WSD zienswijze - Bijlage 1 Jaarverslag 2023

Jaarstukken

2023

Jaarverslag

Jaarrekening

Annelies Pim

Jaarverslag

2023

2 / 2023

WSD Jaarverslag \ 3

Inhoudsopgave

Werkgebied WSD

Jaarverslag WSD

Vught

Arbeidsmarktregio Noordoost-Brabant

SintMichielsgestel

Arbeidsmarktregio Midden-Brabant

Schijndel Veghel

Meierijstad Boxtel

Jaarrekening WSD

Sint-Oedenrode

Oisterwijk

Best Oirschot

Son & Breugel Nuenen

Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant

Bijlagen

Voorwoord

5

1

Wij zijn WSD

7

2

WSD in elf onderwerpen

16

3

Sociaal jaarverslag

61

4

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

73

5

Rechtmatigheidsparagraaf

78

6

Financiering

80

7

Onderhoud kapitaalgoederen

80

8

Verbonden partijen

82

9

Wet open Overheid

85

Balans WSD per 31 december

88

Overzicht van baten en lasten WSD

89

Grondslagen van de financiële verslaglegging

90

Toelichting op de balans WSD per 31 december

92

Toelichting op het overzicht van baten en lasten WSD

96

WNT-verantwoording 2023 WSD

99

107

4 / 2023

WSD Jaarverslag \ 5

Voorwoord We leven in roerige tijden. Ook in 2023 was het de opgave voor WSD om stabiel koers te houden in een zeer dynamische wereld. En daar zijn we - als u het mij vraagt - goed in geslaagd. We houden focus op onze belangrijkste taak, het bieden van kansen op de

arbeidsmarkt voor mensen die de overheid daarbij eventjes, langdurig of permanent

nodig hebben. Dat doen we door innovatief te zijn en actief kansen te creëren en te grijpen in combinatie met een financieel solide bedrijfsvoering.

We weten dat op termijn de huidige landelijke financiering van de Participatiewet niet uit

kan. Voldoende rapporten en praktijkervaringen hebben dat aangetoond. Het kabinet dat

in 2023 viel, is niet meer aan het oplossen daarvan toegekomen en heeft die uitdaging voor de toekomst gelegd op de stapel van ‘op te lossen problemen’ voor een nieuw kabinet.

Ondanks onze goede resultaten van de afgelopen jaren, geeft dat wel zorgen voor de

toekomst. Onze invloed daarop is beperkt, maar via koepelorganisaties Cedris en VNG blijven we dit agenderen bij de landelijke politiek.

Uiteindelijk gaat het namelijk om solidariteit. Solidariteit met de mensen uit onze gemeenten die net als ieder ander zoeken naar bestaanszekerheid. Die werken naar vermogen en

daaruit een leefbaar inkomen willen verdienen. In tijden van oplopende inflatie en beperkte cao-loonstijgingen, leven deze inwoners uit de WSD-regio in onzekerheid. Juist om mensen zekerheden te bieden in roerige tijden, kan WSD een belangrijke rol spelen. WSD doet het goed en dat kan ook omdat we het vertrouwen krijgen van onze gemeenten.

Met het voortzetten en bestendigen van de koers van WSD die we enkele jaren geleden

hebben ingezet als WSD en gemeenten, gaan we de uitdagingen de komende jaren aan. We bouwen verder op de onderlinge solidariteit aan de bestaanszekerheid van onze inwoners.

Menno Roozendaal

Voorzitter bestuur WSD en wethouder gemeente Meijerijstad

1

6 / 2023

WSD Jaarverslag \ 7

Wij zijn WSD “Meewerken in de keuken van een verzorgingstehuis.

1.1 WSD in vogelvlucht

sorteren in het magazijn. Of een schakelkast bouwen.

Al 67 jaar lang heeft WSD één missie: het bieden van

Klanten helpen bij een kringloopwinkel. Alles netjes

Het zijn allemaal positieve werkkansen die WSD aanbiedt.

In negen gemeenten (midden in Brabant) helpt

WSD je om jezelf te ontwikkelen naar een plek op de

arbeidsmarkt als je daar wat hulp bij nodig hebt. Wij

geloven dat er voor iedereen een passende plek op de arbeidsmarkt is, zelfs als die afstand eerst nog groot is. Wat kan er wél is de vraag die we samen graag beantwoorden.

Want werk biedt zoveel meer dan alleen een inkomen. Het geeft een positief gevoel deel te nemen aan de

maatschappij. Het vergroot je sociale netwerk, geeft stabiliteit en zorgt voor een inkomen. We gaan aan

de slag om je op die plek te krijgen die bij je past. Dat doen we niet alleen, maar juist samen. Samen met Monique

Herma

en Bart

en Monique

gemeenten, werkgevers, scholen, hulpverleners en andere maatschappelijke organisaties. Op deze manier werken we met jou aan je toekomst.

We doen dit door te zorgen voor persoonlijke ondersteuning en ontwikkelingsmogelijkheden, zoals

opleidingen, trainingen en workshops, die nodig zijn om kansen op de arbeidsmarkt (terug) te krijgen. Jij hebt de regie, wij ondersteunen je hierbij.

We zijn de opstap naar werk, binnen of buiten WSD. WSD

Werk. Samen. Doen.

werkgelegenheid aan mensen die zelfstandig (nog) geen werk kunnen vinden en daarbij ondersteuning nodig hebben. Een onverminderd streven waaraan

dag in dag uit hard wordt gewerkt voor onze negen

gemeenten, voor wie we de Participatiewet uitvoeren: Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Sint-Michielsgestel, Son en Breugel en Vught.

Gedurende haar 67-jarige bestaan heeft WSD een

evolutie doorgemaakt in de manier waarop zij mensen begeleidt die eerst nog een grote afstand tot de

arbeidsmarkt hadden. En de manier van begeleiding verandert nog steeds. In de beginjaren lag de focus

voornamelijk op het behouden van werkgelegenheid voor medewerkers, waarbij de productiviteit van het

werk op de tweede plaats kwam. Alle werkzaamheden

werden intern bij WSD uitgevoerd. Langzaam maar zeker ontstond een verschuiving naar externe werkplekken met groeps- en later individuele detacheringen.

Bovendien kwam er steeds meer nadruk te liggen op

werk met toegevoegde waarde. Met de invoering van

de Participatiewet werd een laatste stap gezet: iedereen met eerst nog een grote afstand tot de arbeidsmarkt

zou moeten werken, bij voorkeur in reguliere bedrijven. Invloed Participatiewet

In de praktijk blijkt het echter niet eenvoudig om aan de taak te voldoen die de Participatiewet aan de

gemeenten heeft opgelegd. Al snel na de introductie

van de wet werd duidelijk dat niet iedereen in staat is

om te werken zonder de juiste ondersteuning, of het nu van korte of lange duur is. Hoewel de wil er wel is, is het

voor sommige mensen niet haalbaar om regulier werk te verrichten. Dit kan te wijten zijn aan psychische of

lichamelijke problemen, een lage intelligentie, sociale

problemen of een combinatie van factoren, waardoor de afstand tot regulier werk vaak (nog) te groot is.

Bovendien komen er nieuwe groepen in beeld, zoals

nieuwe Nederlanders die zonder ondersteuning moeite zullen hebben om zich te redden.

8 / 2023

WSD Jaarverslag \ 9

Tegelijkertijd wordt ook de arbeidsmarkt steeds veel-

nemersvaardigheden aangeleerd, maar ook specifieke

voor de nog resterende ruim twee jaar. WSD is momenteel

Zowel het programma Kwikstart, de ontwikkeling van

bevolking dreigen te worden buitengesloten. Zelfs met

Deze werkleerlijnen dienen ook als middel om de

bevelingen in de lopende pilot.

de Z-route en de pilot Inburgeren in dienstverband zijn

eisender. Dit leidt ertoe dat aanzienlijke delen van de

de huidige krapte op de arbeidsmarkt hebben het CBS

en het UWV vastgesteld dat er in Nederland een ‘onbenut

arbeidspotentieel’ is van meer dan één miljoen mensen. In Den Haag wordt dit probleem erkend en wordt de

vaardigheden die vereist zijn voor bepaalde beroepen. vaardigheden van medewerkers te matchen met de

beschikbare banen. WSD richt zich op het ontwikkelen

Met het drie jaar durende experiment zet WSD zich

gelegenheid te vinden is.

nog meer inburgeraars - die nu of in de toekomst hun

van mensen voor banen waarin daadwerkelijk werk-

waarde van sociale ontwikkelbedrijven om meer

Door de nadruk op reguliere werkgelegenheid door de

Desondanks kampt de sector met aanzienlijke

en de focus op persoonlijke ontwikkeling, ziet WSD

mensen aan het werk te krijgen gewaardeerd.

financiële tekorten en is de toekomst van meer dan de helft van deze bedrijven onzeker.

