Document · PDF

AP 14. Bijlage Beleidsplan openbare verlichting 2022-2030

Raadsvergadering 24 februari 2022, gemeente NunspeetBij agendapunt: Beleidsplan Openbare verlichting.12.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

........

Beleidsplan Openbare Verlichting voor de periode 2022-2030

Colofon Beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2030 Gemeente Nunspeet B. Spronk J. van ‘t Hof

Nobralux M. Mus Project: Versie: Status: Datum:

NSP-21-01 V3.0 concept 4 januari 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.......................................................................................................... 1 Leeswijzer ................................................................................................................. 3 1 Samenvatting ..................................................................................................... 4 2 Inleiding ............................................................................................................. 7 Algemeen ..........................................................................................................................7 Doel van het beleidsplan ...................................................................................... 7 Geldigheid en actualisatie .................................................................................... 7 Missie en visie ...................................................................................................................7 Doel van de openbare verlichting .....................................................................................8

Huidige situatie .................................................................................................10 Oude beleid ....................................................................................................................10 Areaal ..............................................................................................................................10 Kostensoorten OVL .........................................................................................................12 Onderhouds- en beheerkosten .......................................................................... 12 Vervanging en verbetering (investeringen OVL) ................................................ 14 Energie- en netwerkkosten ................................................................................ 14 Energieverbruik en Klimaatakkoord ...............................................................................14

Beleidskeuze .....................................................................................................16 Wat zijn de uitgangspunten? ..........................................................................................16 Scenario’s ........................................................................................................................19 Scenario 1: Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting ............................................19 Scenario 2: Versnelde ombouw naar LED .......................................................................20 Financiën.........................................................................................................................22 Doelstellingen .................................................................................................................23

Bijlagen ..................................................................................................................24 A A.1 A.2 A.3 A.4 A.5 A.6 A.7 B B.1 B.2 C C.1 C.2 C.3 C.4 C.5 C.6 C.7 C.8

Wettelijke kaders ............................................................................................................25 Aansprakelijkheid ...........................................................................................................25 Elektriciteitswet ..............................................................................................................25 Wet natuurbescherming .................................................................................................26 Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) .........................................................................26 WIBON ............................................................................................................................27 CROW 400 .......................................................................................................................27 Europese regelgeving .....................................................................................................27 Richtlijnen .......................................................................................................................28 Richtlijn openbare verlichting .........................................................................................28 Schijnveiligheid ...............................................................................................................28

Duurzaam .......................................................................................................................29 Klimaatakkoord ...............................................................................................................29 Ledverlichting .................................................................................................................30 Dimmen ..........................................................................................................................30 Stabiliteitsmeting ............................................................................................................31 Circulariteit .....................................................................................................................31 Maatschappelijk verantwoord inkopen ..........................................................................31 Lichtvervuiling .................................................................................................................32 Lichthinder ......................................................................................................................32

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2030

D D.1 D.2 D.3 D.4 D.5 E E.1 E.2 E.3

Esthetiek en materialen ..................................................................................................33 Masten ............................................................................................................................33 Armaturen ......................................................................................................................33 Lichtkleur ........................................................................................................................33 Aanstraling en lichtarchitectuur .....................................................................................34 Reclameverlichting en “vreemde gebruikers” ................................................................34 (Kosten)efficiënt .............................................................................................................36 Regie en organisatie .......................................................................................................36 Onderhoud .....................................................................................................................36 Vervangingen ..................................................................................................................37

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2030

Leeswijzer Dit beleidsplan bestaat uit vijf delen en is als volgt opgebouwd: Deel 1: Samenvatting In deel 1 is een samenvatting gegeven van het beleid, de te maken keuzes en bijbehorende exploitatielasten en investeringen. Deel 2: Inleiding Waarom verlichting in de buitenruimte? In deel 2 wordt het doel en de doelstellingen (missie en visie) van de OVL in de gemeente beschreven. Deel 3: Huidige situatie Wat is er gerealiseerd en wat is de stand van zaken? Het derde deel beschrijft de huidige situatie in kwantiteit en kwaliteit, en geeft inzicht in de kostenbepalende factoren voor instandhouding van het areaal. Deel 4: Uitgangspunten Dit deel beschrijft de uitgangspunten voor instandhouding van de openbare verlichting. Er wordt inzicht gegeven in de kostenbepalende factoren in de gemeente. Het geeft een beschrijving van de verschillende scenario’s, ieder met een eigen ambitieniveau. De financiële en kwalitatieve impact van de te maken keuze is hierin inzichtelijk gemaakt. Deel 5: Bijlagen In de bijlagen worden de keuzes in detail weergegeven.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Samenvatting Missie en visie Het doel van openbare verlichting in de gemeente is het bevorderen van de veiligheid en leefbaarheid in de openbare ruimte, gedurende de duisternis, waarbij het energieverbruik zo laag mogelijk dient te zijn tegen economisch verantwoorde kosten. Er wordt gestreefd naar duurzame oplossingen. De functie van de openbare ruimte bepaalt hierbij de kwaliteitscriteria van de verlichting. In dit beleidsplan is aandacht besteed aan de beleidskeuzes die gemaakt zijn en is aangegeven hoe de gemeente Nunspeet de komende beleidsperiode de openbare verlichting exploiteert. De gemeente Nunspeet heeft voor de openbare verlichting de volgende missie en visie geformuleerd: Missie: De missie voor de openbare verlichting in de gemeente Nunspeet is om tot een duurzaam areaal openbare verlichting te komen, met als doel het bieden van een veilige omgeving voor de burger voor de lange termijn, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Visie: De visie is vooral gericht op ‘niet verlichten, tenzij’. Daarbij zal de gemeente aansluiten op de wettelijke regelgeving, geldende normen en richtlijnen. Tevens is de visie gericht op ‘aantrekkelijk en doelmatig’. Door standaardisering worden onderhoudskosten beperkt. De technische uitvoeringsaspecten voor onderhouden en aanleg worden aan derden uitbesteed.

Scenario’s Hoe de gemeente de openbare verlichting (OVL) de komende beleidsperiode kan verbeteren, is uitgewerkt in twee scenario’s. In scenario 1 (Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting) wordt het aantal te vervangen masten en armaturen afgestemd op het reeds beschikbaar gestelde kredieten tot en met 2025. In de navolgende periode tot en met 2030 worden de te vervangen masten en armaturen in jaarlijks gelijke aantallen vervangen. Er worden geen masten en armaturen vóór het verstrijken van de technische levensduur vervangen. In scenario 2 (Versnelde ombouw naar LED) wordt in 2022 het aantal te vervangen masten en armaturen afgestemd op het reeds beschikbaar gestelde krediet. Vanaf 2023 tot en met 2030 worden de te vervangen lichtmasten in jaarlijks gelijke aantallen vervangen. In dezelfde periode worden alle conventionele armaturen vervangen, ongeacht de leeftijd, in jaarlijks gelijke aantallen. Er wordt een beperkt aantal armaturen vervroegd vervangen.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Financiën Bij de kosten zijn de beleidsuitgangspunten, zoals hierboven verwoord, als uitgangspunt genomen. In de onderstaande tabel is een samenvatting van het financiële effect van de scenario’s weergegeven, uitgesplitst naar kostensoorten. Scenario 1

