Ap 12. Memo noodpakketten voor minima
Tekst van het document
Memo noodpakketten voor minima nunspeet.nl
1. Uitgangspunten en afbakening De Rijksoverheid adviseert alle inwoners om een noodpakket in huis te hebben waarmee inwoners de eerste 72 uur door kunnen komen in het geval van calamiteiten. Om minimahuishoudens te ondersteunen bij de aanschaf van een noodpakket, heeft de gemeenteraad van de gemeente Nunspeet op 26 juni 2025 een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht een voorstel uit te werken voor het verstrekken van noodpakketten aan minima. De raad geeft met de motie het volgende aan het college mee: •
Werk het voorstel samen uit met maatschappelijke partners;
•
Baken de doelgroep helder af, bijvoorbeeld op basis van bestaande minimaregelingen of gebruikmakend van de kanalen van bestaande sociale partners;
•
Leg het voorstel met bijbehorende financiële consequenties uiterlijk in het vierde kwartaal 2025 voor aan de commissie maatschappij en middelen.
Daarnaast is tijdens de bespreking van de motie in de vergadering van 26 juni 2025 opgeroepen om de ondersteuning vooral pragmatisch in te steken. Het college kiest ervoor om in het voorstel drie scenario’s uit te werken, zodat de raad zicht heeft op de verschillende mogelijkheden en financiële consequenties. Samenwerking maatschappelijke partners Het college heeft overwogen welke maatschappelijke partners het meest logisch zijn om op een laagdrempelige manier noodpakketten te kunnen verstrekken. Stichting Voedselhulp Nunspeet (hierna: Voedselhulp) en Stichting Verborgen Armoede Nunspeet (hierna: SVAN) hebben beiden te maken met de doelgroep minima die niet per se bij het college bekend is en zijn daarom logische partners. Beide partijen hebben verder meegedacht bij de uitwerking van de verschillende scenario’s. Uitgangspunten •
Noodpakketten worden door veel (commerciële) partijen aangeboden. De kwaliteit van deze pakketten wisselt echter sterk. Er wordt daarom gekozen voor een betrouwbare partij, namelijk het Rode Kruis. Het pakket van het Rode Kruis is afgestemd op de meest recente richtlijnen van de Rijksoverheid.
•
Op advies van de maatschappelijke partners wordt het noodpakket niet aangevuld met houdbare etenswaren en water. Deze levensmiddelen zullen naar verwachting niet worden bewaard tot een crisissituatie.
•
De noodpakketten worden eenmalig verstrekt.
•
Er wordt maximaal één noodpakket per huishouden verstrekt.
•
Het college maakt waar mogelijk gebruik van bestaande partners en logische plekken als uitgiftepunten (Voedselhulp en SVAN). Voedselhulp heeft aangegeven de uitgifte op zich te willen nemen. Ze geven hierbij aan dat dit om praktische redenen alleen lukt als er maximaal 200 pakketten worden verstrekt.
•
De uitgifte vindt plaats in één maand, waarbij verschillende afhaalmomenten over een aantal weken worden verspreid.
•
De pakketten worden pragmatisch verstrekt. Dat betekent dat het verstrekken van de noodpakketten geen formele ‘inkomensondersteunende regeling voor minima is’ waarvoor een aanvraag moet worden ingediend.
•
Het college neemt aan dat inwoners die bij de Voedselhulp en SVAN bekend zijn onder de minima doelgroep behoren.
•
Er is geen ruimte voor het verstrekken van de noodpakketten binnen de bestaande begroting. De raad zal daarom middelen beschikbaar moeten stellen waarmee het college de noodpakketten kan verstrekken.
Memo noodpakketten voor minima
2
•
Bij
het
verstrekken
van
de
noodpakketten
worden
de
inwoners
ook
geattendeerd
op
andere
ondersteuningsmogelijkheden zoals de gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen, het Financieel Trefpunt of ondersteuning van Sociaal Raadslieden. Afbakening doelgroep Huishoudens die bekend zijn bij de Voedselhulp en SVAN worden geacht een minima huishouden te zijn en komen in ieder geval in aanmerking voor een noodpakket. Er kan echter overlap van huishoudens tussen beide partijen zitten. Er worden onderling geen gegevens gedeeld over de huishoudens. Eén van de redenen waarom inwoners bij SVAN of Voedselhulp hulp willen ontvangen van deze partijen is namelijk dat hun anonimiteit is gewaarborgd. Hier wil het college niet aan toornen. Naast deze doelgroep kan het college de doelgroep vast stellen op huishoudens die gebruik maken van algemene bijstand (Participatiewet) of één van de gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen. Dit betreffen huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. De doelgroep wordt hiermee aanzienlijk groter, daarom werkt het college verschillende scenario’s uit om de raad zicht te geven op de financiële consequenties van het al dan niet opnemen van deze groep als doelgroep voor de noodpakketten. Privacy en gegevensdeling Zoals bij de uitgangspunten aangegeven is het voor de maatschappelijke partners belangrijk dat er onderling geen gegevens worden uitgewisseld.
