AP 10.. Bijlage 1. Raamwerk beleidsplan sport en bewegen

Raamwerk beleidsplan sport en bewegen Sportstimulering en sportaccommodaties

Gemeente Nunspeet, juni 2025

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ......................................................................................................................... 3

2.

Bekostigingssystematiek .................................................................................................. 4 2.1. Afwegingskader financiering sportaccommodaties ............................................................ 5 2.2 Tarievennota buitensportaccommodaties ......................................................................... 7

3.

Ambities en doelen ....................................................................................................... 10

4.

Vervolg......................................................................................................................... 14

5.

Bijlagen ........................................................................................................................ 15

2

1. Inleiding In het najaar van 2024 is er een kaderstellende startnotitie opgesteld met als doel om een gezamenlijk vertrekpunt te realiseren voor de actualisatie van het sport- en beweegbeleid. De gemeenteraad heeft in oktober 2024 met de startnotitie ingestemd. Daarbij is gevraagd om een tweetraps werkwijze, waarin eerst een raamwerk van in ieder geval de bekostigingssystematiek door de raad dient te worden vastgesteld voordat de volledige nota kan worden behandeld. Voor u ligt het raamwerk voor het beleidsplan sport en bewegen. In dit raamwerk ligt de focus op de vernieuwde bekostigingssystematiek en dan specifiek een nieuwe tarievennota (herijking tarieven) en een afwegingskader financiering sportaccommodaties. Sportaccommodaties en sportstimulering zijn niet los van elkaar te zien. Het beleid voor sportaccommodaties en sportstimulering is in dit raamwerk daarom samengevoegd tot één kapstok voor ons nieuwe beleidsplan. Daarmee willen we bereiken dat het beleid in samenhang bijdraagt aan onze ambities voor sporten en bewegen. De vier ambities, zoals vastgesteld in de startnotitie, zijn in het raamwerk geconcretiseerd en uitgewerkt in doelen. Participatietraject raamwerk Dit raamwerk is opgesteld in samenwerking met interne collega’s, de Adviesraad Sociaal Domein Nunspeet (ASDN) en lokale partners vanuit sport en het sociaal domein.

Er zijn gesprekken gevoerd met beleidsadviseurs die werken op het gebied van gezondheid, onderwijs, jeugd, welzijn, inkomen, sociaal, openbare ruimte, ouderen, kunst en cultuur, toerisme en recreatie, ruimtelijke ontwikkeling, economie en inclusie. In deze gesprekken is opgehaald welke raakvlakken er zijn, welke relevante ontwikkelingen er spelen en op welke thema’s er behoefte is aan samenwerking. Met de adviesraad heeft een gesprek plaatsgevonden waarin aanbevelingen zijn gedeeld op basis van de startnotitie. Deze aanbevelingen zijn, waar mogelijk, meegenomen in dit raamwerk. Daarnaast hebben er twee externe participatie sessies plaatsgevonden met lokale partners. Hierbij was een vertegenwoordiging aanwezig vanuit sport en sociaal domein. Er heeft een brede sessie plaatsgevonden op het gebied van sportstimulering en een verdiepingssessie over het thema bekostigingssystematiek. Bij beide avonden was het doel om de aanwezige partijen te informeren over het beleidsplan en input op te halen over wat belangrijk wordt gevonden op de vier geformuleerde ambities. De participatieresultaten zijn terug te lezen in de bijlage. Aan de hand van de bespreking in de commissie en het besluit van de gemeenteraad worden de ambities en bijbehorende doelen verder uitgewerkt.

Specifiek voor de ambities die een relatie hebben met het besluit omtrent de bekostigingssystematiek geldt dat er een concretiseringsslag volgt in het definitieve beleidsplan. Het vervolg om te komen tot het definitieve beleidsplan wordt verder toegelicht in hoofdstuk 4. Leeswijzer In dit raamwerk leest u een nadere uitwerking van onze bekostigingssystematiek. Hierbij wordt ingegaan op een afwegingskader (ook wel ‘beoordelingskader’) financiering nieuwe sportaccommodaties, en een voorstel tot herijking van het tarievenstelsel voor de gemeentelijke buitensportaccommodaties (gemeentelijke verhuur van velden en banen). In hoofdstuk 3 zijn de ambities geconcretiseerd en uitgewerkt in doelen. Tot slot volgt er in hoofdstuk 4 een toelichting op de werkwijze richting het definitieve beleidsplan.