Werk speelt een cruciale rol in het leven van individuen. Het biedt niet alleen voldoening en structuur, maar

vergroot ook de sociale interactie en zorgt ervoor dat mensen volledig deelnemen aan de maatschappij. Voor Nederland als geheel zijn de voordelen ook

aanzienlijk. Werkende mensen met een afstand tot de

arbeidsmarkt maken minder vaak gebruik van geeste-

bezig met het implementeren en integreren van de aan-

Participatiewet, de implementatie van werkleerlijnen

een grote toename in de uitstroom van werknemers.

Hoewel dit op zichzelf positief is, blijft de instroom een

samen met de gemeenten in om ervoor te zorgen dat inburgeringstraject bij WSD afronden - blijven deelnemen aan de Nederlandse samenleving. Door tijdens het

inburgeringstraject te werken, maken zij deel uit van de Nederlandse maatschappij en zijn zij met trots uitkeringsonafhankelijk.

punt van aandacht, gezien het nog steeds aanwezige

Daarnaast maakte WSD een nieuwe informatieve

moet namelijk gecompenseerd worden door een

inburgering gaan volgen. In hun eigen taal kunnen

onbenutte arbeidspotentieel. Een grotere uitstroom

hogere instroom als WSD tegen 2026 wil voldoen aan de opdracht van de aangesloten gemeenten: het ontwikkelen en ondersteunen van minstens 2.100 inwoners bij het vinden van werk.

website voor Nieuwe Nederlanders die bij WSD hun inburgeraars lezen hoe het inburgeringsproces er uit ziet en wie hen daarbij begeleidt. De website is in

eenvoudige taal geschreven en wordt nog uitgebreid met video’s: www.inburgerenmetwsd.nl

lijke gezondheidszorg en ondersteuning vanuit de Wet

Om dit doel te bereiken, worden nieuwe programma’s

Ook heeft WSD een eigen podcastkanaal. Afgelopen

neemt het risico op crimineel gedrag af.

de arbeidsmarkt te begeleiden. Zo hebben gemeenten

Samen.Doen. gelanceerd. Hierin gaan we in gesprek

maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Daarnaast

Voor WSD bracht de invoering van de Participatiewet

een ingrijpende verandering met zich mee: de kanteling van een traditionele sociale werkplaats naar een

dynamisch sociaal ontwikkelbedrijf. Door deze wet

heeft WSD te maken met een nog meer diverse doelgroep en een toenemende dynamiek in de instroom, doorstroom en uitstroom en kortlopende trajecten.

Momenteel is een derde van het personeel bij WSD

ontwikkeld om specifieke groepen met een afstand tot en WSD gezamenlijk geïnvesteerd in hoogwaardige

diensten voor een grote groep kwetsbare vergunninghouders, bekend als de Z-route. Voorafgaand aan de

Centraal in de aanpak staan de werkleerlijnen. Elke

medewerker die bij WSD begint, doorloopt een specifieke werkleerlijn. Hierin worden niet alleen algemene werk-

slechts minimale ondersteuning nodig hebben,

hebben anderen baat bij intensievere begeleiding. In

alle gevallen zorgt WSD voor passende ondersteuning. Bovendien ontwikkelen we de Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD) verder door. Dit

biedt werk aan mensen die anders niet verder zouden komen dan een dagbestedingsprogramma. Via OAD

wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn voor (aan-

gepast) werk, waardoor ze kunnen doorstromen naar banen met loonkostensubsidie.

In samenwerking met de gemeenten Vught, Meierijstad,

‘s-Hertogenbosch en het UWV is er het afgelopen jaar een pilot uitgevoerd om mensen met een WIA- of

Wajong-achtergrond aan het werk te krijgen. Daarnaast is er ook gezocht naar zogenaamde nuggers (niet-uitkeringsgerechtigden). Om al deze groepen te bereiken

in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt heeft WSD de ‘Werving Brede Doelgroep’ campagne gelanceerd.

begeleiden van groepen volgens de principes van de

van jongeren. Vooral voor diegenen die extra begelei-

Doelgroep’ en zette deze in 2023 voort. De campagne

2022, zijn de gemeenten en WSD al begonnen met het nieuwe wet. Alle gemeenten hebben besloten om de Z-route te laten uitvoeren door WSD.

Inburgeren in Dienstverband. Het biedt inburgeraars

Werkleerlijnen

vereist expertise en maatwerk. Waarbij sommigen

Campagne Werving Brede Doelgroep

trajecten en nieuwe vaardigheden van de professionals acteren en de organisatie op af te stemmen.

inburgeringsproces van nieuwkomers.

van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

Ondersteuning jongeren

Pilot Inburgeren in Dienstverband

van WSD. Het is een uitdaging om hierop passend te

met professionals die in de praktijk vormgeven aan het

het resultaat van jarenlange ervaring. Het begeleiden

implementatie van de Wet inburgering op 1 januari

afkomstig uit de Participatiewet, en dit aantal groeit op sommige afdelingen nog verder. Dit vereist intensievere

jaar werd de vijfdelige podcastserie Inburgeren.

de werkleerlijnen als de creatie van programma’s zoals

Eind 2022 startte WSD met de vernieuwende Pilot

de mogelijkheid om in te burgeren ‘in de tijd van de

baas’. Ze krijgen een arbeidscontract voor de uren die zij werken én de uren die ze met inburgeren bezig zijn.

In juni 2023 vond een eerste tussenevaluatie van deze

pilot plaats. De pilot heeft - in combinatie met een bij-

eenkomst met gemeenten over dit onderwerp - al zeer treffende en waardevolle aanbevelingen opgeleverd

Er is ook veel vooruitgang geboekt in de ondersteuning ding nodig hebben. WSD zet nóg meer in op het

begeleiden van jongeren naar werk, onder meer via

het programma Kwikstart. Een plek waar de ontwikkeling van jongeren centraal staat. Met Kwikstart helpen we

jongeren aan een baan die bij hen past. Het programma biedt jongeren de ruimte om te ontdekken waar zij

enthousiast van worden en om werkgevers en andere jongeren te ontmoeten tijdens meeloopdagen en

trainingen. Kwikstart richt zich op het ontwikkelen van talenten met behulp van workshops, opleidingen en coaching.

In 2022 startte WSD met de campagne ‘Werving Brede richtte zich op de brede doelgroep: het onbenut

arbeidspotentieel dat niet in beeld is bij de negen gemeenten. Omdat we deze groep mensen niet

kennen, zijn diverse acties en middelen ingezet om met hen in contact te komen.

De campagne bleek zeer succesvol en heeft in 2023

geresulteerd in de instroom van vijftig inwoners via een traject van WSD. De campagne richtte zich op mensen die een klein duwtje in de rug nodig hebben om met

WSD in contact te komen. In 2024 continueren we deze

algemene campagne. Daarnaast segmenteren we de doelgroep zodat we met specifieke boodschappen en

acties per doelgroep een groter effect bij deze mensen

10 / 2023

WSD Jaarverslag \ 11

realiseren. Uit onderzoek en een brainstorm met experts

werkers op de werkvloer. Denk bijvoorbeeld aan de

en mensen vanuit het UWV de meeste potentie en kans

werkvloer naar aanleiding van meldingen over onder

komen voornamelijk via gemeenten bij WSD. Zij zijn

artikel in de krant over de situatie bij een van onze

blijkt dat nieuwe Nederlanders, jongeren, herintreders

media-aandacht voor ongewenst gedrag op de

hebben om aan het werk te gaan. Nieuwe Nederlanders

andere ‘The Voice’ en ‘De wereld draait door’ en het

daarom geen doelgroep in de campagne. Door naar

collega ontwikkelbedrijven.

te kijken, ontstaan er nieuwe kansen voor communicatie.

Daarnaast zijn er nog veel meer ontwikkelingen en

Renovatie WSD pand

medewerkers op de werkvloer. De effecten van corona

de specifieke kenmerken van de overige drie groepen

factoren van invloed op het welbevinden van onze

De renovatie van ons nieuwe pand aan de Schouwrooij

van de afgelopen jaren, de verbouwing van ons pand

nieuw en duurzaam gebouw, waar met plezier kan

bijkomende financiële zorgen. Sinds de komst van de

opening samen met onze medewerkers, bestuurders

vanuit het Rijk. Anderzijds hebben we als sociaal

week’ tussen 11 en 20 april biedt geïnteresseerden de

groep, invloeden van andere culturen en complexere

van WSD.

toenemende krapte op de arbeidsmarkt.

