AP 16. raadsvoorstel Uitvoeringsplan Spelen, Bewegen en Ontmoeten 2024 - 2031

Raadsvoorstel 893255 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

16. 632 21 mei 2024 27 juni 2024 Maatschappij en Middelen 5 juni 2024 M. van de Bunte Uitvoeringsplan spelen, bewegen en ontmoeten 2024 - 2031

Voorstel 1. Het uitvoeringsplan spelen, bewegen en ontmoeten gemeente Nunspeet 2024 – 2031 vaststellen en daarbij de keuze te maken voor het financieel voorkeursscenario 'upgraden en verbreden'. 2. De financiële consequen7es om de huidige situa7e in stand te houden voor een structureel bedrag van € 151.144,- meenemen als nieuw beleid in de Programmabegro7ng 2025-2028. 3. De aanvullende financiële consequen7es van het voorkeursscenario 'upgraden en verbreden' voor een structureel bedrag van € 100.804,- ter afweging voorleggen als nieuw beleid in de Programmabegro7ng 2025-2028.

Geachte raad, Inleiding Na vaststelling van de startno77e en de keuze voor het ontwikkelscenario 'upgraden en verbreden' op 29 juni 2023 door de gemeenteraad, is het uitvoeringsplan spelen, bewegen en ontmoeten 2024 – 2031 opgesteld. Dit plan is in samenwerking met OBB ingenieurs en via een par7cipa7etraject met inwoners en organisa7es tot stand gekomen. Aan de hand van de rich7nggevende ambi7es met vertrekpunten (zoals bepaald in de startno77e) en de resultaten van de inwonerspar7cipa7e zijn plankaarten opgesteld met financiële scenario's. Met het uitvoeringsplan wordt ingezet op een kwaliteitsimpuls voor spelen en vindt een verbreding plaats naar bewegen en ontmoeten voor alle lee<ijden. Tegelijker7jd worden de financiën op orde gebracht waardoor toekoms7ge vervangingsinvesteringen, beheer en onderhoud geborgd zijn. Argumenten/overwegingen Vervangingsopgave In de startno77e is het speelruimtebeleid 2016 e.v. geëvalueerd. Dit beleid hee< veel aandacht besteed aan de juiste verdeling en een gevarieerd aanbod van speelvoorzieningen op straat-, buurt- en wijkniveau. Uit het opgestelde plan blijkt dat de gemeente Nunspeet voorziet in voldoende speelvoorzieningen. De spreiding per wijk is voldoende en er is geen sprake van wi?e vlekken.

Wel is gebleken dat de gemeente Nunspeet voor een forse vervangingsopgave staat en dat hiervoor onvoldoende financiële middelen zijn als gevolg van de volgende oorzaken:  Aanscherping warenwetbesluit a?rac7e- en speeltoestellen. Dit betekent dat alle speeltoestellen regelma7g worden geïnspecteerd en ook beschikken over de juiste cer7ficaten.

-2-







Areaal uitbreiding. Er zijn nieuwe speelvoorzieningen gecreëerd in Molenbeek Nunspeet, Braambosch Hulshorst en Elspeet Noord-West. Deze speelvoorzieningen zijn uit projectgelden en de grondexploita7e gefinancierd. In het speelruimtebeleid 2016 waren deze nog niet in het areaal opgenomen. Vervangingsopgave. In de nota 'Kom mee! Naar buiten allemaal, gemeente Nunspeet 2009' is gewerkt met een impulsbudget van € 160.000,- over vijf jaar. Hiermee is een kwaliteitsimpuls gegeven aan de bestaande speelruimtevoorzieningen. Het impulsbudget was incidenteel waardoor er op dit moment geen budget beschikbaar is voor de vervangingsopgave waar de gemeente voor staat. Infla7e en prijsindexa7e hebben er voor gezorgd dat er meer middelen nodig zijn om het areaal in stand te houden.