3

2. Bekostigingssystematiek Voordat we overgaan tot het definitief opstellen en vaststellen van een beleidsplan sport en bewegen gaan we nader in op de bekostigingssystematiek van onze sportaccommodaties. Onder bekostigingssystematiek verstaan we de volgende onderwerpen: -

Afwegingskader financiering sportaccommodaties Tarievennota buitensportaccommodaties Nota standaardvoorzieningen

In dit raamwerk beleidsplan sport en bewegen ligt de focus op het afwegingskader en de nieuwe tarievennota. De nota standaardvoorzieningen maakt onderdeel uit van het nieuwe beleidsplan. De gemeente heeft een aantal basisvoorzieningen waar wij een betrokkenheid hebben in de exploitatie. De gemeente heeft momenteel een rol in de realisatie en onderhoud van velden (hockey, voetbal en korfbal) of banen (fietscrossbaan). Dit is een historische gegroeide ontwikkeling en werden in de kadernota sportaccommodaties 2018 aangeduid als basissporten. Ondanks deze (financiële) betrokkenheid van de gemeente zijn deze verenigingen wel verantwoordelijk voor overige noodzakelijke voorzieningen (de zogenaamde opstallen) zoals kleedkamers of de wenselijke voorzieningen zoals een kantine of tribune. De betrokkenheid van de gemeente in de exploitatie van bovengenoemde velden en banen is niet anders dan in andere gemeenten. Sinds de oorsprong en aanleg van sportaccommodaties in Nederland is er (financiële) betrokkenheid van gemeenten omdat er zogenaamd sprake is van 'Marktfalen'. Met andere woorden, zonder overheidsinmenging of- ingrijpen zal één van bovengenoemde accommodaties niet gerealiseerd of geëxploiteerd kunnen worden vanwege de hoge kosten die het met zich meebrengt. Aangaande de binnensportaccommodaties heeft de gemeente een rol in de aanleg, exploitatie, renovatie en nieuwbouw hiervan.

Deze rol komt mede voort uit de wettelijke verplichting van de gemeente om te voorzien in voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs. Dit zijn gymzalen, sportzalen en sporthallen. Hieronder is een overzicht toegevoegd van de gemeentelijke accommodaties, private accommodaties (gemeente als grondverhuurder) en overige private accommodaties. Gemeentelijke Private accommodatie (2) Overige private accommodaties (1) (gemeente wel grondverhuurder) accommodaties (3) Binnensportaccommodaties TV Elspeet NTC de Wiltsangh (opstal is wel van de gemeente)

VV Nunspeet VV Hulshorst VV Elspeet VV Vierhouten MHC Nunspeet

TV Hulshorst Motorcross Nunspeet Schietcentrum Berkenhorst SV de Valk (Elspeet) LR Hulshorst en PC De Bosrakkers

TV Vierhouten SV de Burgerwacht (Nunspeet) ASV PWA Hulshorst GV het rijk van Nunspeet Manege Belvédère

(Manege Bullenenk)

KV Hellas

Nunspeetse Ruiterclub en PC Klein maar Dapper (Manege Weezenland)

WVV Veluwemeer

FCC de Volharding 4

(1) Gemeentelijke accommodaties zijn accommodaties waarbij de gemeente een veld of baan verhuurt aan de gebruikers, en alle binnensportaccommodaties (exploitant Sportbedrijf Nunspeet). De opstallen van de buitensportaccommodaties zijn eigendom of worden geëxploiteerd door de vereniging. (2) Private accommodaties waarbij de gemeente wel een rol speelt als grondverhuurder. De exploitatie van de accommodatie gebeurt volledige door de gebruiker / vereniging. (3) Overige private accommodaties zijn eigendom van de vereniging. Commerciële accommodaties worden hier niet genoemd (denk aan fitnesscholen of anderszins).

2.1. Afwegingskader financiering sportaccommodaties Dit is een samenvatting van hetgeen in het afwegingskader genoemd staat (bijlage) In de kadernota sportaccommodaties 2018 wordt er gesproken over basis- en niet basissporten. Met onderstaand afwegingskader wordt deze verdeling niet meer gehanteerd. In het nieuwe beleidsplan spreken we van standaardvoorzieningen en het tarievenstelsel, deze geldt voor de gemeentelijke accommodaties (eigendom gemeente) waarbij velden of banen worden geëxploiteerd en verhuurd door de gemeente. De voorzieningen waar de gemeente geen structurele rol speelt in de investering of in de exploitatie geldt het afwegingskader financiering sportaccommodaties. Op basis hiervan moet de gemeente haar rol bepalen. Hieronder is het afwegingskader weergegeven met negen elementen op basis waarvan een hulpvraag of investeringswens van een vereniging wordt beoordeeld. Deze staan nader toegelicht in het afwegingskader, met daarnaast het uitvoeringskader en de mogelijke rollen van de gemeente. Dit zijn de volgende rollen: - Stimulerend – meedenken en adviseren - Faciliterend – verlenen vergunning, garantstelling of subsidie - Accommoderend – investeren en aanleg door de gemeente