Aantrekkelijke werkgever

Praat mee met WSD

met een krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn veel

staat bij ons hoog in het vaandel. De centrale vraag

op het gebied van het neerzetten van ons werkgevers-

context voor een plezierige en sociaal veilige werk-

vacatures weer gemakkelijker ingevuld in vergelijking

vraag een antwoord te krijgen, ging algemeen directeur

in Boxtel is klaar! Hiermee hebben we een fantastisch

in Boxtel, de oorlog in Oekraïne en de inflatie met

worden gewerkt. In april 2024 vieren we de officiële

Participatiewet is er enorm bezuinigd op de budgetten

en andere geïnteresseerden. De ‘WSD opent deuren

ontwikkelbedrijf van doen met een meer diverse doel-

mogelijkheid om een kijkje te nemen achter de deuren

problematieken. We hebben ook te maken met een

WSD heeft, net als de rest van Nederland, te maken

De sociale veiligheid van onze kwetsbare medewerkers

vacatures voor professionals. Door onze inspanningen

luidt dan ook als volgt: hoe zorgen we binnen deze

merk (employer branding) werden in 2023 onze

omgeving voor al onze medewerkers? Om op deze

met de voorgaande jaren.

Jan Simons, tijdens achttien ‘Praat mee met WSD-

Onze werving heeft tot meer en vooral goede reacties

Simons: ”Als onderdeel van het samen blijven reflecteren

ingevuld. In 2023 is gebleken dat professionals graag

in gesprek gegaan met onze professionals over de

zijn. Door blijvend op de juiste manier in te spelen op

die uitdagingen voor de organisatie en voor hen als

we ook in de toekomst de juiste professionals kunnen

je werk goed te kunnen blijven doen? Cruciale vragen

bijeenkomsten’, in gesprek met de professionals. Jan

op onze vacatures geleid. In 2023 zijn ruim 40 vacatures

en leren ben ik, samen met mijn collega’s van het MT,

bij WSD werken en we een aantrekkelijke werkgever

uitdagingen voor de komende jaren. Wat betekenen

de veranderende arbeidsmarkt zorgen we ervoor dat

professional? Wat zijn de goede gereedschappen om

aantrekken en behouden.

om samen bij stil te staan en écht naar elkaar te

Sociale veiligheid

over wat er speelt.”

Het thema sociale veiligheid was het afgelopen jaar

luisteren om in alle openheid met elkaar te praten

veelvuldig in het nieuws. Er passeerden verschillende

De bijeenkomsten werden door 80% van de

invloed waren op het welbevinden van onze mede-

informatie opgeleverd. “De gesprekken waren echt

ontwikkelingen de revue die al dan niet (indirect) van

professionals bijgewoond en hebben veel waardevolle

van toegevoegde waarde en zijn positief ontvangen

we alle belemmeringen voor onze gemeenten weg om

inzicht gegeven in wat er leeft en een positieve boost

Dit helpt om een zo groot mogelijke groep inwoners

door de professionals. De open gesprekken hebben

gegeven aan de onderlinge verbinding. En we hebben

heel veel van elkaar geleerd. Daarnaast hebben we op een ongedwongen manier samen gekeken wat goed

gaat en op welke punten nog extra aandacht nodig is. Ik ben blij dat we hebben kunnen constateren dat we

P-wetters met LKS maximaal te plaatsen.

van onze gemeenten te ondersteunen. Tenslotte heeft het bestuur besloten, als er in enig jaar sprake is van

een vrij besteedbaar resultaat, hiervan 25% direct ten goede te laten komen aan de medewerkers.

op de goede weg zijn. Nu is het zaak om met alle input

Dit heeft in 2022 al geleid tot een extra compensatie

accenten te zetten bij wat we al doen.”

malige uitkering in februari 2023. Daarnaast ontvingen

die we hebben gekregen verder door te bouwen en

Het betrekken van professionals en medewerkers blijft een continu proces, waar we in 2024 in doorpakken.

Denk hierbij onder meer aan het voortzetten van de

‘roadshows sociale veiligheid’ voor de medewerkers,

het nieuwe medewerkersonderzoek 2024 (vindt eens in de twee jaar plaats) en wat verder in de toekomst een vervolg op de ‘Praat mee met WSD-sessies’ voor de gehele organisatie. Financieel solide

Tenslotte zijn we als financieel solide. WSD hoeft daarom, in tegenstelling tot de meeste branchegenoten,

geen beroep te doen op gemeentelijke middelen. Het

exploitatieresultaat is vooralsnog positief. ‘Vooralsnog’ omdat er op de lange termijn onzekerheden zijn

doordat de rijksmiddelen voor uitvoering van de

Participatiewet ontoereikend zijn en er daarnaast

gaandeweg steeds meer P-wetters bij WSD instromen. Het bestuur heeft in 2023 herbevestigd dat de koers

van WSD nog steeds staat als een huis. We kunnen dus in 2024 de huidige koers blijven varen. Deze koers zal

ook het komende jaar verder landen binnen de lokale plannen van onze gemeenten.

Ook het beleid rondom de reserves is niet gewijzigd. Met de middelen afgezonderd in (bestemmings-)

reserves kunnen we enerzijds toekomstige risico’s aan en anderzijds kunnen we hiermee de dienstverlening, de organisatie en de partnerships met gemeenten

door ontwikkelen. Middels de stimulusreserve nemen

van de reiskosten woon-werkverkeer en tot een een-

alle medewerkers in oktober 2023 een tegoedbon van

Kringloopwarenhuis Het Goed. Met deze handreikingen hebben we een kleine tegemoetkoming kunnen doen

om onze medewerkers een steuntje in de rug te geven in de lastige financiële situatie waarin zij klem zitten.

De bestaanszekerheid van velen van hen staat onder

grote druk. De urgentie om iets te veranderen is groot,

maar de ruimte om daadwerkelijk iets te doen is klein.

12 / 2023

WSD in het kort

WSD Jaarverslag \ 13

Mariëlle van Alphen-Habraken* Pim Bressers

Marlie Bongaerts

Waarom bestaat WSD?

WSD maakt het verschil voor mensen.

Wij geloven in een maatschappij waarin iedereen volwaardig en naar vermogen

kan meedoen. Daarom kunnen en willen wij niet accepteren dat er mensen zijn

die niet volwaardig kunnen participeren,

enkel en alleen omdat ze een afstand tot de arbeidsmarkt hebben.

Niels Wouters*

van zoveel mogelijk mensen die behoren tot de Participatiewet. WSD maakt dit gemakkelijk en aantrekkelijk voor

gemeenten en werkgevers. Samen

creëren wij duurzame kansen en werk.

WSD is een gemeenschappelijke regeling, een intergemeentelijke samenwerking,

van negen gemeenten. Het bestuur van

WSD wordt gevormd door vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten. Per gemeente hebben twee vertegen-

woordigers zitting in het bestuur. In 2023 bestond het bestuur uit:

gemeente Nuenen

Cees Koopmans

Peter Raaijmakers*

José Goossens

Joris Vrensen

•

700 werkgevers

we de komende jaren heel hard nodig, mede gezien de

(ambitie 2026)

de arbeidsmarkt juist kansen om de koers te verleggen.

2.100 medewerkers met arbeidsvermogen

1.2 Het speelveld Economie

gemeente Oirschot

uitdagingen op vele beleidsterreinen. Van de stikstof-

gemeente Oisterwijk

Myrte Hesselberth

•

gemeente Nuenen

Dion Dankers*

Corine van Overdijk

gemeente Oisterwijk

gemeente Sint-Michielsgestel gemeente Sint-Michielsgestel

gemeente Son en Breugel gemeente Son en Breugel gemeente Vught

gemeente Vught

Jan Simons (secretaris/algemeen directeur WSD) * Leden Dagelijks bestuur Kernwaarden (intern)

We staan met elkaar voor verschillende grote

en klimaatcrisis tot woningnood en een groeiende

armoede. Ondanks een lichte economische groei en

afgenomen inflatie in 2023 blijven de prijzen hoog, wat

vooral mensen met een laag inkomen in de problemen brengt. Zij profiteerden nog onvoldoende mee van

deze lichte verbetering van de economie. De huidige

economische situatie benadrukt de meerwaarde van een stabiel inkomen door werk. Werk is de beste vorm

Daarnaast is de werkloosheid nog steeds laag. Veel

•

resultaatgericht

soneel. Dit terwijl er nog steeds grote groepen mensen

Merkwaarden (extern) •

persoonlijk

•

betrouwbaar

•

gedreven

steeds negatief.

werkgevers hebben moeite met het vinden van per-

(ongewild) langs de kant staan. Door al deze ontwikkelingen neemt de ongelijkheid tussen groepen mensen

steeds verder toe. Vooral de mensen die nog ongewild

geen werk hebben, worden hierdoor onevenredig hard getroffen.

