AP 19 Raadsvoorstel huisvesting Oekraïense vluchtelingen

Raadsvoorstel 31774 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

19 430 21 juni 2022 30 juni 2022 Algemeen Bestuur J. Groothuis huisvesting Oekraïense vluchtelingen

Voorstel  In te stemmen met de aanwijzing van locatie Chaletpark Landrust voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen in 15 chalets;  Tevens instemmen met, via een begrotingswijziging, een krediet beschikbaar te stellen voor de aankoop, het plaatsen en inrichten van 15 chalets. Verondersteld wordt dat deze transitiekosten, via de bekostigingsregeling, worden vergoed door het Rijk. Geachte raad, Inleiding Vanwege de komst van vele ontheemden uit Oekraïne naar Nederland en de noodzaak om vele opvangplekken te realiseren op korte termijn, heeft het kabinet op 7 maart 2022 het Veiligheidsberaad en de voorzitters van de veiligheidsregio´s verzocht de realisatie van opvang van ontheemden uit Oekraïne te coördineren. De voorzitters van de veiligheidsregio’s zijn gevraagd om bij deze landelijke crisis, die alle gemeenten en veiligheidsregio’s raakt en daarmee van meer dan plaatselijke betekenis is, invulling te geven aan hun coördinerende verantwoordelijkheid die zij op grond van de Wet veiligheidsregio’s hebben. Aanvullend op deze opdracht is in het Veiligheidsberaad van 29 april jl. ingestemd met de opdracht om 25.000 extra opvangplekken te organiseren. Urgentie Sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne is er een grote vluchtelingenstroom op gang gekomen richting Europa en dus ook richting Nederland. In Nunspeet is ook al snel opvang gerealiseerd.

In eerste instantie voornamelijk in particuliere opvanglocaties (POO), maar inmiddels ook al een groot deel in gemeentelijke opvanglocaties (GOO). Zoals in de raadsinformatiebrief van 9 juni 2022 is aangegeven worden op dit moment 228 vluchtelingen uit de Oekraïne opvangen. 138 mensen worden opgevangen binnen POO en 90 mensen worden binnen GOO ontvangen. De opvang in de POO is over het algemeen van tijdelijke aard en heeft impact op de gastgezinnen. De komende periode zal er steeds meer een verschuiving plaats vinden van POO naar GOO. Om deze verschuiving te kunnen opvangen is naast onze bestaande GOO locaties een semipermanente locatie noodzakelijk. Maatschappelijke verantwoordelijkheid De gemeente Nunspeet heeft de verantwoordelijkheid om een alternatief te organiseren voor de Oekraïense vluchtelingen die nu nog in de POO verblijven. Ze worden nu opgevangen bij particulieren en voor de korte termijn is dit haalbaar. Nu blijkt dat de Oekraïense vluchtelingen

-2-

vanwege het aanhoudende oorlogsgeweld langer in Nederland moeten verblijven, is de urgentie en noodzaak van een gemeentelijke opvanglocatie duidelijk. Het is dan ook van groot belang om op de korte termijn een gemeentelijke opvanglocatie in te richten. In dit voorstel wordt u voorgesteld een krediet beschikbaar te stellen voor de aankoop, het plaatsen en de inrichtingskosten van 15 chalets op de locatie Chaletpark Landrust aan de Harderwijkerweg 343. Ontbreken van haalbare alternatieven Er is een aantal aspecten waar een opvanglocatie aan moet voldoen. Van belang is dat de afstand tot een dorpskern beperkt is waardoor de fiets een bruikbaar vervoersmiddel kan zijn voor de Oekraïners. Daarnaast dient de locatie voldoende ruimte te bieden voor de plaatsing van 15 chalets en zal de realisatie van ondergrondse infrastructuur (riool, water, elektra) mogelijk moeten zijn. Vanwege de huisvesting van mensen is een goede ontsluiting van de locatie van belang. Daarnaast heeft het de voorkeur (verkeersveiligheid) dat er een fietspad in de omgeving ligt omdat de Oekraïense vluchtelingen veel maken gebruik van de fiets om naar voorzieningen (supermarkt, school, sport) te gaan. Een opvanglocatie zal ook passend in de omgeving moeten zijn zodat het voor omwonenden niet een te grote belasting zal worden.