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

125.300 €

140.700 €

150.500 €

458.500 €

458.600 €

458.300 €

Investeringen

€

Kapitaallasten Overige exploitatielasten Totale exploitatielasten

€ 6.265 € 206.200

€

Scenario 2

€ 23.156 € 202.800

€ 31.903 € 200.900

€ 55.974 € 196.400

€ 82.747 € 191.800

€ 86.576 € 187.200

€ 113.118 € 182.700

458.700

€ 162.351 € 178.300

212.465 €

219.128 €

225.956 €

232.803 €

252.374 €

274.547 €

273.776 €

295.818 €

340.651

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

125.300 €

363.400 €

348.400 €

348.500 €

348.000 €

Investeringen

€

Kapitaallasten Overige exploitatielasten Totale exploitatielasten

€ 6.265 € 206.200

€

€ 14.428 € 204.700

2030

€ 25.563 € 202.100

212.465 €

€ 46.191 € 198.000

227.663 €

€ 66.502 € 194.100

244.191 €

€ 86.639 € 190.600

260.602 €

€ 106.607 € 187.100

277.239 €

€ 109.151 € 185.000

293.707 €

€ 128.920 € 181.100

294.151 €

348.000

€ 166.979 € 177.900

310.020 €

344.879

De overige exploitatielasten (Beheer- en onderhoudskosten, Energie- en netwerkkosten) nemen in de periode tot en met 2025 in scenario 2 sneller af dan in scenario 1, omdat er meer geïnvesteerd wordt in armatuurvervanging. LED armaturen vergen minder onderhoud en verbruiken minder energie. In de periode 2026 tot en met 2030 wordt in scenario 1 meer geïnvesteerd in armatuurvervanging, het verschil in exploitatielasten is in 2030 slechts zeer gering. Omdat in deze beleidsperiode in scenario 2 eerder dan in scenario 1 geïnvesteerd wordt in armatuurvervanging, nemen de kapitaallasten (rente en afschrijving) sterker toe. Voor het uitvoeren van de scenario’s zijn investeringen nodig. De investeringen voor 2022 blijven ongewijzigd, voor de periode tot en met 2025 zijn de op te voeren investeringen boven op de bestaande investeringen uit de meerjarenbegroting in onderstaande tabel weergegeven. Vanaf 2026 zijn de investeringen uit de scenario’s opgenomen. Op te voeren investeringen Scenario 1 Scenario 2

2022 € €

2023 € €

2024

15.000 237.700

€ €

197.900

2025 € €

197.900

2026 € €

458.500 348.400

2027 € €

458.600 348.500

2028 € €

458.300 348.500

2029 € €

458.300 348.000

2030 € €

458.700 348.000

Totaal € 2.307.400 € 2.374.900

Doelstellingen Scenario 2 scoort iets beter op veiligheid, omdat in dezelfde periode een groter deel van het areaal verbeterd wordt, hetgeen ook de kwaliteit ten goede komt. Scenario 1 sluit vanwege een betere score op kostenefficiënt beter aan bij de missie en visie van de gemeente voor openbare verlichting. Beide scenario’s scoren hetzelfde op duurzaamheid, maar met als verschil dat in scenario 1 minder kapitaal vernietigd wordt (vervroegd vervangen armaturen), terwijl in scenario 2 het energieverbruik eerder afneemt. Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 1

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Effect scenario 2

Advies De huidige werkwijze voor het instandhouden van het areaal openbare verlichting voldoet aan de doelstellingen van dit beleidsplan. De werkwijze voldoet ook aan de missie en visie voor openbare verlichting: “Een aantrekkelijk en doelmatig areaal openbare verlichting, dat optimaal bijdraagt aan een veilige omgeving voor de burger de langere termijn, waarbij de openbare verlichting effectief, kostenefficiënt en duurzaam in stand wordt gehouden, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten en door standaardisering en planmatig onderhoud kosten worden beperkt”. Met de huidige werkwijze wordt ruimschoots voldaan aan de doelstelling van het Klimaatakkoord in 2030, namelijk het realiseren van 50% energiebesparing ten opzichte van 2013. In het scenario waarbij in 2030 alle verlichtingsobjecten versneld zijn voorzien van een LED armatuur betekent dat investeringen vervroegd moeten worden, en een deel van de armaturen vroegtijdig vervangen wordt. Hierdoor vindt kapitaalvernietiging plaats en moet restwaarde van armaturen worden afgeschreven, terwijl de extra besparingen op energieverbruik en onderhoudskosten minimaal is.

Geadviseerd wordt te kiezen voor scenario 1: Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Inleiding

2.1

Algemeen De gemeente Nunspeet heeft een uitgestrekte en gevarieerde openbare ruimte. Een deel van deze openbare ruimte is voorzien van openbare verlichting (OVL), op locaties waar het een bijdrage levert aan de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. De gemeente is als wegbeheerder verantwoordelijk voor de instandhouding van de openbare verlichting. Het oude beleidsplan stamt uit 2011 en heeft een looptijd tot en met 2020. Het beleidsplan is met één jaar verlengd. In het voor u liggende beleidsplan wordt beschreven hoe het beheer en onderhoud uitgevoerd kan worden en tegen welke kosten. Hiervoor worden twee scenario’s voorgelegd, ieder met een eigen ambitieniveau.

Doel van het beleidsplan Het doel van dit document is: Het inzichtelijk maken van de kwantiteit en kwaliteit van het beheerareaal; Het vastleggen van de beleidsuitgangspunten en beheerstrategie die aansluit bij de gewenste kwaliteit van de openbare ruimte; Het vastleggen van de reguliere onderhoudswerkzaamheden voor de komende beheerperiode; Het verkrijgen van de benodigde beheerbudgetten en investeringskredieten voor het instandhouden van het areaal.

Geldigheid en actualisatie Dit beleidsplan beschrijft de beleidskeuzes voor de periode 2022 - 2030. Het beleidsplan zal in 2026 tussentijds geëvalueerd en indien nodig aangepast worden.

2.2

Missie en visie Het doel van het OVL beleid is gebaseerd op de visie dat in een ideale situatie de OVL optimaal bijdraagt aan de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid. Het energieverbruik dient zo laag mogelijk te zijn en er wordt gestreefd naar duurzame oplossingen. Het doel van het vaststellen van beleid is om een kader te scheppen waarbinnen de openbare verlichting effectief, kostenefficiënt en milieubewust in stand wordt gehouden. Dit alles binnen de daarvoor geldende wettelijke bepalingen en richtlijnen. De doelstellingen voor de openbare verlichting zijn vertaald naar een missie en visie: Missie openbare verlichting In een missie is aangegeven wat de gemeente wil betekenen voor haar inwoners en andere belanghebbenden op het gebied van openbare verlichting. De missie maakt duidelijk waar de gemeente voor staat en waarin zij zich onderscheidt van andere gemeenten. Missie gemeente Nunspeet: De missie voor de openbare verlichting in de gemeente Nunspeet is om tot een duurzaam areaal openbare verlichting te komen, met als doel het bieden van een veilige omgeving voor de burger voor de lange termijn, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Visie openbare verlichting De visie bevat het langetermijnperspectief van de gemeente op het gebied van de openbare verlichting. Visie gemeente Nunspeet: De visie is vooral gericht op ‘niet verlichten, tenzij…’. Daarbij zal de gemeente aansluiten op de wettelijke regelgeving, geldende normen en richtlijnen. Tevens is de visie gericht op ‘aantrekkelijk en doelmatig’. Door standaardisering worden onderhoudskosten beperkt. De technische uitvoeringsaspecten voor onderhouden en aanleg worden aan derden uitbesteed.