De waarborging dat gegevens niet gedeeld worden met derde partijen is voor veel inwoners de reden waarom ze juist via SVAN ondersteuning ontvangen. Het college onderschrijft daarom ook in deze situatie het belang dat gegevens niet onderling worden gedeeld. Tegelijkertijd wil het college ook voorkomen dat inwoners meerdere pakketten kunnen ontvangen, doordat zij bij meerdere partijen bekend zijn, maar zij dit niet van elkaar weten. Dit leidt tot de volgende implicaties: 1.
De doelgroep bij Voedselhulp, SVAN en gemeente overlapt elkaar. Het college heeft daarom samen met de maatschappelijke partners een schatting gemaakt van het percentage overlap. Dit betreft een aanname en berekenen we door in het aantal verwachtte te verstrekken noodpakketten. Dit overlappercentage wordt per scenario weergegeven.
2.
Om dubbele verstrekkingen te voorkomen, wordt bij het afhaalpunt naam en adres genoteerd op het moment van afhalen. Deze lijst wordt vernietigd na de uitgifteperiode en wordt niet verder gebruikt voor andere doeleinden.
In alle scenario’s worden de inwoners persoonlijk aangeschreven door de partij waar zij bekend zijn. Het kan dus voor komen dat één huishouden drie brieven krijgt (van zowel Voedselhulp, SVAN als gemeente). In de brieven wordt duidelijk opgenomen dat het huishouden maar één noodpakket kan afhalen, ook als het meerdere brieven ontvangt.
2. Scenario’s We schetsen drie scenario’s, waarbij de doelgroep steeds verder wordt uitgebreid. Scenario 1: Doelgroep van Voedselhulp en SVAN In dit scenario kunnen alleen de huishoudens die bekend zijn bij Voedselhulp en SVAN een noodpakket afhalen. Omdat het college het wel belangrijk vindt dat inwoners zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande ondersteuningsregelingen, ontvangen bijstandsgerechtigden en rechthebbenden van de minimaregelingen een brief over alle inkomensondersteunende voorzieningen regelingen die in de gemeente Nunspeet beschikbaar zijn (bv. Financieel Trefpunt, Sociaal Raadslieden, individuele inkomenstoeslag, bijdrage gemeentelijke belastingen, etc.).
Memo noodpakketten voor minima
3
Scenario 2: Doelgroep Scenario 1 + bijstandsgerechtigden (Participatiewet) In dit scenario kunnen de huishoudens uit scenario 1 en huishoudens die een Participatiewet-uitkering ontvangen een noodpakket afhalen. Scenario 2 richt zich hiermee op de doelgroep tot 100% van het sociaal minimum. Rechthebbenden van de minimarelingen ontvangen een brief over alle inkomensondersteunende voorzieningen regelingen die in de gemeente Nunspeet beschikbaar zijn (bv. Financieel Trefpunt, Sociaal Raadslieden, individuele inkomenstoeslag, bijdrage gemeentelijke belastingen, etc.). Scenario 3: Doelgroep Scenario 2 + rechthebbenden minimaregelingen In dit scenario kunnen de huishoudens uit scenario 2 en huishoudens die gebruik maken van de minimaregelingen van de gemeente een noodpakket afhalen. Scenario 3 richt zich hiermee op de doelgroep tot 120% van het sociaal minimum. Met de minimaregelingen bedoelen we de individuele inkomenstoeslag, de bijdrage sport en cultuur, de bijdrage gemeentelijke belastingen, de collectieve zorgverzekering en de bijzondere bijstand. We maken voor de scenario’s de aanname dat 75% van de doelgroep zal het noodpakket daadwerkelijk komen afhalen.
