluwe in 2021 wordt ingevoerd, te vertalen is in concrete maatregelen. Het doel was ook om te experimenteren hoe partijen samen kunnen werken aan de uitwerking van de recreatiezonering. De pilot heeft in het proces van implementatie van de recreatiezonering geen formele status. De ideeën en suggesties van de deelnemers tijdens de werkateliers worden door de terreineigenaren wel meegewogen in het proces om te komen tot maatregelenpakketten, in de periode september 2020 tot mei 2021. Voor begeleiding van de pilot is een projectgroep opgezet. De samenstelling van deze groep is een afspiegeling van de VeluweAlliantie: een mix van vertegenwoordigers van TBO’s, gemeenten, ondernemers provincie en Veluweteam.
Voordat het boekje een eigen leven gaat leiden, vinden wij het als begeleidende projectgroep belangrijk om de status en betekenis ervan te duiden: o De deelnemers aan de drie werkateliers zijn allemaal op één of andere manier betrokken bij de Veluwe. Zij zijn vanwege hun kennis en netwerk uitgenodigd om deel te nemen. o De concrete maatregelen voor de drie uitwerkingslocaties (die weergegeven zijn op pagina’s 45 / 63) zijn ideeën die in de werkateliers zijn opgehaald. De ideeën kunnen zeker van waarde zijn bij de toekomstige uitwerking van de recreatiezonering in concrete maatregelen, maar hebben op dit moment geen formele status. Wij zijn verheugd met het resultaat. Zowel met de inhoudelijke aanbevelingen op de pagina’s 37 / 41 als met het proces. De samenwerking in de werkateliers was positief, constructief en vruchtbaar. We zijn dan ook van mening dat het werkatelier als werkvorm zinvol en nuttig is voor verdere uitwerking van de recreatiezonering. Tegelijk vinden we dat de werkateliers op zich onvoldoende zijn om daadwerkelijk begrip en draagvlak te krijgen bij bewoners en bezoekers van de Veluwe voor maatregelen die nodig zijn om de Veluwe ook voor toekomstige generaties te behouden.
Hiervoor moeten werkateliers worden ingebed in een groter participatie en communicatie proces, waarin er een duidelijke rol is voor belanghebbenden zoals bewoners, ondernemers en gebruikersgroepen en formele beslissers, zoals gemeenteraden, ledenraden en besturen.
6
Met vriendelijke groet van het projectteam Pilot Operationalisering recreatiezonering NW Veluwe, Martin Bons, provincie Gelderland Machiel Bosch, Natuurmonumenten Han van den Heuvel, Routebureau Veluwe Lout van der Hoeven, Veluweteam Lennard Jasper, Staatbosbeheer Evert Leusink, Veluweteam Debby Meijer, provincie Gelderland Sandra Neven, gemeente Putten Robert van Vliet, gemeente Ermelo
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
7
Inleiding Steeds meer mensen genieten van de prachtige natuur op de Veluwe. Dat bezoek heeft een keerzijde. Door een toenemende verstoring van verkeer, recreatie, werkzaamheden en evenementen trekken dieren zich op een steeds kleiner leefgebied terug. Diersoorten die op de grond naar eten zoeken of broeden worden verstoord en kwetsbare planten worden vertrapt. Leefgebieden versnipperen door de aanleg van paden en wegen. Groepen dieren komen zo in de verdrukking, omdat het gebied waar ze voedsel zoeken en broeden steeds kleiner wordt. Het evenwicht tussen natuur en recreatie is op de Veluwe de laatste decennia uit balans geraakt. Daarom werken de provincie, het samenwerkingsverband Veluwe -op-1, gemeenten, grondeigenaren, terreinbeheerders, koepels van gebruikersgroepen en recreatieondernemers gezamenlijk aan een recreatiezonering voor de Veluwe als geheel. De Noordwestelijke Veluwe loopt voorop in de uitwerking van de recreatiezonering. In 2018 startte de pilot, een jaar later resulteerde dit in een conceptkaart voor de recreatiezonering Noordwest Veluwe. Het principe van de zonering is gebaseerd op de recreatiezonering in de Peelvenen, een natuurgebied van Staatsbosbeheer op de grens van Noord-Brabant en Limburg. De zonering gaat uit van een viertal zones, variërend van intensief recreatief gebruik aan de randen tot extensiever recreatief gebruik binnen het natuurgebied zelf.
Dit principe is vertaald naar de Noordwestelijke Veluwe. De pilot heeft twee doelen; het toetsen van de zonering en het uitvinden van een methodiek voor het creëren van draagvlak en betrokkenheid. Daartoe zijn in 2020 een drietal werkateliers georganiseerd met stakeholders uit het gebied. Landschapsarchitect Peter de Ruyter heeft - in samenwerking met ontwerper Arjan Karssen - deze werkateliers begeleid. Met het uittesten van de methodiek van de werkateliers wordt de pilotfase op de Noordwest Veluwe afgesloten. Excursie tijdens het ochtenddeel van het werkateliers.
In dit boekje vindt u een beschrijving van de methodiek van de werkateliers én een inhoudelijk verslag van de drie dagen in respectievelijk de omgeving van Ermelo-Drie, Putten (Puttenerpoorten) en het Beekhuizer- en Hulshorsterzand. De werkateliers kenmerkten zich door een energieke en constructieve sfeer. De resultaten van de werkateliers zijn samengevat in (proces)aanbevelingen en vormen daarmee een advies aan de provincie Gelderland en Veluwe op 1 over de wijze waarop de recreatiezonering met draagvlak en betrokkenheid op de Veluwe kan worden gerealiseerd. De uitkomsten van de werkateliers zijn richtinggevend, maar bevatten nadrukkelijk geen definitieve plannen. De resultaten zullen door de terreinbeheerders, terreineigenaren en gemeenten in de volgende fase kunnen worden uitgewerkt tot inrichtingsmaatregelen, die in 2021 (streven vanaf mei 2021) samen met de zoneringskaart vastgesteld gaan worden. De ideeën hebben op dit moment dus nog geen verdere status.
8
9
Tot slot hopen wij dat de methodiek ter inspiratie kan dienen voor het recreatiezoneringsplan voor de Veluwe als geheel. Want wat kraakhelder is bij afronding van deze pilot; niet alles kan meer overal. We doen het samen, omdat de natuur onze gedeelde verantwoordelijkheid is.
Haarlem, oktober 2020 Ir Peter de Ruyter, landschapsarchitect
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Natuurwaarde als leidraad
Natuurwaarde is leidend voor zonering
De Boomleeuwerik, een van de zeven doelsoorten uit het rapport van Sovon; een kwetsbare grondbroeder (bron: Sovon)
Achtergrond De methodiek voor de recreatiezonering binnen de Noordwestelijke Veluwe is gebaseerd op het zoneringsprincipe in de Peelvenen; intensiever gebruik aan de randen en hoe meer je het gebied ingaat hoe extensiever het gebruik en hoe meer je de rust en stilte ervaart van de natuur. Dit principe is vertaald naar de Veluwe in de vorm van een concept recreatiezoneringskaart op basis van natuurwetenschappelijk onderzoek door de Sovon. In het rapport van de Sovon (zie lijst geraadpleegde documenten) is op basis van zeven aangewezen vogelsoorten in het Natura 2000-gebied Veluwe een inventarisatie gemaakt van natuurbeheer- en zoneringsmaatregelen met als doel soortenherstel van de betreffende vogelsoorten. Die vogelsoorten (boomleeuwerik, nachtzwaluw, draaihals, zwarte specht, wespendief, tapuit, duinpieper) zijn illustratief voor de terugloop in biodiversiteit in het grootste natuurgebied van Nederland op land. In het rapport wordt een drietal hoofdmaatregelen aangegeven om de natuurwaarden te herstellen: • Beperken van depositie van stikstof vanuit omgeving • Gerichte beheermaatregelen en natuurherstellende maatregelen nemen • Recreatiezonering toepassen Dit werkboek gaat in op de implementatie van de maatregel ‘recreatiezonering toepassen’.
Wat is een juiste balans tussen natuurwaarde en recreatieve belevingswaarde? Hoe kunnen we bepaalde plekken intensiveren en andere ontlasten wat recreatief gebruik betreft? De recreatieve zonering is op basis van de ‘gewenste zonering broedvogels’ vertaald in een conceptkaart voor het noordwestelijke deel van de Veluwe. In het rapport van de Sovon worden aandachtspunten geformuleerd voor het recreatieve gebruik. Naast de essentie van rust door beperkte toegankelijkheid in de meest kwetsbare gebieden is het van belang om de overgangszones van bos naar hei naar stuifzand te ontzien van recreatief gebruik. Vuistregel is dat niet meer dan 50% van de overgangszone via paden toegankelijk is. Juist overgangszones zijn ecologisch waardevol en bijzonder kwetsbaar voor verstoring. Dit geldt voor broedvogels, maar ook voor reptielen, amfibieën en zoogdieren.