Doelgroep

Arbeidsmarkt

waarde. De ondersteuning van WSD loopt van trajecten

vacatures dan werkzoekenden (114 vacatures per 100

WSD begeleidt mensen met een verminderde loon-

als Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding voor de groep met de grootste afstand tot de arbeids-

markt tot jobcoaching voor mensen die regulier werken. Speelveld • •

3 arbeidsmarktregio’s 9 gemeenten

De loonstijgingen van het afgelopen jaar waren

belangrijk om te zorgen dat mensen in hun onderhoud konden blijven voorzien. Dit geldt ook voor de mensen

aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Ook voor hen moet werk lonen. Op 22 februari 2023 deed Cedris,

de vereniging voor een inclusieve arbeidsmarkt, een

oproep richting de VNG: Verbeter ook de arbeidsvoorwaarden voor mensen onder de cao SW en cao Aan

de Slag. Voor hen bleef tot voor kort de 0-lijn gelden en “Dat is onacceptabel en het maakt me boos”, aldus de Cedris-voorzitter Mohamed el Mokaddem.

markt. Een ronduit schrijnende situatie. Terwijl Nederland

is het consumenten- en ondernemersvertrouwen nog

passie voor mensen

verantwoordelijkheid

wie tot voor kort nog te veel deuren dicht bleven.

zich in 2024 verder ontwikkelt, is nog niet duidelijk. Wel

•

vernieuwend

Het opent deuren voor tot nu toe ongezien talent, voor

Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt lijken

regering actief mee aan de slag moet. Hoe de economie

klantgericht

•

toenemende vergrijzing. In dat opzicht biedt de krapte op

van bestaanszekerheid: een thema waar de aankomende

•

•

Bestuur WSD

gemeente Meierijstad

gemeente Oirschot

Toine van der Ven*

Het matchen, inzetten en ontwikkelen

gemeente Meierijstad

Lily Maaref

Steven Grevink

Missie

gemeente Best

Menno Roozendaal* (voorzitter) Theo van der Linden

gemeente Boxtel

gemeente Best

Veronique Zeeman* Peter Kuijs

gemeente Boxtel

De arbeidsmarkt is nog steeds krap. Er zijn meer

werkzoekenden). Veel werkgevers hebben moeite om

personeel te vinden. Tegelijkertijd is er nog steeds veel onbenut arbeidspotentieel. Een oplossing is te vinden in de bredere inzet van mensen die met de juiste begeleiding aan het werk zouden kunnen. Denk

bijvoorbeeld aan mensen met een WIA- of Wajong

uitkering of statushouders. Ook deze mensen hebben

nog niet optimaal te profiteren van de krappe arbeidsdreigt vast te lopen door een gebrek aan personeel staan meer dan 1,1 miljoen mensen (o.a. WW, PW,

Wajong, WIA/WAO) ‘buiten spel’. Tegelijkertijd staan de sociale ontwikkelbedrijven, die deze kloof juist kunnen dichten, onder grote druk. Door vergrijzing stroomt 60 procent van de SW-medewerkers de komende tien

jaar uit. Daarnaast is door de komst van de Participatiewet voor twee derde van de mensen - die in de oude situatie konden worden ondersteund door sociale

ontwikkelbedrijven - de weg naar werk afgesloten. Op landelijk niveau erodeert de noodzakelijke infra-

structuur in een rap tempo. Veel kleinere en middel-

grote sociale ontwikkelbedrijven lopen nu al tegen hun kritische omvang aan om de continuïteit en kwaliteit

van de begeleiding van de doelgroep te kunnen borgen. Waar de economische noodzaak voor Nederland om

meer mensen te laten participeren hoog is, verdwijnen

de organisaties die dat daadwerkelijk kunnen realiseren: de sociale ontwikkelbedrijven.

14 / 2023

WSD Jaarverslag \ 15

Juist daarom stelden Brabantse ontwikkelbedrijven

van de lokale plannen. In 2020 heeft het bestuur van

Het eerste succes van Kwikfest is opgevolgd en trok

Met het project Kansen worden inwoners van de

voor de minister. Om ervoor te zorgen dat ontwikkel-

goedkeuring gegeven aan het rapport ‘Gezamenlijk

ontmoetten VSO/PRO-leerlingen, jongeren, ouders,

niet participeren intensief begeleid om nieuwe stappen

eind 2021 de brief ‘Hoezo gelijke kansen op werk?’ op bedrijven hun werk kunnen blijven doen, blijven zij

ervoor pleiten dat de rijksoverheid minimaal de vol-

gende zaken realiseert: zorg voor voldoende middelen die gekoppeld zijn aan de daadwerkelijke uitgaven en houdt gemeenten aan de invulling van een minimaal aantal gesubsidieerde plekken; zowel in beschut werk

als in de baanafspraak. Helaas zijn deze noodzakelijke extra middelen voor de sociaal ontwikkelbedrijven er

in 2022 en ook in 2023 nog niet gekomen. Wel worden de beschikbare budgetten inmiddels gekoppeld aan daadwerkelijke uitgaven en dat is winst. Er is echter

nog meer dan voldoende reden om aandacht voor de branche te blijven vragen. Onverminderd geldt dat de financiële middelen nog steeds niet toereikend zijn. En

indien hiervoor geen oplossing komt, leidt dit tot sluiting van vele ontwikkelbedrijven. Zelfs voor WSD wordt het dan lastig om het hoofd boven water te houden.

In 2023 heeft adviesbureau Berenschot in opdracht

van het ministerie van SZW, VNG en Cedris onderzoek gedaan naar de infrastructuur van de sociaal ontwik-

kelbedrijven. Minister Schouten heeft haar reactie hierop eind vorig jaar naar de Tweede Kamer gestuurd. Het onderzoek geeft een verkenning voor uitvoerings-

perspectieven voor een duurzame sociale infrastructuur.

De uitkomsten van dit onderzoek worden besproken in de Werkkamer. Vooruitlopend op de behandeling van dit

WSD, na raadpleging van alle raden en colleges, zijn

doorontwikkelen’ waarmee de nieuwe koers is vastgesteld. Een verdere uitwerking vindt plaats in de lokale plannen. Alle negen gemeenten hebben hun lokale

plan gemaakt en zijn bezig met de uitvoering ervan. De lokale plannen blijken een uitstekende basis voor een

vruchtbare samenwerking. Deze is dan ook in het afgelopen jaar verder verstevigd. Ons gezamenlijke doel is

een grote groep geïnteresseerden. In ‘Het Dommeltje’ begeleiders en bedrijven elkaar in een inspirerende

omgeving waar de jongeren op een leuke, speelse en

Dat er op gemeentelijk niveau veel speelt, blijkt onder

Zij ontvingen niet alleen informatie, maar ontdekten

aangesloten gemeenten.

markt en de daarbij behorende beroepsrichtingen. vooral door te doen.

Naast de implementatie van PIM (Participeren In

In 2022 en 2023 lag de focus op het optimaal laten

zogenaamde Oudkomers uit Meierijstad met een

aansluiten van onze dienstverlening op de ambities en prioriteiten van gemeenten en inwoners. Hier ligt per

gemeente een Lokaal Plan aan ten grondslag. Aanvullend op de lokale plannen zijn er activiteiten ondernomen om

Meierijstad) startte in het najaar een eerste groep nieuw traject. Hiermee beoogt de gemeente om

inwoners die al enige tijd geleden het inburgeringstraject hebben afgesloten te laten participeren.

de dienstverlening voor de brede doelgroep toegankelijk

In de gemeente Oisterwijk wordt gezocht naar een

dering brede doelgroep’ 50 personen hun weg naar

lijkheid voor samenwerking binnen de milieustraten.

te maken. In 2023 hebben door de campagne ‘Bena-

WSD weten te vinden. De samenwerking met het UWV heeft geleid tot de eerste instroom van een nieuwe

groep medewerkers met een WIA-achtergrond. In 2023 hebben we deze nieuwe doelgroep ook rechtstreeks

locatie voor een vestiging van Het Goed en de mogeGemeente en WSD beogen met nieuwe activiteiten

lokale werkgelegenheid en ontwikkelmogelijkheden te creëren voor de inwoners van Oisterwijk.

gevonden via onze werving. We zijn erg blij met deze

De gemeenten Vught, Boxtel, Sint-Michielsgestel en

Voor 2024 hebben we zelfs de ambitie om 100 personen

inwoners met een WIA-achtergrond te interesseren

nieuwe instroom en gaan hier ook in 2024 mee door.

vanuit het onbenutte arbeidspotentieel naar werk te leiden.