Er is binnen onze gemeente onderzocht of er locaties in aanmerking kunnen komen voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen. Dit met inachtneming van bovengenoemde aspecten. Verschillende locaties binnen de bebouwde kom als buiten de bebouwde kom zijn bekeken. Er is gesproken met eigenaren van campings. Braakliggende agrarische gronden en vrijkomende panden en percelen binnen Nunspeet zijn op haalbaarheid onderzocht. Naast de bovenstaande aspecten heeft Liander ook veel invloed op het proces. Nederland heeft een van de betrouwbaarste elektriciteitsnetten van de wereld. De capaciteit van het net kan echter niet zo snel worden uitgebreid als de snelheid waarmee ontwikkelingen nu plaatsvinden. Daardoor raakt het elektriciteitsnet op steeds meer plaatsen vol. Dit is het gevolg van de snelgroeiende economie, de digitalisering van de samenleving, het in recordtempo bouwen van huizen en het verduurzamen van de energievoorziening. Door deze drukte is ook de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet bereikt in een groot deel van de gemeente Nunspeet. Voor bekende woningbouwplannen is door Liander wel capaciteit gereserveerd. De opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen is voor Liander geen bekend woningbouwplan, het komt immers voort uit de Oekraïense vluchtelingencrisis. Hierdoor wordt er tegen het capaciteitsprobleem aangelopen.

De 15 chalets zullen all electric uitgevoerd zijn en hebben een 3 x 25 Kwh aansluiting per chalet nodig. Dit staat gelijk aan een aansluiting van een reguliere woning. Netbeheerder Liander werkt hard aan het uitbreiden van het elektriciteitsnet en slimme oplossingen om meer capaciteit te creëren. Echter dit is niet op korte termijn te realiseren.

-3-

De gesprekken met eigenaren heeft naast Chaletpark Landrust niet geleid tot een geschikte locatie voor de plaatsing van 15 chalets. Ook plaatsing op een bedrijventerrein gaat niet samen qua gebruik (wonen versus werken). De huidige situatie bij de GPS locatie is alleen mogelijk vanwege de looptijd tot einde van dit jaar. De uitgifte van kavels en daarmee de realisatie van nieuwe bedrijven maakt verdere huisvesting daarna niet mogelijk. Andere mogelijke locaties zijn afgevallen vanwege het ontbreken van een stroomaansluiting. Naast het ontbreken van een stroomaansluiting was het ook niet mogelijk om de benodigde hoeveelheid stroom te realiseren. Hierdoor zijn wij tot de conclusie gekomen dat er geen bruikbare en haalbare alternatieven meer over zijn. Harderwijkerweg 343 Chaletpark Landrust De locatie van Chaletpark Landrust aan de Harderwijkweg 343 kan voldoen aan eerder genoemde aspecten. Voor het inrichten van een semipermanente locatie voor de opvang van Oekraïners biedt de locatie de ruimte om 15 chalets te realiseren. Er is een goede ontsluiting op de openbare weg en fietspad. Ook is het gelegen naast sportvoorzieningen zoals de voetbalvereniging en de manege. Gezien de transitie van de huidige camping en overdracht naar de gemeente is deze locatie geschikt te maken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Er is al bestaande ondergrondse infrastructuur aanwezig.