2.3

Doel van de openbare verlichting Verlichting zorgt ervoor dat wij in staat zijn bij duisternis de omgeving waar te nemen. Openbare verlichting (OVL) moet zaken zichtbaar maken die voor een veilig en doelmatig gebruik van de openbare ruimte van belang zijn. Het doel van openbare verlichting is om optimaal bij te dragen aan de sociale veiligheid, de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de openbare ruimte (leefbaarheid). Belangrijke randvoorwaarden daarbij zijn; een zo laag mogelijk energieverbruik, het toepassen van duurzame oplossingen en borging van een veilige en goed functionerende installatie. Dit alles tegen verantwoorde kosten en een zo laag en duurzaam mogelijk energieverbruik. OVL is het geheel aan masten, armaturen, lampen en kabels om openbaar toegankelijk gebied te verlichten. De gemeente is eigenaar van het bovengrondse gedeelte van de OVL. De netbeheerder (in de gemeente Nunspeet: Liander) is eigenaar van het ondergrondse gedeelte. Tot het ondergrondse gedeelte behoren de (ondergrondse) kabels, de aansluiting en de systemen om verlichting in- en uit te schakelen.

Een lichtpunt bestaat uit vier onderdelen: Lamp (lichtbron): zorgt voor de verlichting Armatuur: behuizing van de lichtbron Mast: houder van het armatuur Kabel: zorgt voor de aanvoer van elektriciteit

Sociale veiligheid Het gevoel van veiligheid ontstaat vooral als de openbare ruimte als overzichtelijk wordt ervaren. Dit houdt onder meer in dat men voetgangers op voldoende afstand kan herkennen en men hun intenties kan inschatten. Deze overzichtelijkheid ontbreekt als het zicht niet vrij is. Denk aan pilaren in een tunnel of donkere struiken. Er moet afstemming zijn tussen de openbare ruimte en de verlichting. Naast de verlichtingssterkte speelt gelijkmatigheid van het licht een belangrijke rol. Als er veel donkere plekken in een verder verlicht oppervlak zijn, wordt dit als onveilig ervaren. De onderlinge mastafstand is bepalend voor de gelijkmatigheid van de verlichting. Verkeersveiligheid Goede openbare verlichting stelt weggebruikers in staat zich veilig te verplaatsen, waarbij medeweggebruikers, obstakels, oneffenheden van het wegdek en het verloop van de weg goed kunnen worden waargenomen. Ook hier is gelijkmatigheid van de verlichting weer van belang. Als deze sterk varieert, beïnvloedt dit negatief het waarnemingsvermogen van de weggebruiker door het aanpassingsvermogen van het oog. Naast gelijkmatigheid is het niveau van de verlichting een belangrijke variabele. Het verlichtingsniveau wordt aangepast aan de wegcategorie en de verkeerssituatie. Drukke doorgaande wegen verlangen een hoger verlichtingsniveau dan wegen die minder vaak gebruikt worden.

Daarnaast wordt het verlichtingsniveau vaak verhoogd bij conflictgebieden, denk aan kruispunten of voetgangersoversteekplaatsen. Goede verlichting kan een onoverzichtelijke situatie een stuk veiliger maken.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Leefbaarheid Leefbaarheid heeft betrekking op herkenbaarheid, sfeer en/of het benadrukken van het bijzondere karakter van de openbare ruimte. Dit wordt bevorderd als gebruikers van de ruimte zich prettig voelen en de behoefte ervaren om in de ruimte te zijn. Het bijzondere karakter van de openbare ruimte kan zowel in donkere als in lichte momenten met behulp van de verlichtingsmaterialen tot uitdrukking worden gebracht. Denk aan het plaatsen van klassieke masten in een historische omgeving of aan plaatsing van modern vormgegeven verlichting op een recent ontwikkeld plein. Functionele verlichting beïnvloedt de leefbaarheid; negatief als de installatie niet functioneert (niet brandend, scheef en/of beschadigd) en positief als het onderhoud netjes wordt bijgehouden. Verlichting kan sfeer verhogend werken door middel van een weloverwogen lichtkleur. Het aanlichten van gebouwen en het gebruik van bijzondere verlichting zal de kwaliteit en de leefbaarheid van de openbare ruimte verbeteren.

Doel van de openbare verlichting

Sociale veiligheid

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Vlotte en veilige afwikkeling van verkeer

Identiteit & sfeer Oriëntatie & informatie

Veilig gevoel Lage risicoaansprakelijkheid

Kwaliteit van de openbare verlichting

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Structuur & samenhang

Huidige situatie Dit deel beschrijft de huidige situatie en de kwaliteit en kwantiteit van de aanwezige openbare verlichting beschreven.

3.1

Oude beleid De gemeente Nunspeet heeft tot heden het beleidsplan 2011 – 2020 gehanteerd. In dit plan heeft de gemeente voor de openbare verlichting een doelstelling vastgesteld die is te verdelen in de volgende punten: Inzichtelijk maken of de huidige OVL installatie nog actueel is; Bepalen op welke wijze de gemeente Nunspeet energie kan besparen m.b.v. “state of the art” technologieën. Daarbij heeft de gemeente gesteld om een besparing van € 35.000 op de energiekosten te behalen in 2020, vanuit het beleidsplan blijkt €15.000 besparing haalbaar; Vervangingsplan opstellen op basis van de leeftijd van de huidige OVL installatie, om zodoende zicht te krijgen op het benodigde budget. Uit een evaluatie met de betrokken beheerder en beleidsmedewerker komen de volgende resultaten naar voren: Het aantal OVL-objecten is licht toegenomen: het aantal objecten (aansluitingen) is met 2,4% toegenomen. Het aantal lichtbronnen is nagenoeg gelijk gebleven, doordat armaturen met dubbele lamp zijn vervangen door een armatuur met enkele lamp; In 2010 bedroegen de kosten van de netbeheerder en de energiekosten samen € 128.000. De doelstelling was deze kosten terug te brengen naar € 111.550 in 2020. De berekende energie- en netbeheerkosten in 2021 zijn € 112.000. Dat betekent dat de doelstelling in 2020 hoogstwaarschijnlijk net niet is behaald.

Hiervoor zijn twee redenen aan te wijzen, namelijk de areaaluitbreiding en de toename van de energietarieven, met name de energiebelasting en de toevoeging van de Opslag Duurzame Energietransitie (O.D.E.); De doorgaande wegen zijn van (hoogvermogen) SON-verlichting aangepast naar energiezuinige gedimde LED-verlichting; In het buitengebied zijn alle armaturen met niet-energiezuinige SOX-verlichting omgebouwd en voorzien van retrofit LED-lampen; Nieuwbouwplannen zijn uitgevoerd met energiezuinige dimbare LED-verlichting; Voor het realiseren van kwalitatieve hoogwaardige verlichting wordt de NPR-13201 als richtlijn gehanteerd.

3.2

Areaal Het OVL-areaal binnen de gemeente Nunspeet is als volgt samengesteld (peildatum november 2021): Aantal lichtmasten: 4.267 stuks Aantal armaturen: 4.326 stuks Aantal lichtbronnen: 4.558 stuks Genoemde aantallen betreffen de verlichtingsobjecten in het beheer van de gemeente en zijn een momentopname. De ANWB-aanwijsborden zijn niet in dit overzicht meegeteld. Vanuit het areaalbestand is een selectie gemaakt met de leeftijdsopbouw van masten en armaturen. In onderstaande grafieken is de leeftijdsopbouw van masten en armaturen weergegeven.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Te zien is dat het areaal lichtmasten gelijkmatig is opgebouwd, en er zijn relatief weinig lichtmasten waarvan de technische levensduur is verstreken. Dit in tegenstelling tot de leeftijdsopbouw van armaturen, waarbij te zien is dat een fors deel de technische levensduur heeft overschreden.

