AP 12. Toelichting projecten werkplan 2022-2026

Ambities met projecten 2022-2026 Hitte 1. In 2050 bestaat het openbaar gebied in alle kernen uit 85% groene bedekking. 1.1 Aanpassen groenbeleidsplan Om de bedekking te vergroten moeten we allereerst zorgen voor het behoud van de bestaande bomen. Grotere bomen hebben een veel sterker positief effect dan jonge bomen. In het groenbeleidsplan moet worden opgenomen: het behoud van het bestaande bomenareaal, richtlijnen voor de verbetering van de groeiplaats van deze bomen en eisen voor de groeiplaats van nieuwe bomen. 1.2 Inventarisatie groeiplaats bestaande bomen Om bestaande bomen te handhaven moet gekeken worden wat nodig is om ze gezond te houden en de groeiplaats te verbeteren. De methodes van groeiplaatsverbetering worden per boomgroep bepaald. 1.3 Groeiplaatsverbetering bestaande gemeentelijke bomen. Op de locaties die uit voorgaand onderzoek komen wordt groeiplaatsverbetering uitgevoerd. Doorlopend tot 2050. Met alle monumentale bomen die in verharding staan wordt groeiplaatsverbetering toegepast (voltooid in 2026). 1.4 Inventarisatie benodigde locaties nieuwe bomen Om de doelstellingen te behalen moet worden gekeken op welke locaties bomen geplant kunnen worden, zowel voor behoud van areaal als voor uitbreiding van de totale groene bedekking. 1.5 Vergroening Dorpsstraat Nunspeet In samenwerking met de OVN wordt gekeken op welke manier de dorpsstraat vergroend kan worden.

1.6 Vergroenen bedrijventerreinen Op bedrijventerreinen is veel winst te behalen. Door bedrijven te benaderen en de openbare ruimte te vergroenen maken we veel voortgang. 1.7 Verwijderen onnodige bestrating Op een aantal locaties in de gemeente ligt onnodige bestrating. Door dit te vervangen door groen wordt de omgeving klimaatrobuuster. Meekoppelkansen:  Herinrichting parkeerplaatsen  Herinrichtingen openbare ruimte  In- en uitbreidingslocaties  Renovatie en verduurzaming bedrijfsterreinen  Woningbouw op maat  Energietransitie

2. In 2050 zijn gebouwen hittebestendig. 2.1. Opstellen beleidskader nieuwbouw

Regels opstellen voor bouw, zowel op vergunningsniveau als op ruimtelijkontwikkelingsniveau. Hittebestendig bouwen opnemen in bestemmingsplannen waarbij op locaties met meer hittestress hogere isolatie eisen worden gesteld. 2.2. Gemeentelijke gebouwen hittebestendig maken Vanuit de voorbeeldfunctie van de gemeente moeten alle gemeentelijke gebouwen hittebestendig worden gemaakt. Doorlopend tot 2050. 2.3. Opnemen klimaatadaptatie in eisenpakket woningbouw op maat Bij de toetsing op woningbouw op maat kunnen herontwikkelingslocaties getoetst worden op impact van het project op klimaatthema’s als hittestress en biodiversiteit. Meekoppelkansen:  Onderhoud gemeentelijke gebouwen  Nieuwbouwprojecten  Woningbouw op maat  Energietransitie

3. Bij kwetsbare instellingen en in de dorpscentra is in 2050 de hittestress niet toegenomen. 3.1. Vergroenen schoolpleinen Elk jaar worden 3 schoolpleinen vergroend. Dit doen wij door toekenning van subsidie en door kennisdeling. Nieuwe schoolpleinen meteen verplichten te streven naar de groene bedekkingsgraad van 85% in de uiteindelijke situatie. Vastleggen in beleid. 3.2. Hittebestendig inrichten Dorpsstraat Nunspeet Zie ook actiepunt 1.5 3.3. Monitoring binnentemperatuur Ontwikkelen van een systeem om binnentemperaturen in gemeentelijke gebouwen inzichtelijk te krijgen. Dit systeem ook aanbieden aan zorginstellingen om inzicht te krijgen in probleemlocaties qua hittestress. 3.4. Vergroenen buitenruimtes, gevels en daken zorginstellingen Naast de stimuleringsregeling gaan we op projectbasis zorginstellingen extra stimuleren om te vergroenen. Doorlopend tot 2050. Meekoppelkansen:  Onderhoud gemeentelijke gebouwen  Nieuwbouwprojecten  IKC  Natuurinclusief bouwen  Energietransitie