Meierijstad startten een pilot met het UWV en WSD om voor een nieuwe uitdaging. De regelgeving is complex voor inwoners met een WIA-achtergrond. Binnen de

pilot waren niet de regels, maar de participatiekansen

onderzoek in de Tweede Kamer wordt in 2024 een

In onze negen gemeenten worden inwoners die nu

de infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven een

benaderd met de campagne ‘Kom keeten bij WSD’. De

De Werkdiagnose in Best is gestart; er zijn 28 personen

en wordt in 2024 uitgebreid.

input voor verdere afstemming en mogelijke verbreding

bedrag van 63,9 miljoen euro beschikbaar gesteld om boost te geven. Dit bedrag loopt in de jaren daarna af tot 35 miljoen euro structureel per jaar in 2035.

nog niet werken maar dat wel zouden willen actief

campagne zorgde in 2023 voor vijftig nieuwe collega’s

Succesvol inburgeren vraagt om innovatie en maat-

van de inwoners het uitgangspunt.

aangemeld. De eerste evaluatie is afgerond en geeft van de doelgroep.

1.3 Regionale ontwikkelingen

werk voor de deelnemers. Met de gemeenten Boxtel,

Het Participatiehuis in Oirschot wordt doorontwikkeld.

2023 is een jaar waarin we samen met onze deelne-

groep ‘Inburgeren met een dienstverband’ gestart. Het

en geborgd om iedere inwoner passende dienstverle-

mende gemeenten hard hebben gewerkt en mooie

resultaten hebben behaald. Op gemeentelijk niveau

speelt voor WSD met name het verder doorontwikkelen

Meierijstad, Nuenen en Son en Breugel werd de eerste

ministerie is blij met deze innovatie en kent aansluitend extra middelen toe aan de pilot. Inmiddels zijn eind 2023 alle gemeenten aangehaakt.

te zetten.

feestelijke manier een beeld kregen van de arbeids-

om zoveel mogelijk inwoners de mogelijkheid te bieden te participeren en zich naar vermogen te ontwikkelen.

gemeente Nuenen en Son en Breugel die al lange tijd

Hiermee wordt de lokale samenwerking geïntensiveerd ning te bieden.

meer uit de uiteenlopende ontwikkelingen binnen de

Op het niveau van de arbeidsmarktregio wordt ook

steeds intensiever samengewerkt met de stakeholders. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn er steeds

meer kansen voor mensen die - om welke reden dan

ook - nog een duwtje richting de arbeidsmarkt nodig

hebben. Zo werken we bijvoorbeeld samen aan geza-

menlijke dienstverlening voor jongeren. Ook vragen we binnen de arbeidsmarktregio’s voortdurend aandacht voor groepen die de weg naar de arbeidsmarkt nog

niet gevonden hebben en hierbij wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken.

De wereld waarin WSD werkt, is altijd beweging. WSD blijft hier continue op anticiperen met een duidelijk

doel voor ogen: werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zodat ook zij volwaardig mee kunnen draaien in de Nederlandse maatschappij.

2

16 / 2023

WSD Jaarverslag \ 17

WSD in elf onderwerpen Lokale plannen, verbinding in de regio en samenwerking binnen het sociaal domein Edith Bakker, directeur Participatie,

en Claudia de Leeuw, directeur Innovatie & Projecten,

WSD: “Al meer dan 65 jaar zet WSD zich in voor

mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat

doen we vandaag de dag in opdracht van onze negen gemeenten, maar ook andere ketenpartners in het

sociaal domein. Ons gezamenlijk doel is inwoners een werkplek bieden omdat werk de allerbeste manier is om bestaanszekerheid te hebben.”

Inspirerende plannen

Samen werken in het sociaal domein betekent dat

Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Sint-Michielsgestel, Son en

vruchten plukken. Onder regie van gemeenten, onze

“Onze negen gemeenten - Best, Boxtel, Meierijstad,

Breugel en Vught - werken al enige tijd aan hun eigen

lokale plannen. Daarin geven ze elk op hun eigen wijze

invulling aan de koers en de missie van WSD en worden inspirerende plannen bedacht die bijdragen aan het ultieme doel: inwoners ontwikkelen en begeleiden

naar werk. In 2023 hebben de meeste gemeenten de

implementatie van de lokale plannen afgerond; begin

we een structuur neerzetten waarvan de inwoners de opdrachtgevers, bundelen we de krachten met onderwijsinstellingen, welzijnsorganisaties, GGD’s en GGZ’s

met als doel de inwoner beter te ondersteunen waarbij ontwikkeling en werk natuurlijk met de hoofdletters O en W wordt geschreven. Want dat is wat WSD doet, krachtiger dan ooit: ontwikkelen en werk bieden.”

Claudia

2024 gaan we uitgebreid evalueren.

Het belang van gedegen lokale plannen mag niet

onderschat worden. Doordat elke gemeente beschikt

‘Klaar staan voor WSD,

van WSD zijn verankerd, borgen we dat we ons samen

in goede en spannende tijden’

over een lokaal plan waarin zowel koers als missie

inspannen en verantwoordelijkheid voelen voor onze

inwoners. Lokale plannen doen meer. Door samen met gemeenten op te trekken geven we aan dat we alles wat WSD sinds de oprichting heeft bereikt koesteren.

Samenwerking

voor WSD en haar bijzondere groep medewerkers, in

op het gebied van samenwerking. Een bijzonder voor-

De alles overkoepelende boodschap: we staan klaar goede én spannende tijden.”

beeld is de contractueel vastgelegde samenwerking van WSD met het Baanderherencollege in Boxtel,

Veilige haven

waarmee we praktisch geschoolde jongeren willen

complexer is geworden, is het belangrijk dat gemeenten

keling kunnen zetten. Praktisch geschoolde jongeren

“Zeker in een tijd waarin de samenleving zoveel

en WSD een veilige haven bieden en we mensen

ondersteunen, begeleiden en ontwikkelen om te zien Edith

“In 2023 zijn zoveel mooie en belangrijke stappen gezet

waar hun talenten het beste tot hun recht komen.

Dat kan met lokale plannen, maar ook door op steeds

meer fronten verbinding in de regio te zoeken. Hechtere samenwerking met ketenpartners, zoals werkgevers

en werkgeversorganisaties, UWV en onderwijsinstel-

lingen maar ook een netwerkorganisatie als Aantwerk

en De Kenniskompanie draagt bovendien bij aan meer efficiëntie.

bereiken die bij WSD een volgende stap in hun ontwikvormen met inburgeraars sowieso een steeds belangrijkere doelgroep voor WSD. Op dit moment zijn het

deze groepen die aanzienlijk vertegenwoordigd zijn in de instroom.”

18 / 2023

WSD Jaarverslag \ 19

Cherif

Marieke

Cultuursensitieve aanpak

“Osperon heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot

‘Osperon is de tolk tussen twee culturen’ Samenwerking in het sociaal domein Marieke van Sambeek, leidinggevende, en Cherif

Sakho, intercultureel ambulant begeleider, Ospe-

ron: “Osperon bestaat sinds 2006 en is een instelling voor interculturele en psychosociale hulpverlening.

Oprichter is tropenarts Jan Persoon, die lange tijd in

Ghana en Liberia werkte en zich terug in Nederland

omschoolde tot psychiater. Door zijn achtergrond

heeft hij Osperon opgezet voor de ondersteuning en begeleiding van getraumatiseerde niet-Westerse cliënten.”

een organisatie waar ook jeugd- en opvoedondersteuning belangrijk is. Onze ambulant begeleiders

gaan intensief met cliënten aan de slag om vanuit hun eigen wensen en behoeften te kijken wat nodig is. Dat doen we op de werkvloer, maar ook thuis. Belangrijk

is bovendien dat het sociaal netwerk erbij betrokken wordt.

Grote stap

Onze aanpak is cultuursensitief; we houden rekening

banden met sociaal ontwikkelbedrijven zoals WSD

de thuissituatie. Simpel gezegd: we doen onze schoenen

ontdekken en leren hoe ze weer aan het werk kunnen

als we worden uitgenodigd, we verdiepen ons in de

nog groter omdat ze door hun achtergrond onbekend

herkomst.”

beschikken over werknemersvaardigheden die in

Tijd en ruimte

“Als hulpverleningsorganisatie onderhouden we nauwe

houden met iemands achtergronden en leven ons in in

waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

uit als we op de koffie gaan, we eten een hapje mee

gaan. Voor niet-Westerse cliënten is de stap naar werk

culturele waarden en normen van het land van

zijn onze complexe samenleving en niet of onvoldoende Nederland gebruikelijk of gewenst zijn.