De stroomvoorziening zal wel aangepast moeten worden. Door het wegvallen van recreanten en (permanente) bewoning is dit volgens experts realiseerbaar. Met de inrichting van 15 chalets kan de opvanglocatie maximaal 75 mensen opvangen. Vanwege verschillende wisselende samenstellingen van huishoudens heeft het de voorkeur om te opteren voor 10 vierpersoons chalets en 5 zespersoons chalets. Tijdelijke oplossing Door de locatie ChaletparkLandrust in te richten voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen wordt aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid voldaan. De locatie Chaletpark Landrust betreft een tijdelijke oplossing. Voor de locatie Chaletpark Landrust staat in het raadsakkoord dat verschillende mogelijkheden van een multifunctioneel sportpark zal worden onderzocht. Het huisvesten van Oekraïense vluchtelingen op deze locatie zal voor de langere termijn hiermee kunnen botsen. Door nu te kiezen voor verplaatsbare chalets blijft de mogelijkheid altijd bestaan om voor een andere locatie te kiezen en de chalets te verplaatsen. Hierdoor staat de opvanglocatie de mogelijke realisatie van een multifunctioneel sportpark in de toekomst niet in de weg. Voor de korte termijn is het van groot belang om voor de Oekraïense vluchtelingen snel tot een uitvoerbare opvanglocatie te komen.

Huisvestingsproblematiek binnen de gemeente We hechten eraan om te benadrukken dat er naast huisvesting vluchtelingen een zeker zo grote focus ligt op huisvesting eigen inwoners. Zo is afgelopen commissievergadering Ruimte en Wonen van 13 juni 2022 de Notitie Wonen besproken. In deze notitie is geconcludeerd dat het in de betaalbare categorieën heel moeilijk is om in de gemeente een huis te kunnen vinden. Zowel koop- als huurwoningen zijn bijna niet beschikbaar voor deze doelgroep. De koophuizen zijn te duur en de huurhuizen zijn veelal niet beschikbaar. Het gaat hierbij om jongeren die graag in de gemeente willen blijven wonen en die door gebrek aan aanbod op zoek gaan in andere gemeenten waar ook het aanbod minimaal is. In de Woonvisie is opgenomen dat de gemeente wil voorkomen dat jongeren vertrekken omdat zij in de gemeente geen betaalbare woning kunnen vinden. Het vasthouden van jongeren is van essentieel belang voor de vitaliteit van onze

-4-

dorpen en voor het invullen van belangrijke arbeidsplaatsen. Om deze doelgroep in staat te stellen zelfstandig te gaan wonen binnen de gemeente zijn in deze notitie een aantal snel uit te voeren maatregelen voorgesteld zoals bijvoorbeeld het creëren van tijdelijke woningen en het al na het zomerreces uitzetten van bouwtenders voor goedkope woningbouw in het project Kijktuinen. Bestemmingsplan Het perceel op het terrein van Chaletpark Landrust dat we tijdelijk willen inzetten voor de huisvesting van Oekraïners valt onder de werking van het bestemmingsplan Recreatieterreinen 2010. Aan de gronden is de bestemming Recreatie – Gemengd terrein toegekend. Het bewonen van recreatieobjecten is strijdig met het bestemmingsplan. Voor de tijdelijke bewoning is dan ook altijd een omgevingsvergunning nodig (de activiteit Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening). Omdat het op dit moment niet duidelijk is hoe lang de oorlog in Oekraïne zal duren, wordt er een omgevingsvergunning aan gevraagd voor de looptijd van maximaal 5 jaar. Verkrijgen van eigendom De gemeente Nunspeet heeft Chaletpark Landrust gekocht. Het achterste gedeelte van het terrein is reeds overgedragen en in eigendom van de gemeente Nunspeet. Voor het overige gedeelte staat de overdracht gepland voor het einde van dit jaar.