4. In 2050 kan vanaf elke locatie binnen de bebouwde kom binnen een straal van 200 meter een koele plek in de buitenruimte gevonden worden. 4.1. Inventarisatie koelteplekken We brengen bestaande koelteplekken in kaart. Aan de hand hiervan worden locaties gezocht om nieuwe koelteplekken aan te leggen.

4.2. Aanleg tappunten Er worden op strategische locaties gratis drinkwater tappunten aangelegd. Dit zijn locaties zoals bijvoorbeeld toeristische trekpleisters of dorpscentra. Elk jaar plaatsen we 5 tappunten 4.3. Inrichten koelteplekken Op de uit 4.1 voortgekomen locaties worden nieuwe koelteplekken aangelegd. Elk jaar worden minstens 2 nieuwe plekken ingericht. Deze plekken hebben minstens een zitelement en (liefst natuurlijke) schaduw. Bij bestaande koelteplekken gaan we zichtbaarheid en herkenbaarheid vergroten. Ook worden waar nodig de plekken zelf versterkt door bijvoorbeeld nieuwe zitelementen en/of bomen. Doorlopend tot aan de doelstelling wordt voldaan. Meekoppelkansen:  Herinrichtingen  Onderhoud  Nieuwbouw  Toeristische ontwikkelingen  Energietransitie

Droogte 5. In 2050 is 90% van het gemeentelijk groen aangepast op het veranderende klimaat. 5.1. Revitalisering laag productief bos Binnen het bosbeheer wordt rekening gehouden met het klimaatbeleid van de gemeente Nunspeet. Doorlopend. 5.2. Aanpassen groenbeleidsplan In groenbeleidsplan opnemen om droogteresistente beplanting te gebruiken en een verbod op bepaalde soorten. Zie ook 1.1. Meekoppelkansen: - Regulier onderhoud groen en wegen - Aanleg nieuwe wijken - Aanplant - Herplantverplichting - Waterberging

6. In 2035 zijn de natuurterreinen volledig natuurbrandpreventief ingericht en in 2050 zijn de dorpen en recreatieterreinen waar natuurterreinen aan grenzen “firewise”. 6.1. Verloving van het bos Door het mengen van naald- en loofbomen wordt natuurbrand op natuurlijke wijze geremd. Doorlopend. 6.2. Opstellen beleid inrichting recreatieparken Verbod op de aanplant van coniferenhagen. Verplicht aanleggen van een brand remmende zone op eigen terrein. 6.3. Stimuleren van het aanleggen van groensingels op eigen terrein

Bij vakantieparken, instellingen en woningen grenzend aan natuurterreinen stimuleren we het aanleggen van groensingels van loofhout. Dit voorkomt dat vuur over slaat van het bos op de bebouwing en vice versa. Doorlopend. 6.4. Opstellen beleid recreatie in droogte Aanpassen van beleidsregels toerisme aan droogte en hitte. 6.5. Onderzoeken hoe kernen firewise gemaakt kunnen worden Firewise maken van kernen heeft veel impact op de tuinen van mensen. We moeten onderzoeken op welke manier we dit vorm kunnen geven en de mensen mee krijgen. Hiervoor doen we mee aan een pilot van de VNG voor de kern Vierhouten. Meekoppelkansen: - Reguliere houtkap - Onderhoud A28 - Natuurbrandpreventieplan - Onderhoud wegen - Dorpsplannen - Vitale Vakantieparken - Energietransitie