“De aanpak van Osperon is die van een tolk tussen

Cliënten worden bij ons aangemeld via de gemeente.

achtergronden richting organisaties zoals WSD, aan de

Dat kan dagbesteding in ons eigen atelier in

samenleving richting onze cliënten. Daarbij geven we

Onze lijnen met WSD zijn gelukkig kort waardoor we vlot

tijd en ruimte nodig heeft om hieraan te wennen.

of jobcoach én de cliënt aan tafel schuiven. Het uitein-

gebeurtenissen. Die kunnen diepe wonden slaan

in hun kracht zetten.

bijvoorbeeld voor mensen met een posttraumatisch

twee culturen. Aan de ene kant vertalen we iemands

Samen gaan we op zoek naar een aanpak die werkt.

andere kant vertalen we de werking van onze complexe

’s-Hertogenbosch zijn of begeleiding op de werkvloer.

aan dat iemand met een niet-Westerse achtergrond

kunnen schakelen en samen met een werkbegeleider

We houden rekening met heftige of traumatische

delijke doel is dat we mensen motiveren, stimuleren en

waardoor verdere behandeling noodzakelijk is,

Om de lijnen met WSD strak te houden, hadden we in

stresssyndroom.

2023 regelmatig contact met trajectconsulenten, werk-

Zelf vinden we dat we het allermooiste beroep van de

ervaring uit en zijn we goed op de hoogte van het wel

aan culturen en zien de wereld letterlijk en figuurlijk

begeleiders en jobcoaches. Zo wisselen we kennis en

wereld hebben. We werken met een grote diversiteit

en wee van onze gezamenlijke cliënten.”

naar ons toekomen. Niets is zo mooi als thuiszitten participeren wordt. Dan hebben we ons doel bereikt.”

20 / 2023

WSD Jaarverslag \ 21

o

o

o

De Kenniskompanie

De Kenniskompanie

expertisecentrum sociaal domein o

o

o

Esther Leemans, community manager De Kennis-

Inspirerende werk- en ontmoetingsplek

Groen Makers

Met kennislunches, inspiratiesessies en out-of-the-

community manager bij De Kenniskompanie, een

geworden. De Kenniskompanie beschikt bij WSD in

Kenniskompanie is ontwikkeld en uitgerold, is Groen

De Kenniskompanie het verschil maken. Mijn oproep:

kompanie: “In de zomer van 2023 ben ik gestart als

expertisecentrum voor het sociaal domein dat voortkomt uit het Koersplan van WSD. Als creatief

verbinder ben ik aanjager van de community en het expertisecentrum. Het is een broedplaats die ruim

baan biedt aan pilots. Er is volop experimenteer-

ruimte, goede ideeën krijgen de kans om verder te

groeien en binnen ons netwerk tot volle wasdom te komen.”

“Die broedplaats heeft in 2023 letterlijk een onderkomen Boxtel over een nieuwe, inspirerende werk- en ontmoetingsplek waar verbinding gemaakt wordt. Alle onze

“Een goed voorbeeld van een idee dat binnen De Makers. ”

professionals vliegen natuurlijk ook uit en ontmoeten

elkaar op inspiratieplekken in alle negen WSD-gemeenten.

‘Samen het verschil kunnen

Kompanie tot volle wasdom.”

maken als we de krachten

Om de kracht van De Kenniskompanie te onderstrepen,

bundelen en kennis delen’

heb ik 2023 een vlog opgenomen. In dat filmpje zie je

me op een grote bakfiets zitten waarmee ik in spreekwoordelijke zin de boer op ga om innovatieve ideeën

Succesvol was een kennislunch die we met de gemeente

De Kenniskompanie wil ik ze in gezamenlijkheid verder

Sint-Oedenrode. Zo’n 25 professionals lieten zich

en initiatieven op te halen. Binnen de community van ontwikkelen en – als de tijd rijp is – weer met de bak-

fiets gaan zitten en ze bezorgen in andere gemeenten.” Leren van elkaars expertise

“De kracht van De Kenniskompanie schuilt in hechte samenwerking. Dankzij de band van WSD met Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk,

Sint-Michielsgestel, Son en Breugel en Vught dagen

we professionals in het sociaal domein uit om ideeën,

Esther

Meierijstad organiseerden op de milieustraat in

informeren over circulair werk en zagen hoe afval

grondstof wordt. WSD-medewerkers kunnen zich op

deze werkplekken ontwikkelen. Hun werkzaamheden worden bovendien afwisselender; ze zamelen niet

alleen afval in, maar leren ook hoe het gescheiden en

ontmanteld kan worden. De werkwijze op de Rooise milieustraat krijgt navolging in Oisterwijk waar een ambachtscentrum wordt ingericht.”

initiatieven, tips en uitdagingen te delen.

Krachten bundelen

In de praktijk blijken veel vraagstukken in veel gemeen-

kompanie in de toekomst zich nog verder zal ontwik-

ten hetzelfde zijn. Daarom kunnen we veel van elkaars expertise leren en hoeven we niet telkens het wiel

opnieuw uit te vinden. Dus… heb je een uitdaging, een

idee, een initiatief of een succesverhaal? Deel het met ons, we pakken het graag met je op!”

bezoek de website van De Kenniskompanie of sluit je

aan bij onze besloten groep op LinkedIn. Daar kunnen ideeën, uitdagingen en tips naar hartenlust onder

Daar maken ze nog meer verbinding en komt de uit-

werking van lokale plannen en ideeën van De Kennis-

box-met-de-benen-op-tafel bijeenkomsten gaat

“Als community manager verwacht ik dat De Kenniskelen als kenniscentrum voor het sociaal domein. Het is mijn overtuiging dat we samen het verschil kunnen maken als we de krachten bundelen en kennis delen, bijvoorbeeld voor jongeren, inburgeraars en mensen die in aanmerking komen voor OAD (ontwikkelings-

gerichte arbeidsmatige dagbesteding). We leren van

elkaars expertise waardoor we de dienstverlening aan de verschillende doelgroepen kunnen verbeteren.

professionals gedeeld worden. Wedden dat het inspireert?”

22 / 2023

WSD Jaarverslag \ 23

Pleunie

Binnen de samenwerking met klantmanagers van de

Vrijheid

pad. Een van hen lanceerde bij De Kenniskompanie een

Makers mogelijk niet van de grond gekomen. Juist

gemeente Boxtel kwam het idee Groen Makers op mijn

‘Mes van Groen Makers snijdt aan meer kanten’ De Kenniskompanie Pleunie Kooiman, trajectconsulent WSD: “Groen

Makers is een goed voorbeeld van een concreet idee dat is geboren binnen het netwerk van

De Kenniskompanie en in 2023 in Boxtel

succesvol is uitgerold. Ik ben er trots op dat ik

namens WSD een bijdrage aan dit project

heb mogen leveren, samen met professionals

van de gemeente Boxtel en woonstichting JOOST.

plan om versteende tuintjes te vergroenen. Een project-

groep is ermee aan de slag gegaan. Nadat in 2022 een eerste proeftuin was aangelegd, zijn in 2023 de handen uit de mouwen gestoken. Onze groenmedewerkers

hebben in Boxtel zeven tuinen van JOOST-huurders vergroend.”

Groen Makers is een project waarbij groenmedewerkers

‘Niet praten maar doen!’

van WSD tuinen vergroenen bij woningen van JOOSThuurders. Het gaat om tuinen waarin veel tegels

dankzij onderlinge contacten van professionals kon snel geschakeld worden. Binnen De Kenniskompanie voelde ik de vrijheid om namens WSD met professionals van

de gemeente en JOOST de handschoen op te pakken. Niet praten maar doen!

Ik denk dat we binnen De Kenniskompanie vaker de

krachten kunnen bundelen. Onze deskundigheid van het sociaal domein zou er bijvoorbeeld toe kunnen

leiden dat we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt sneller in de zorg aan het werk kunnen helpen.

liggen die vragen om een metamorfose. Voor onze

medewerkers betekent dit een aangename variatie in

“Zonder het netwerk van De Kenniskompanie was Groen

In deze sector is een schreeuwend personeelstekort.

werkzaamheden. Naast het reguliere groenonderhoud

Tegelrijke tuinen

particuliere tuinen.

nieuwe medewerkers aan het project te koppelen.

Het mes snijdt aan meer kanten. Een tuin met minder

kiezen die al een tijdje in het groen werken, ook omdat

‘Reacties op project

siteit en een betere afwatering. Dit helpt de gemeente

had ontworpen, kon de ploeg enthousiast aan het werk

Groen Makers waren positief’

stellingen. Voor de huurders van JOOST én hun buren

delijke tuin.

verstening teruggedrongen.”