Verbreding spelen, bewegen en ontmoeten volgens het scenario 'upgraden en verbreden' Bij het opstellen van het uitvoeringsplan hee< er een verkenning plaats gevonden waarbij ervanuit spelen is gekeken hoe er een verbreding gemaakt kan worden naar spelen, bewegen en ontmoeten voor alle lee<ijden. Hieruit is naar voren gekomen dat dit vraagt om een andere aanpak. Het streven is daarbij kwalita7ef hoogwaardige plekken en ruimtes te ontwerpen met ruimtelijke elementen die spelen, bewegen en ontmoeten s7muleren. Plekken zijn niet meer gelijk maar krijgen in het netwerk op buurtniveau een specifieke func7e. Geen plekgerichte aanpak maar meer buurtgericht. De nieuwe aanpak is op basis van een hoofdstructuur en een nevenstructuur. Binnen de hoofdstructuur zijn er kern- en buurtplekken aangewezen. Deze plekken bieden spelen, bewegen en ontmoeten voor alle lee<ijden. Daarnaast kent de hoofdstructuur ook steunplekken. Steunplekken zijn nodig als bijvoorbeeld de kern- of buurtplek te ver is voor jonge kinderen. De nevenstructuur bestaat uit de straatplekken en is aanvullend op de hoofdstructuur. Straatplekken beschikken over een speelaanleiding en kunnen makkelijk weer omgevormd worden naar een speelplek binnen de hoofdstructuur. Straatplekken krijgen daarmee geen andere func7e en blijven beschikbaar voor spelen en ontmoeten.

Op pagina 27 in het uitvoeringsplan staat een verdere toelich7ng over de verschillende type plekken. Werkwijze bij uitvoering Het uitvoeringsplan is gebaseerd op een cyclus van zeven jaar. Dit is de gemiddelde 'loop7jd' dat een buurt demografisch veranderd en aanpassingen noodzakelijk kunnen zijn. Bijgevoegd uitvoeringsplan biedt een overzicht van alle speelplekken in de gemeente met daarbij de vervangingssitua7e van de toestellen en de ontwikkelrich7ng per plek. Pagina 34 gee< meer uitleg over de gekozen werkwijze voor het uitvoeringsplan, duurzaam beheer en onderhoud en het flexibel vervangingsprogramma voor de hoofd- en nevenstructuur. Beoogd effect Visie op spelen, bewegen en ontmoeten in de gemeente Nunspeet De gemeente Nunspeet biedt een beweegvriendelijke omgeving waar iedereen de mogelijkheid hee< om te spelen, bewegen en ontmoeten. Het aanbod is divers, voldoende en passend per wijk en daagt uit tot bewegen en ontmoeten voor iedereen.

Spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte  Duurzame instandhouding van het voorzieningenniveau voor spelen, bewegen en ontmoeten in de gemeente Nunspeet;

-3-

 

Invulling geven aan de rich7nggevende ambi7es met vertrekpunten volgens het scenario 'upgraden en verbreden'; Spelen, bewegen en ontmoeten mogelijk maken voor alle lee<ijden in de gemeente Nunspeet. Waarbij gezorgd wordt voor voldoende uitdagende voorzieningen met een eerlijke en evenredige verdeling over de gehele gemeente.