De gemeente heeft 28% van haar areaal uitgevoerd in energiezuinige LED-verlichting. Deze LED verlichting verbruikt 16% van het totale energieverbruik voor de openbare verlichting.

De verouderde armaturen met SON lichtbronnen betreft 5% van het areaal. Deze lichtbronnen zijn goed voor 13% van het energieverbruik van de openbare verlichting. Dat komt omdat deze lichtbronnen niet zuinig zijn en veelal niet worden gedimd. Tot slot is te zien dat een groot gedeelte van het areaal is uitgevoerd met relatief energiezuinige PL en TL verlichting. Deze 64% van het areaal verbruikt 64% van het totale energieverbruik van de openbare verlichting. Categorie

Gem. vermogen

LED/RETROLED laag vermogen (PL/TL) hoog vermogen (SON/OVERIG)

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

%Areaal %Areaal (aantal) (verbruik)

28 Watt

28%

10%

40 Watt

64%

77 Watt

26%

3.3

Kostensoorten OVL Een goed inzicht in de kostensoorten van de OVL-installatie is voor het vaststellen en uitvoeren van beleid van groot belang. In dit deel wordt aandacht besteed aan de kostenbepalende factoren voor het instandhouden van de kwaliteit van de OVL. De kosten voor de OVL zijn grofweg te verdelen in de volgende groepen: Onderhouds- en beheerkosten; Investeringen voor vervanging en verbetering; Energie- en netwerkkosten.

Onderhouds- en beheerkosten Het beheer wordt door de gemeente zelf uitgevoerd in een extern beheersysteem. Incidenteel wordt externe hulp ingehuurd voor het muteren van areaalgegevens. Preventief onderhoud De werkzaamheden die voor preventief onderhoud worden uitgevoerd zijn: Lamp remplace (groepsremplace); Schouwen; Schilderen en reinigen Groepsremplace Remplace draagt bij aan de continuïteit van de kwaliteit van de verlichting. Door veroudering van de lamp wordt de lichtopbrengst gedurende de levensduur van de lamp minder en neemt de kans op incidentele storingen ten gevolge van lampdefecten toe. Het groepsgewijs vervangen van lampen (groepsremplace) heeft als voordeel dat incidentele storingen ten gevolge lampdefecten afnemen en dat de oorspronkelijke lichtopbrengst van de installatie naar de beginwaarde wordt gebracht. Remplace wordt uitgevoerd op het moment dat de servicelevensduur van de lamp is bereikt. Elke leverancier geeft aan hoeveel branduren een lamp heeft. Op basis van het brandschema kan de datum/periode bepaald worden waarin de lamp vervangen moet worden. De gemeente Nunspeet heeft een groot deel van de conventionele lampen in LongLife-variant. Omdat deze lampen veel langer meegaan dan de standaard lampen, is de frequentie waarmee geremplaceerd moet worden ongeveer de helft lager (grofweg eens per 8 jaar vs. eens per 4 jaar).

In de afgelopen jaren is niet geremplaceerd en de eerstvolgende jaren wordt ook niet geremplaceerd. LED-verlichting kent een veel langere levensduur, en bovendien maakt de lichtbron onlosmakelijk onderdeel uit van het armatuur, waardoor remplace niet meer nodig is. Naast de energiebesparing is dit een belangrijk tweede voordeel van LED waardoor de exploitatiekosten lager worden. Schouwen Dit betreft de periodieke lampcontrole op het functioneren van de lampen. Het schouwen vindt in de avonduren plaats en voor het gehele areaal van de gemeente. Per jaar worden vijf controlerondes uitgevoerd. Defecten worden genoteerd, op een later tijdstip gerepareerd en geregistreerd in het beheersysteem.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Schilderen Het schilderen van stalen masten gebeurt volgens eens per 10 jaar. Vanuit bestandsbeheer wordt een lijst gegenereerd van de te schilderen masten. Er wordt nagegaan of er projectmatige werkzaamheden plaatsvinden waar de schilderwerkzaamheden plaats dienen te vinden. Is dit het geval dan worden de werkzaamheden uitgesteld tot na de uitvoering van het project. Dit om te voorkomen dat masten die worden geschilderd alsnog vervangen worden. Correctief onderhoud Correctief onderhoud omvat het oplossen van storingen, schades en incidentele gebreken. Storingen Storingen worden verholpen volgens het onderhoudscontract. Dit betreffen storingen aan het bovengrondse deel van de installatie wat in eigendom en beheer is bij de gemeente. In het geval dat de veiligheid in het geding is of een hinderlijke situatie aanwezig is, wordt direct gereageerd op de melding. Het onderhoud is uitbesteed aan een onderhoudsaannemer middels een meerjarig onderhoudscontract. Meldingen worden opgelost binnen de in de overeenkomst opgenomen hersteltijden. Iedere vier jaar wordt dit contract opnieuw aanbesteed. De contractvorm en omvang van het werk wordt bepaald op basis van actuele inzichten. Het net behoort tot het eigendom en verantwoordelijkheid van het netwerkbedrijf Liander. Storingen aan het ondergrondse kabelnet worden daarom aan dit bedrijf doorgegeven.

Reparatie van deze storingen vallen binnen de verantwoordelijkheid van Liander. Voor het beheer heeft de gemeente een overeenkomst met een beheerpartij gesloten, de gemeente wordt hierin volledig ontzorgd. Schade en molest Het herstel van schade (vandalisme, storm- en/of aanrijdschade) of vernieling aan openbare verlichting wordt middels een onderhoudscontract met een aannemer geregeld. De gemiddelde jaarlijkse kosten voor Beheer en Onderhoud zijn geraamd op ongeveer € 89.000. Onderhoud- en beheerkosten

Kosten in 2021

Beheerkosten

€

21.300

Vaste kosten storingsdienst

€

13.000

Storingen conventionele verlichting

€

5.300

Storingen LED verlichting

€

700

Overige storingen (richten, afschermen, mastdeur, etc)

€

19.000

Niet verhaalbare schades

€

6.200

Incidentele werkopdrachten (bijplaatsen / verplaatsen, etc)

€

10.000

Schilderwerk

€

8.500

Reinigen

€

1.500

Inspecties

€

3.500

Totaalkosten regulier beheer

€

89.000

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Vervanging en verbetering (investeringen OVL) Dit betreft de kosten voor vervanging van technisch afgeschreven materialen. Op basis van de levensduur van materialen en een gemiddeld tarief per lichtobject (inclusief arbeid) kan de jaarlijkse noodzakelijke vervanging worden bepaald. Er is met de volgende uitgangspunten rekening gehouden: Op het moment dat een armatuur technisch is afgeschreven wordt deze vervangen voor een energiezuinig led-armatuur voorzien van (statische) dimfunctionaliteit; De technische levensduur voor masten is gesteld op 40 jaar, voor armaturen is dit 20 jaar; In de kosten zijn leveringen en handelingen inbegrepen; De netwerkkosten (Liander) voor het losnemen en heraansluiten van een lichtmast zijn inbegrepen; In de vervangingskosten in 8% V.A.T. inbegrepen. Vervangingswaarde areaal Lichtmasten € 2.760.000 Armaturen € 1.790.000 € 4.550.000

Gem. per jaar € 69.000 € 89.000 € 158.000

De werkelijke kosten, op basis van leeftijd, zullen jaarlijks fluctueren.