5

Het afwegingskader geldt voor de volgende categorieën: Type voorziening Opstallen Gebouwen

Velden Banen Bakken Volledig nieuwe accommodatie

Type investering

Toelichting

Vervanging Nieuwbouw

Hierbij gaat het over noodzakelijke voorzieningen. Dit zijn voorzieningen die noodzakelijk zijn om desbetreffende sport uit te voeren en te voldoen aan de eisen van desbetreffende sportbond. Een voorbeeld hiervan is kleedkamers. Wenselijke voorzieningen, zoals een clubhuis, vallen hierbuiten (zie stap 1c in de leidraad van het afwegingskader). Als een vereniging haar accommodatie wil uitbreiden, vervangen of nieuw wil bouwen dan is het afwegingskader van toepassing. Als een vereniging een volledig nieuwe accommodatie wil realiseren, op de huidige of op een nieuwe plek, dan treedt het afwegingskader in werking. Dit kan ook een vereniging in oprichting zijn.

Uitbreiding Vervanging Nieuwbouw Nieuwbouw

Categorie voorziening Gemeentelijke accommodatie Private accommodatie

Private accommodatie Gemeentelijke accommodatie Private accommodatie

Het afwegingskader is bedoeld voor alle situaties die vragen om een investering in een sportaccommodatie in de gemeente Nunspeet. Dit kan nieuwbouw betekenen, maar ook vervanging. Renovatie aan opstallen of gebouwen is altijd voor de sportvereniging zelf. Indien de hulpvraag gaat over renovatie, vervanging of uitbreiding van velden of banen die gemeentelijk eigendom zijn dan geldt niet het complete afwegingskader, maar wel de elementen behoefte en capaciteit. Indien er sprake is van overcapaciteit investeert de gemeente niet in renovatie, vervanging of uitbreiding, en worden andere scenario’s besproken. Het afwegingskader beschrijft ook aanverwante hulpvragen van sportverenigingen over de huur of gebruik van grond, realisatie van wenselijke voorzieningen of over de overname van de eigen accommodatie. Het afwegingskader is geen wetenschappelijk model, maar een proces dat ondersteunt bij het maken van een integrale afweging en dit transparant maakt. Het afwegingskader bevat een set elementen die ondersteuning bieden bij de integrale afweging of de gemeente wel of niet over gaat tot accommoderen of faciliteren. En zo ja hoe. Het is geen model dat volledig uitsluitsel geeft, maar een leidraad bij het maken van een integrale afweging. Daarnaast zorgt het afwegingskader voor transparantie.

Als de afweging leidt tot een voorstel om een private accommodatie financieel te ondersteunen of te investeren in een (gemeentelijke) accommodatie waar nog geen dekking voor is, dan wordt dit ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Het besluit is tot slot afhankelijk van de financiële mogelijkheden van de gemeente.

6

2.2 Tarievennota buitensportaccommodaties Dit is een samenvatting van hetgeen in de tarievennota buitensportaccommodaties genoemd staat (zie bijlage) Inleiding In de kadernota sportaccommodaties 2018 is opgenomen om het tarievenstelsel te harmoniseren. De harmonisatie is vanwege diverse redenen meermaals geparkeerd. In eerste wou de gemeente de juiste sportvereniging op het juiste veld hebben, en de juiste gebruiker in de juiste zaal. Door de realisatie van nieuwe voorzieningen, of afstoten van oude voorzieningen, is dit inmiddels gerealiseerd. Ook door de corona- en energiecrisis, is ervoor gekozen deze harmonisatie te parkeren omdat sportverenigingen het op dat moment (financieel) moeilijk hadden. Uiteindelijk is er voor gekozen om deze harmonisatie (herijking) van het tarievenstelsel samen te voegen met het nieuwe beleidsplan sport en bewegen 2025. Het tarievenstelsel maakt onderdeel uit van de bekostigingssystematiek: hoe en in welke mate willen we de kostprijs doorbelasten aan onze sportverenigingen? De kostprijs zijn de jaarlijkse kosten van de gemeente om een voorziening te realiseren en in stand te houden (onderhoud). In de tarievennota gaan we alleen in op de buitensportaccommodaties (gemeentelijke verhuur van velden en banen). De binnensportaccommodaties worden geëxploiteerd door het Sportbedrijf, waarbij zij ook de tarieven bepalen.