De keuze viel deels op tegelrijke tuinen van zogeheten

Arbeidsmogelijkheden

van bijvoorbeeld ouderen en mensen met een beper-

van Boxtel met een afstand tot de arbeidsmarkt.

positief: onze medewerkers vonden het leuk om eens

zijn, zodat een passende werkplek gevonden wordt.

den.

werken op onze eigen werkplekken, maar als dat

Begin 2024 evalueren alle partijen het project en wordt

een reguliere werkgever is het hoogst haalbare doel.

kansen voor jongeren die het hoveniersvak ambiëren.”

worden ze nu ook betrokken bij de vergroening van

“Het oorspronkelijke idee van Groen Makers was om

de instroom wat tegenviel. Zodra de voorman een tuin

bij het nastreven van klimaat- en duurzaamheidsdoel-

met de aanleg van een budget- en onderhoudsvrien-

“Als trajectconsulent houd ik me bezig met inwoners Samen verkennen we welke arbeidsmogelijkheden er Binnen een dienstverband bij WSD kunnen inwoners passend is ook bij externe bedrijven. Uitstroom naar

succesvol project kan worden.”

Uiteindelijk is besloten om voor ervaren collega’s te

tegels en meer planten draagt bij aan meer biodiver-

versterken nieuwe tuinen de leefomgeving en wordt

Groen Makers leert ons dat een goed plan zomaar een

mutatiewoningen. In andere gevallen werden tuinen

king aangepakt. De reacties op Groen Makers waren

iets anders te doen, de bewoners waren supertevre-

het vervolg van Groen Makers in kaart gebracht. Ik zie

24 / 2023

WSD Jaarverslag \ 25

Werving brede doelgroep

Claudia de Leeuw, directeur Innovatie & Projecten,

Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt liet ook 2023

hebben we onze boodschap ook verkondigd in een

draagt bij aan iemands welbevinden en zorgt boven-

biedt op papier ontelbare kansen om te participe-

voor WSD om de mouwen te blijven opstropen om deze

was verrassend groot en heeft een flink aantal mensen

we - ambitieus als we bij WSD zijn - bijgesteld. In 2024

WSD: “De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt ren en aan het werk te gaan. De praktijk is echter weerbarstig en lukt het veel mensen nog niet om

duurzaam aan de slag te gaan. Daar komt WSD als

innovatief mensontwikkelbedrijf in beeld. Wij gelo-

ven in een maatschappij waarin iedereen volwaardig

en naar vermogen kan meedoen.”

een groot onbenut arbeidspotentieel zien. Reden dus

brede doelgroep te bereiken. We hebben in kaart gebracht wie tot de brede doelgroep behoren en zetten

aan werk geholpen.

met onze stakeholders alles op alles om deze mensen

Terugkijkend: ‘Werving brede doelgroep’ was een

als je dat zelfstandig niet direct lukt.”

hebben we dankzij deze campagne liefst vijftig nieuwe

te bereiken omdat iedereen recht heeft op arbeid, ook

Campagne

“Versterking en verandering van ons imago. Dat is de onderliggende gedachte van de campagne ‘Werving

brede doelgroep’ die in 2023 is uitgerold. In onze zoek-

tocht naar onbenut arbeidspotentieel willen we als WSD laten zien dat we écht meer doen dan alleen maar de groenvoorziening. Want dat is jammer

genoeg nog steeds een beeld dat de naam WSD oproept.

Natuurlijk is groen geen onbelangrijke pijler. Los van het feit dat veel medewerkers emplooi vinden binnen deze

succes en heeft ons beter zichtbaar gemaakt. In 2023

medewerkers begroet. Een deel daarvan is zelfs alweer uitgestroomd naar regulier werk, dus het resultaat

mag zeker gezien worden. Meer dan ooit zijn we erin

geslaagd om te laten zien dat WSD zoveel meer is en werk biedt in heel veel sectoren, variërend van

productie en industrie tot catering en schoonmaak.”

‘Enthousiast op zoek naar onbenut arbeidspotentieel’

mooie werkleerlijn, draagt deze nadrukkelijk bij aan een

Bestaanszekerheid

Leuk in dit verband is dat we samen met andere part-

zijn aan de kringloopwarenhuizen van Het Goed en

plezierige woon- en leefomgeving en de biodiversiteit.

ners het project Groen Makers hebben uitgerold. Elders in dit jaarverslag leest u er meer over.” Kom keeten met WSD!

“WSD is meer dan groen, veel meer! Daarom is in 2023 Claudia

campagne in lokale huis-aan-huisbladen. De aanloop

een campagne gelanceerd waarbij onze professionals enthousiast de boer op zijn gegaan om te laten zien

wat we voor inwoners op zoek naar werk kunnen be-

“Wat velen (nog) niet weten is dat we nauw verwant De Schoonmaak Coöperatie. Ook daar kunnen we

medewerkers aan een leuke baan helpen. Op een

ander vlak zijn we trouwens ook aan het werk gegaan met ons verhaal. Om WSD als werkgever van

professionals op de kaart te zetten, hebben we veel energie gestoken in de ‘branding’ van onze naam.

Meeloopdagen voor professionals waren drukbezocht.

tekenen. Een enigszins ludieke maar bovenal succes-

Het succes van de campagne ‘Werving brede doel-

schaftkeet plaatsten op markten en braderieën in onze

blijven we werven om zoveel mogelijk onbenut

volle actie was ‘Kom keeten met WSD!’ waarbij we een

gemeenten, maar ook een tijdelijke standplaats kozen bij de kringloopwarenhuizen van Het Goed. Natuurlijk

groep’ werpt zijn schaduw vooruit naar 2024. Dan

arbeidspotentieel bij WSD een leuke baan te bieden. Werk is immers zoveel meer dan werk alleen. Het

dien voor bestaanszekerheid. Onze doelen hebben

hopen we geen vijftig maar honderd nieuwe medewerkers te begroeten.”

26 / 2023

WSD Jaarverslag \ 27

Peter

aanmerking kwam voor een WW-uitkering.

Ik vind het fijn dat ik na een lange periode weer kan

Autismepunt en werd een traject gestart dat moest

blijven doen totdat ik de AOW-gerechtigde leeftijd

Intussen werd ik begeleid door deskundigen van het

‘Blij met de hervonden structuur die rust en regelmaat geeft’

leiden naar een passende en zinvolle werkplek. Bij dit traject heb ik naast professionals ook mijn partner,

kinderen en potentiële werkgevers nauw betrokken, dat voelde goed. Uitkeringsinstantie UWV gaf eind

2022 een banenindicatie af waarin werd vastgesteld in hoeverre ik geschikt was om - rekening houdend met mijn stoornis - arbeid kon verrichten.”

Werving brede doelgroep Peter Hazelzet, medewerker personenvervoer, WSD:

“Ondersteun me bij het vinden van passend betaald

werk! Dat was de noodkreet die ik in mei 2023 tijdens

een keukentafelgesprek met twee medewerkers van Loket Wegwijs in Boxtel heb door laten klinken. Ik zat op dat moment al een tijdje in de WW. Sterker nog, ik zag de einddatum van de werkloosheidsuitke-

ring naderen en vreesde in de bijstand te komen. Ik

zag het te koop-bord al in de voortuin van mijn huis staan…”

Autismestoornis

“Ik heb een veertigjarige loopbaan achter de rug

Met de ketting rammelen

gestudeerd en bij vijftien werkgevers gewerkt. Dat

regelgeving nogal eens verschillend te interpreteren.

bleek bij een aantal dienstverbanden achteraf terug

zo merkten mijn jobcoach van Autismepunt en ik

Die is pas op latere leeftijd gediagnosticeerd. Op dat

zaak om regelmatig met de ketting te rammelen om

nadat mijn arbeidscontract onaangenaam was

Uiteindelijk schoof ik in november 2023 samen met

als technisch inkoper. Ik heb werktuigbouwkunde

“Instanties als het UWV en de gemeente bleken wet- en

mijn gemiddelde diensttijd amper drie jaar bedroeg,

Verantwoordelijkheden werden te makkelijk afgeschoven,

te voeren op een stoornis in het autistisch spectrum.

voortdurend. Het was de afgelopen twee jaren dus

moment, in april 2019, zat ik al vijf maanden thuis

hen in actie te laten komen.

beëindigd.

mijn jobcoach voor het eerst aan tafel bij WSD waarna

Tijdens de ruim twee jaar durende behandeling bij het

eens twee gesprekken werd eind december de knoop

irritatie konden ontstaan bij anderen, die denken of zich

op proef geplaatst bij de afdeling personenvervoer.”

‘normaal’ beschouwd wordt. Mij werd geleerd hoe ik op

Leuke gesprekken

Autismepunt werd me duidelijk waardoor onbegrip en

gedragen op een manier die door de samenleving als

werken en mezelf dienstbaar maak. Ik hoop dat te

bereik. Of ik er daarna mee ophoud? Zeker niet! Via de

organisatie die het WSD-vervoer coördineert, ga ik een opleiding volgen en wil ik een taxipas behalen.