Beleidsplan Sociaal Domein  Kinderen groeien gezond en veilig op. Dit legt de basis voor een gezonde leefs7jl;  Kinderen en jongeren ontwikkelen zich gezond en veilig tot unieke volwassenen;  Inwoners vinden hun eigen weg in een inclusieve samenleving;  Inwoners ervaren een posi7eve gezondheid en voelen zich sociaal verbonden;  Inwoners zijn zelfredzaam en wonen zo lang mogelijk veilig en zelfstandig, waar nodig met passende ondersteuning en voorzieningen. Spelen, bewegen en ontmoeten zijn thema’s die in iedere levensfase op verschillende manieren terugkomen. In de levensfase tot 4 jaar zal dit meer gericht zijn op het gebied van buitenspelen, van 4 tot 18 jaar op buitenspelen, bewegen en ontmoeten en vanaf 18 jaar en ouder op bewegen en ontmoeten. Net als de visie van het sociaal domein loopt posi7eve gezondheid als een rode draad door alle thema’s heen en draagt deze bij aan verschillende doelstellingen per levensfase. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving in de gemeente Nunspeet De Noord-Veluwse gemeenten zijn begonnen met de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Met OKO willen we bereiken dat kinderen en jongeren zichzelf gezond en veilig ontwikkelen tot wie ze zijn. Dit betekent: breed ontdekken en ontwikkelen van iden7teit, persoonlijkheid, veerkracht, weerbaarheid, talenten en vaardigheden.

Binnen een sociale en fysieke omgeving die jongeren uitnodigt en s7muleert om te ontwikkelen, maar die ook beschermt en eventueel begrenst als het bijvoorbeeld gaat om middelengebruik. Met het op orde brengen en in stand houden van de basisvoorzieningen voor o.a. spelen, bewegen en ontmoeten wordt een posi7eve en belangrijke bijdrage geleverd aan de omgeving waar kinderen en jongeren zich in bevinden. Gezond ouder worden Het uitvoeringsplan zet in op het verder ontwikkelen van een beweegvriendelijke omgeving voor alle lee<ijden. Door ook ouderen te betrekken in het par7cipa7eproces bij het herinrichten van plekken wordt er ook extra ingezet op ontmoeten en bewegen voor deze doelgroep. De buitenruimte wordt hierdoor een aantrekkelijk alterna7ef voor binnen. Ouderen komen zo meer in beweging, wat de gezondheid bevordert en waardoor fysieke problemen (overgewicht, valpreven7e) afnemen. Financiële toelich ng Voor een uitgebreide toelich7ng van de financiële scenario's verwijzen wij u naar pagina 30-33 in het uitvoeringsplan. Huidige situa7e De huidige situa7e laat zien dat de inventariswaarde voor het totale areaal van speel- en beweegvoorzieningen, inclusief ondergronden ruim € 2.7 miljoen bedraagt. Voor beheer, onderhoud, inspec7es en vervanging is een budget van € 92.000,- beschikbaar. Gebleken is dat dit bedrag ontoereikend is om het areaal in stand te houden.

In de voorgaande nota is er een

-4-

kwaliteitsimpuls gegeven aan de plekken en hee< er een areaal uitbreiding plaatsgevonden. Dit is met name gerealiseerd vanuit impulsbudge?en waardoor er geen middelen beschikbaar zijn voor de vervangingsinvestering. Resultaat hiervan is dat de gemeente nu voor een forse vervangingsopgave staat. Bij veel plekken is de vervangingstermijn bereikt en daardoor is er een hoge piek in het aantal toestellen dat afgeschreven is (pagina 31 uitvoeringsplan). Om deze toestellen te vervangen en om in de toekomst het areaal in stand te houden is jaarlijks € 151.144,- extra nodig. Dit extra benodigde budget is bedoeld voor beheer en onderhoud, inspec7es en het borgen van de vervangingsinvesteringen van de speelplekken in de toekomst.

Huidige inventariswaarde

Huidige situa e € 2.763.000

Budge#en nodig voor instandhouding huidige situa$e:

Investering (16 jaar = 7% vervangingswaarde) Jaarlijks onderhoud (1,8%) Jaarlijks benodigd budget voor instandhouding huidige situa e Jaarlijks beschikbare budget Benodigd extra budget instandhouding huidige situa e