Omdat ook de binnensportaccommodaties onderdeel uitmaken van onze sportinfrastructuur, hebben we deze wel meegenomen in het participatieproces en maken deze uiteindelijk ook onderdeel uit van het definitieve beleidsplan sport en bewegen. Aanleiding en uitgangspunten Er zijn een aantal redenen om een herijking uit te voeren. Huurprijzen zijn historisch gegroeid, er is een scheefgroei te zien tussen type velden, en de grondslag van de huurprijzen zijn veelal gebaseerd op een vierkante meter prijs, en niet op basis van de kostprijs. De tarieven bepalen op basis van de kostprijs dient meerdere doelen. Het is transparant, uitlegbaar, eerlijk en uniform tussen verenigingen binnen dezelfde categorie. Dit werd ook bevestigd bij de participatiebijeenkomst. Betaalbaarheid is ook een belangrijk uitgangspunt. Scenario’s Binnen de tarievennota gaan we uit van een kostprijs gerelateerde huur. Hierbij kunnen verschillende scenario’s of uitgangspunten gehanteerd worden. Dit gaat over het dekkingspercentage, oftewel het percentage wat we willen doorberekenen over de kostprijs aan de sportverenigingen. Hiervoor kan een percentage tussen de 10 of 15% gekozen worden (of hoger/lager), of verschillende percentages per categorie. In de tarievennota gaan we uit van een dekkingspercentage van 10% of 15%. De keuze voor scenario 1 of 2 ligt voor.

Een apart dekkingspercentage per categorie wordt niet als wenselijk ervaren en staat in bijlage 1 weergegeven. Op basis van definitieve besluitvorming door de gemeenteraad wordt uiteindelijk scenario 1 of 2 doorgevoerd. Het niet gekozen scenario wordt niet in de definitieve versie van de tarievennota opgenomen.

7

Voorstel Het voorstel luidt om 10% of 15% van de kostprijs door te belasten aan de sportverenigingen. Dit heeft een stijging van de meeste tarieven tot gevolg. Hoe lager het percentage hoe meer deze valt binnen de draagkracht van de sportverenigingen. In onderstaande tabellen staan de nieuwe tarieven weergegeven op basis van een dekkingspercentage van 10% en 15%. Dekkingspercentage 10% over de kostprijs (scenario 1)

Tarief type veld

Voetbal Kunstgras Voetbal Natuurgras Voetbal Hybrideveld Hockey Kunstgras (z) Korfbal Kunstgras

2025

2025

2026

2026

2026

Tarief nu

Dekking kostprijs nu (%)

Tarief Nieuw (excl. zelfwerkzaamheid

Tarief Nieuw (incl. zelfwerkzaamheid

Verschil

Stijging (%)

€ 4.916 € 1.457 € 3.097 € 5.120 € 1.240

7,2 6,9 9,5 12,2 6,7

Dekking kostprijs nieuw (%) 10 10 10 10 10

€ 6.840 € 2.110 € 3.250 € 4.210 € 1.845

€ 5.960 € 2.110 € 3.250 € 3.520 € 1.495

€ 1.044 € 653 € 153 - € 1.600 € 255

21,23 44,82 4,94 -31,25 20,56

Dekkingspercentage 15% over de kostprijs (scenario 2)

Tarief type veld

Voetbal Kunstgras Voetbal Natuurgras Voetbal Hybrideveld Hockey Kunstgras (z) Korfbal Kunstgras

2025

2026

2026

2026

2026

Tarief nu

Dekking nu (%)

€ 4.916 € 1.457 € 3.097 € 5.120 € 1.240

7,2 6,9 9,5 12,2 6,7

Dekking nieuw (%) 15 15 15 15 15

Tarief Nieuw (excl. zelfwerkzaamheid € 10.260 € 3.165 € 4.875 € 6.315 € 2.768

Tarief Nieuw (incl. zelfwerkzaamheid € 8.940 € 3.165 €4.875 € 5.280 € 2.243

Verschil

Stijging (%)