Dat stelt me in staat om als AOW’er te blijven werken en bijvoorbeeld kinderen te vervoeren die naar het speciaal onderwijs gaan.

het balletje ineens zeer supersnel ging rollen. Na nog

doorgehakt en ben ik met toestemming van het UWV

een passende manier effectief kon communiceren.”

“Op dit moment werk ik wekelijks 28 uur. ’s Morgens

Complexe zoektocht

plek in Boxtel, Vught of Schijndel, ’s middags breng ik

ben ik verwikkeld geraakt in een complexe zoektocht

de arbeidsmarkt die bij WSD een fijne werkplek vinden.

instanties geen recht zou hebben op WW, zag ik me

aan taallessen of -stages bij WSD. Met hen voer ik

lang werkte ik als krantenbezorger en postbesteller.

ook een steentje bij aan hun taalontwikkeling.

haal ik medewerkers op en breng ik ze naar hun werk-

“Na de beëindiging van mijn laatste arbeidscontract

ze weer naar huis. Het zijn mensen met een afstand tot

Mijn krantenwijk heb ik opgezegd. Ik ben blij met de

in een woud van wetten en regels. Omdat ik volgens

Ik vervoer ook nieuwe Nederlanders die deelnemen

Bovendien ben ik verlost van al die onderbroken

genoodzaakt allerlei baantjes aan te nemen. Maanden-

onderweg leuke gesprekken. Bovendien draag ik zo

Het voordeel daarvan was dat ik op den duur wél in

hervonden structuur die rust en regelmaat geeft.

nachten en is er voldoende energie om leuke dingen te doen, zoals recreatief volleyballen en het theater bezoeken.”

28 / 2023

WSD Jaarverslag \ 29

Sociaal ondernemen

Marc Christiaens, directeur Werk & Ontwikkeling

WSD: “Sociaal ondernemen zit in het DNA van WSD,

al meer dan 65 jaar. Kansen bieden aan mensen met

een afstand op de arbeidsmarkt staat bij ons altijd en overal op nummer één.

Iedereen die zich bij ons meldt of wordt aangedragen,

in sommige sectoren gevolgen kunnen hebben voor

we het tweede lustrum van Aantwerk gevierd. Met

arbeidsmarkt weer te kunnen betreden. En dat gebeurt

te zien dat we steeds meer mensen plaatsen in een

tweehonderd bedrijven aan ons weten te binden die

kan rekenen op dat ene steuntje in de rug om de

altijd aan de hand van onze negen leerlijnen waarin doelgroepmedewerkers praktijkervaring opdoen en

groeisector: duurzaam en circulair werk.

op passend niveau klaargestoomd worden voor de volgende ontwikkelstap. De een stroomt uiteindelijk

door naar een reguliere baan, de ander heeft meer

baat bij een duurzame arbeidsplek binnen onze eigen infrastructuur.”

Bijzondere positie

“Sociaal ondernemen kunnen we natuurlijk niet alleen, daarvoor hebben we partners nodig. Daarom is het

‘De perfecte oplossing voor de huidige krapte op de arbeidsmarkt’

zaak dat we bedrijven aan ons binden die net als WSD

Momenteel plaatsen we zo’n 25 procent van onze

medewerkers en het lukt steeds beter, ook in 2023, om

duurzaamheid en een beter milieu. Denk aan textiel-

werk bieden. Bij deze bedrijven detacheren we onze mensen richting regulier werk en vaak ook een vast dienstverband te begeleiden. Ik noem dat sociaal

ondernemen in optima forma. Top dat deze bedrijven

hun vacatures ook openstellen voor onze medewerkers en hen kansen bieden.

Een belangrijke rol voor onze positie in de regionale

medewerkers op werkplekken die bijdragen aan meer sorteercentra in Schijndel en Boxtel, rijwielherstel-

plaatsen bij NS-stations, milieustraten in meerdere

gemeenten en diverse kringloopwarenhuizen van Het Goed, maar ook vele anderen, zoals HRE, VDL en de

Plastic Recycling Company. Dit is een succes waar ik trots op ben.”

arbeidsmarkt is weggelegd voor ons verkoopteam.

Aanjager van de arbeidsmarkt

die onze medewerkers binnenshuis kunnen doen,

maar 12 procent van het bedrijfsleven werk biedt aan

Dat werft bedrijven die opdrachten aan ons gunnen bijvoorbeeld in de leerlijnen productie of industrie.

Ook beweegt ons team actief in ondernemersland om Marc

onze doelgroepmedewerkers. Daarom is het mooi om

bedrijven te interesseren voor werkplekken waar

mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag kunnen. Hierin slagen we meer dan uitstekend.” Duurzaam en circulair werk

“Wat 2023 duidelijk heeft gemaakt is dat landelijk nog mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hoewel het cijfer in onze regio wat gunstiger is, is er nog een

wereld te winnen en fungeert WSD graag als een aanjager van de arbeidsmarkt. Met meer dan zeshonderd opdrachtgevers prijzen we ons gelukkig; ze zijn net als WSD bereid om sociaal en inclusief te ondernemen.

“Het is voor WSD belangrijk om actuele ontwikkelingen

Om nog meer ondernemers over de streep te trekken,

voor verregaande automatisering en robotisering, die

netwerk Aantwerk in het leven geroepen. In 2023 hebben

op de arbeidsmarkt kritisch te volgen. We hebben oog

hebben we in de regio Noordoost-Brabant werkgevers-

onze collega’s van IBN en Weener XL hebben we ruim enthousiast zijn over sociaal ondernemen en vanuit dat netwerk bijdragen aan olievlekwerking.” Perfecte oplossing

“Met Aantwerk informeren en inspireren we nieuwe

werkgevers, zodat ook zij bereid zijn werk te bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat doen we met evenementen, bedrijfsbezoeken en

bijzondere sprekers. Onbekend maakt nog steeds

onbemind, maar met ons netwerk lukt het meer werkplekken te realiseren. Bedenk dat het mes aan twee

kanten snijdt. Niet alleen bieden we voor onze mede-

werkers passend werk, ook zijn we de perfecte oplossing voor de huidige krapte op de arbeidsmarkt.”

30 / 2023

WSD Jaarverslag \ 31

Sociaal ondernemen bij PostNL Rabih Allous

We hebben de balans kunnen vinden door meer mensen in te zetten via TempoTeam.

Rabih werkt als assistent werkbegeleider voor WSD op de locatie van PostNL in Son.

Hoe gaan we de balans vinden tussen die twee doelen?

6

1

4

Vanaf 16 oktober 2023 is WSD gestart met een nieuwe samenwerking met TempoTeam bij PostNL.

Vanuit TempoTeam gaat de samenwerking tot nu toe steeds beter.

2

Hierdoor is WSD niet meer verantwoordelijk voor het werkproces, maar zijn en blijven we verantwoordelijk voor het welbevinden van onze medewerkers.

3

7

8

Het is best spannend als er een nieuwe partij komt waarmee je samen gaat werken.

Het eerste doel bij WSD is het begeleiden van de medewerkers op de werkvloer en daarna te zorgen voor een goed lopend werkproces. Bij TempoTeam is dat precies andersom.

9

De werkdruk is hierdoor afgenomen waardoor er weer voldoende tijd is voor werkbegeleiding om medewerkers te kunnen ondersteunen.

10 Irene krijgt meer aandacht en een luisterend oor van haar werkbegeleider.

Scan de QR-code en

5

WSD kon moeilijk nieuwe medewerkers vinden, maar door de samenwerking met TempoTeam zijn er weer voldoende medewerkers op de werkvloer.

bekijk het filmpje

11

Door de samenwerking met TempoTeam hebben we weer meer tijd voor Irene en de andere collega’s van WSD.

32/ 2023

WSD Jaarverslag \ 33

Ontwikkelen in leerlijnen en passend werk Judith Robben, manager dienstverlening WSD:

Binnen elke leerlijn is het doel hetzelfde: iemand op

De ICT-leerlijn is laagdrempelig waarbij enige affiniteit

middel zijn om onze doelgroepmedewerkers te

mogelijk op de arbeidsmarktladder laten klimmen. Dat

leerbaarheid. Na drie maanden bekijken we samen

“WSD hanteert negen leerlijnen die een belangrijk ontwikkelen. Het gaat om catering, facilitair, groen, logistiek, productie, retail, schoonmaak, techniek

en ICT, dat na een voorzichtige start in 2023 vastere

vorm krijgt als reguliere lijn.

weg helpen naar duurzaam passend werk en zo hoog kan door werknemers- en vakvaardigheden aan te