7. In 2050 infiltreert het hemelwater overal zoals het in de natuurlijke situatie doet. 7.1. Actualiseren/vervangen Hemelwatervisie De hemelwatervisie moet aangepast worden aan de nieuwe klimaatnormen. Hierin kunnen een aantal klimaatdoelen geborgd worden. Mogelijk kan dit worden bewerkstelligd door de beleidsuitgangspunten uit de hemelwatervisie op te nemen in het nieuwe BRP en dit plan waardoor de visie als los beleidsstuk kan komen te vervallen. 7.2. Stimuleringsregeling Door de stimuleringsregeling kunnen we inwoners verleiden om hun terreinen groener in te richten. Vanwege groot succes van de regeling wordt het subsidieplafond verhoogd. Doorlopend. 7.3. Steenbreek uitrollen over de gemeente Vanuit Steenbreek worden communicatieprojecten opgezet om mensen te informeren over de voordelen van een groene tuin. Doorlopend. Hierbij streven we naar een verlaging van het versteningspercentage van de particuliere tuinen binnen de kernen van op dit moment 50% naar 40% in 2050. 7.4. Vergroenen schoolpleinen Zie 3.1 7.5. Vergroenen bedrijventerreinen Zie 1.6 7.6. Verwijderen overbodige verharding Zie 1.7 7.7. Dempen greppels bosgebieden rabattenbossen Op een aantal locaties zijn nog greppels aanwezig om het bos te ontwateren. Door deze te dempen infiltreert het water weer waar het valt. Meekoppelkansen: - Onderhoud

- Nieuwbouw - Aanplant bomen

8. De gemeente Nunspeet werkt waar mogelijk samen met Waterschap Vallei en Veluwe aan de doelen omtrent droogte die het waterschap heeft gesteld voor 2050. In het regionaal adaptatie plan zijn voor de komende periode de volgende speerpunten benoemd; Hieraan werken we als gemeente mee waar mogelijk. 8.1. Ketenafspraken Klimaatbestendig bouwen 8.2. Ontwikkelafspraken met woningcorporaties 8.3. Opstellen hitteplan 8.4. Instrumentenmix voor bestaand stedelijk gebied 8.5. Stimuleringsregeling klimaatbestendige maatregelen 8.6. Groen-blauwe recreatie 8.7. Natuurbranden preventieplan 8.8. (hoofd)verdeelstations beoordelen 8.9. Doorgaande wegen Klimaatrobuust 8.10. Loofbomen advies 8.11. Waterbeschikbaarheidsstrategie 8.12. Duurzaam grondwatersysteem 8.13. Verkenning regio Vallei en Veluwe 2120

Wateroverlast 9. Bij een extreme regenbui die eens in de 100 jaar valt (70 mm/h) blijven de hoofdinfrastructuur en gezondheidscentra bereikbaar. 9.1. Inventarisatie probleemlocaties Uit de kaart komen een aantal probleemlocaties naar voren. We controleren of deze punten volledig en realistisch zijn. 9.2. Aanpakken foutaansluitingen persriool Op veel locaties in het buitengebied is sprake van illegale aansluitingen van regenwater op het persriool. Door deze aansluitingen in kaart te brengen en handhavend op te treden wordt de belasting op ons rioolsysteem teruggebracht. Meekoppelkansen: - Energietransitie - Groenrenovaties - Onderhoud wegen en riool - Aanleg nieuwe wijken/wegen

10. Bij een extreme regenbui die eens in de 100 jaar valt (70 mm/h) ontstaat geen schade aan stroomvoorzieningen. 10.1. Inventarisatie probleemlocaties Uit de kaart komen een aantal probleemlocaties naar voren. We controleren of deze punten volledig en realistisch zijn.

10.2. Aanpakken foutaansluitingen persriool Zie 9.2 Meekoppelkansen: - Energietransitie - Groenrenovaties - Onderhoud wegen en riool - Aanleg nieuwe wijken/wegen 11. Bij een extreme regenbui die eens in de 100 jaar valt (70 mm/h) ontstaat nauwelijks schade in woningen, winkels en overige panden. 11.1. Inventarisatie probleemlocaties Uit de kaart komen een aantal probleemlocaties naar voren. We controleren of deze punten volledig en realistisch zijn. 11.2. Aanpakken foutaansluitingen persriool Zie 9.2 12. Bij een extreme regenbui die eens in de 100 jaar valt (70 mm/h) komt geen vuil rioolwater op straat of in de woningen 12.1. Inventarisatie probleemlocaties Zie 9.1 12.2. Aanpakken foutaansluitingen persriool Zie 9.2 Meekoppelkansen: - Energietransitie - Groenrenovaties - Onderhoud wegen en riool - Aanleg nieuwe wijken/wegen

