AP 11. Raadsvoorstel Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Drugs

Raadsvoorstel 25964 Zaaknummer: 26747 Agendapunt: Nummer: Datum college: Raadsvergadering: Commissie Datum commissie: Portefeuillehouder: Onderwerp:

11 394 8 maart 2022 28 april 2022 Maatschappij en Middelen 7 april 2022 P. Teeninga Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2022-2025.

Voorstel - Kennis te nemen van Evaluatie project Middelengebruik 2020-2021. - In te stemmen met het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs 2022-2025. - Het structureel bij de programmabegroting 2022-2025 opgenomen bedrag voor nieuw beleid van € 15.000,-- formatief en € 20.000,-- programmagelden ten behoeve van preventie van middelengebruik over te hevelen van Programma 1 naar Programma 4 (taakveld Volksgezondheid).

Geachte raad, Inleiding Vanaf 2014 is iedere gemeente verplicht een preventie- en handhavingsplan alcohol (PHA) te hebben (artikel 43a). Dit plan wordt elke vier jaar vastgesteld. Bij de herziening van het plan is ervoor gekozen om het plan te verbreden naar alcohol én drugs. Dit komt mede voort uit de evaluatie van het project Middelengebruik. Argumenten/overwegingen De gemeente streeft ernaar dat haar jonge inwoners gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Alcohol en drugs horen daar niet bij. Alcohol in elk geval niet tot het 18e jaar. Minder gebruik leidt tot betere schoolprestaties en een betere gezondheid, vermindert het schoolverzuim of schooluitval en dringt geweld en overlast terug. Daarom wordt er al jaren ingezet op de preventie van middelengebruik. Vanaf 2014 is iedere gemeente verplicht een preventie- en handhavingsplan alcohol te hebben (artikel 43a). Dit plan wordt elke vier jaar vastgesteld. Tot op heden is er altijd gekozen voor een preventie- en handhavingsplan (PHP) specifiek gericht op alcohol. Voor de herziening van dit plan is ditmaal gekozen om het te verbreden naar alcohol én drugs. Hoewel de handhavingsmogelijkheden voor drugs beperkt zijn, is er op preventief vlak veel overlap.

-2-

De afgelopen twee jaar is er extra ingezet op preventie van middelengebruik (alcohol- en drugs). De resultaten en bevindingen van deze inzet staan samengevat in de Evaluatie project Middelengebruik 2021-2022 (bijlage). De aanbevelingen uit de evaluatie zijn verwerkt in het PHP. Daarnaast zijn er landelijk een aantal ontwikkelingen die aanleiding geven tot aanscherping van dit plan. Sinds 1 juli 2021 vervangt de Alcoholwet de voorgaande Drank- en Horecawet. Hierin zijn verdere verscherpingen aangebracht om jongeren zo laat mogelijk in aanraking te laten komen met alcohol. Niet alleen het openbaar nuttigen van alcohol als minderjarige is nu strafbaar, maar ook het bezitten van alcohol. Daarnaast zijn ook volwassen strafbaar die alcohol op een openbare plek doorgeven aan minderjarigen. Op deze manier wil de overheid het gebruik van alcohol onder minderjarigen nog verder terugdringen. In oktober 2021 zijn designerdrugs als 3-MMC toegevoegd aan lijst 2 van de Opiumwet. Een relatief nieuwe drug die in de afgelopen jaren in populariteit is gegroeid. Hoewel het verbod bijdraagt aan de preventie- en handhaving, blijkt dat de ontwikkelingen dusdanig snel gaan dat er reeds alternatieven op de markt zijn gebracht.

In relatie tot het voorgaande is er landelijk steeds meer aandacht voor het IJslandsmodel, inmiddels vertaald naar een Nederlandse preventieaanpak ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO). Dit is een succesvolle community-based aanpak uit IJsland om middelengebruik onder jongeren op een succesvolle manier terug te dringen. Het belang van een gemeenschappelijke norm vanuit de gemeenschap, maar ook de aandacht voor het bieden van alternatieven wordt hiermee benadrukt. U heeft met de recentelijke vaststelling (februari 2022) van de regionale nota volksgezondheid 'Samen verder voor een gezond Noord-Veluwe 2022-2025’ de ambitie onderschreven om in 2022 te oriënteren op welke wijze het OKO in gemeente Nunspeet geïmplementeerd kan worden. Tot die tijd kan het PHP gezien worden als een voorloper hierop. Voor de totstandkoming van dit PHP is gesproken met het Nuborgh College Veluvine, Politie, Straathoekwerk, de GGD, jongerenwerkers van Stichting Welzijn Nunspeet en SPCJ Radix, wijkmanagement van Medicamus, Team Nunspeet Beweegt en de GGD. Het draagvlak voor dit plan en de betrokkenheid bij het thema middelengebruik is groot. Beoogd effect Een sociale en fysieke omgeving die uitnodigt en stimuleert tot het gewenste gedrag is ondersteunend. Ofwel, een zo sterk mogelijk netwerk om jongeren heen die hen stimuleert, beschermt en eventueel begrenst als het gaat om middelengebruik.

Dit preventie- en handhavingsplan (PHP) beschrijft het beleidskader, de huidige situatie, de doelstellingen en de inzet met betrekking tot preventie en handhaving van alcohol en drugs. De meerwaarde van een gezamenlijk preventie- en handhavingsplan alcohol- en drugs is dat de preventieve aanpak beter aansluit op de handhavingsmaatregelen. Standpunt commissie Dit onderwerp is in de commissie Maatschappij en Middelen tijdens haar vergadering van 7 april 2022 aan de orde geweest. Wethouder Teeninga heeft daarin toegezegd dat er in het raadsvoorstel een passage zal worden opgenomen over reëlere doelstellingen en dat dit cursief in het raadsvoorstel wordt opgenomen. Hieronder wordt onder het kopje ‘beleidsindicatoren’ daarop ingegaan. Beleidsindicatoren De focus van het preventie- en handhavingsplan ligt op scholieren en jongvolwassenen. Preventie vraagt een lange adem.

-3-

De looptijd van doelstellingen en indicatoren zijn daarom gericht op het jaar 2040. De nu geformuleerde indicatoren zijn op onderdelen afgeleid van het Nationaal Preventieakkoord en hebben aansluiting op de gezondheidsmonitor Jeugd van de GGD. Deze monitor wordt éénmaal per vier jaar uitgevoerd, de meest recente is opgeleverd in 2019. Ons voorstel is om, aan de hand van de uitkomsten van de eerste volgende monitor in 2023, een tussentijd evaluatieverslag op te stellen en daarin ook realistische doelstelling voor de komende vier jaren op te nemen. Alcohol 1. Afname alcoholgebruik van scholieren dat recent alcohol heeft gedronken van 24% naar 15% in 2040. 2. Afname ‘binge drinken’ voor jongvolwassenen tot 24 jaar van 27% tot 20% in 2040. 3. Afname ouders die instemmen met alcoholgebruik scholieren van 18% tot 10% in 2040. Drugs 1. Afname drugsgebruik onder de 18 jaar: a. Afname recent gebruik wiet/hasj jongvolwassenen van 11% naar 5% in 2040. b. Afname recent gebruik andere middelen jongvolwassenen van 11% naar 5% in 2040. 2. Vergroten bewustzijn en kennis in de sociale omgeving van jongeren over ontwikkelingen en risico’s van middelengebruik. Bijlage(n) - Evaluatie project Middelengebruik 2020-2021. - Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2022-2025. JCB Burgemeester en wethouders van Nunspeet, de secretaris, de burgemeester, mr. A. Heijkamp

B. van de Weerd