€ 4.024 € 1.708 € 1.778 € 160 € 1.003

81,85 117,23 57,41 3,12 80,85

In onderstaande tabellen staat het absolute verschil weergegeven per vereniging (en per spelend lid) zodra een dekkingspercentage van 10% of 15% wordt gehanteerd. Met het doorbelasten van een hoger percentage neemt het absolute verschil per vereniging toe. We willen het gebruik van de sportaccommodaties bevorderen en een hoge bezettingsgraad realiseren. De sportaccommodaties dienen toegankelijk en laagdrempelig te zijn. Hoe hoger het dekkingspercentage, hoe meer deze uitgangspunten in het gedrang komen. Absolute stijging huurlast per jaar per vereniging en per lid (scenario 1 – 10%)

Type Sport

Vereniging

Huurlast 2025

Huurlast nieuw

Verschil absoluut

Verschil in EUR per jaar per spelend lid

Voetbal

Vv Nunspeet

€ 14.775

€ 18.249

€ 3.474

€ 4 (903)

Voetbal

Vv Elspeet

€ 9.300

€ 12.290

€ 2.990

€ 10 (292)

Voetbal

Vv Hulshorst

€ 7.840

€ 10.180

€ 2.340

€ 8 (295)

Voetbal

Vv Vierhouten

€ 3.100

€ 3.250

€ 150

€ 6 (27)

Hockey

MHC Nunspeet

€ 5.120

€ 3.520

- € 1.600

- € 12 (166)

Korfbal

KV Hellas

€ 1.240

€ 1.495

€ 255

€ 2 (131)

(aantal spelende leden)

8

Absolute stijging huurlast per jaar per vereniging en per lid (scenario 2 – 15%)

Verschil in EUR per jaar per spelend lid

Type Sport

Vereniging

Huurlast 2025

Huurlast nieuw

Verschil absoluut

Voetbal

Vv Nunspeet

€ 14.775

€ 27.374

€ 12.599

(aantal spelende leden) € 14 (903)

Voetbal

Vv Elspeet

€ 9.300

€ 18.435

€ 9.135

€ 31 (292)

Voetbal

Vv Hulshorst

€ 7.840

€ 15.270

€ 7.430

€ 25 (295)

Voetbal

Vv Vierhouten

€ 3.100

€ 4.875

€ 1.775

€ 66 (27)

Hockey

MHC Nunspeet

€ 5.120

€ 5.280

€ 160

€ 1 (166)

Korfbal

KV Hellas

€ 1.240

€ 2.243

€ 1.003

€ 8 (131)

Bij scenario 2 wordt een ingroeimodel toegepast zoals weergegeven in de tarievennota, waarbij de verenigingen in 3 jaar toegroeien naar het nieuwe huurtarief. Met deze 10% of 15% bereiken we tevens uniformiteit t.a.v. de verhuur van onze sportaccommodaties. Zo voldoen we aan alle uitgangspunten: -

Transparant en uitlegbaar: de grondslag (kostprijs) voor het bepalen van de tarieven is inzichtelijk (zie tarievennota) Eerlijk: er wordt onderbouwd waarom een percentage van 10% wordt doorbelast aan de sportverenigingen Uniformiteit (per categorie): er wordt een gelijkwaardig en onderbouwd percentage doorberekend aan de sportvereniging Betaalbaar: De huurtarieven worden in beide scenario’s verhoogd en blijven in scenario 1 betaalbaar als je het weg zet tegenover de stijging per vereniging per lid. In scenario 2 gaat het voor diverse verenigingen om een forse stijging per vereniging per lid. Uit de benchmark (bijlage 3 van de tarievennota) blijkt zowel 10% als 15% marktconform te zijn, waarbij weliswaar met name de kunstgrasvelden voor de voetbal hoger zijn dan andere gemeenten in Nederland bij een dekkingspercentage van 15%.