12
13
Totaalkaart gewenste zonering broedvogels (bron: Sovon)
Overgangszones tusen bos en heide zijn kwetsbaar voor verstoring; rand Hulshorsterzand
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Noordwest Veluwe in kaart en beeld
Noordwest Veluwe in kaart en beeld Voorafgaand aan de werkateliers is de concept-zoneringskaart voor de Noordwest Veluwe vertaald in een reeks van themakaarten. Dit is gebeurd om de rijkdom van het landschap te analyseren, uiteen te leggen en te kunnen tonen in afzonderlijke lagen. De themakaarten tonen de opbouw van het landschap in het noordwestelijke deel van de Veluwe, de bijzondere waarden vanuit het oogpunt van cultuurhistorie en erfgoed en het huidige recreatieve voorzieningenniveau. Uiteindelijk resulteert die in een helder leesbare, ruimtelijke totaalkaart met daarin opgenomen de concept recreatiezoneringskaart als aparte laag.
16
17
De Noordwest Veluwe kenmerkt zich door een grote variatie in landschapstypen. Op korte afstand van elkaar zijn eeuwenoude bossen, heide en zandverstuivingen te vinden, venen en vennen, doorsneden door de Leuvenumse beek. Die grote diversiteit is aantrekkelijk voor de natuur én voor de recreant.
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Van een grote schoonheid is het Speulder- en Sprielderbos. Ook wel het ‘bos van de dansende bomen’ genoemd. Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Van een grote schoonheid is het Speulder- en Sprielderbos, ook wel het ‘bos van de dansende bomen’ genoemd
18
19
Schaapskudde op de Ermelosche heide en de Leuvenumse beek ter hoogte van Hulshorst
De overgang van het halfopen heidelandschap naar de wijdsheid van het Beekhuizerzand is prachtig
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
20
21
De Noordwest Veluwe is bijzonder rijk aan cultuurhistorie en erfgoed. Oude hessenwegen en hanzewegen verbinden oude malebossen, landgoederen, celtic fields en een grote hoeveelheid grafheuvels. Niet voor niets is binnen het Veluws Recreatief Netwerk dit deel van de Veluwe aangeduid als het belevingsgebied ‘Veluws verleden’. Mits passend in de recreatieve zonering kan hiervan gebruik worden gemaakt bij recreatieve productontwikkleing (erfgoedcentrum e.d.).
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Arnhemse Karweg (oude Hanzeweg tussen Arnhem en Harderwijk) en een van de vele grafheuvels op de Noordwest Veluwe Recreatiezonering Noordwest Veluwe
22
23
De recreatieve voorzieningen op de Noordwest Veluwe zijn gegroepeerd aan de randen van de Veluwe in plaatsen als Nunspeet, Harderwijk, Ermelo en Putten. Maar ook kleinere dorpen als Garderen en Elspeet beschikken over een veelheid aan dagrecreatieve- en verblijfsrecreatieve voorzieningen. De recreatiezonering kan er voor zorgen dat op termijn het gebruik van voorzieningen zich meer gaat differentiëren over de dorpen. Op de kaart is ook te zien dat de parkeerplaatsen vrij willekeurig over de Noordwest Veluwe verspreid liggen. De recreatiezonering zal als een filter moeten gaan functioneren voor de hoeveelheid, de aard en locatie van parkeerplaatsen (ontvangstlocaties).
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
De huidige recreatieve voorzieningen liggen niet altijd op de juiste plek . Zo wordt bij de schaapskooi in Ermelo bijna op de heide geparkeerd, juist in de ecologisch kwetsbare overgangszone. Ook vanuit de belevingswaarde van het landschap is dit een onwenselijke situatie.
Zone A - intensief gebruik
Zone B - matig intensief gebruik
Zone C - extensief gebruik
Zone D - meest extensief gebruik
24
25
De concept recreatiezoneringskaart voor de Noordwest Veluwe maakt onderscheid tussen vier zones in mate van gebruik; van intensief naar extensief gebruik. Bij de vier zones horen referentiebeelden die aangeven wat de mate van gebruik kan zijn in relatie tot landschapstypen en natuurwaarden.
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Beekhuizerzand & Hulshorsterzand
Ermelo - Drie
Puttenerpoorten
26
27
Er is gekozen om in een drietal werkateliers de concept recreatiezoneringskaart te toetsen. Elk werkatelier verkent een uitwerkingslocatie op de NW Veluwe met een eigen karakter en een andere balans tussen natuur en recreatie. Hierdoor hebben we kunnen onderzoeken hoe de methodiek in verschillende situaties werkt. De drie werkateliers betreffen: • • •
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Omgeving Beekhuizerzand en Hulshorsterzand Omgeving Ermelo en Drie Omgeving Puttenerpoorten
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Intermezzo ontvangstlocaties Een belangrijk onderdeel van de recreatieve zonering op de Noordwestelijke Veluwe is het zogenaamde bezoekersmanagement. Hoe kan je mensen verleiden om - het liefst - met openbaar vervoer te komen en op de ontvangstlocatie over te stappen op een (huur)fiets of verder te voet, paard het gebied te ontdekken? Ook voor autoverkeer geldt dat je het verkeer zo vroeg mogelijk, aan de randen wilt ‘afvangen’. Juist het noordwestelijke deel van de Veluwe is relatief dicht gelegen bij de dichtbevolkte Randstad met bijbehorende bezoekersdruk. Dit betekent dat de categorie 1, 2 en 3 parkeerplaatsen (Poort, Transferium, Toeristisch Overstappunt) in principe moeten zijn gesitueerd in de rand, gekoppeld aan de kernen Nunspeet, Harderwijk, Ermelo, Putten en Voorthuizen. Bij elke categorie hoort een bepaald voorzieningenniveau (zie schema) en een juiste aansluiting op het routenetwerk. Op korte termijn zal aan het systeem van ontvangstlocaties ook het thema duurzame mobiliteit worden toegevoegd. Zo werd in een van de werkateliers geopperd om de nieuw in te richten TOP bij Landgoed Schovenhorst van electrische oplaadpunten voor auto en fiets te voorzien.
28
29
Ligging Noordwestelijke Veluwe ten opzichte van Randstad; buitenring vangt op, binnenring met dorpen als Garderen, Speuld, Vierhouten en Elspeet in de toekomst luwer en rustiger.
Herin te richten parkeerplaats bij landgoed Schovenhorst, mogelijke opwaardering tot TOP (categorie P3)
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Methodiek werkateliers
Methodiek werkateliers In een drietal werkateliers is de concept-recreatiezoneringskaart getoetst en aangescherpt. Per uitwerkingslocatie is gedurende een dag een vast programma als werkmethode gehanteerd, gericht op het verkrijgen van draagvlak en betrokkenheid voor een toch wel complexe en gevoelige opgave. Om voldoende draagvlak te verkrijgen is breed uitgenodigd op voordracht van de betrokken gemeente en terreinbeherende organisaties. In totaal waren er per dag ongeveer 30 personen aanwezig (gelimiteerd door de corona-maatregelen) van recreatieondernemer tot natuurliefhebber en van vertegenwoordiger van de mountainbikevereniging tot vertegenwoordiger van langeafstandswandelpaden. Elk werkatelier begon in de ochtend met een inleidende lezing door de landschapsarchitect en een excursie in de directe omgeving onder leiding van de terreinbeheerders, zodat de deelnemers de problematiek met eigen ogen konden aanschouwen. In het middagdeel gingen de deelnemers zelf aan de slag in divers samengestelde groepjes - met een breed spectrum van belanghebbenden - van maximaal 10 personen. In de werksessie kon op een zwartwitte ondergrond van de uitwerkingslocatie naar hartelust worden geschoven met kleurrijke, afneembare stickers, de zogenaamde ‘puzzelstukken’. Per groepje leidde een gespreksleider de interactieve sessie, die ongeveer 2 uur duurde (zie dagschema in bijlage).
Uiteindelijk resulteerde dat per werkatelier in een drietal kaarten met een reeks van opgeplakte bouwstenen. De resultaten werden aan het eind van de middag plenair gepresenteerd door de drie gespreksleiders, waarna de atelierleider de discussie kort en bondig probeerde samen te vatten.
AUTO ONTVANGSTLOCATIES
GEBRUIKERS GROEPEN RUITERS AUTO
VERWIJDER VERWIJDER
BEHOUD BEHOUD
P1
P2
AUTO ONTVANGSTLOCATIES
P3
P4
P5
P3 P4
P4 P5
P5
Interactieve sessie in het middagdeel van het werkatelier Ermelo-Drie met discussie en ‘schuiven met puzzelstukken ‘
P1
P1 P2
P2 P3
P1 P2
P1 P2 P3
P2 P3 P4
P3 P4 P5
Poort naar de Veluwe
Veluwe Transferium
Veluwe TOP
AUTO ONTVANGSTLOCATIES
P1
BIJZONDER FUNCTIES ROUTE KNOOPPPUNTEN
GRENZEN & WENSEN RECREATIEZONERING NOORD WEST VELUWE GEBRUIKERS GROEPEN toegestaan toegestaan
periode periode
GEBRUIKERS AUTO MTB
FIETSERS
AUTO MOTOR
32
niet niet
BIJZONDER FUNCTIES ALTERNATIEVEN VOOR PARKEREN VERWIJDER BEHOUD ALTERNATIEVEN VOOR BELEVINGBEHOUD VERWIJDER ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING VERWIJDER BEHOUD BELEVING
GEBRUIKERS GROEPEN
INTENSIVEREN
ROUTES VERWIJDER
WANDELAARS
P1
toegestaan RUITERS toegestaan toegestaan WANDELAARS FIETSERS
periode periode periode
VERWIJDER VERWIJDER VERWIJDER
RUITERS periode
P1
PAARDEN MENNERS
P1 P2
P1
VERWIJDER
BEHOUD
P1
P1 P2
SPEELWEIDE
VELUWE STATION
P1 P2
P1
P1 P2
VELUWE TOP
P VELUWE
P1 P2 P3
Poort naar de Veluwe
P1 P2 P3
P4 OV1
MTB PAARDENMENNER
GEDRAG EDUCATIE BEWUSTWORDING VOORLICHTING AFSPRAKEN Poort naar deHANDHAVEN Veluwe Veluwe Transferium COMMUNICATIE
RECREATIE LOCATIE
niet niet NIET niet
toegestaan periode niet Veluwe Transferium beleving, Veluwe TOP Bovenstaande fiches zijn type recreatieve gebruikers. Fiches alternatieven PARKERENPoort naar de Veluwe SPEELWEIDE Plaats deze waar u vindt dat zij wel/niet of periodiek Geef deze een mogelijke plek mogen komen. Op bestaande of op door u aangegeven en bedenk hoe ze passen bij nieuwe paden. Conform de uitgangspunten van de de randvoorwaarden recreatiezonering. recreatiezonering.