Energie- en netwerkkosten Dit betreft de vaste kosten voor het ondergrondse netwerk en de energie die de OVL-installatie verbruikt. De energiekosten die hier zijn opgenomen geldt voor de gehele installatie, inclusief energiebelasting en Opslag Duurzame Energie, en wordt afgerekend op basis van verbruik. Het netwerk is eigendom van het netwerkbedrijf Liander. Per aansluiting betaalt de gemeente een vaste vergoeding voor instandhouding van het netwerk. Energie- en netbeheerkosten Energiekosten Energiebelasting en O.D.E. Netbeheerkosten

3.4

Kosten in 2021 € 40.500 € 29.000 € 49.000 € 118.500

Energieverbruik en Klimaatakkoord Nationaal zijn er energiebesparingsdoelstellingen (Energieakkoord) overeengekomen die ook impact hebben op het terugdringen van het energieverbruik van de OVL-installatie. In Nederland gaat namelijk circa 1,5 procent van de geproduceerde elektrische energie naar OVL. Van de totale energierekening van een gemeente gaat ongeveer de helft naar openbare verlichting. In het Energieakkoord 2013 staan de volgende doelstellingen genoemd voor openbare verlichting (OVL) en verkeersregelinstallaties (VRI's): 20% energiebesparing bij OVL en VRI's in 2020 ten opzichte van 2013; 50% energiebesparing bij OVL en VRI's in 2030 ten opzichte van 2013; 40% van de OVL is voorzien van slim energiemanagement 1 in 2020; 40% van de OVL is energiezuinig in 2020. In 2019 is het Klimaatakkoord tot stand gekomen. Hierin ligt de nadruk op CO2-reductie. De nog lopende afspraken uit het Energieakkoord zijn integraal opgenomen in het Klimaatakkoord.

Slim energiemanagement is:  anders schakelen dan het standaard brandrooster ‘Nacht’;  het regelen van het lichtniveau d.m.v. dimmen.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Het jaarverbruik volgens opgave voor de Energiemonitor op peildatum 1 januari 2013 was berekend op 897.620 kWh. Het berekende jaarverbruik op peildatum november 2021 is 720.739 kWh. De besparing ten opzichte van het verbruik op 1 januari 2013 bedraagt op peildatum november 2021 20%. De prognose bij armatuurvervanging op basis van leeftijd is dat in 2030 naar verwachting ongeveer 55% op energieverbruik ten opzichte van 2013 wordt bespaard. De doelstelling in het Klimaatakkoord is 50% ten opzichte van 2013. Op basis van de huidige gegevens wordt de doelstelling ruimschoots gehaald.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Beleidskeuze

4.1

Wat zijn de uitgangspunten? Tijdens een evaluatie zijn het oude beleid en de ambities, visie en keuzes is een basisbeleid geformuleerd. Het basisbeleid betekent voortzetting van de huidige uitgangspunten en toevoegingen van actuele inzichten, en kent de volgende hoofduitgangspunten: Algemeen De openbare verlichting wordt in overeenstemming met de Nederlandse richtlijn (NPR 13201:2017) geplaatst; Bij het aanbrengen van openbare verlichting wordt rekening gehouden met de richtlijn Lichthinder van de NSvV, om overlast voor de omgeving te beperken; De gemeente volgt het beleid aangaande het PolitieKeurmerk Veilig Wonen (PKVW) voor wat betreft het verlichten van achterpaden in nieuwbouwwijken, mits de achterpaden gemeentelijk eigendom zijn; De gemeente wil in bepaalde gebieden de duisternis bevorderen. In het buitengebied wordt terughoudend met verlichting omgegaan en geldt het principe “Niet verlichten, tenzij…”.

De gemeente volgt de richtlijnen NEN1010 en NEN3140 voor de elektrische veiligheid bij aanleg en instandhouding van haar areaal, voor het deel waar zij aansprakelijk voor is; De aanleg en onderhoud van het aanlichten van panden en/of objecten is niet in het beheer van openbare verlichting opgenomen; De gemeente verlicht geen particulier terrein; Openbaar gebied met een recreatief karakter zoals natuurgebied, recreatieve wandelpaden, speelvoorzieningen, parken en honden uitlaatplekken worden niet verlicht; In strijdige situaties prevaleert de veiligheid en het algemeen belang; De gemeente streeft de doelstellingen vanuit het Klimaatakkoord na, en koopt 100% duurzaam in. Ontwerp De gemeentelijke gebiedsindeling en de functie van de weg (verkeer of verblijf), is leidend voor het soort openbare verlichting; De gemeente overweegt verlichting in het buitengebied alleen op die locaties waar dit voor de verkeersveiligheid nodig is, waar de eigen voertuigverlichting en andere mogelijkheden (zoals inrichting van de weg en markering) niet voldoende verkeersveiligheid bieden. Deze verlichting vormt dan een uitzondering, zoals bij kruisingen, zijwegen, inritten en onoverzichtelijke bochten; Verlichting wordt ook overwogen, maar niet automatisch geplaatst, bij lintbebouwing en buurtschappen in het buitengebied, en langs utilitaire fietsroutes van en naar scholen en sportaccommodaties.

Eventuele verlichting zal een oriënterend karakter hebben; Voor de afweging om te verlichten en met welk lichtniveau, en indien om verkeers- en/of sociale veiligheid toch verlichting noodzakelijk is worden de determineertabellen uit de richtlijn gehanteerd; Bij de vervanging van de bestaande masten streeft de gemeente er zo veel mogelijk naar dat de bestaande locatie wordt hergebruikt, om hogere kosten te voorkomen. Als de openbare ruimte integraal wordt aangepast, kan herverdeling van masten wel plaatsvinden; Afwijkingen op de ontwerprichtlijnen worden uitsluitend in overleg en na goedkeuring van de beheerder/beleidsmedewerker OVL uitgevoerd.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Aanleg Lichtmasten zoveel als mogelijk plaatsen waar geen belemmering van de lichtbundel op kan treden (niet te dicht bij een kunstwerk); Lichtmasten zoveel als mogelijk plaatsen waar bewoners geen lichthinder ondervinden (niet ter hoogte van ramen ed.), masten plaatsen ter hoogte van de scheiding van perceelgrenzen; Indien sprake is van lichthinder in woningen, worden passende maatregelen getroffen; Lichtmasten zoveel als mogelijk positioneren op locaties waar de kans op parkeer- of andere schade zo minimaal mogelijk is; Binnen de bebouwde kom de masten plaatsen op 0,3m vanuit de wegverharding, tussen perceelgrens en mast moet minimaal nog 90 cm beschikbaar te blijven. Wanneer dit niet mogelijk is dient de mast tegen de perceelgrens te worden geplaatst of op minimaal 0,3 m van de gevel; Buiten de bebouwde kom de masten op 0,5m vanuit de wegverharding plaatsen. Materialen De gemeente maakt gebruik van stalen masten die financieel in 20 jaar worden afgeschreven en hanteert een technische levensduur van 40 jaar. Als masten langer dan 40 jaar staan, dan kan de stabiliteit van de mast gemeten worden. Als de mast voldoende stabiel is, wordt deze niet vervangen.