9

3. Ambities en doelen In de gemeente Nunspeet beginnen we niet opnieuw. We zijn een gemeente die al jarenlang sport en bewegen omarmt, met een rijk verenigingsleven, mooie evenementen en een prachtige omgeving die uitnodigt tot bewegen. De afgelopen jaren hebben er veel ontwikkelingen plaatsgevonden. Denk aan de bouw van Sportief- en recreatiefcentrum de Wiltsangh, de herinrichting en uitbreiding van Sportpark Hulshorst en het organiseren van het NK tijdrijden. Zomaar een paar hoogtepunten. Maar ook op kleinere schaal gebeurt er veel; van de Koningsspelen tot aan sportclinics op basisscholen, sporten bij Better2Gether en mooie initiatieven zoals de sportspullenbank. We zijn trots op de stappen die in de afgelopen jaren zijn gezet en de verbindingen die met de andere beleidsterreinen worden gemaakt. Dit is de basis waarmee we verder aan de slag gaan zodat sporten en bewegen vanzelfsprekend onderdeel wordt van het leven van onze inwoners. Onze visie is:

‘’De gemeente Nunspeet heeft een duurzame sportinfrastructuur waarbij iedere inwoner de mogelijkheid heeft om te kunnen sporten en bewegen.’’ Met deze visie is ons streven dat iedereen die in de gemeente Nunspeet woont actief gestimuleerd wordt om te sporten en bewegen. Dit betekent dat we investeren in goede basisfaciliteiten en programma’s die flexibel zijn en meegroeien met de behoeften van onze inwoners. We hebben het dan niet alleen over de fysieke infrastructuur maar over de hele basis op orde. Met andere woorden de accommodaties (hardware), de organisaties die actief zijn (orgware) en de activiteiten die worden aangeboden (software). Al deze aspecten dragen bij aan een gezonde en vitale gemeente, waar iedereen de kans krijgt om te sporten en bewegen. Een gezonde en actieve leefstijl vinden we belangrijk voor onze inwoners. Niet alleen om de fysieke fitheid te bevorderen maar ook voor de sociale contacten, maatschappelijke verbinding en gezondheidsvoordelen die dit oplevert. Aan de hand van de vier ambities uit de startnotitie zijn tijdens de participatiesessies uitdagingen en aandachtspunten opgehaald. Deze input is vertaald naar bijpassende doelen. Hierbij is ook gekeken naar de landelijke trends op het gebied van sport en bewegen en de duiding hiervan op lokaal niveau. Ambitie 1.

Een toekomstbestendige fysieke sportinfrastructuur in elke kern om sporten en bewegen te faciliteren Om een actieve en gezonde leefstijl te bevorderen en een leven lang te kunnen sporten en bewegen is een toekomstbestendige, doelmatige en duurzame sportinfrastructuur voorwaardelijk. Binnen deze ambitie doelen we specifiek op de fysieke sportinfrastructuur. Hiermee doelen we op onze binnen- en buitensportaccommodaties, zowel gemeentelijke als private accommodaties, en de inrichting van de openbare ruimte. We zien dat ongeorganiseerd sporten in opkomst is (versneld na de corona pandemie). Sporten en bewegen in de openbare ruimte, zoals wandelen, fietsen, hardlopen en fitness wordt steeds populairder. De verschuiving naar meer ongeorganiseerd sporten vraagt om aanpassingen in de sportinfrastructuur, zoals meer openbare sportfaciliteiten en het multifunctioneel gebruik van accommodaties. De openbare ruimte nodigt onze inwoners uit tot sporten en bewegen.

10

Voor ambitie 1 staan de volgende doelen centraal: Doelen* Een transparante, uitlegbare en betaalbare bekostigingssystematiek van de binnen- en buitensportaccommodaties De binnensport- en buitensportaccommodaties kennen een goede bezettingsgraad Onze sportparken hebben een open karakter en worden multifunctioneel gebruikt De inzet op duurzaam beheer zorgt voor de instandhouding van de fysieke sportinfrastructuur De inrichting van de openbare ruimte nodigt uit tot sporten en bewegen * Onder deze ambitie valt ook de uitwerking van de bekostigingssystematiek (nota standaardvoorzieningen, tarievennota en bijbehorend stelsel, afwegingskader financiering sportaccommodaties) zoals beschreven in het vorige hoofdstuk. Na besluitvorming over dit onderwerp in de gemeenteraad worden de doelen geconcretiseerd.