OV ONTVANGSTLOCATIES
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur toegestaan toegestaan
periode periode
niet niet
OV1 OV1
OV1 OV2
OV1 OV2 OV3
Veluwe Transferium
Veluwe TOP
Overige P plaatsen
VERWIJDER
BEHOUD AANDACHTS GEBIED / ?
IDEE / SUGESTIE
AANDACHTS GEBIED / ?
Veluwe Station stations en haltes Veluwe Transferium toegestaan Veluwe TOP periode P veluweVeluwe Halteniet Overigeoverige P plaatsen
Veluwe Transferium
P5 OV1 OV2
Veluwe TOP
TOELICHTING OV2 OV2 OV3
Veluwe Station Veluwe TOP
P veluwe
stations en haltes P veluweVeluwe Halte Overigeoverige P plaatsen
Maak keuze in het type VERWIJDER BEHOUD OV ontvangstlocatie. Bedenk hoe dit past bij uitgangspunten, Overige Precreatiezonering. plaatsen
P5 OV3 OV2
Veluwe Halte BEHOUD
OV3
toegestaan overige stations en haltesperiode
Aan het einde van de dag resulteerde dit in een rijke oogst, waarbij de drie groepjes opvallend genoeg vaak op één lijn zaten. In het volgende hoofdstuk worden aanbevelingen gedaan ten aanzien van de methodiek en wordt de oogst op hoofdlijnen samengevat. Wat kunnen we leren van de werkwijze van de drie werkateliers en hoe kunnen we concreet invulling gaan geven aan inrichtingsmaatregelen?
BEHOUDEN
P veluwe
VRAGEN
Veluwe Station stations en haltes Veluwe Transferium toegestaan Veluwe TOP periode P veluweVeluwe Halteniet Overigeoverige P plaatsen
Veluwe Station
OV1
LIJNBUS
P4OV1 P5OV2 OV2 OV1 OV2 OV3
SPEELWEIDE SCHAAPSKOOI/KUDDE BEHOUD ONTVANGSTLOCATIES P1 VERWIJDER P3 P3 P4 P4 P5 VERWIJDER VERWIJDER BEHOUD P1 P2OV P2 P5 HORECA OV1 OV3 UITZICHT OV2 OV1 TOELICHTING OV2 OV2 TOELICHTING OV1 OV3 RECREATIE LOCATIE
TOELICHTING
P2 P3 P4 P5 P2 P3OV2 OV1 P4 OV2 P5OV2 P3OV1 P4 P5OV3
FIETSERS OV P2 ONTVANGSTLOCATIES P3OV1 P4 P5OV3 BEHOUD VERWIJDER P3 P4 P5OV3 VERWIJDER
SUGGESTIES
periode periode BUITEN BROEDSEIZOEN periode
VERWIJDER
BEHOUD
VERWIJDEREN
BELBUS
P1 P1 P2 P2 P3OV ONTVANGSTLOCATIES P1 P2 P4 P4 P3 P5 P5 P4 SCHAAPSKOOI/KUDDE P3 HORECA OV1 OV1 OV2 OV1 OV2 OV3 UITZICHT toegestaan toegestaan WEL toegestaan
Overige P plaatsen
P3OV1 P4OV2 P5OV3
FIETSERS OV P2 ONTVANGSTLOCATIES P3 P4 P5OV3 BEHOUD VERWIJDER P3 P4OV1 P5OV3 VERWIJDER
OVERIGE P PLAATSEN
Poort naar de Veluwe
WANDELAARS
P veluwe
P1OV1 P4 P2 P3OV2 OV1 P4 OV3 P5OV3 P2 P3OV2 P5OV2 OV1 P4 P3 P5 OV3
Poort naar de Veluwe
AUTO ONTVANGSTLOCATIES
niet
PAARDENMENNER
P2
Poort naar de Veluwe
BEHOUD BEHOUD BEHOUD
UITKIJKPUNT
toegestaan
VELUWE TRANSFERIUM
AUTO ONTVANGSTLOCATIES
niet niet niet
P1
AUTO ONTVANGSTLOCATIES OV ONTVANGSTLOCATIES
VERLEGGEN ROUTES
GEBRUIKERS GROEPEN GROEPEN GEBRUIKERS
P5
AUTO ONTVANGSTLOCATIES GEBRUIKERS Poort naar deGROEPEN Veluwe Veluwe Transferium Veluwe TOP P veluwe Overige P plaatsen BEHOUD BIJZONDER FUNCTIES AUTO OV ONTVANGSTLOCATIES VERWIJDERVERWIJDER BEHOUD BEHOUD
EXTENSIVEREN ROUTES
MTB’ ERS
FIETS
POORT NAAR DE VELUWE
P4 P5
BIJZONDER FUNCTIES AUTO ONTVANGSTLOCATIES GEBRUIKERS GROEPEN ROUTE KNOOPPPUNTEN OV ONTVANGSTLOCATIES OVERIGE KEUZEVERWIJDER OPTIES ONTVANGSTLOCATIES P1AUTO OV P2 P3 P4 P5BEHOUD P1 P2 P3 P4 P5 VERWIJDER
? ? ?
BEHOUD
TOELICHTING
Paden of funties verwijderen of behouden, een idee of een vraag. Plaats de bovenstaande fisches.
? ? ?
BEHOUD
De puzzelstukken vragen een nadere toelichting. Op het stickervel is een onderscheid gemaakt in een aantal kolommen. De eerste kolom geeft aan de variatie aan recreatieve gebruikers en het vervoersmiddel. Met verschillende kleuren kan de deelnemer aangeven of een gebruikersgroep in een bepaald gebied al dan niet een plek kan hebben conform de uitgangspunten van de recreatiezonering. Ook tijdelijk gebruik - buiten het broedseizoen - is mogelijk. De tweede kolom geeft aan hoe het recreatieve product zelf kan worden aangeVERWIJDER BEHOUD past. Een belangrijke middel bij de zonering is de maaswijdtebenadering van de paden. Hoe meer maaswijdte, hoe meer de paden uit elkaar liggen, hoe meer rust voor de natuur. Per zone kunnen de deelnemers hiermee schuiven. Maar ook de aanleg en situering van uitkijkpunten en speelweides kan onderdeel zijn van een BEHOUD aangepaste beleving. Het parkeren gaat uit van de nieuw beoogde indeling in ontvangstlocaties, al dan niet in combinatie met OV-voorzieningen, passend bij de randvoorwaarden van de recreatiezonering. Tenslotte kunnen deelnemers aanvullende ideeën en suggesties aandragen die bijdragen aan de gewenste zonering.
? ? ?
? ? ?
niet
OV3 PADEN TOEVOEGEN
P veluwe Maak keuze in het typeOverige P plaatsen auto VERWIJDER ontvangstlocatie. Veluwe Station Veluwe Halte toegestaan overige stations en haltesperiode niet BEHOUD Bedenk hoe dit past bij Gebruik de rode marker om nieuwe paden te plaatsen. randvoorwaarden recreatiezonering. Geef vervolgen met het juiste fische de gebruiker(s) aan.
OV3 OV2
Veluwe Station
Veluwe Halte
OV1 OV2
OV3 OV2
OV3
Veluwe Station
Veluwe Halte
overige stations en haltes
OV3
OV3
OV3
overige stations © en Bureau haltes Peter de Ruyter landschapsarchitectuur & Bureau Arjan Karssen bno ruimtelijk en industrieel ontwerp
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
33
Aanbevelingen
Aanbevelingen De pilot Noordwest Veluwe toont aan dat het bij recreatiezonering van essentieel belang is om met elkaar het goede gesprek te voeren. Partijen hebben elkaar nodig om uiteindelijk tot een zonering met draagvlak te komen. De ontwikkelde methodiek middels werkateliers per uitwerkingslocatie is door de deelnemers als positief ervaren en draagt bij aan een breder draagvlak voor inrichtingsmaatregelen die in een volgende fase zullen worden uitgewerkt. Bij de start van de werkateliers is het cruciaal geweest om ‘het waarom’ van de recreatiezonering met elkaar te delen. Alleen bewustwording kan uiteindelijk tot draagvlak leiden voor noodzakelijke inrichtingsmaatregelen. Het is belangrijk om met elkaar te delen dat het niet goed gaat met de natuur op de Veluwe. Zeven indicatorsoorten - kwetsbare broedvogels - geven aan dat de natuurwaarden in ons grootste natuurgebied op land sterk onder druk staan. Een van de oorzaken is het intensieve recreatieve gebruik in grote delen van de Veluwe. Niet alles kan meer overal. Zoneren moeten we dan ook samen doen, omdat de natuur onze gedeelde verantwoordelijkheid is. Tegelijkertijd biedt de zonering de komende jaren een kans om het huidige recreatieve product een kwaliteitsimpuls te geven.
Kunnen we kwalitatief hoogwaardige recreatieve producten ontwikkelen op de juiste plek met de juiste aantrekkingskracht, waardoor andere delen van de Veluwe kunnen worden ontzien? Door intelligent te zoneren blijkt het mogelijk te zijn om bepaalde plekken te intensiveren, van nieuwe kwaliteiten te voorzien en andere plekken te extensiveren, te ontlasten, waardoor de natuur aan waarde kan winnen. In een reeks van aanbevelingen hebben we de rijke oogst van de drie werkateliers samengevat, onderverdeeld in proces en inhoud. Samen vormen de punten een kader om daadwerkelijk tot een kwalitatief hoogwaardige recreatiezonering te komen, waardoor de natuur weer op één komt te staan.
Interactieve groepssessie in het middagdeel van het werkatelier Beekhuizerzand - Hulshorsterzand + plenaire terugkoppeling Ermelo-Drie.
36
37
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Aanbevelingen voor een proces met draagvlak: 1.
Leg uit en laat ervaren waarom recreatiezonering nodig is: a. Communiceer helder en scherp het ‘waarom’ van de recreatiezonering; het gaat niet goed met de natuur op onze Veluwe. Partijen moeten voor het vervolg nadenken over een gezamenlijke communicatie- en participatiestrategie. b. Ga naar buiten! Een (korte) excursie op een atelierdag maakt in een klap de problematiek helder en inzichtelijk en zorgt voor een ander gesprek om de tafel. 2.
Laat de landschappelijke rijkdom van de Veluwe zien in kaartlagen en beelden als start gebiedsproces: a. Recreatiezonering is niet alleen direct gekoppeld aan de natuurwaarde, maar ook aan de recreatieve belevingswaarde. b. Door de landschappelijke én cultuurhistorische rijkdom te laten zien in een kaartanalyse, verrijkt met beelden, kan het verhaal van de Veluwe op een inspirerende manier breder wor den verteld als start van het gebiedsproces. ‘Wat wonen, werken en recreëren we toch in een uniek gebied’. 3.
Recreatiezonering doe je samen: a. Pas bij bespreeklocaties zowel nu als in de toekomst de beschreven methode van de werkateliers toe als middel om in een ongedwongen sfeer op een open en constructieve wijze naar elkaar te luisteren en samen tot oplossingen te komen. b. Betrek op lokaal niveau representanten van alle relevante doelgroepen. c. Laat betrokken gemeente(n) en TBO(‘s) in beeld brengen wie bij proces betrokken moeten worden. d. Ga het gesprek aan met stakeholders waarvan specifieke maatregelen worden verwacht, zoals bijvoorbeeld Defensie. 4.
Kies voor ‘de wortel’ en niet voor ‘de stok’, gericht op nieuwe kwaliteiten voor natuur én recreatie: a. Kies voor de strategie om waar de natuurwaarden dat toestaan de recreatieve belevingswaar de te versterken, gekoppeld aan hoogwaardige routes, ontvangstlocaties en iconische uitkijk punten op de juiste plek, waardoor elders de natuur kan worden ontlast en daarmee versterkt. b. Heb oog voor verschillende schaalniveaus. De Veluwe als geheel, de regio en de uitwerkingslocaties zijn onderdeel van één zoneringsmethodiek met een continu wisselende balans tussen natuur en recreatie afhankelijk van de plek in het grotere geheel. De afstemming op de verschillende schaalniveaus - grensoverstijgend werken - dient goed geborgd te worden in het vervolgproces. c. Voer niet alleen het gesprek over wat niet kan, maar zoek de oplossing vooral ook door te bespreken wat wél kan, waarbij de natuur leidend is.
38
5.
Sta open voor maatwerk per uitwerkingslocatie: a. Ten allen tijde zal maatwerk nodig zijn in de uitwerking van de recreatiezonering (inrichtings maatregelen), in nauw overleg met alle direct betrokkenen. b. Een goede monitoring van de opbrengst van de recreatiezonering zal onderdeel moeten zijn van dat maatwerk. 6.
Betrokkenheid inwoners cruciaal: a. Inwoners maken veel gebruik van de Veluwse natuur. Ook aan hen moet worden uitgelegd waarom maatregelen nodig zijn. Organiseer in de afrondende fase, waarin al concrete maatregelen in beeld zijn, gebiedsexcursies voor de inwoners om hen te informeren wat de plannen zijn en waarom.
Uitwerkingslocatie, Noordwest Veluwe en de Veluwe als geheel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
39
Interne logica balans recreatie - natuur
Inhoudelijke opbrengst werkateliers op hoofdlijnen: Naast de procesaanbevelingen is er een lijn te ontdekken in de opbrengst van de drie werkateliers afzonderlijk. Naast specifieke inrichtingsmaatregelen komen de volgende generieke maatregelen, overwegingen naar voren:
intensiever gebruik recreatie extensiever gebruik recreatie
Interne logica in schema; laat de recreatiezonering logisch en begrijpelijk zijn. Dit betekent dat hoe verder je de Veluwe opkomt hoe rustiger het wordt. Het gevoel van vertraging zorgt daarmee voor een intensere beleving van de unieke natuur; de geluiden, de geuren, de kleuren en de duisternis.
•
INTERNE LOGICA Laat de recreatiezonering logisch en begrijpelijk zijn. Dit betekent dat hoe verder je de Veluwe opkomt hoe rustiger het wordt. Het gevoel van vertraging zorgt daarmee voor een intensere beleving van de unieke natuur; de geluiden, de geuren, de kleuren en de duisternis.
•
ONTVANGSTLOCATIES OP DE JUISTE PLEK Aan de randen van de Veluwe zou je faciliteiten moeten ontwikkelen die ervoor zorgen dat de recreant uit de auto gaat en per openbaar vervoer, (huur)fiets, paard of te voet verder de Veluwe op gaat. Routes moeten daarom goed aansluiten op de kwalitatief hoogwaardige ontvangstlocaties, passend in de gewenste zonering.
•
AANPASSEN SNELHEIDSREGIMES Hoe dieper je de veluwe opgaat, hoe lager de snelheid van het vervoer dient te zijn. Dit betekent een afwaardering van doorgaand verkeer (herijking verkeersbesluiten) en aanpassing van snelheden op doorgaande verkeerswegen.
•
ZANDPADEN VRIJWAREN VAN GEMOTORISEERD VERKEER Doorgaand gemotoriseerd verkeer over zandpaden is ongewenst vanuit het oogpunt van recreatiezonering (natuurwaarde én belevingswaarde). Dit creëert ruimte voor andere vormen van recreatie, bijvoorbeeld extra (brede) fietspaden.
•
WEES STRENG IN ZONE C In zone C zijn enkel een beperkt aantal verbindingsroutes voor fietsers en ruiters + een extensief routenetwerk voor met name wandelaars.
•
EENDUIDIGE BEBORDING Creëer op de gehele Veluwe één Veluwegevoel door te kiezen voor een eenduidige bebording met een duidelijke signatuur. Hierdoor zijn bezoekersstromen beter te reguleren passend in de zonering en kunnen mensen worden aangesproken op hun gedrag.
•
ZONERING STUREND VOOR ROUTES Zonering zou sturend moeten zijn voor routes (link Routebureau). Routes voor een bepaalde doelgroep moeten ook zo gemarkeerd en ingericht worden dat duidelijk is voor welke doelgroep ze zijn. Stimuleer gebruik van basis-routenetwerk en pas deze onder regie van het routebureau waar nodig aan. Ontmoedig gebruik niet-recreatieve paden (beheerpaden e.d.).
40
41
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
•
EENDUIDIGE COMMUNICATIE EN MARKETING Regels voor het gebruik van delen van het gebied, routes en paden moeten goed gecommuniceerd worden naar gebruikers (lokaal en naar recreant). Dit kan via de terreinbeheerders, recreatie-ondernemers, gebruikersclubs (lokaal) en koepels van gebruikers. Lokaal via lokale media, gemeentes, educatie/excursies. Neem recreatiezonering mee in je marketing (Visit Veluwe). Stuur op recreatieve kwaliteit in plaats van kwantiteit. Vergeet educatie via scholen niet.
•
GA HET GESPREK MET DEFENSIE AAN Maak afspraken met Defensie over gebruik van Veluwe voor oefeningen op beperkt aantal locaties of bepaalde periodes van het jaar. Huidige gebruik door Defensie ondermijnt de boodschap over noodzaak van recreatiezonering voor herstel en behoud van kwetsbare natuur.