€ 193.410 € 49.734 € 243.144 -€ 92.000 € 151.144

Om invulling te geven aan de uitgangspunten, volgens het ontwikkelscenario 'upgraden en verbreden', zijn extra middelen nodig. Hiervoor zijn twee scenario’s inzichtelijk gemaakt. Het eerste scenario is het voorkeursscenario en het tweede scenario is een financiële herverdeling, op basis van de waarde van het huidige areaal. Financieel voorkeursscenario 'upgraden en verbreden' In dit scenario wordt er een eerlijke en evenredige verdeling van de buitenruimte gerealiseerd. In de hoofdstructuur wordt gezamenlijk gebruik ges7muleerd. Tegelijker7jd is door middel van kleinere plekken nog steeds speel- en beweegruimte voor verschillende specifieke doelgroepen dichtbij beschikbaar. De kern-, buurt-, steun-, en straatplekken hebben ieder een eigen (toekoms7ge) inventariswaarde. Een kernplek spelen (€ 90.000,-) is bijvoorbeeld meer waard dan een steunplek sporten (€ 29.750,-). Alle plekken in de hoofdstructuur hebben straks een inventariswaarde waarmee voldaan kan worden aan de uitgangspunten uit de startno77e. Hierbij is voldoende ruimte om de plekken inclusief en natuurlijk in te richten. Onderstaande tabel laat de benodigde financiële middelen zien voor het voorkeursscenario 'upgraden en verbreden'.

Toekoms7ge inventariswaarde Huidige inventariswaarde Verschil in inventariswaarde

Voorkeursscenario € 3.908.500 € 2.763.000 € 1.145.500

Budge#en extra nodig om het scenario upgraden en verbreden uit te voeren:

Investering (16 jaar = 7% vervangingswaarde) Jaarlijks onderhoud (1,8%) Jaarlijks benodigd extra budget voor scenario upgraden en verbreden

€ 80.185 € 20.619 € 100.804

Budget instandhouding huidige situa7e Jaarlijks benodigd extra budget scenario upgraden en verbreden

€ 243.144 € 100.804

-5-

Totaal budget financieel voorkeursscenario Jaarlijks beschikbaar budget Benodigd extra budget instandhouding huidige situa e en invulling geven aan het scenario upgraden en verbreden

€ 343.948 -€ 92.000 € 251.948

Invulling geven aan het voorkeursscenario vraagt om een jaarlijks extra budget van € 251.948,(nieuw beleid) bovenop de huidige middelen. Hiervan is € 151.144,- bedoeld voor de instandhouding van de huidige situa7e en € 100.804,- om invulling te geven aan het scenario 'upgraden en verbreden'. Dit structurele extra budget zal als aanvraag nieuw beleid via de reguliere route worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De uitvoering van dit uitvoeringsplan is dus onder voorbehoud van instemming door de gemeenteraad met de extra middelen nieuw beleid. De hoogte van het extra budget komt mede doordat de huidige middelen niet toereikend zijn om het voorzieningenniveau op peil te houden. Door te kiezen voor dit scenario ontstaat er structurele ruimte om spelen, bewegen en ontmoeten op peil te brengen en te houden. De totale inventariswaarde bij de keuze voor het voorkeursscenario wordt € 3.908.500,-. Incidentele middelen Met regelmaat zijn er vanuit het Rijk, provincie of fondsen incidentele middelen beschikbaar om diverse ini7a7even te ondersteunen. Dit zijn incidentele middelen en kunnen daarom niet worden opgenomen als structurele dekking voor het investerings- en onderhoudsbudget. Wel kunnen incidentele middelen worden ingezet voor wijkbrede ini7a7even vanuit de samenleving die geen plek vinden bij de herinrich7ng van een kern-, buurt- of steunplek.