Echter voor de realisatie van de semipermanente opvanglocatie is van belang om het midden gedeelte eerder in eigendom van de gemeente Nunspeet te verkrijgen. De huidige eigenaar heeft aangegeven hieraan zijn medewerking te willen verlenen. Hierdoor is op het moment van de voorbereiding en plaatsing van de chalets de ondergrond in eigendom van de gemeente. Aanbesteding De aankoop van chalets door de gemeente valt volgens de Europese aanbestedingsregels onder ‘levering en diensten voor decentrale overheden’. Het drempelbedrag hiervoor is € 215.000. Dat wil zeggen, dat wanneer de geraamde waarde van de overheidsopdracht (exclusief BTW) meer bedraagt dan het drempelbedrag, de aanbestedende dienst deze overheidsopdracht verplicht Europees moet aanbesteden. Aangezien de geraamde waarde van de aankoop aanzienlijk hoger is, zal deze opdracht dus verplicht Europees aanbesteed moeten worden. We kiezen voor de verkorte Europees aanbestedingsprocedure. Middels deze procedure is de beoogde levering per 1 september 2022 en ingebruikname van medio september 2022 haalbaar. Dit betekent dat na uw goedkeuring van het krediet de opdracht kan worden gepubliceerd. Exploitatiekosten

Naast de aanschafkosten zijn er ook exploitatiekosten. Hieronder valt o.a. energiekosten (water, elektra), verzekering, vaste lasten (gemeentelijke belastingen, waterschapsbelasting etc), onderhoudskosten (chalets/terrein), beheerskosten etc. Via de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne wordt een normvergoeding GOO door de gemeente ontvangen van € 100 per gerealiseerde plek (persoon) per dag. Deze vergoeding wordt ontvangen ter dekking van alle gemeente kosten waaronder het leefgeld en de uitvoeringskosten (zoals de exploitatiekosten). Het zal moeten blijken of de normvergoeding voldoende als dekking voor deze totale kosten. Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

-5-

Door de Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid is op 31 mei 2022 is de ‘Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’ vastgesteld. Deze is op 3 juni gepubliceerd in de Staatscourant. Dit betreft een specifieke uitkering voor gemeente in verband met de bekostiging van acute opvang en verstrekkingen vanwege de oorlogssituatie in Oekraïne. In deze regeling is weergegeven dat de gemeenten een specifieke uitkering ontvangt voor gemeentelijke opvangplekken, te weten: een normbedrag van € 100 per dag per gerealiseerde opvangplek (als dekking voor leefgeld en alle overige exploitatie/uitvoeringskosten). Transitiekosten (inrichten op een locatie) voor opvang van ontheemden in de gemeentelijk opvang vallen niet onder dit normbedrag. In de regeling wordt aangegeven dat de transactiekosten op aanvraag wordt verstrekt. Verondersteld mag dan worden dat deze kosten op basis van werkelijke kosten (rekening houdend met afschrijvingstermijnen) door het Rijk worden vergoed. De aanvraag hiervoor moet nog plaatsvinden. Er is dus een risico hoe het Rijk hierop reageert. De verwachting is dat voor de raadvergadering van eind juni 2022 meer duidelijkheid over is. Risico's

Vergunningverlening/bezwaar Een risico is dat er bezwaren ingediend worden waardoor de procedure voor de benodigde omgevingsvergunningen vertraging oplopen. Financiële risico's transitiekosten vergoeding van het Rijk Een risico is dat het Rijk een niet geheel dekkende vergoeding voor de transitiekosten vaststelt. Geen krediet beschikbaar stellen Als er geen krediet beschikbaar wordt gesteld ontstaat er een onwenselijke situatie. Op dit moment zijn alle Oekraïense vluchtelingen in de gemeente Nunspeet opgevangen binnen de POO en GOO. In de communicatie naar de gastgezinnen is door de gemeente altijd aangegeven dat er ook een semipermanente opvanglocatie zal worden ingericht. Op basis daarvan is het voor veel POO adressen nog vol te houden tot medio september. De rek raakt er namelijk bij de POO wel uit. De noodzaak om te komen tot een semipermanente locatie is dan ook groot. Als deze niet gerealiseerd kan worden, en de POO valt weg, is er geen opvang voor deze groep Oekraïense vluchtelingen achter de hand. Stukken ter inzage N.v.t. Bijlage(n)

MSTR

Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom