Rekenkamer - Bijlage Brief Snelfietspad Helmond-Eindhoven

Bijlage bij rekenkamerbrief HET SNELFIETSPAD HELMOND EINDHOVEN 28-01-2026

Rekenkamer Gemeente Nuenen c.a.

1

Inhoudsopgave 1.

Introductie ..........................................................................................................3

2.

Achtergrond en tijdslijn aanleg fietspad .............................................................3

3.

Onderzoekopzet ................................................................................................4

4.

Verantwoording van het onderzoek ...................................................................5

5.

Beantwoording van de onderzoeksvragen ........................................................6

Bijlage 1: Overzicht ontwikkelingen snelfietspad .......................................................11

2

1. Introductie Begin 2025 heeft de rekenkamer gesproken met (vrijwel) alle fracties uit de gemeenteraad om te inventariseren welke onderwerpen bij hen leven. Op deze wijze wilde de rekenkamer bepalen met welk onderzoek zij ondersteuning zou kunnen leveren aan de informatiebehoeften van de raad. Verschillende fracties hebben hun twijfel geuit over de besluitvorming rond het snelfietspad Helmond-Eindhoven. De rekenkamer heeft dit onderzocht en wil daarover graag rapporteren in een rekenkamerbrief aan de raad. In deze bijlage bij de brief legt de rekenkamer verantwoording af over het onderzoek.

2. Achtergrond en tijdslijn aanleg fietspad We begrijpen dat een snelle fietsverbinding tussen Helmond en Eindhoven reeds aan het begin van de jaren 2000 op het wensenlijstje stond van de gemeente Helmond. Deze wens is besproken in het SRE (Samenwerkingsverband Regio Eindhoven) en dit heeft in oktober 2012 geleid tot een convenant – een schriftelijke overeenkomst tussen partijen om afspraken vast te leggen over een bepaalde samenwerking. Het convenant werd getekend door het SRE, de provincie en de gemeenten Helmond, Eindhoven en Nuenen. Nuenen is in het proces betrokken geraakt omdat een gedeelte van het snelfietspad tussen beide steden (2.7 km van de in totaal 13.7 km) over haar grondgebied loopt. Nuenen lijkt geen actieve rol te hebben gespeeld bij de totstandkoming van het convenant, noch in de keuze van het traject. Naar verluid wilden Helmond en Eindhoven hun stations op een zo kort mogelijke wijze met elkaar verbinden. Op hoofdlijnen heeft het project de volgende stadia doorlopen: •

•

•

•

Na het tekenen van het convenant in oktober 2012 (waarin als streefdatum van ingebruikname van het snelfietspad 1 januari 2015 wordt genoemd) is er in Nuenen geen zichtbare actie tot december 2017. Dan wordt er een bestuursovereenkomst getekend, waarin ‘nadere afspraken’ worden vastgelegd voor elk van de betrokken gemeenten. In de bestuursovereenkomst wordt een streefdatum van 1 januari 2021 genoemd. In december 2017 wordt ook de Mobiliteitsvisie door de Nuenense raad geaccordeerd, waarin het snelfietspad wordt genoemd (tezamen met 7 andere fietspaden). In 2018 wordt het bestemmingsplan Gulbergen besproken in de commissie Ruimte en in de raad. In dit bestemmingsplan wordt de snelfietsroute vanuit Helmond tot aan de Collse Hoefdijk in Nuenen genoemd. Tot eind 2021 lijkt er opnieuw uitvoerend weinig te gebeuren vanuit Nuenens perspectief. Via de media verneemt de raad wel dat in Eindhoven en Helmond 3

•

•

door de raden beslissingen worden genomen over het fietspad, en worden de eerste vragen aan B&W van Nuenen gesteld. In oktober 2023 wordt het gewijzigde bestemmingsplan goedgekeurd. Dit was nodig omdat het fietspad iets breder moet worden en iets verder van het spoor moet komen te liggen dan in de planning uit 2012. Dit heeft te maken met nieuwe eisen vanuit de overheid en Prorail. Fundamenteel verandert er echter niets aan het oorspronkelijke tracé. Vanaf dat moment wordt er in Nuenen gewerkt aan het stuk tussen de grens met Helmond en de Stationsstraat op Eeneind. In juni 2024 wordt het gedeelte van het fietspad tussen station Helmond en de Collse Hoefdijk officieel geopend. Ook het stuk langs Eeneind (over de Parallelweg) wordt afgerond.

Momenteel worden er door de gemeente Eindhoven voorbereidingen getroffen om het laatste stuk van het snelfietspad, tussen de Stationsstraat en de gemeentegrens met Eindhoven, af te ronden. De oplevering van dit laatste stuk fietspad is naar laatste inschatting na de bouwvakvakantie 2026.

3. Onderzoekopzet Centrale vraagstelling De raad draagt de maatschappelijke en (financiële) eindverantwoordelijkheid voor het bereiken van de gestelde doelen bij de realisatie van projecten, zoals het snelfietspad Helmond-Eindhoven. Het is belangrijk dat de raad grip op, en een goed inzicht heeft in de uitvoering van een project van maatschappelijk belang en kan beoordelen of het college de uitvoering van een dergelijk project ‘in control’ heeft en op een juiste wijze aanstuurt. Essentieel is of de geformuleerde doelen bij een dergelijk project worden bereikt en dat dit gerealiseerd wordt op een doelmatige en rechtmatige wijze. Vanaf de start van dit onderzoek in april 2025 heeft de rekenkamer getracht vast te stellen of er vóór het tekenen van het convenant in oktober 2012 formele besluitvorming heeft plaatsgevonden in de raad welke de basis vormde voor deelname van de gemeente Nuenen aan dit convenant. In november 2025 heeft de rekenkamer geconcludeerd dat die besluitvorming niet lijkt te hebben plaatsgevonden, omdat in de 7 maanden van onderzoek niets boven tafel is gekomen dat daar op wijst. Dit heeft wellicht te maken met het feit dat Nuenen niet ‘in de bestuurdersstoel’ van dit project zat (dat waren Eindhoven en Helmond), en dat het de gemeente ook niets zou kosten (behoudens ambtelijke inzet).

In november 2025 heeft de rekenkamer de onderzoeksopzet dan ook gewijzigd om met dit gegeven rekening te houden. De volgende centrale vraagstelling is daar uit voortgevloeid: 4

Werd de raad voldoende op de hoogte gehouden over de voortgang van het snelfietspad en kon zij waar nodig op cruciale punten meebepalen wat de verdere uitwerking zou worden van het snelfietspad Helmond-Eindhoven?

Deze centrale vraagstelling is uitgewerkt naar meer gedetailleerde onderzoeksvragen: Voorbereiding a. Welke kaders en richtlijnen hebben raad en college met elkaar vastgelegd over de sturing en verantwoording met betrekking tot het snelfietspad HelmondEindhoven? b. Heeft de raad de doelen van het snelfietspad goed omschreven? c. Is duidelijk welk (toekomstig) maatschappelijk probleem de gemeente oplost met dit project? d. Hoe zijn belanghebbenden voorafgaand aan de besluitvorming betrokken? Besluitvorming e. Zijn de doelstellingen van het project helder en meetbaar geformuleerd? Wat wil de gemeente bereiken? Wat zijn de beoogde prestaties en resultaten? Wat zijn de beoogde effecten? f. Is het helder: - Wat de start- en einddatum zijn? - Hoe belanghebbenden bij de uitvoering worden betrokken? - Welke go/no go momenten er zijn? - Of er ruimte is voor wijzigingen? - Hoe en wanneer de raad over eventuele wijzigingen wordt geïnformeerd? - Hoe de voortgang wordt gemeten en wanneer de raad hierover wordt geïnformeerd en over wijzigingen besluit? Uitvoering g. Wordt tussentijds tijdig verantwoording afgelegd over het project conform de gemaakte afspraken? h. Wordt informatie over belangrijke afwijkingen van het project juist en tijdig verstrekt? i. Wordt duidelijk hoe kan worden bijgestuurd?

4. Verantwoording van het onderzoek De Rekenkamer heeft op de volgende wijze het onderzoek verricht: •

Dossieronderzoek; 5

• • • • • • •

Interviews met huidige verantwoordelijke wethouder; Interviews met huidige projectleider; Interview met 6 (oud) raadleden; Interview met 2 oud wethouders; Uitvraag bij voormalig betrokken ambtenaar; Beluisteren van opnamen van diverse raadsvergaderingen en oordeelsvormende vergaderingen; Onderzoek van oude commissievergaderingen en raadsvergadering waar geen geluidsopnamen van beschikbaar zijn.

De rekenkamer is gestructureerd op zoek gegaan naar rapporten en andere officiële uitwisselingen tussen raad en college over het snelfietspad Helmond-Eindhoven. Er is heel veel documentatie doorgenomen, maar de rekenkamer betwijfelt of daarmee ‘alles’ door haar is gezien. Dit komt niet in de laatste plaats omdat de start van dit project reeds zo lang geleden (2012 of eerder) lag. Ook heeft de rekenkamer via de interviews informatie ontvangen die verdere inhoud en kleuring heeft gegeven aan het bestuurlijk proces, bijvoorbeeld over achtergronden van vragen die gesteld zijn. De Rekenkamer wil graag duidelijk maken welke informatie wel en niet in het onderzoek betrokken is. • • •

•

We baseren onderzoek op de officiële documenten die tussen college en raad uitgewisseld zijn of besproken zijn in de raadvergaderingen. Alles wat de rekenkamer niet heeft gekregen is beoordeeld als zijnde dat het er niet is (geweest). Alles wat ons via mondelinge communicatie ten gehore is gekomen door de gehouden interviews is in het onderzoek betrokken indien ondersteund door officiële documenten dan wel omdat meerdere personen uit verschillende geledingen (raadsleden, ambtenaren of wethouders) hetzelfde bevestigden. Documentatie (krantenartikelen, rapporten en e-mails) die niet via de officiële lijnen door ons zijn ingezien, zijn niet in het onderzoek betrokken omdat zij geen onderdeel kunnen uitmaken van een evaluatie van het bestuurlijk beleidsproces.

Alle door de rekenkamer in ogenschouw genomen documentatie is samengevat in Bijlage 1 Overzicht ontwikkelingen snelfietspad.

5. Beantwoording van de onderzoeksvragen Introductie Vrijwel het eerste stuk dat door de rekenkamer is gevonden betreft het convenant uit oktober 2012. De Rekenkamer heeft proberen te achterhalen of en hoe het plan voor 6

het snelfietspad en het convenant in (of vóór) 2012 besproken is in de raad. Het is de rekenkamer niet aantoonbaar gemaakt dat er overleg met de gemeenteraad is geweest over dit project vóór het tekenen van het convenant. Er is in ieder geval géén raadsbesluit terug te vinden die B&W opdracht / toestemming geeft om aan het project mee te werken. Er is slechts een korte notitie uit een commissievergadering in oktober 2012 teruggevonden (zie Bijlage 1). De beantwoording van de deelvragen over ‘Voorbereiding’ en ‘Uitvoering’ moet dan ook gezien worden in het licht van deze constatering.

Uitwerking gedetailleerde onderzoeksvragen Voorbereiding a. Welke kaders en richtlijnen hebben raad en college met elkaar vastgelegd over de sturing en verantwoording met betrekking tot het snelfietspad HelmondEindhoven? Op 25 oktober 2012 heeft het college van Nuenen c.a. een convenant gesloten met de gemeenten Helmond, Eindhoven, SRE en de provincie Noord-Brabant. Voor verdere details over het convenant, zie Bijlage 1. Het enige wat de rekenkamer heeft kunnen achterhalen is dat er in een commissievergadering Ruimte op 2 oktober 2012 het volgende is afgesproken: ‘Zodra de voorkeursvariant bekend is, wordt dit besproken in de commissie Ruimte en met de wijkraad Eeneind.’ De rekenkamer heeft geen verdere opvolging van deze afspraak kunnen terugvinden. De wijkraad Eeneind beklaagt zich op 19 november dat zij wel is ingelicht (zij hebben het draft convenant gezien), maar dat er geen gedegen inspraak heeft plaatsgevonden, volgens de regels van het Reglement op de Dorps- en wijkraden. Dit wordt door B&W schriftelijk onderkend. Er wordt door de provincie Noord Brabant een subsidie toegezegd aan de gemeente Nuenen c.a. van € 1,1 miljoen. Dit zou alle kosten moeten dekken van de gemeente Nuenen c.a., behoudens de personele inzet/kosten. Voor de interne uren is er geen begroting gemaakt.

We moeten dus als rekenkamer constateren dat er geen kaders en richtlijnen zijn afgesproken voorafgaand aan het tekenen van het convenant. Door het college is dit project kennelijk gezien als een puur ‘uitvoeringsproject’ waarvoor geen overleg met de raad nodig was. De rekenkamer wil daarbij aantekenen dat in die tijd het BOB-model nog niet was ingevoerd. In het BOB-model is meer dan daarvoor geformaliseerd hoe college en raad dienen samen te werken ten aanzien van de voorbereiding en de uiteindelijke besluitvorming in de raad.

7

b. Heeft de raad de doelen van het snelfietspad goed omschreven? Uit de beantwoording van de vorige vraag moet geconcludeerd worden dat de raad niet betrokken is geweest bij het eventueel stellen van doelen. Het fietspad was een project van de buurgemeenten Eindhoven en Helmond, welke toevallig over het grondgebied van Nuenen loopt. Het fietspad dient geen specifiek Nuenens doel. c. Is duidelijk welk (toekomstig) maatschappelijk probleem de gemeente oplost met dit project? Het snelfietspad Helmond-Eindhoven voorziet vooral in een behoefte die leeft bij de gemeente Helmond, Eindhoven en de Provincie. De inwoners van Nuenen kunnen uiteraard ook gebruik kunnen maken van dit snelfietspad. Later is het snelfietspad opgenomen in de Mobiliteitsvisie van de gemeente. Het snelfietspad vormt ook onderdeel van het grotere netwerk aan snelfietspaden in de regio. d. Hoe zijn belanghebbenden voorafgaand aan de besluitvorming betrokken? Voor zover na te gaan zijn belanghebbenden verder niet betrokken geweest bij de besluitvorming. Vlak voor het tekenen van het convenant is er wel informatie verstrekt aan de bewoners van Eeneind, maar zij hebben geen inspraak gehad (zie vraag a). Besluitvorming e.

Zijn de doelstellingen van het project helder en meetbaar geformuleerd? Wat wil de gemeente bereiken? Wat zijn de beoogde prestaties en resultaten? Wat zijn de beoogde effecten? Zie de antwoorden op vragen a tot en met d. Er is niets geformuleerd op bovengenoemde gebieden. f.

Is het helder: - Wat de start- en einddatum zijn? - Hoe belanghebbenden bij de uitvoering worden betrokken? - Welke go/no go momenten er zijn? - Of er ruimte is voor wijzigingen? - Hoe en wanneer de raad over eventuele wijzigingen wordt geïnformeerd? - Hoe de voortgang wordt gemeten en wanneer de raad hierover wordt geïnformeerd en over wijzigingen besluit?

In het convenant is aangegeven wanneer het snelfietspad klaar zou moeten zijn (1 januari 2015). 11 jaar na dat tijdstip wordt er nog steeds aan de afronding gewerkt. Door gebrek aan formele afspraken aan de start van het proces ontstaat er over de verdere punten uit bovenstaande vraag vanaf het begin, maar vooral vanaf 2017, discussie. 8

Ruimte voor wijziging is er nauwelijks geweest. Het tracé stond in de visie van het college vast bij tekenen van het convenant. De bijlage van het convenant bevat een lijst van percelen (allen grenzend aan de spoorlijn) waarover het fietspad moet gaan lopen. In de in 2017 getekende bestuursovereenkomst zitten luchtfoto’s van het volledige traject tussen de stations van Eindhoven en Helmond, waarop het tracé in detail is ingetekend naast de spoorbaan. De rekenkamer heeft in de gehouden interviews vernomen over alternatieve tracés, maar nergens blijkt dat deze expliciet zijn voorgedragen of besproken in de raad. Heel veel aandacht vanuit de raad is gegaan naar de verkeersveiligheid voor de fietsers, met name bij de kruising van de Collse Hoefdijk met het spoor en het nieuwe fietspad. Op het moment dat de Mobiliteitsvisie werd besproken (14 december 2017) heeft de wijkraadsvoorzitter een studie naar een tunnel onder de spoorlijn bij de Collse Hoefdijk voorgesteld. De raad heeft dit voorstel overgenomen. In de Module 3 Fietsverkeer, een verdere uitwerking van de Mobiliteitsvisie (december 2019), wordt wederom gesproken over de tunnel onder het spoor bij de Collse Hoefdijk. Dit zou de verkeersveiligheid bevorderen. In 2022 is er in de Kadernota een budget opgenomen voor zulks onderzoek. Dit onderzoek is echter nooit opgestart.

In 2024 is dit budget bij de bespreking van de Kadernota weer uit de begroting voor 2025 gehaald. De raad heeft hierover unaniem beslist.

Uitvoering g. Wordt tussentijds tijdig verantwoording afgelegd over het project conform de gemaakte afspraken? Vanuit het college is relatief weinig proactief gecommuniceerd. De communicatie is vooral reactief. Bij vragen uit de raad worden deze relatief snel opgepakt en beantwoord. Het aantal vragen is erg groot geweest, met name over de genoemde verkeersveiligheid. Er zijn door externe experts 4 rapporten geschreven over die veiligheid (in de diverse stadia van uitvoering van het project). Een van de rapporten is expliciet uitgevoerd in opdracht van de gemeente Nuenen als contra-expertise van de overige rapporten, die geschreven zijn in opdracht van de gemeente Eindhoven en/of Helmond. De mogelijke verbeterpunten genoemd in elk van deze rapporten zijn door de projectleiding ter harte genomen en waar nodig geïmplementeerd. Over de financiële afwikkeling van het project is geen verantwoording afgelegd. Als rekenkamer hebben wij rondom het financiële kader het volgende achterhaald: In 2017 is inderdaad € 1.100.000 aan subsidie ontvangen vanuit de Provincie. Hiervan is € 325.000 uitgegeven door de gemeente Nuenen voor aanpassing van de Parallelweg, grondverwerving, toezichtkosten uitvoering en milieu- en natuurcompensatiekosten. In het najaar van 2025 is € 750.000 overgemaakt naar de 9

gemeente Eindhoven om hun kosten voor het laatste deel van het traject verder te dekken. Het resterend bedrag (afgerond € 25.000) is gereserveerd voor mogelijk kosten die de gemeente Nuenen c.a. nog moet maken. Verder heeft de rekenkamer navraag gedaan naar de besteden uren. Voor het snelfietspad is, naar de rekenkamer heeft vernomen, geen apart projectnummer in de gemeentelijke administratie aangemaakt. De door ambtenaren in het kader van het snelfietspad bestede uren zijn geschreven op een algemene code ‘Verkeer’. Er kan dan ook alleen een schatting gemaakt worden van de bestede uren. De inschatting van de ambtelijke organisatie is dat er zo’n 2.000 uur is besteed aan het snelfietspad Helmond-Eindhoven. Dit aantal uur omvat ook projectgroep vergaderingen en overleg met de andere gemeenten en het beantwoorden van vragen van de raadsleden. h. Wordt informatie over belangrijke afwijkingen van het project juist en tijdig verstrekt? De (marginale) verlegging van het snelfietspad (afstand vanaf het spoor van 4.5 meter naar 6 meter vanwege wettelijke ontwikkelingen) is besproken in de Beeldvormende vergadering van 18 mei 2022, naar aanleiding van een wijziging van het bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan is als hamerstuk naar de raadvergadering gebracht. i.

Wordt duidelijk hoe kan worden bijgestuurd? We zien veel vragen vanuit de raad maar het zijn geen vragen naar aanleiding van wat het college inbrengt. De vragen komen van raadsleden omdat zij zelf het een en andere constateren dan wel problemen zien.

Uitwerking hoofdvraag Werd de raad voldoende op de hoogte gehouden over de voortgang van het snelfietspad en kon zij waar nodig op cruciale punten meebepalen wat de verdere uitwerking zou worden van het snelfietspad Helmond-Eindhoven? De rekenkamer moet constateren dat dit niet of nauwelijks het geval is geweest. Daarbij zijn wel een aantal redenen aan te geven waardoor dit zo is gelopen. Hierop komen we in de rekenkamerbrief terug.

10

Bijlage 1: Overzicht ontwikkelingen snelfietspad 2012 2 oktober – Commissie Ruimte. Zodra de voorkeursvariant inzake het tracé bekend is, zal dit worden besproken in de commissie Ruimte en met de wijkraad Eeneind. 12 oktober -Brief van wijkraad Eeneind. Wijkraad en bewoners zijn niet betrokken geweest. Het in het convenant voorgestelde traject is een slechte traject. De bezwaren worden in de brief uitgewerkt (leefbaarheid, veiligheid). Er worden ook voorstellen voor andere routes gedaan. 25 oktober - Convenant Fietsverbinding Eindhoven – Nuenen c.a. – Helmond. •

•

Het convenant wordt getekend door het SRE (Samenwerkingsverband Regio Eindhoven), B&W Eindhoven, B&W Nuenen, B&W Helmond en Beheermaatschappij Gulbergen B.V. Hoofdlijnen convenant: o Vastleggen van afspraken en financiële verplichtingen van de partijen om de fietsverbinding te realiseren cf. het tracé zoals opgenomen in de bijlage. o Streven is om het fietspad op 1 januari 2015 klaar te hebben. o Eindhoven legt het deel aan vanuit Eindhoven tot aan de Collse Hoefdijk. Helmond legt het deel aan vanuit Helmond tot diezelfde Collse Hoefdijk. o De gemeente Nuenen is verantwoordelijk voor: ▪ De benodigde planologische procedure, wijziging bestemmingsplan, op eigen grondgebied. ▪ Grondverwerving (indien nodig) binnen de gemeentegrens, bekostigd met SRE gelden. Volgens aangehecht Eigendommenoverzicht zijn vrijwel alle percelen in Nuenen eigendom van SRE, Railinfratrust B.V., het Waterschap De Dommel. 4 percelen zijn in eigendom van J.A.I. Vorstenbosch. ▪ Beheer en onderhoud van het fietspad binnen de gemeentegrens, op basis van nader te bepalen beheer- en onderhoudsafspraken. ▪ Informatie en communicatie rondom de aanleg. o Nuenen draagt EUR 1.1 miljoen bij aan het fietspad – dit bedrag wordt rechtstreeks als subsidie ontvangen van SRE. Inzet van ambtelijk personeel wordt zelf betaald.

o Het totale budget voor het fietspad bedraagt EUR 3.465.000 o Namens B&W Nuenen tekent wethouder M.J.P. (Martien) Jansen

19 november – ‘Brandbrief’ van de wijkraad Eeneind aan college van B&W, inzake visie en inspraak van de Wijkraad. De wijkraad is ingelicht (zij hebben het draft convenant gezien), maar er heeft geen gedegen inspraak plaatsgevonden, volgens

11

de regels van het Reglement op de Dorps- en wijkraden. Dit wordt door B&W schriftelijk onderkend.

2013 Geen informatie ontvangen.

2014 19 mei - Appendix bij Convenant Fietsverbinding Eindhoven – Nuenen c.a. – Helmond. De gemeente Geldrop-Mierlo sluit aan bij de partijen die het Convenant in 2012 hebben getekend. Door veranderingen rond de Gulberg is deze gemeente ook onderdeel geworden van het tracé. 1 september/27 september – Brieven vanuit Fietsersbond resp. Veilig Verkeer Nederland inzake zorgen over veiligheid oversteek Collse Hoefdijk.

2015 13 januari – Brieven ontvangen vanuit Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland met suggestie het fietspad onder de Collse Hoefdijk door te laten lopen via een tunnel.

2016 5 augustus - Vergunning Spoorwegwet ontvangen (brief Prorail). September - de Provincie stelt EUR 35.6 miljoen beschikbaar voor realisatie van een Brabants snelfietsroutenetwerk via het Uitvoeringsprogramma Fiets in de Versnelling 2016 – 2020. Het snelfietspad Helmond-Nuenen-Eindhoven maakt hier onderdeel van uit.

2017 13 december - Bestuursovereenkomst Snelfietsroute F261. Deze overeenkomst wordt getekend door de partijen die de Convenanten hebben getekend. De plaats van SRE is overgenomen door de Provincie Noord-Brabant als rechtsopvolger van de opgeheven SRE. Namens B&W Nuenen tekent opnieuw wethouder Jansen. •

In de Bestuursovereenkomst worden ‘nadere afspraken’ gemaakt met de betrokken gemeentes. Artikel 3 specificeert de verantwoordelijkheden voor de gemeenten: o De aanleg en realisatie van de gehele snelfietsroute op hun eigen grondgebied cf planning, fasering, ontwerp en afspraken over kwaliteit en kosten; 12