Voorbeelden van dit soort ini7a7even kunnen zijn een extra jongeren chillplek, pannakooi of beweegtoestellen voor ouderen. Hierbij wordt integraal samengewerkt met andere beleidsvelden. Voorbeeld is om te kijken naar raakvlakken tussen het uitvoeringsplan en de inzet van SPUK-gelden in het kader van IZA-GALA. Wijkbrede verzoeken zijn aanvullend op het huidige areaal. De kosten voor beheer en vervanging zijn nu niet meegenomen omdat deze nog niet bekend zijn. Tijdens herijking van het beleid wordt dit inzichtelijk gemaakt. Alterna even, kan1ekeningen en risico’s Een andere mogelijkheid is om te kiezen voor het alterna7eve financieel scenario waarbij er beperkt invulling wordt gegeven aan het scenario 'upgraden en verbreden'. Dit scenario gaat uit van een herverdeling van de middelen op basis van de inventariswaarde van het huidige areaal, plus de nog om te vormen straatplekken. De inventariswaarde is conform de nieuwe uitgangspunten van het uitvoeringsplan herverdeeld over de gemeente. Ten opzichte van het voorkeursscenario is de investering lager. Er is op de plekken in de hoofdstructuur minder ruimte voor de uitvoering van de nieuwe beleidsuitgangspunten, zoals inclusie en natuurlijk spelen. Het grote verschil zal met name zichtbaar zijn op de steunplekken omdat de investeringswaarde beperkt is.

In het voorkeursscenario hee< een kernplek spelen een waarde van € 90.000,- en in het alterna7eve scenario € 70.000,-. Voor een steunplek sporten is de waarde in dit scenario € 19.750,- tegenover € 29.750,- in het voorkeursscenario. Onderstaande tabel laat de benodigde financiële middelen zien voor het alterna7eve scenario. Alterna ef scenario Inventariswaarde (huidige situa7e herverdeeld + straatplekken) € 2.833.500 Budge#en nodig voor herverdeling investering:

Investering (16 jaar = 7% vervangingswaarde)

€ 198.345

-6-

Jaarlijks onderhoud (1,8%) Jaarlijks totaal budget herverdeling investering Jaarlijks beschikbare budget Benodigd extra budget herverdeling investering

€ 51.003 € 249.348 -€ 92.000 € 157.348

Ook dit scenario vraagt om een structurele investering in de buitenruimte. Een structurele ophoging van het budget met € 157.348,- betekent dat de huidige inventariswaarde in stand gehouden kan worden. Door voor dit scenario te kiezen worden de middelen herverdeeld in de hoofdstructuur en wordt er invulling gegeven aan de straatplekken in de nevenstructuur. Doordat de investering per plek lager is wordt er beperkt bijgedragen aan het gekozen scenario 'upgraden en verbreden'. Het huidige onderhoudsbudget aanhouden is geen op7e. Het areaal kan hiermee niet in stand gehouden worden. Dit houdt in dat plekken in de toekomst gaan verdwijnen omdat de middelen niet toereikend zijn voor de benodigde vervangingsopgave. Om de jaarlijkse kosten te verlagen is overwogen of de afschrijvingstermijn opgehoogd kan worden van 16 jaar naar 20 jaar. De jaarlijkse vervangingsinvestering gaat hiermee omlaag van 7% naar 5% van de totale inventariswaarde. Ondanks dat het een financieel aantrekkelijk alterna7ef lijkt, is het oprekken van de afschrijvingstermijn niet aan te raden. Het hee< gevolgen voor de toestellen die men buiten neer kan ze?en. Zodoende wordt de keuze beperkt tot toestellen van bijvoorbeeld rvs of kunststof. Houten toestellen gaan over het algemeen geen 20 jaar mee en kunnen daarom niet geplaatst worden.