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
De drie uitwerkingslocaties
Uitwerkingslocatie Ermelo-Drie Vraagstelling De locatie is gelegen tussen de rand van Ermelo en de omgeving van Boshuis Drie. In het gebied is op de conceptkaart een logische overgang te zien in zonering van Zone A via B naar C. In het gebied liggen verschillende opgaven. De belangrijkste is wellicht om doorgaand verkeer over de Drieërweg te ontmoedigen. Daarnaast speelt een parkeerprobleem rondom de schaapskooi Ermelose Heide en Boshuis Drie. De schaapskudde met schaapskooi is een echte publiekstrekker. Op drukke dagen wordt tot aan de rand van de hei geparkeerd. De huidige parkeerplaatsen liggen verspreid (‘scharrelparkeren’) rondom weg en schaapskooi en zijn niet helder ingericht. Gemotoriseerd verkeer en langzaamverkeer zitten elkaar in de weg. Iets soortgelijks speelt bij het populaire Boshuis Drie (500.000 bezoekers per jaar), waar kinderen oversteken - rennend van auto naar terras - op een weg waar 60 km./uur mag worden gereden. De voorgenomen afsluiting van de zandweg tussen Drie en Putten voor gemotoriseerd verkeer komt de veiligheid rondom het boshuis ten goede en is een logische stap in de concretisering van de voorgestelde recreatiezonering. Parkeerplaats Boshuis Drie fungeert op dit moment als hoofdentree voor Speulderbos, een oud habitatbos met unieke ecologische en cultuurhistorische waarden.
De hoge druk op de huidige parkeerplaats is niet in balans met de overgang naar het Speulderbos in de beoogde zone C. Hoe hier mee om te gaan? Tenslotte is het padennetwerk op de Ermelose heide in de huidige situatie te dicht in relatie tot de voorgestelde zonering C (extensief gebruik). Ook het type gebruik (o.a. singletrack mountainbikers) verhoudt zich niet met grondbroeders als boomleeuwerik en nachtzwaluw.
44
45
Drieërweg; komend vanuit de bebouwde kom Ermelo, rijdend in Natura2000-gebied, wordt de automobilist aangespoord gas te geven...
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Tijdens de atelierdag zijn diverse ideeën en wensen gedeeld. De opbrengst:
OOR BELEVINGPARKEREN
P1 P1
ARKEREN
OV1 P2
P1
OV1 P2
P1 46
Parkeren omgeving Ermelo Entree voor gebied Ermelose heide en Drie nabij Ermelo en recreatieparken situeren. Denk na over faciliteiten bij station Ermelo (E-bike/fietsverhuur) en busverbinding om gebied in te gaan. Er zijn teveel kleine parkeerplaatsen (‘scharrelparkeren’), die vaak niet op de goede plek liggen. Parkeerplaatsen comprimeren; liever één parkeerplaats met voldoende maat en voorzieningen (passend in de recreatiezonering en strategie ontvangstlocaties) dan meerdere kleine locaties. Paden en wegen Het fietsknooppuntennetwerk voor fietsers functioneert goed en lijkt passend in de nieuwe recreatiezonering. Te overwegen valt om een dergelijk systeem ook voor andere gebruikersgroepen in te richten, passend in de zonering. Het autoverkeer terugdringen, daar waar het kan in snelheid en geluid minderen, passend in de zonering. Met name de gemeentelijke ETW (erftoegangswegen) met een regime van 60 of 80 km./uur zijn niet wenselijk binnen een natuurgebied (rust, belevingswaarde, stikstofdepositie). Nadenken over verandering in profiel en verharding. Bebording Er is de wens uitgesproken om meer eenheid te krijgen in type bebording. Eenvoud in verbeelding en herkenbaarheid voor totale Veluwe. Dit ongeacht de eigenaar van het gebied (zie; National Trust England). Ermelose heide Het heidegebied als zone C extensiviseren; dus minder paden.
Er is geen ruimte voor mtb-singletracks op de heide zelf, enkel een beperkt aantal doorgaande mtb-, fiets-, ruiter- en wandelroutes. Loslopende honden niet meer toestaan. Modelvliegveld opnieuw bekijken. Geen loslopende honden meer, alternatief creëren in zone A bij recreatieparken. Locatie schaapskooi Een centrale parkeerplaats situeren in het bosgebied tussen Drieërweg en schaapskooi. Parkeren aan rand heide opheffen en ook alle kleinere omliggende parkeerplaatsen kritisch bekijken. Nabij schaapskooi wat meer paden/ommetjes, eventueel in combinatie met uitkijkpunt, zodat het op andere delen rustiger kan zijn. Boshuis Drie P2 P3 P4 P5 Boshuis Drie fungeert op dit moment als hoofdentree Speulderbos met een hoge druk. Balans is nu niet goed. PARKEREN In overleg met Boshuis, gemeente en SBB kijken hoe recreatiedruk en bezoekersaantallen kunnen worden P2 P3 P4 P5 Drie-Putten P1 P2 P3zandpad P4 P5 beperkt. Afsluiten voor gemotoriseerd verkeer. Parkeerplaats Boshuis op andere plek, los van de entreeweg (nader te onderzoeken). Inrichten als P4. P-Veluwe Driesche Berg ligt verkeerd. OV2 OV3 Omgeving P1 P2 P3 P4 P5 P3 P4 Speuld P5 Vraag of in overgangszone dorp een intensiever padenpatroon kan komen (zone B) vanwege lokale ommetjes vanuit Speuld. Verder kijken of maaswijdte Speulder en Sprielderbos past bij zonering.
Ook het bosgebied OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 P3 P4 P5 ten noorden van Drierweg (zone B) lijkt intensiever te kunnen. Biedt mogelijk wat ruimte ten opzichte van de maaswijdte die nodig/logisch is als je verder het Speulder- en Sprielderbos in gaat (zone C).
OV1
OV1 OV2
P2 OV1
P3 OV1 OV2
P4 Parkeerplaats P5 KEUZES OV3 herpositioneren / OVERIGE OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 samenvoegen
P2 OV1
P3 OV2
P4 P5 P3/? P OV2 OV1 OV3 verwijderen OV3 Parkeerlocatie 30/60
EBRUIKERS GROEPEN
OV1
OV2 OV1 OV3
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV2
OV3
OV3 OV2
Geen MTB’s
V ONTVANGSTLOCATIES
TERNATIEVEN VOOR BELEVING
30/60
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3 ALTERNATIEVEN P4 VOOR BELEVING P5
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
PARKEREN
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OVERIGE KEUZES
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING PARKEREN
OV1
P1
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2 OV3 P1 P2
PARKEREN
? ? ? ? ? ? ? ? ? ?
GEBRUIKERS GROEPEN
P1
P3/?
30/60
OV ONTVANGSTLOCATIES
GEBRUIKERS GROEPEN
GEBRUIKERS GROEPEN
P2
P3
P4
OVERIGE KEUZES
P5
GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
VOOR BELEVING P3 P2 P4P3 ALTERNATIEVEN P4P5 P5
P1 PARKEREN
OV2 OV3 P1 OV1P2 OV2P3 OV3P4 P1 P2 P3 P4
P5
GEBRUIKERS GROEPEN
P5
P1 OV1P2 OV2P3 OV3P4
P
P5
P3/? OV2 OV3 OV2 OV3 ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING OV1 30/60 OV2 OV1 OV1 OV3 PARKEREN P1VOOR BELEVING P2 P3 P4 P5 ALTERNATIEVEN OV ONTVANGSTLOCATIES OV1 OV1OV2 OV2OV3 OV3 P1 P2 P3 P4 P5 OV1 OV2 OV3 P OV1 OV2 OV3 P1 P2 30/60P3P3/? P4 P5 P1 P2 P3 P4 P5 OV1 OV2 OV3 OV1 P1OV2 OV3 P3 P4 P5 PARKERENP2
P1 GEBRUIKERS GROEPEN
P
P1
P3/?
OV1 OV2 PARKEREN
OV3
OV1
OV3
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV2
P4
P5
P1
OV1 OV2P4 P2 P3
P5
OV1 P1 OV2 P2 OV3 P3 30/60
OV1
P1
P2OV1
P1
P2
P1
P2
P4
P3
P1 P2 P3/? P3 P4 P5
OV3
OV1 OV2 P3 P4 P3 P4 P5OV2 OV3 OV1 OV1 OV2 OV3 OV2 P1 P2 P3 P4 P3 P4 OV1 P5OV2 OV3 OV1 OV2 P P3/? OV1 OV2 P3 P4 P5 OV330/60
P5 OVERIGE KEUZES
OV3 P5 OV3
P
? ? ? ? ? ? ? ? ? ?
GEBRUIKERS GROEPEN
OV3
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2
GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV2
P3/?
30/60
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV ONTVANGSTLOCATIES PARKEREN
GEBRUIKERS GROEPEN
OV3
OVERIGE KEUZES
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
Wandelaars toegestaan, periodiek
Maxium P3/? snelheid verminderen PARKEREN
Paden binnen dit gebied reduP1 ceren
Wandelaars GEBRUIKERS GROEPEN
P2
Fietsers
P3
OVERIGE KEUZES
P4
P5
Paden toevoegen
PARKEREN
Ruiterpaden, verbindingen verbeteren
OV1
OV2
OV3
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES
OV ONTVANGSTLOCATIES
OVERIGE KEUZESOVERIGE KEUZES
P3/?