Biodiversiteit 13. In 2050 is binnen de kernen de diversiteit in flora en fauna substantieel vooruitgegaan ten aanzicht van de 0-meting van 2020-2022. 13.1. Opstellen beleidskader natuurinclusief bouwen Door het opstellen van een beleidskader natuurinclusief bouwen worden bij nieuwbouw meer mogelijkheden gecreëerd voor planten en dieren. Ook worden groene daken in dit beleid gestimuleerd. 13.2. Ecologisch bermbeheer In 2030 wordt 30% van de bermen ecologisch beheerd. Hiertoe wordt elk jaar minimaal 3% van de bermen binnen de kernen omgevormd van normaal naar ecologisch beheer. 13.3. Inventarisatie huidige stand van biodiversiteit Er is een 0-meting nodig om de huidige stand van zaken in beeld te krijgen. 13.4. Aanpassen groenbeleidsplan In het groenbeleidsplan moet het toepassen van meer faunavriendelijke beplanting opgenomen worden. Zie 1.1.

13.5. Aanleggen nieuwe biotopen Door het aanleggen van onder andere retentiegebieden creëren we kleine natuurgebieden. Ook versterken we bestaande en historische groenstructuren waar mogelijk. 13.6. Vergroenen bedrijventerreinen Zie 1.6 13.7. Versterken groenstructuur begraafplaatsen Begraafplaatsen zijn veelal groen aangekleed. Dit groen is echter niet in optimale staat en is toe aan een verbeteringsslag om de biodiversiteit te verbeteren.

Meekoppelkansen: - Onderhoud wegen riool en groen - Nieuwbouw - Energietransitie - Afkoppelen - Vitale Vakantieparken - Steenbreek (zie 7.3)

14. In 2050 is buiten de kernen de diversiteit in flora en fauna minstens gelijk gebleven ten aanzicht van de 0-meting van 2020-2022. 14.1. Ecologisch bermbeheer Zie 12.2 14.2. Stimuleren ecologische landbouw Door ecologische landbouw neemt de negatieve impact van landbouw op de omgeving af. 14.3. Stimuleren landschapsontwikkelingsplannen Door bijvoorbeeld de historische houtsingels te herstellen en nieuwe aan te planten creëren we leefgebieden voor velerlei soorten. 14.4. Recreatiezonering Door het aanwijzen van recreatiezones worden andere stukken natuur ontzien. 14.5. Vergroenen recreatieparken Door vakantieparken anders in te richten versterken we de biodiversiteit op deze parken. Hiermee wordt meer natuurbeleving en natuurbetrokkenheid voor de bezoekers gecreëerd.

Meekoppelkansen: - Onderhoud wegen, riool, groen en natuur - Nieuwbouw - Energietransitie - Afkoppelen - Vitale Vakantieparken

15. Invasieve soorten worden actief bestreden, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. 15.1. Opstellen beleid bestrijding invasieve soorten Er moet een beleid worden opgesteld om verspreiding van invasieve soorten tegen te gaan. Afvoer van afval is hierin een aandachtspunt. Hierin moet ook een mogelijkheid tot handhaving op particulier terrein worden opgenomen, bijvoorbeeld via de apv.