Hiermee wordt het vervangingsmoment van lichtmasten verantwoord uitgesteld op basis van de verleende garantie en wordt duurzaamheid bevorderd; De financiële afschrijvingstermijn en de technische levensduur van armaturen is 20 jaar; Bij vervanging naar led armaturen past de gemeente statisch dimmen met dimregime 3A toe om het energieverbruik verder terug te dringen. De verlichting wordt om 22:00u gedimd naar 70%, van 00:00-05:00u naar 50%, om 05:00u naar 70% en om 06:00u naar 100%; Nieuw toe te passen producten (lichtmasten en armaturen) voldoen aan het landelijk criterium voor duurzaam inkopen en zijn voorzien van een CE-keurmerk; De gemeente hanteert, op basis van de gemeentelijke gebiedsindeling, standaarden voor masten en armaturen: o Op wegen met een verblijfsfunctie worden paaltopmasten met kegelarmatuur toegepast (lichtpunthoogte 4 meter); o Op wijkontsluitingswegen worden lichtmasten met uithouder en kofferarmatuur toegepast (lichtpunthoogte 6 meter met uithouder van 0,50 meter of 8 meter met uithouder van 0,75 meter); o Op stroomwegen worden lichtmasten met uithouder en kofferarmatuur toegepast (lichtpunthoogte 10 meter met uithouder 0,75 meter); o Op industrieterreinen worden lichtmasten met uithouder en kofferarmatuur toegepast (lichtpunthoogte 8 meter met uithouder 0,75 meter); o In het buitengebied2 worden lichtmasten met uithouder en kofferarmatuur toegepast

(lichtpunthoogte 6 meter met uithouder 0,50 meter); o In gebieden met een historische achtergrond kunnen klassieke lichtmasten en armaturen worden toegepast; o In centrumgebieden, uitgaansgebieden en gebieden met een toeristisch karakter kunnen specials toegepast worden; De gemeente hanteert ledverlichting in warm witte lichtkleur (3000K) in verblijfsgebied, neutraal wit (4000K) op wegen met een verkeersfunctie en warmer wit licht (≤ 3.000K) in historische kernen; In centrumgebied, uitgaansgebied en gebieden met een toeristisch karakter wordt de lichtkleur afgestemd op de omgeving.

2 Zie uitgangspunten Ontwerp

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Onderhoud Vanwege de bewaking van de kwaliteit van de OVL is het wenselijk om lichtmasten te schilderen. Het schilderen van lichtmasten vindt planmatig plaats, waarbij een schildertermijn van 10 jaar wordt gehanteerd; LED armaturen worden periodiek, eens per zes jaar, gereinigd ter bevordering van de warmtehuishouding; De gemeente Nunspeet geeft invulling aan haar installatieverantwoordelijkheid door het aanwijzen van een installatieverantwoordelijke en het uitvoeren van inspecties; Een aanvraag voor objecten aan lichtmasten, zoals reclamebakken, banieren, bloembakken en feestverlichting, wordt door de beheerder van de OVL beoordeeld op constructie en geschiktheid van de lichtmast. De installatieverantwoordelijke van de gemeente stelt kaders aan de elektrische eigenschappen van de aansluiting en het aan te sluiten object.

Openbare ruimte

Verblijfsfunctie Wijkontsluitingswegen Stroomwegen Industriegebied Buitengebied 3 Historische kern Centrumgebied, Uitgaansgebied, Toeristisch gebied

LPH [meter] 4 6 6 8 10 8 6 3

Kegelvorm (Schréder Alura)

Uithouderlengte [meter] Paaltop 0,5 0,5 0,75 0,75 0,75 0,5 Klassieke mast

Dimmen Ja

Standaard armatuurtype Kegelvorm Koffervorm

4.000

Koffervorm

4.000 3.000 4.000 4 ≤ 3.000

Ja Ja Ja Nee

Koffervorm Koffervorm Koffervorm Klassieke vorm

3.000

n.t.b. 5

Koffervorm (Philips Luma)

3 Zie uitgangspunten Ontwerp 4 Andere lichtkleur mogelijk bij hinder voor flora en fauna 5 Ter beoordeling van de beheerder OVL

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Lichtkleur [Kelvin]

Klassieke vorm (Lightronics O.M.A.)

4.2

Scenario’s Hoe de gemeente de openbare verlichting (OVL) de komende beleidsperiode kan verbeteren, is uitgewerkt in twee scenario’s. De scenario’s geven inzicht in de investering en de gevolgen die deze investeringen hebben. Voor het scenario is een ‘score’ gegeven op de thema’s Veiligheid, Duurzaamheid, Kwaliteit en Kosten efficiënt. Deze score is geen ‘exacte wetenschap’ maar meer een inschatting van het effect van het scenario voor het betreffende thema, afgezet tegen de huidige situatie. Het scenario is uitgewerkt op basis van het huidige prijspeil (2021) en niet geïndexeerd. De tarieven zijn gebaseerd op tarieven uit recente aanbesteding, de vaste tarieven van netbeheerder Liander in 2021 en de Energiebelasting en O.D.E. zoals vastgesteld voor kalenderjaar 2021. Eventuele areaaluitbreiding is niet in de berekeningen meegenomen. Voor de berekening van de kapitaallasten is gerekend met 1% rente vanaf het jaar van investering. Op masten wordt vanaf het jaar van investering jaarlijks het 1/20e deel afgeschreven, voor armaturen het 1/20e deel.

4.3

Scenario 1: Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting Lichtmasten Lichtmasten waarvan de afschrijvingstermijn verstrijkt of reeds is verstreken worden vanwege de omvang en benodigde investering (1.999 stuks, raming ongeveer € 1.292.000) in de periode 2022 tot en met 2030 vervangen: in de periode tot en met 2025 binnen de beschikbaar gestelde kredieten (312 st, € 200.000) in de periode 2026 t/m 2030 binnen nieuw beschikbaar te stellen kredieten (1.687 st, € 1.092.000) Armaturen Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn verstrijkt of reeds is verstreken worden vanwege de omvang en benodigde investering (3.750 stuks, raming ongeveer € 1.551.000) in de periode 2022 tot en met 2030 vervangen: in de periode tot en met 2025 binnen de beschikbaar gestelde kredieten (846 st, € 350.000) in de periode 2026 t/m 2030 binnen nieuw beschikbaar te stellen kredieten (2.904 st, € 1.201.000) De overige conventionele armaturen (164 stuks) worden vervangen op basis van afschrijvingstermijn (leeftijd) in de periode 2031 t/m 2034. Effect op doelstellingen In onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven. Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 1

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

armatuurvervangingen iets lager ligt dan bij scenario 2 zal het aantal storingen iets minder snel verminderen, en is de score op “veiligheid” iets lager dan de score van scenario 2. Duurzaam: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden op basis van afschrijvingstermijn vervangen. Er vindt geen kapitaalvernietiging plaats door vervroegde vervanging. Het tempo van armatuurvervanging bepaalt ook het tempo waarmee op energieverbruik wordt bespaard. Vanwege de leeftijdsopbouw van het armaturenareaal wordt de maximale besparing pas in 2034 bereikt, hetgeen de score beperkt. Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen lager ligt (vervanging o.b.v. afschrijvingstermijn) zal het aantal storingen langzamer dan bij scenario 2 verminderen. De onderhoudskosten nemen uiteindelijk fors af, met name omdat LED-verlichting geen groepsremplace kent zoals bij conventionele lichtbronnen gebruikelijk is. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting.

Om de vervanging te realiseren wordt geïnvesteerd volgens een beheersbaar ritme van planmatige efficiënte voorbereiding en uitvoering, én kan gebruik gemaakt worden van de jaarlijkse verbetering (prijs, kwaliteit, efficiëntie) van toe te passen materialen. De armaturen worden op basis van afschrijvingstermijn vervangen, er vindt geen kapitaalvernietiging plaats. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de technische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat erop vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte, maar in een iets lager tempo dan bij scenario 2.