Ambitie 2. Toekomstbestendige en vitale sportaanbieders Sportaanbieders1 staan midden in de maatschappij en leveren een bijdrage aan diverse maatschappelijke thema’s zoals sociale cohesie, inclusie en vitaliteit. Om het sportlandschap toekomstbestendig in te richten is hulp en ondersteuning bij gezamenlijke uitdagingen noodzakelijk. We richten ons hier primair op de sportverenigingen2 vanwege het belang van de sociale context van de vereniging, de inzet van vrijwilligers en de specifieke vragen die zij hebben. Sportverenigingen krijgen met steeds meer uitdagingen te maken. Ledenaantallen staan onder druk, er is een groter tekort aan vrijwilligers en ongeorganiseerd sporten wint aan populariteit. Vooral bij de oudere jeugd zien we dat zij het verenigingsleven verlaten. Dit is ook terug te zien in de cijfers. In 2022 was 22,5% van de inwoners van de gemeente Nunspeet lid van minimaal één van de bij de NOC*NSF aangesloten sportbonden. Dat is 3,6% minder dan het landelijke percentage van 26,1%. Wanneer we kijken per leeftijdscategorie naar het lidmaatschap dan zien we het volgende3: In de gemeente Nunspeet is in elke leeftijdscategorie ten opzichte van landelijk een verminderd lidmaatschap bij een aangesloten sportbond. Met andere woorden het georganiseerd sporten loopt achter ten opzichte van landelijk.

Daarnaast zien we ook in de gemeente Nunspeet terug dat jongvolwassenen het verenigingsleven verlaten. Percentage inwoners dat lid is van minimaal één van de NOC*NSF aangesloten sportbonden naar leeftijdscategorie (2022) 47,5

50 39,5

40 30 20

24,7 25,4

22,6

20,3 22,4

13,8

13,4

17,2

10 0 0-9 jaar

10 - 24 jaar

25 - 44 jaar Nunspeet

45 - 64 jaar

65+ jaar

Nederland

1 Zowel commerciële sportaanbieders, sportverenigingen als de scouting 2 Een individuele sportvereniging, werkend met vrijwilligers en zonder winstoogmerk 3 Maatrapport, Monitor Sport en Gemeenten 2023

11

Tijdens de participatiesessies kwam sterk naar voren dat het werven en behouden van vrijwilligers een lastig punt is. Dit bemoeilijkt o.a. de professionalisering van de vrijwilligers, maar ook het regelen van bijvoorbeeld een vertrouwenscontactpersoon. Er is behoefte aan meer ruimte voor uitwisseling, samenwerking en ontmoetingen. Door dit te faciliteren kan je van elkaar leren en hoeft niet iedereen opnieuw ‘het wiel uit te vinden’. Voor ambitie 2 staan de volgende doelen centraal: Doelen Sportaanbieders kunnen terecht op één plek voor uitwisseling, ondersteuning en vragen (netwerkstructuur) Voor sportverenigingen is vraaggerichte advisering en ondersteuning beschikbaar Sporten en bewegen vindt plaats in een sociaal veilige sportomgeving Ambitie 3. Een gezond en sportief leven voor alle inwoners in de gemeente Nunspeet De basis van ons sportbeleid is de breedtesport. Breedtesport verwijst naar sportparticipatie die gericht is op een breed publiek, ongeacht niveau, leeftijd of vaardigheid. Het gaat vooral om recreatie, plezier, gezondheid en sociale interactie waarbij het bevorderen van een actieve leefstijl een belangrijk aspect is. Landelijk zien we dat de bewustwording van het belang van sporten en bewegen voor een gezonde en actieve leefstijl groeit.

We zien steeds meer in dat regelmatige lichaamsbeweging niet alleen de fysieke gezondheid bevordert, maar ook het mentale welzijn verbetert. Sporten helpt bij stressvermindering, zorgt voor een betere nachtrust en geeft energie. Daarnaast bevordert het de sociale interactie en verbondenheid4. Ook binnen het gezondheidsbeleid komt er steeds meer aandacht voor preventie, waarbij sporten en bewegen een cruciale rol spelen. Als gemeente willen we sterker inzetten op de verbindingen met andere beleidsterreinen en de doelen die daar gezet zijn, om zo een geïntegreerde aanpak te realiseren die bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners. Ondanks dat er toenemende aandacht is voor een gezonde leefstijl en het belang van bewegen, zien we dat slechts 46% van de Nederlanders (18 jaar en ouder) voldoet aan de beweegrichtlijnen5. De gemeente Nunspeet wijkt hiermee (45,8%) niet af van de landelijke cijfers. Wel zien we dat het percentage inwoners die één keer per week of vaker aan sport doet lager is dan het landelijke gemiddelde6. Percentage inwoners dat wekelijks sport naar leeftijdscategorie (2022) 60

50,8

55,6 33,9

40

37,7

20 0 18 - 65 jaar

65 jaar en ouder Nunspeet

4

Nederland

Effecten van bewegen op mentale gezondheid - Trimbos-instituut

5 Kinderen 4t/m17jr.: 1 u p/dag matig intensief bewegen en 3x p/w spier- en botversterkende activiteiten. Volwassenen

150min p/week matig intensief bewegen en 2x p/w spier- en botversterkende activiteiten. 6 Maatrapport, Monitor Sport en Gemeenten 2023