15.2. Ecologisch bermbeheer Zie 12.2. Door verbetering van de biodiversiteit worden invasieve soorten tegen gegaan. Meekoppelkansen: - Onderhoud - Nieuwbouw - Energietransitie - Afkoppelen Meekoppelkansen/werkzaamheden algemeen 16. Energietransitie ’t Hul 16.1. Inventarisatie Er wordt gekeken op welke locaties binnen het zoekgebied van de energietransitie klimaatmaatregelen kunnen worden gerealiseerd. 16.2. Participatietraject Er wordt in combinatie met de energietransitie contact gelegd met inwoners en andere stakeholders in het zoekgebied. Met deze groep wordt besproken welke maatregelen worden uitgevoerd. 16.3. Ontwerp oplossingen De uitkomsten van het participatietraject worden uitgewerkt en op kosten gezet. 16.4. Uitvoering De maatregelen worden uitgevoerd in combinatie met werkzaamheden voor de energietransitie. 17. Energietransitie Nunspeet Oost 17.1. Inventarisatie Er wordt gekeken op welke locaties binnen het zoekgebied van de energietransitie klimaatmaatregelen kunnen worden gerealiseerd. 17.2. Participatietraject Er wordt in combinatie met de energietransitie contact gelegd met inwoners en andere stakeholders in het zoekgebied. Met deze groep wordt besproken welke maatregelen worden uitgevoerd. 17.3. Ontwerp oplossingen De uitkomsten van het participatietraject worden uitgewerkt en op kosten gezet. 17.4.

Uitvoering De maatregelen worden uitgevoerd in combinatie met werkzaamheden voor de energietransitie. 18. Energietransitie Nunspeet Centrum 18.1. Inventarisatie Er wordt gekeken op welke locaties binnen het zoekgebied van de energietransitie klimaatmaatregelen kunnen worden gerealiseerd. 18.2. Participatietraject Er wordt in combinatie met de energietransitie contact gelegd met inwoners en andere stakeholders in het zoekgebied. Met deze groep wordt besproken welke maatregelen worden uitgevoerd.

18.3. Ontwerp oplossingen De uitkomsten van het participatietraject worden uitgewerkt en op kosten gezet. 18.4. Uitvoering De maatregelen worden uitgevoerd in combinatie met werkzaamheden voor de energietransitie. 19. Upgraden riolering bij onderhoud 19.1. Aanleg gescheiden stelsel Bij onderhoud aan de riolering wordt waar mogelijk gescheiden stelsel aangelegd. Hierdoor wordt regenwater niet meer onnodig naar de zuivering vervoerd en kan het ter plaatse infiltreren. 20. Werkplan klimaatadaptatie 20.1. Inventariseren voortgang Gedurende dit werkplan wordt gekeken in hoeverre alle projecten zijn voltooid. Naarmate de looptijd van dit plan afloopt zal hier verslag van worden gedaan. 20.2. Updaten kaartmateriaal Het kaartmateriaal behorende bij het uitvoeringsplan wordt elke 5 jaar geüpdatet met nieuwe ontwikkelingen. Aan de hand hiervan worden de effecten van de uitgevoerde werkzaamheden zichtbaar en kunnen de volgende knelpunten om aan te pakken worden uitgekozen. 20.3. Opstellen werkplan 2027-2032 Voordat dit werkplan afloopt dient een nieuw werkplan opgesteld te worden voor de volgende 5 jaren. 21. Bewustwordingscampagne Om het belang van klimaatrobuuste inrichting van privéterreinen duidelijk te maken bij onze inwoners zullen een aantal campagnes worden opgezet met als doel bewustwording over de verschillende aspecten van klimaatadaptatie. 22.

Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen Bij de ontwikkeling van nieuwe projecten wordt een inrichting die voldoet aan de eisen van klimaatadaptatie meegenomen in het eisenpakket. Hiertoe neemt iemand van de projectgroep klimaatadaptatie plaats in de projectgroepen van zulke ontwikkelingen. Op moment van opstellen van dit plan zijn onderstaande projecten bekend. 22.1. ’t Hul -noord 22.2. Kijktuinen 22.3. Stationsomgeving 23. Projectgroep klimaatadaptatie Om overzicht te houden over de verschillende projecten wordt een projectgroep opgezet om de voortgang van het werkplan te borgen en bewaken. 24. Regionale overleggen

Uit regionale samenwerking valt veel winst te behalen. De gemeente Nunspeet sluit aan bij bestaande en nieuwe regionale overleggen op het gebied van water en klimaat. 25. Kennis verwerven en delen Om bij te blijven bij de technische en maatschappelijke ontwikkelingen rond het onderwerp klimaatadaptatie nemen de leden van de projectgroep deel aan bijvoorbeeld cursussen en congressen. Deze kennis wordt vervolgens met relevante taakvelden binnen de gemeentelijke organisatie gedeeld.