4.4

Scenario 2: Versnelde ombouw naar LED Lichtmasten Lichtmasten waarvan de afschrijvingstermijn verstrijkt of reeds is verstreken worden vanwege de omvang en benodigde investering (1.999 stuks, raming ongeveer € 1.292.000) in de periode 2022 tot en met 2030 vervangen: in 2022 binnen het beschikbare krediet (78 st, € 50.000) in de periode 2023 t/m 2030 binnen nieuw beschikbaar te stellen kredieten(1.920 st, € 1.242.000) Armaturen Alle conventionele armaturen worden vanwege de omvang en benodigde investering (3.870 stuks, raming ongeveer € 1.566.000) in de periode 2022 tot en met 2030 vervangen: in 2022 binnen het beschikbare krediet (181 st, € 75.000) in de periode 2023 t/m 2030 binnen nieuw beschikbaar te stellen kredieten (3.689 st, € 1.491.000) In 2030 is het volledige areaal van energiezuinige LED verlichting voorzien. Reeds aanwezige LED armaturen worden op basis van afschrijvingstermijn vervangen. In de periode tot en met 2030 betreft het 44 LED armaturen.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Effect op doelstellingen In onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven. Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 2

Toelichting op deze score: Veilig: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade en uitval wordt beperkt, hetgeen een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen iets hoger ligt dan bij scenario 1 zal het aantal storingen iets sneller verminderen, en is de score op “veiligheid” iets hoger dan de score van scenario 1. Duurzaam: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden versneld vervangen om in 2030 de maximale besparing op energieverbruik te realiseren. Transport en vervoer van monteurs vanwege storingen en groepsremplace zal iets sneller afnemen dan bij scenario 1. Deze positieve invloeden op de score worden (deels) tenietgedaan omdat een deel van het areaal vervroegd wordt vervangen, hetgeen de score op duurzaamheid beperkt. De score is daarom gelijk aan de score van scenario 1. Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen.

Omdat het tempo van de armatuurvervangingen hoger ligt (vervanging conventionele armaturen uiterlijk in 2030, ongeacht de leeftijd) zal het aantal storingen sneller dan bij scenario 1 verminderen. De onderhoudskosten nemen uiteindelijk fors af, met name omdat LED-verlichting geen groepsremplace kent zoals bij conventionele lichtbronnen gebruikelijk is. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting. Door de benodigde investeringen gelijkmatig te verdelen wordt in de periode 2022-2030 een beheersbaar ritme gecreëerd voor planmatige efficiënte voorbereiding en uitvoering, én kan gebruik gemaakt worden van de jaarlijkse verbetering (prijs, kwaliteit, efficiëntie) van toe te passen materialen.. Een deel van het armaturenareaal wordt vervangen vóór het verstrijken van de technische levensduur. Vanwege deze kapitaalvernietiging wordt de score iets beperkt, en is de score iets lager dan bij scenario 1. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de technische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat erop vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. Achterstand in armatuurvervanging wordt in 2022 ingelopen, en achterstand in mastvervanging wordt in de periode tot en met 2026 ingelopen.

De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte, in een iets hoger tempo dan bij scenario 1 en daarom is de score iets hoger dan bij scenario 1.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

4.5

Financiën In de onderstaande tabel is het financiële effect van de scenario’s weergegeven, uitgesplitst naar kostensoorten. Scenario 1: Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting Scenario 1

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

125.300 €

140.700 €

150.500 €

458.500 €

458.600 €

458.300 €

458.700

78 50.500 181 74.800 -

78 50.500 182 75.200 15.000

78 50.500 242 100.000 -

338 218.700 580 239.800 -

338 218.700 580 239.900 -

337 218.000 581 240.300 -

337 218.000 582 240.700 -

Investeringen Aantal te vervangen masten Investering masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Inric hting IV-organisatie

€

Kapitaallasten Overige exploitatielasten Beheer- en Onderhoudskosten Beheerkosten Correctief onderhoud Incidentele werkopdrac hten Sc hilderen Reinigen Instandhouding IV-sc hap Inspecties Incidentele stabiliteitsmetingen Energie- en netwerkkosten Energiekosten Energiebelasting en O.D.E. Netbeheerkosten (Liander) Totale exploitatielasten

€ 6.265 € 206.200 € 88.900 € 21.300 € 44.100 € 10.000 € 8.300 € 1.700 € € 2.500 € 1.000 € 117.300 € 39.800 € 28.700 € 48.800

€ € €

€

€ € €

€ 14.428 € 204.700 € 88.900 € 21.300 € 43.800 € 10.000 € 5.600 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 115.800 € 38.900 € 28.100 € 48.800

€ € €

€ 23.156 € 202.800 € 88.900 € 21.300 € 43.500 € 10.000 € 5.900 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 113.900 € 37.700 € 27.400 € 48.800

€ € €

€ 31.903 € 200.900 € 88.900 € 21.300 € 43.100 € 10.000 € 6.300 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 112.000 € 36.600 € 26.600 € 48.800

€ € €

€ 55.974 € 196.400 € 88.900 € 21.300 € 42.300 € 10.000 € 6.900 € 1.900 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 107.500 € 33.900 € 24.800 € 48.800

€ 82.747 € 191.800 € 88.900 € 21.300 € 41.500 € 10.000 € 7.400 € 2.200 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 102.900 € 31.100 € 23.000 € 48.800

€ € €

€ 86.576 € 187.200 € 88.900 € 21.300 € 40.600 € 10.000 € 8.300 € 2.200 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 98.300 € 28.300 € 21.200 € 48.800

2030

€ € €

€ 113.118 € 182.700 € 88.900 € 21.300 € 39.800 € 10.000 € 8.300 € 3.000 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 93.800 € 25.600 € 19.400 € 48.800

€ 162.351 € 178.300 € 88.900 € 21.300 € 39.000 € 10.000 € 8.300 € 3.800 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 89.400 € 22.900 € 17.700 € 48.800

212.465 €

219.128 €

225.956 €

232.803 €

252.374 €

274.547 €

273.776 €

295.818 €

21%

23%

25%

28%

33%

39%

45%

50%

Energiebesparing t.o.v. 2013

340.651 55%

Scenario 2: Versnelde ombouw naar LED Scenario 2

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

125.300 €

363.400 €

348.400 €

348.500 €

348.000 €

72.500

78 50.500 181 74.800 -

240 155.300 467 193.100 15.000

240 155.300 467 193.100 -

240 155.300 467 193.200 -

240 155.300 466 192.700 -

43 27.800 108 44.700 -

Investeringen Aantal te vervangen masten Investering masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Inrichting IV-organisatie

€

Kapitaallasten Overige exploitatielasten Beheer- en Onderhoudskosten Beheerkosten Correc tief onderhoud Inc identele werkopdrac hten Sc hilderen Reinigen Instandhouding IV-sc hap Inspec ties Inc identele stabiliteitsmetingen Energie- en netwerkkosten Energiekosten Energiebelasting en O.D.E. Netbeheerkosten (Liander) Totale exploitatielasten

€ 6.265 € 206.200 € 88.900 € 21.300 € 44.100 € 10.000 € 8.300 € 1.700 € € 2.500 € 1.000 € 117.300 € 39.800 € 28.700 € 48.800