12

Uit de cijfers kunnen we concluderen dat een grote groep inwoners niet voldoet aan de beweegrichtlijnen en minder vaak sport beoefend dan het landelijke gemiddelde. Lokaal willen we daarom ook het sport- en beweeggedrag stimuleren en waar mogelijk intensiveren. Dit doen we door het faciliteren van een sterk verenigingsleven , goede voorzieningen en door in te zetten op een breed sport- en beweegaanbod voor alle levensfasen. Voor ambitie 3 staan de volgende doelen centraal: Doelen Voor iedere levensfase (kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen) worden speerpunten opgesteld om gezonde en actieve leefstijl te bevorderen, passend bij elke leeftijdsgroep Er wordt jaarlijks aandacht besteed aan het beleven van sport Een sterke integratie van de beleidsvelden sport en gezondheid realiseren, waarbij sport wordt ingezet als preventief middel om gezondheidsproblemen te voorkomen De openbare ruimte wordt ingezet om sporten en bewegen te stimuleren Ambitie 4. Iedereen kan meedoen aan sport en bewegen Ondanks dat de meeste inwoners in staat zijn om uit eigen beweging te sporten of te bewegen, is dit niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daar waar dit niet zo is, is (financiële) ondersteuning beschikbaar om meedoen mogelijk te maken.

Er zijn verschillende redenen waarom mensen minder deelnemen aan sport: belemmeringen door een beperking, gezondheidsproblemen, onvoldoende financiële middelen, niet thuis voelen bij een sport- en beweegaanbieder of het ontbreken van passend aanbod. Ook komt er steeds meer aandacht voor inclusie in de sport, met als doel om ervoor te zorgen dat iedereen, ongeacht leeftijd, etnische achtergrond, seksuele geaardheid, sociale positie of beperking kan deelnemen aan sport en bewegen. Inclusieve sport bevordert diversiteit, gelijke kansen en sociale cohesie, en draagt bij aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid. In de gemeente Nunspeet willen we dat inwoners geen drempels ervaren en met plezier mee kunnen doen aan sporten en bewegen. Voor ambitie 4 staan de volgende doelen centraal: Doelen Meedoen aan sport en bewegen is vanzelfsprekend voor iedereen Vergroten van sport- en beweegparticipatie onder inwoners in kwetsbare situaties Financiële regelingen om mee te kunnen doen aan sport en bewegen zijn bekend Continueren en in stand houden van toegankelijke gemeentelijke sportaccommodaties

13

4. Vervolg Dit raamwerk is primair bedoeld om een besluit te nemen omtrent de bekostigingssystematiek. Daarnaast worden de ambities met bijbehorende doelen ter bespreking voorgelegd. Op basis van de gegeven input en het genomen besluit wordt het definitieve beleidsplan opgesteld. Hierbij wordt verder ingegaan op welke manier (strategie) de gemeente met haar partners invulling wil geven aan de ambities en doelen. Het beleidsplan sport en bewegen wordt in het vierde kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. Participatie richting het definitieve beleidsplan Voordat het beleidsplan definitief ter besluitvorming wordt aangeboden vindt er nog op een aantal manieren participatie plaats. Voor inwoners wordt een enquête uitgezet. In deze enquête kunnen inwoners aangeven wat ze belangrijk vinden als het gaat om sporten. Ook wordt gevraagd naar de uitdagingen en belemmeringen die inwoners wellicht ervaren. Deze input zal verder verwerkt worden in het beleidsplan. In het najaar van 2025 vindt er nog een participatiemoment plaats. Dit participatiemoment heeft als doel om aanwezigen te informeren en de mogelijkheid te bieden tot het geven feedback en eventuele laatste input. Tevens wordt het beleidsplan voor advies voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein Nunspeet.

De input vanuit deze participatieronde en het advies van de adviesraad wordt, waar mogelijk, in het stuk verwerkt.

14

5. Bijlagen Bij dit raamwerk horen de volgende bijlagen: - Basisformat afwegingskader financiering sportaccommodaties - Leidraad afwegingskader financiering sportaccommodaties - Tarievennota buitensportaccommodaties - Startnotitie sport en bewegen gemeente Nunspeet 2024 - Participatieverslag sport en bewegen

15