Doelgroep
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Voedselhulp, SVAN
Voedselhulp, SVAN, bijstandsgerechtigden
Voedselhulp, SVAN, bijstandsgerechtigden, minimaregelingen
Aantal huishoudens in de doelgroep (incl. overlap)
173
448
733
Overlappende huishoudens
25
50
75
Unieke huishoudens in doelgroep
148
398
658
Verwacht percentage dat het noodpakket komt afhalen
75%
75%
75%
Aantal verwachtte te verstrekken pakketten Totale kosten
Voordelen
Nadelen
111 299 (wordt afgerond op 300) 494 (wordt afgerond op 500) € 17.593,50 € 46.050,00 € 75.500,00 - praktisch uitvoerbaar - behapbaar voor samenwerkingspartners - minder kosten dan scenario 1 en 2 - groter bereik dan scenario 1 - enkelvoudig onderhandse - enkelvoudig onderhandse aanbesteding bij Rode Kruis aanbesteding bij Rode Kruis - hoog bereik onder minima - meer kosten dan scenario 1 en 2 - uitgifte boven 200 pakketten moeilijk - geen volledig bereik minima realiseerbaar voor - meer kosten dan scenario 1 maatschappelijke partners - uitgifte boven 200 pakketten - groter risico dat niet alle moeilijk realiseerbaar voor pakketten worden afgehaald maatschappelijke partners - meervoudig onderhands - groter risico dat niet alle aanbestedingstraject - geen volledig bereik minima pakketten worden afgehaald (vanwege opdrachtwaarde)
Tabel 1: Overzicht scenario’s verstrekken noodpakketten aan minimahuishoudens Financieel kader Het Rode Kruis hanteert een verkoopprijs van € 163,50 (incl. BTW) per noodpakket. Naar mate er meer pakketten worden afgenomen, wordt een gestaffelde korting aanboden (zie tabel 2). In de scenarioschets van tabel 1 ronden Memo noodpakketten voor minima
4
we de aantallen in scenario 2 en 3 daarom af op respectievelijk 300 en 500, zodat het college gebruik kan maken van de staffelkorting. In de berekening van de totale kosten per scenario is al rekening gehouden met de staffelkorting.
Afname Minimaal 100 pakketten Minimaal 300 pakketten Minimaal 500 pakketten
Korting op standaardprijs € 5,00 € 10,00 € 12,50
Prijs per pakket € 158,50 € 153,50 € 151,00
Tabel 2: kosten per pakket De motie kan niet worden uitgevoerd binnen bestaande middelen. Er wordt daarom voor alle scenario’s voorgesteld om dekking incidenteel te laten plaatsvinden vanuit de algemene reserve. Afwegingen en risico’s 1.
We doen twee aannames: 1) er is overlap in de doelgroep, en 2) 75% van de doelgroep zal het pakket komen afhalen. Dit zijn schattingen met een grote onzekerheidsfactor. De volgende situaties kunnen daarom voor komen: a.
De vraag is hoger dan verwacht: de raad wordt dan via een kwartaalrapportage gevraagd om aanvullend budget beschikbaar te stellen vanuit de algemene reserve, zodat de vastgestelde doelgroep in zijn geheel kan worden bediend.
b. De vraag is lager dan verwacht: als er pakketten overblijven in scenario 1, dan kan de Voedselhulp deze pakketten alsnog gemakkelijk uitdelen aan inwoners die zich ná de uitgifteperiode melden bij de Voedselhulp als nieuwe klant. Bij scenario 2 en 3 geeft de Voedselhulp aan dat dit lastiger wordt. Het risico is daar namelijk groter dan er meer pakketten opgeslagen moeten worden en dat de opslagcapaciteit van de Voedselhulp hiervoor ontoereikend is. In een dergelijk geval kunnen andere maatschappelijke partners worden gevraagd om ook pakketten uit te delen. Hiermee groeit wel het risico dat huishoudens meerdere pakketten ontvangen omdat er dan niet geregistreerd wordt welke huishoudens het pakket ontvangen. Het is niet mogelijk de niet-verstrekte pakketten aan het Rode Kruis te retourneren. 2.
Maatschappelijke partners geven aan dat er een risico bestaat dat inwoners de noodpakketten doorverkopen. Dit is echter niet te voorkomen en wordt gezien als een geaccepteerd risico. Het college gaat ervan uit dat de meeste inwoners het noodpakket zelf zullen aanhouden voor noodsituaties.
3.
Bij scenario 3 ligt de opdrachtwaarde boven de enkelvoudig onderhandse aanbestedingsgrens en kunnen de geschatte financiële lasten dus anders uitpakken dan in deze memo geschetst.
Memo noodpakketten voor minima
5