€ € €

€

€ € €

€ 25.563 € 202.100 € 88.500 € 21.300 € 43.400 € 10.000 € 5.600 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 113.600 € 37.600 € 27.200 € 48.800

€ € €

€ 46.191 € 198.000 € 88.100 € 21.300 € 42.700 € 10.000 € 5.900 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 109.900 € 35.300 € 25.800 € 48.800

€ € €

€ 66.502 € 194.100 € 87.900 € 21.300 € 42.100 € 10.000 € 6.300 € 1.700 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 106.200 € 33.100 € 24.300 € 48.800

€ € €

€ 86.639 € 190.600 € 88.000 € 21.300 € 41.400 € 10.000 € 6.900 € 1.900 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 102.600 € 30.900 € 22.900 € 48.800

€ € €

€ 106.607 € 187.100 € 88.200 € 21.300 € 40.800 € 10.000 € 7.400 € 2.200 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 98.900 € 28.700 € 21.400 € 48.800

€ € €

€ 109.151 € 185.000 € 89.800 € 21.300 € 40.100 € 10.000 € 8.300 € 3.600 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 95.200 € 26.500 € 19.900 € 48.800

€ 128.920 € 181.100 € 89.600 € 21.300 € 39.400 € 10.000 € 8.300 € 4.100 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 91.500 € 24.200 € 18.500 € 48.800

€ € €

2031

€ € €

€ 166.979 € 177.900 € 89.800 € 21.300 € 38.800 € 10.000 € 8.300 € 4.900 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 88.100 € 22.200 € 17.100 € 48.800

€ 135.431 € 176.800 € 88.700 € 21.300 € 38.800 € 10.000 € 8.300 € 3.800 € 3.000 € 2.500 € 1.000 € 88.100 € 22.200 € 17.100 € 48.800

212.465 €

227.663 €

244.191 €

260.602 €

277.239 €

293.707 €

294.151 €

310.020 €

344.879 €

21%

26%

30%

35%

39%

44%

48%

53%

57%

Energiebesparing t.o.v. 2013

312.231 57%

Vergelijk op investeringen In onderstaande tabellen is een vergelijk gemaakt op investeringen tussen beide scenario’s. In de periode tot en met 2025, waarin de meerjarenbegroting is vastgesteld, is te zien dat: In scenario 1 alleen in 2023 een investering opgevoerd wordt t.b.v. het inrichten van de IVorganisatie; In scenario 2 vanaf 2023 jaarlijks een investering opgevoerd wordt omdat méér armaturen vervangen worden. In de periode vanaf 2026 worden de in de scenario’s berekende investeringen opgevoerd. Op te voeren investeringen Scenario 1 Scenario 2

2022 € €

2023 € €

15.000 237.700

2024 € €

197.900

2025 € €

197.900

2026 € €

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

458.500 348.400

2027 € €

458.600 348.500

2028 € €

458.300 348.500

2029 € €

458.300 348.000

2030 € €

458.700 348.000

Totaal € 2.307.400 € 2.374.900

4.6

Doelstellingen Beide scenario’s hebben voldoende positieve effecten op de doelstellingen van dit beleidsplan. Scenario 2 scoort iets beter op veiligheid, omdat in dezelfde periode een iets groter deel van het areaal verbeterd wordt, hetgeen ook de kwaliteit ten goede komt. Hierdoor zal in een groter deel van de gemeente de veiligheid verbeteren. Beide scenario’s scoren even goed op duurzaamheid. Scenario 1 sluit vanwege een betere score op kostenefficiënt beter aan bij de missie en visie van de gemeente voor openbare verlichting: “Een aantrekkelijk en doelmatig areaal openbare verlichting, dat optimaal bijdraagt aan een veilige omgeving voor de burger de langere termijn, waarbij de openbare verlichting effectief, kostenefficiënt en duurzaam in stand wordt gehouden, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten en door standaardisering en planmatig onderhoud kosten worden beperkt”. Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 1

Effect scenario 2

Vergelijk op doelstellingen Scenario 2 scoort iets beter op veiligheid, omdat in dezelfde periode een groter deel van het areaal verbeterd wordt, hetgeen ook de kwaliteit ten goede komt. Scenario 1 sluit vanwege een betere score op kostenefficiënt beter aan bij de missie en visie van de gemeente voor openbare verlichting. Beide scenario’s scoren hetzelfde op duurzaamheid, maar met als verschil dat in scenario 1 minder kapitaal vernietigd wordt (vervroegd vervangen armaturen), terwijl in scenario 2 het energieverbruik eerder afneemt. Advies De huidige werkwijze voor het instandhouden van het areaal openbare verlichting voldoet aan de doelstellingen van dit beleidsplan. De werkwijze voldoet ook aan de missie en visie voor openbare verlichting: “Een aantrekkelijk en doelmatig areaal openbare verlichting, dat optimaal bijdraagt aan een veilige omgeving voor de burger de langere termijn, waarbij de openbare verlichting effectief, kostenefficiënt en duurzaam in stand wordt gehouden, tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten en door standaardisering en planmatig onderhoud kosten worden beperkt”. Met de huidige werkwijze wordt ruimschoots voldaan aan de doelstelling van het Klimaatakkoord in 2030, namelijk het realiseren van 50% energiebesparing ten opzichte van 2013.

In het scenario waarbij in 2030 alle verlichtingsobjecten zijn voorzien van een LED armatuur betekent dat investeringen vervroegd moeten worden, en een deel van de armaturen vroegtijdig vervangen wordt. Hierdoor vindt kapitaalvernietiging plaats en moet restwaarde van armaturen worden afgeschreven, terwijl de extra besparingen op energieverbruik en onderhoudskosten minimaal is.

Geadviseerd wordt te kiezen voor scenario 1: Vervangen o.b.v. huidige meerjarenbegroting.

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Bijlagen

Beleidsplan Openbare Verlichting 2022 - 2026

Wettelijke kaders De openbare verlichting moet voldoen aan de wettelijke kaders die daarvoor zijn gesteld. Relevant zijn de Elektriciteitswet, de wet natuurbescherming, de Arbeidsomstandighedenwet (installatieverantwoordelijkheid), Wet Informatie-uitwisseling Boven en Ondergrondse netten + Netwerken (WIBON), regelgeving met betrekking tot werken in vervuilde grond (CROW 400) en Europese regelgeving aangaande te gebruiken producten.

A.1

Aansprakelijkheid De gemeente is als eigenaar verantwoordelijk voor de verlichting van de openbare ruimte die in eigendom of in beheer zijn van de gemeente. De gemeente kan in het kader van het Burgerlijk Wetboek aansprakelijk gesteld worden voor het niet naar behoren functioneren van de OVL. Hoewel het wettelijk niet is vastgelegd dat een weg of openbare ruimte verlicht moet worden, kan het ontbreken van verlichting of onjuiste verlichting wel worden aangemerkt als het plegen van een onrechtmatige daad, waaruit schadeplichtigheid kan ontstaan. Het areaal in de gemeente Nunspeet is relatief jong en goed onderhouden, waardoor de risico’s beperkt zijn. Het risico neemt toe als materialen verouderen en niet tijdig worden vervangen. Keuze: In de onderstaande tabel is weergegeven op welke wijze de gemeente dit risico heeft beperkt en daarmee tevens haar aansprakelijkheid heeft beperkt. Aansprakelijkheid kan beperkt worden door: Het periodiek en systematisch uitvoeren van inspecties en onderhoud. Een systeem van planmatig beheer (meerjaren vervangingsplan, beleidsplan). Een goed werkend klachtensysteem

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11198350/1