Deze toestellen passen goed bij natuurlijk spelen, één van de uitgangspunten in de startno77e voor de inrich7ng van plekken. Door juist te kiezen voor toestellen met verschillende levensduren kan tussen7jds een inrich7ng naar behoe<e van de wijk worden aangepast. Tot slot betekent het langer in stand houden van het areaal ook dat de toestellen langer onderhouden moeten worden. Het jaarlijkse investering budget daalt, maar het benodigde budget voor beheer en onderhoud s7jgt. Adviesraad Sociaal Domein Nunspeet De adviesraad Sociaal Domein Nunspeet (ASDN) is informeel en formeel betrokken geweest bij deze beleidsontwikkeling. De werkgroep hee< meegedacht in het opstellen van de startno77e en er is formeel advies uitgebracht over het uitvoeringsplan. Vervolg Na het raadsbesluit wordt er gestart met het opnieuw inrichten van de plekken op basis van de ontwikkelrich7ng. Samen met team openbare ruimte wordt hiervoor een planning gemaakt waarbij rekening wordt gehouden met de in kaart gebrachte vervangingssitua7e. De omvorming van de plekken gebeurt samen met de inwoners. Bewonerspar cipa e Om tot het uitvoeringsplan te komen is er op verschillende manieren informa7e opgehaald bij inwoners en organisa7es. Een online vragenlijst werd verspreid onder de inwoners. In totaal hebben 375 respondenten de vragenlijst ingevuld, waarvan 185 volledig.

Er zijn ook inloopmomenten gehouden in alle kernen, waar inwoners ondersteuning konden krijgen bij het invullen van de vragenlijst of hun mening konden geven over speel-, beweeg- en ontmoe7ngsplekken. Samen met kinderen zijn we de wijk in geweest om de meningen op te halen over de speelvoorzieningen en mogelijke verbeterpunten. Daarnaast hee< er een extra par7cipa7emoment voor jongeren plaats gevonden op het Nuborgh College in Nunspeet, op het Jacobus Fruy7er scholengemeenschap in Uddel en via andere maatschappelijke partners. De lokale werkgroep

-7-

toegankelijkheid en de inclusieambassadeurs zijn ook gevraagd om mee te denken. Uitkomsten van deze par7cipa7e trajecten zijn terug te vinden in bijlage par7cipa7e resultaten. Het uitvoeringsplan bevat plankaarten per kern/wijk, die de ontwikkelrich7ngen en de vervangsitua7es tonen. Bewoners worden geïnformeerd en gevraagd mee te denken op het moment van herinrich7ng naar kern-, buurt-, steun- of straatplek. Hierbij geldt de aangewezen ontwikkelrich7ng als kader voor de inrich7ng. Hoewel plekken van type kunnen veranderen, mag het totale aantal niet worden overschreden om de begro7ng in evenwicht te houden en de kwaliteit van het netwerk te behouden. Evalua e In 2031 wordt het uitvoeringsplan geëvalueerd. Deze wordt via het college aan de raad voorgelegd en indien nodig herijkt. Beleidsindicatoren Het uitvoeringsplan wordt gemonitord aan de hand van de volgende beleidsindicatoren:  De gemiddelde score van de openbare ruimte op de nabijheid van sport- en speelplekken op een schaal van 1 tot 100. Mee0requen$e: tweejaarlijks sinds 2020. Bron: Sport en bewegen in cijfers.  Aantal kinderen (2-12 jaar) dat dagelijks buiten speelt. Mee0requen$e: vierjaarlijks sinds 2017. Bron: GGD Kindmonitor. Naast de beleidsindicatoren worden de toestellen jaarlijks geïnspecteerd. Bevindingen worden verwerkt in het programma Playmapping.

Aan de hand van de inspec7es kan de staat van alle speelruimtevoorzieningen in de gaten gehouden worden. Bekeken wordt of verzoeken voor nieuwe voorzieningen en/of gewenste aanpassingen aanvullend geregistreerd kunnen worden in het systeem. Deze resultaten en de cijfers van de indicatoren worden gebruikt bij het herijken van het beleid. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van 5 juni 2024 aan de orde geweest. Stukken ter inzage Geen. Bijlage(n)  Uitvoeringsplan spelen, bewegen en ontmoeten gemeente Nunspeet 2024 – 2031;  Participatie resultaten. Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

C.W.J. Blom