OVERIGE KEUZES
P3 OV1P4 OV2P5 OV3
OV1
30/60
OV3 P5
OVERIGE KEUZES
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV1
P5
OV3
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES
OV2
GEBRUIKERS GROEPEN
P5
P4
P
GEBRUIKERS GROEPEN
P2
PARKEREN
OV3
P2OV ONTVANGSTLOCATIES P3 P4
P1
GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN
P1 P P2
P5 P2
P3
GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
P4 P1
OV ONTVANGSTLOCATIES
P2
OVERIGE KEUZES
OV2
OVERIGE KEUZES
OV ONTVANGSTLOCATIES
30/60 OV1 OV2 OV3 OV1 P1OV2 P2OV3 P3
OV1
PARKEREN
GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
P1 P2 P3 P4 P5 ? ? ? ? ? passend op OV1 OV2 OV OV3halte toevoegen of verbeteren qua ? ? ? Isdeze ?conceptzonering plek?? frequentie
OVERIGE KEUZES
OV1
P
MTB’s op paden en uit kwetsbare overgangszone heide-bos
TERNATIEVEN VOOR BELEVING OV ONTVANGSTLOCATIES
P
OV3
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN
P Afsluiten voor autoverkeer P3/? 30/60
OV2
PARKEREN
OV3
GEBRUIKERS GROEPEN
OV1
47
Huidige situatie parkeervoorzieningen bij Schaapskooi Ermelose Heide; ‘scharrelparkeren’ op verschillende plekken
Voorstel nieuwe situatie parkeervoorzieningen bij Schaapskooi Ermelose Heide; concentratie van autoparkeren langs entreeroute naar schaapskooi met parkeren als losse boskamers in het bos. Omgeving van schaapskooi en rand heide alleen toegankelijk voor fietsers en wandelaars.
48
49
Scharrelparkeren in directe omgeving Schaapskooi
Parkeerplaats Poolseweg; fraaie referentie voor een nieuwe parkeervoorziening in het bos bij Schaapskooi Ermelo
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Uitwerkingslocatie Puttenerpoorten Vraagstelling De locatie is gelegen aan weerszijden van de Garderenseweg aan de rand van Putten. Bijzonder is het verhaal en de positie van Landgoed Schovenhorst, een ontginningslandgoed uit de 19e eeuw met een pinetum (bomentuin) die de ontwikkeling van de bosbouw laat zien. Het landgoed ligt aan twee kanten van de doorgaande weg met een recent gebouwde bostoren aan de ene kant en horeca en hoofdgebouw aan de andere kant. Het parkeren is op afstand van de horeca gelegen aan de Garderenseweg en mist een duidelijke verbinding met de routestructuren rondom het landgoed, zoals richting de verblijfsrecreatie rondom Krachtighuizerheide en het Putterbos. Krachtighuizen en omgeving ligt in zone A, wordt intensief gebruikt, maar kan wat belevingswaarde en attractiviteit betreft een kwaliteitsimpuls gebruiken. De parkeerplaats van Schovenhorst zou zich in de toekomst kunnen ontwikkelen tot P3, een TOP, passend in de systematiek van ontvangstlocaties. Daarmee zou een centraal verdeelpunt kunnen ontstaan in de Puttenerpoorten richting zone B en C. De parkeerplaats, verderop gelegen richting Boshuis Drie, zou daarmee kunnen worden afgewaardeerd, waardoor autoverkeer in Zone C wordt ontmoedigd en beperkt.
50
51
Rand Krachtighuizerheide in Zone A recreatiezonering. De geparkeerde auto’s blokkeren de beleving van de heide.
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
PARKEREN
P1
P1 P2
P2 P3
P3 P4
P4 P5
OV1
P5
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
P2
P5 P2
P
P1
P2
P3
P4
P5
P3/? 30/60 P4 P5
P1
P2
P3
P4
P5
P4
OV1
OV2
OV3
PARKEREN
PARKEREN
Tijdens de atelierdag zijn diverse ideeën en wensen gedeeld. De opbrengst:
PARKEREN
P1 Algemeen: Krachtighuizerheide (zone A) en landgoed Schovenhorst (zone B) verder ontwikkelen als recreatieve zones, waar je de bezoeker aan de Veluwe ontvangt en faciliteert met routes om te voet, per fiets en te paard de Veluwe te verkennen. Het Speulder en Sprielderbos (zone C), maar ook heideveld De Grote Ark, dat hieraan grenst en zich dieper op de Veluwe bevindt wordt in de systematiek van recreatiezonering een rustiger gebied met minder faciliteiten. Parkeren: Kiezen voor een meer centrale parkeerplaats op Landgoed Schovenhorst. Dit betekent dat de bestaande parkeerplaats moet worden verbeterd en een bredere functie kan krijgen als Toeristisch Overstappunt (TOP). Overige kleine parkeerlocaties in de omgeving zouden op termijn verwijderd kunnen worden, waardoor er meer rustige gebieden ontstaan (Zone C). Arnhemse Karweg afwaarderen voor gemotoriseerd verkeer en de P-voorzieningen die zich daaraan bevinden. Ten zuiden van de Krachtighuizerheide kan een P4 worden aangelegd. De zandwegen Oude Prinsenweg en Oude Garderenseweg afsluiten voor gemotoriseerd verkeer Paden: Vanuit de nieuwe TOP (P3) kunnen zichtbare (zichtlijnen!) en betere wandelroutes komen naar de bostoren en de brasserie. Verder een betere aansluiting van de recreatieparken op de Krachtighuizerheide en de verbinding zoeken met Landgoed Schovenhorst en de heidegebieden ten zuidoosten van Krachtighuizerheide.
Garderenseweg: Er gaan veel stemmen op om deze weg af te waarderen in snelheid en geluid. Voor de langere termijn is de wens uitgesproken om betere verbindingen te maken tussen de beide landgoeddelen van Schovenhorst. Met GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES name het doortrekken van wandel- en fietsroutes over het gehele gebied om zo de poortfunctie te faciliteren en inhoud te geven heeft prioriteit.
EN VOOR BELEVING NG
GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN
P1 Suggesties: P2 P3 P4 P5 Landgoedzijde bostoren meer zichtbaar maken, in promotie, maar ook vanuit aanrijroutes. Bij TOP voorGEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES zieningen toevoegen voor dagrecreatie met oplaadpunten voor auto en fiets, schoonspuitpunten voor MTB P1 P2 P3 P4 P5 P2 P3 P4 P5 en racefiets, drinkwatervoorziening, toiletvoorziening, picknickfaciliteiten en een goede aansluiting op het routenetwerk en vanuit daar verbinding naar landgoed en bossen. Historisch Museum ‘De Tien Malen’ op OV1 OV2 OV3 P2 P3 P4 P5 opwaarderen tot een erfgoedmuseum waar het verhaal van de Veluwe beter wordt P3 Landgoed P4 Schovenhorst P5 verteld. Hieraan ook OV halte koppelen. PARKEREN
PARKEREN
P1 P1 P2 OV1 P2
OV1 OV2 P3
P252 P3 OV1 OV2
P3 P4 OV1 OV2 OV3
P2 P3 OV1 OV2
P3 P4 OV1 OV2 OV3
OV1 OV2
OV2
OVERIGE KEUZES
OV2 OV3 P4
OV3 P5
GEBRUIKERS GROEPEN
GEBRUIKERS GROEPEN
P4 P5 verbetering / samenParkeerplaats P5 OV2 OV3 OV3 voeging
OV2 OV3
P OV3
Parkeerlocaties P3/? verwijderen
30/60
OV ONTVANGSTLOCATIES
P
EN VOOR BELEVING STLOCATIES
30/60
30/60
GEBRUIKERS GROEPEN MTB pad
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
P3
P4
P5
OVERIGE KEUZES
Sugestie voor parkeerplaats P2 P3 P4 P5 paardentrailers P4 P5
OVERIGE KEUZES
Heidekoe toevoegen, verbinding reptielen en optie uitzichtpunt Station Putten entree Veluwe maken
OVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
Maxium P3/? snelheid verminderen
Fietsers
Paden binnen dit gebied reduceren of verwijderen
Ruiter paden verbindingOV1 makenOV2
OV1
OV2 P3
OV3 P4
P5 ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
P2 OV1
P3 OV1 OV2
P4 OV2 OV3
P5 OV3
P1
P1
P2 OV1
P3 OV1 OV2
P4 OV2 OV3
P5 OV3
P3
OV2
OV3
P4
P5
OV1
OV2
OV1 OV3
Paardenmennen: ruimte creëren
P3
P4 OV ONTVANGSTLOCATIES P5 P1 P2 P3
P5
PARKEREN
P4 P5 OV1 P1OV2 P2OV3 P3 OV1 OV2 OV3 GROEPEN OVERIGE KEUZES P1 P2 P3GEBRUIKERS P4 P5 OVERIGE KEUZES OV2 OV3 OVERIGE KEUZES GEBRUIKERS GROEPEN P1 P2 P3 P4 P5 OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 P1 P2 P3 P4 P5 GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES OV1 OV2 OV3 PARKEREN OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 OV2 OV3 OVERIGE KEUZES GEBRUIKERS GROEPENGEBRUIKERS GROEPEN OV1 OVERIGE KEUZES OV1 OV1 OV2 OV2 OV3 OV3 GEBRUIKERS GROEPEN P OVERIGE KEUZES P3/? OV1 OV2 OV3 30/60 P P3/? 30/60 OV1PGEBRUIKERS OV2GROEPEN OV3 OV ONTVANGSTLOCATIES OVERIGE KEUZES P3/? 30/60 OV2 OV3 OV ONTVANGSTLOCATIES OV1
P1
P2
P3
? ? ? ? ? OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 ? ? ?1? ?2? ?3? 4? 5? PARKEREN
P
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV1 OV3 OVERIGE KEUZESOV2 OV1 OV2 OV1
OV2
OV3
30/60
6? 7? 8? 9? P1
OV3
PARKEREN OV ONTVANGSTLOCATIES ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING P1 P2 OVERIGE KEUZES PARKEREN
OV1
P3/?
P3
PARKEREN
P4
P1
P4
PARKEREN
P2
P5
P2
P3
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
OV1 OV3
OV ONTVANGSTLOCATIES
PARKEREN
P4
OV1
OV2
P4 OV1P5 OV2
P3
P
P5
P2 P3 P3 P4 P5 P5 P1 P2P1 ALTERNATIEVEN P4 VOOR BELEVING OV1P5 OV2 P1P4 P1P5 P2 P2 P3 P3 P4 P4 OV2 OV3 P5 OV ONTVANGSTLOCATIES P1 P2 P3
P P1 OV ONTVANGSTLOCATIES
OV1
P2 OV1
30/60
OV2
OV3
P1
P2
P3
P4
OV2
OV3
OV1OV1 OV2 OV2 OV3OV3
OV1
OV2
OV3
OV1OV1 OV2 OV2 OV3OV3
OV2
OV3
P3/?
OV3
P5
PARKEREN OV1 OV2
KEUZES OV2 OVERIGE OV3 P5
OV1
OV3
OV2
OV3
P3/?
30/60 PARKEREN
P1
P2
P3
P2
P3
OV1
OV2
OV3
OV1PARKEREN OV2
OV3
P1 OV2
OV3
OVERIGE KEUZES
P5
P3
P4
P5
P4
P5
1? 2? 3? 4? 5? 6? 7? 8? 9?
OV ONTVANGSTLOCATIES
PARKEREN
P4
P2
OV ONTVANGSTLOCATIES
P1
P5
P OV2 POV330/60 P3/? OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3 30/60 P1 P2 P3 P4 P5 P P3/? OV1 OV2 30/60 P1 P2 P3 P1 P2 P3 P4OV3 P5 GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES P OV ONTVANGSTLOCATIES P3/? OV1 OV2 OV3 30/60 P OV1P3/? OV2 OV3 30/60 P1 P2 P3 P4 P5 OV1 OV2 OV3 P2 P3 P4 P5 P2P1 P3P1 P2 P4P3 P5P4 P5 GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES OV1 OV2 OV3 PARKEREN OV1 OV2 OV3 OV1 OVERIGE OV2KEUZES OV3 P5 P2P1 P3P2 P4P1P3 P5P2P4 P3P5 P4 OV ONTVANGSTLOCATIES P P3/? P1 P2 P3 P4 P5 30/60 ALTERNATIEVEN OV1 OV2 OV3 VOOR BELEVING OV1 OV2 OV3 P1 P2 P3 P4 P5 PARKEREN P1 P2 P3 P4 P5 OV1
P1
P4
P1
OV1
OV1OV1 OV2 OV3 P3/? OV2 OV3
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
GEBRUIKERS GROEPENOV1 P3 OV1P4OV2P2 OV3 P5P3 OV1P4 OV2 P5 OV2 OV3 P1 P1 P2 OV3 P3 P4 P3/?
OV1
GEBRUIKERS GROEPEN
OV3
30/60 OV ONTVANGSTLOCATIES
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV1
OV2
GEBRUIKERS GROEPEN
OV3 P
PARKEREN
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV ONTVANGSTLOCATIES
PARKEREN
OV ONTVANGSTLOCATIES
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV1
PARKEREN
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
P
30/60
OV1
OV3 OV1OV2 OV2
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
P3/?
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
P
P2
P3 P1
P1
P2
P4 P2
P3 P1
PARKEREN
OV2 Bij stationOV3 Putten landgoed Schovenhorts zichtbaar maken
P5 P3
P4 P2
OVERIGE KEUZES
P4
P5
P4 P1
P5 P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P5 P3
PARKEREN
P
OV halte toevoegen
PARKEREN
langgoed delen beter gaan verbinden Nieuwe routes maken, verbindingen naar landgoed Recreatiezonering Noordwest Veluwe
30/60
30/60
P3/?
1? 2? 3? 4? 5? 6? 7? 8? 9? OV ONTVANGSTLOCATIES
P1
P
OV3 P3/?
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV3 1? 2? 3? 4? 30/60 5? P3/? P P3/? 6? 7? 8? 9? 30/60
Paardenmennen verwijderen
P3
OV1
OVERIGE KEUZES OV ONTVANGSTLOCATIES
Paden verplaatsen
P2
GEBRUIKERS GROEPEN
OV ONTVANGSTLOCATIES
Paden toevoegen
P2
P1
OV ONTVANGSTLOCATIES
Entree landgoed schovenhorst meer zichtbaar maken en markeren
OVERIGE KEUZES
Wandelaars
OV1 P2
P3 PARKERENP4 P3/? P1 30/60
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES Wandelaars toegestaan periodiek
GEBRUIKERS GROEPEN
EN VOOR BELEVING
P2
P1 2? 3? 4? 5? 1? P3 7? OV1 OV2 OV3 1? 2? 4? 5? P1 P2 6? P3 3? P4 8? P5 9? OV1 8? OV2 9? OV3 7? OV1 6? OV2 3? OV3 1? 2? 4? 5? OV1 9? OV2 OV3 OV1 7? OV2 8? OV3 6?
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS PARKEREN GROEPEN Geen MTB’s Parkeerplaats P4 P5 opwaarderen en funcP5 OV2 OV3 OV3toevoegen: ties oplaadpunt e-bike , P1 P2 GEBRUIKERS GROEPEN toillet, etc. GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZESOVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN P voor autoP3/? Afsluiten verkeer OV3
EN VOOR BELEVING OV ONTVANGSTLOCATIES
P1
OVERIGE KEUZES
P1
P1 P
53
Huidige situatie Landgoed Schovenhorst en directe omgeving met de Garderenseweg als barriére.
Een van de ideeën voor een betere verbinding van Landgoed Schovenhorst en directe omgeving over de Garderenseweg tussen opgewaardeerde Parkeerplaats (TOP) met voorzieningen en bostoren.
54
55
Bostoren op Landgoed Schovenhorst, nu geïsoleerd gelegen met beperkte bezoekersaantallen
Referentie parkeerplaats Stakenberg voor ontwikkeling parkeerplaats Schovenhorst tot TOP met meer voorzieningen
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Uitwerkingslocatie Beekhuizer- en Hulshorsterzand
56
57
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Uitwerkingslocatie Beekhuizer- en Hulshorsterzand Vraagstelling De locatie is gelegen in zone C en D en is daarmee van de drie uitwerkingslocaties de locatie met de hoogste natuurwaarden. Juist in dit gebied komen veel overgangszones voor tussen bos, heide en stuifzanden. Het is een gebied met veel randlengte. Het totale gebied zou je kunnen zien als een ‘halter’ met op de uiteinden - bij Harderwijk en Nunspeet - een concentratie van recreatieve voorzieningen in de ontvangstlocaties, gekoppeld aan de afslag van de snelweg en treinstation. Daarmee is een logische zonering aanwezig die op hoofdlijnen goed past in de concept-recreatiezonering. Toch is de recreatieve druk op met name de stuifzanden in het broedseizoen te hoog. Kwetsbare grondbroeders als boomleeuwerik en nachtzwaluw hebben het moeilijk. Met name het Hulshorsterzand heeft zowel vanuit het Leuvenumse Bos als verdere omgeving vele ingangen. Een werkelijk rustige hoek is er niet. Dit type landschap nodigt uit om “overal” te gaan lopen. Hoe minder begroeiing, hoe minder een pad/route herkenbaar is. Avontuurlijke ATBers/wandelaars/hardlopers volgen een route op Strava of Komoot, pad of geen pad. Willen we de natuurdoelen halen en de natuur versterken dan zal het recreatieve gebruik van de stuifzanden sterk moeten worden teruggebracht.
Dit betekent kritisch kijken naar de huidige parkeerplaatsen, gekoppeld aan de overgangen over de A28 als Brandsweg, Klarenweg en ook Hierderweg. Een nieuwe generatie uitkijkpunten kan op de overgang van zone C naar D zorgen voor een duidelijk onderscheid tussen wel en niet toegankelijk terrein.
58
59
Rand Beekhuizerzand; een van de mooiste fietspaden van de Noordwest Veluwe loopt grotendeels in kwetsbaar overgangsgebied.
Parkeerterrein Brandsweg. Aan de rand van het Hulshorsterzand wordt geparkeerd, honden worden veelal onaangelijnd uitgelaten.
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
PARKEREN
P1
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
P1 P2
P3
P3 P2
P4 P3
P3 OV2
P4 OV3
OV3 OV2
OV3
OV1 OV2 OV3 P4 P5
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
P2P4
P3
P5
GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN
P1
P2 P1
P1
P2 OV1
P1
Beekhuizerzand:
GEBRUIKERS GROEPEN
1? 2? 3? 4? 5? P1 P2 P3 P4 6? 7?P1 8? 9? P2 P3 P4
Hulshorsterzand: P1
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
OV1
GEBRUIKERS GROEPEN
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV1
P1
P2
P3
P4
P5 OV1
P1
P2
P3
P4
P5 OV1
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN PARKEREN
P5
OV1
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2
OV3
P3 OV2
OVERIGE KEUZES
OV2 OV1
OV1 OV3 OV2 OV3OV2
30/60
OVERIGE KEUZES
P3/?
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
OV3 GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
OVERIGE KEUZES
OV ONTVANGSTLOCATIES
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
P3/?
30/60
P3/?
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING GEBRUIKERS GROEPEN
P
P5
OVERIGE KEUZES
P OV3
P
OV3
OV3
OV1 30/60OV2
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV2
GEBRUIKERS GROEPEN OV ONTVANGSTLOCATIES OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2
OV1 P5
P5
P4 OV3 P4 OV3
OV ONTVANGSTLOCATIES
GEBRUIKERS GROEPEN
OV3
P5
OVERIGE KEUZES
OV1
OV3
OV2
P2 OV1
P5 P4
P3 OV2
OV1GEBRUIKERS OV2 OV3 OV1 GROEPEN OV2 OV3
P5
OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
OV2 OV1
P2 OV1
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
PARKEREN
PARKEREN
P1
P2
P3
P4
P5
P1
GEBRUIKERS GROEPEN
P1
P2
P2
P3
P3
P4
P1 P2 P3 OV1 OV2 OV3
P4
P5
P4
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
P5 GEBRUIKERS GROEPEN
1? 2? 3? 4? 5? 6? 7? 8? 9?
PARKEREN
P5 ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV1 OV2 OV3 P1 P2 P3 P4 OV1 OV2 OV3
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV1 OV2 OV3 P1 P2 P3 P4 OV1 OV2 OV3
OV3 GEBRUIKERS GROEPEN
P
GEBRUIKERS GROEPEN
30/60
P3/?
OVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING PARKEREN
P1
P2
P3
P4
P1
P2
P3
P4
P5 GEBRUIKERS GROEPEN
P5 GEBRUIKERS GROEPEN
NG ALTERNATIEVEN VOOR BELEVING
OV2
OV ONTVANGSTLOCATIES
OVERIGE KEUZES
OVERIGE KEUZES
OV1
OVERIGE KEUZES
P5
PARKEREN
OVERIGE KEUZES
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P5 PARKEREN
OV1 OV2 OV3 OV1 OV2 OV3
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
OV1
OV2
OV3
PARKEREN
GEBRUIKERS GROEPEN
OVERIGE KEUZES
PARKEREN
OV1 P1OV2 P2OV3 P3 PARKEREN
P1
P1 P P2
OV ONTVANGSTLOCATIES
OV ONTVANGSTLOCATIES
P1 P1
60
OV1 P1 P1 P3 OV1 PARKEREN P1 P3 OV1
OV1 P2 P2
OV1 OV2 P2 P2 P4 OV1 OV2 P2 P4 OV1 OV2
EN PARKEREN VOOR BELEVING
OV1
P4
P5
P2 P3P3/? P4 P330/60 P4 P5 OV2 P3 P3
OV3 P4 P4
P5
P5 P5
P1 P1
P2 P2
P3 P3
P4 P4
OV2 OV3 OV3 OVERIGE KEUZES P3 P4 P5GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN PARKEREN Geen MTB’s Parkeerplaats en funcP3 P4 opwaarderen P5 P5 OV2 OV3 OV3toevoegen: ties oplaadpunt e-bike , toillet, etc.
GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN
P3 P4 verplaatsen P5 Parkeerplaats naar P5 OV2 OV3 OV3 andere zijde A28
P5 P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
P1
P2
P3
P4
P5
GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN
MTB pad
OVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
Geen wandelaars toegestaan
P2
P1
P2
P3
P4
Ruiter pad
P3
P4
P5 P5
OVERIGE KEUZES
OV2
P voor autoP3/? Afsluiten verkeer OV3
P
Parkeerlocaties P3/? verwijderen
Wandelaars
Paden verplaatsen buiten zone grondbroeders
Fietsers
Paden binnen dit gebied reduceren of verwijderen
Fietsers toegestaan periodiek
OV halte toevoegen
Uitkijkpunt
Geen fietsers
Doorgaande paden verbinden voor meerdere gebruikers
GEBRUIKERS GROEPEN
30/60
EN VOOR BELEVINGOV ONTVANGSTLOCATIES
EN VOOR BELEVING OV ONTVANGSTLOCATIES
30/60
Wandelaars toegestaan periodiek
OV1
OV2
Geen ruiters
OV3
OV2 2? OV3 3? 4? 5? 1? OV1 6? OV2 7? OV3 8? 9? OV1 OV2 OV3 1? 2? 3? 4? 5? P 6? 7? 8? 9? P3/? 30/60
Optie om toegang te verwijderen
OV1
verbindingen maken naar gebied Veluwemeren
OVERIGE KEUZES
P2
P3
P4
P5
OVERIGE KEUZES OV ONTVANGSTLOCATIES
P
30/60
P3/?
Tijdens de atelierdag zijn diverse ideeën en wensen gedeeld. De opbrengst:
OVERIGE KEUZES
P1
PARKEREN
OV ONTVANGSTLOCATIES
OVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
OVERIGEGEBRUIKERS KEUZES GROEPEN PARKEREN
OVERIGE KEUZESOVERIGE KEUZES OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN OVERIGE KEUZES
GEBRUIKERS GROEPEN GEBRUIKERS GROEPEN
PARKEREN
Algemeen: Door de terreinbeheerders is de wens uitgesproken de beide stuifzandgebieden minder toegankelijk te maken voor recreatief gebruik (zone D). Dit zal consequenties hebben voor de LAW-route en MTB-gebruik. Hoe kunnen we de unieke stuifzanden toch beleefbaar houden? Parkeren: Parkeren concentreren in Harderwijk en Nunspeet bij transferia. Parkeerplaats Klarenweg opheffen, P Hierderweg en P Brandsweg naar andere zijde A28 verplaatsen, verbindingen over snelweg groener inrichten (belevingswaarde). Paden en routes en uitkijkpunten: De routes in de stuifzandgebieden niet toegankelijk (Hulshorsterzand) of alleen toegankelijk maken buiten broedseizoen (Beekhuizerzand). Vervolgens doorgaande paden/routes creëren die om het kwetsbare gebied heen lopen. Deze kunnen worden gekoppeld aan uitkijkpunten aan de randen van het gebied. Een uitkijkpunt kan ook dienen als educatief informatiepunt. Ontwikkelplek: Het Hendrikszand van SBB aan de oostzijde van het Hulshorsterzand kan een ontwikkelplek worden in Zone B om recreatiedruk af te vangen vanuit Nunspeet en het bezoekerscentrum (P1). Recreatiezonering Noordwest Veluwe
61
Huidige situatie Hulshorster- en Beekhuizerzand met relatief veel kleine parkeerplaatsen bij overgangen A28 en enkele doorgaande fietsen wandelroutes in kwetsbare randen stuifzanden.
Mogelijk toekomstige situatie Hulshorster- en Beekhuizerzand met doorgaande recreatieve routes losgekoppeld van de stuifzanden en via inprikkers met uitkijktorens belevingspunten gecreëerd. Parkeren volledig geconcentreerd in P1 en P2 (Nunspeet en Harderwijk) en P3 aan overzijde A28 Hierderweg met recreatieve verbinding richting Randmeren.
62
63
Huidige uitkijklocatie aan rand Hulshorsterzand bij Hierderweg kan worden opgewaardeerd met uitkijktoren en educatieve voorzieningen.
Een nieuwe generatie uitkijkpunten rondom de stuifzanden combineert een iconische uitstraling met een unieke beleving (referentie uitkijkpunt Fochteloërveen - Natuurmonumenten)
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur
Recreatiezonering Noordwest Veluwe
Geraadpleegde documenten en websites • ‘Natuurbeheer- en zoneringsmaatregelen voor zeven aangewezen vogelsoorten in Natura 2000 gebied Veluwe’, Henk Sierdsema et al, Sovon, 2020 • ‘Waardevol toerisme, onze leefomgeving verdient het’, RLI, september 2019 • ‘Landschapsbiografie van de Veluwe’, RCE, Jan Neefjes, januari 2018 • ‘Belevingsgebieden, Veluws Recreatief Netwerk’, november 2018 • ‘Samenwerken aan een eindeloze Veluwe’, Croonen Adviseurs, november 2000 • http://www.gelderland.nl/veluwe • https://www.visitveluwe.nl/ • https://www.staatsbosbeheer.nl/-/media/de-pelen/recreatiezonering-peelvenen-printversie.
64
65
Disclaimer De huidige begrenzing van het deelgebied Noordwest Veluwe, zoals gebruikt in de uitwerking van de pilot op kaarten in werkateliers en werkboek correspondeert niet één op één met de officiële Natura 2000 - begrenzingen. De opdrachtgever, de provincie Gelderland, is daarvan op de hoogte.
Peter de Ruyter landschapsarchitectuur