•

•

• • •

o Beheersing van de onderkende risico’s; o Gemeentelijke bijdrage en aanvraag van de benodigde subsidies; en o Mogelijke planschade of nadeelcompensatie. Er wordt een projectorganisatie ingericht met een Stuurgroep (bestaande uit bestuurders van Gemeenten en Provincie) en een ambtelijke Projectgroep. De stuurgroep komt minimaal 1 maal per jaar samen. De totale kosten worden nu geraamd op EUR 10.360.000. Het wordt uit de documenten niet duidelijk waarom dit fors hoger is dan de EUR 3.465.000 in het Convenant uit 2012. Voor de gemeente Nuenen blijft de investering nihil. In totaal is het fietspad 13.7 km lang, waarvan 2.7 km over Nuenens grondgebied loopt. De overeenkomst bevat detailfoto’s en (gedeeltelijk) kadastrale kaarten van het hele traject. Het fietspad zou op 31 december 2020 klaar moeten zijn.

14 december - Raadvergadering (door de rekenkamer beluisterd) waarin de Mobiliteitsvisie Nuenen is besproken. Deze Mobiliteitsvisie (geschreven door Accent Adviseurs) beschrijft de kaders voor het verkeersbeleid. In hoofdstuk 5 ‘Visie fietsverkeer’ worden 8 fietsroutes benoemd, inclusief ‘de snelfietsroute Eindhoven naar Helmond (ten noorden van het spoor), via Eeneind’ (nummer 6). Belangrijk is daarbij om aan te geven dat er een motie is aangenomen om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om een tunnel onder de spoorlijn bij de Collse Hoefdijk te realiseren. Het college wordt verzocht om: •

• •

In contact te treden met ProRail en de provincie Noord-Brabant, in het kader van het bereikbaarheidsakkoord, om een studie te laten uitwerken naar de fysieke en financiële mogelijkheden voor een ongelijkvloerse kruising van de Collse Hoefdijk met spoorlijn. Te bezien op welke wijze er eventueel extra subsidies kunnen worden aangevraagd voor de mogelijk ongelijkvloerse kruising. En de resultaten voor te leggen aan de raad.

De mobiliteitsvisie wordt aangenomen onder de voorwaarden dat er nog verschillende modules in raad besproken worden en daar dan over beslist wordt.

2018 9 oktober - Commissie Ruimte. Bestemmingsplan Gulbergen wordt besproken. In dit bestemmingsplan wordt het snelfietspad over de Parallelweg tot aan de Collse Hoefdijk beschreven, in bijlage 4, Natuurtoets fietspad Eindhoven-Helmond. Deze 13

natuurtoets is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Helmond en dateert van september 2015. Impliciet wordt hierbij de ligging van het snelfietspad beschreven. 1 november – Raadsvergadering. Het bestemmingsplan Gulbergen wordt aangenomen.

2019 12 december - Beleidsmodule 3 Fietsverkeer (gerelateerd aan de Mobiliteitsvisie uit december 2017) wordt besproken in de raadsvergadering. Hierin wordt ook de fietsroute Helmond-Eindhoven genoemd. In paragraaf 8 staat: ‘Een autotunnel onder het spoor zou (ook) zinvol zijn voor dit fietspad, vooral omdat dit de oversteek bij de Collse Hoefdijk enorm verbetert (auto’s gaan onder het fietspad door). Het tracé wordt niet ter discussie gesteld, wel zijn er 5 amendementen en 6 moties ingediend. Geen van de amendementen of moties had te maken met het snelfietspad HelmondEindhoven. Er komen wel vragen van het CDA. De wethouder zegt toe de suggesties waar mogelijk mee te nemen. 12 december - Besluitenlijst van raadsvergadering, module 3 Fietsverkeer (waarin het snelfietspad Helmond-Eindhoven is opgenomen) wordt door de raad aangenomen. Alleen de PvdA stemt tegen (2 stemmen).

2020 Geen informatie ontvangen.

2021 11 november - Vragen en antwoorden in de gemeenteraad, vraag Combinatie (Mevr. Donkers). Er zou informatie komen over het snelfietspad. Wethouder Van Brakel zegt toe dat er binnenkort een RIB komt. Vragen zijn reeds vóór de zomervakantie gesteld. 11 november - Rapport opgesteld door adviesbureau ‘Plan ROS’. Toelichting op bestemmingplan 'Landgoed Gulbergen, herziening fietspad Nuenen - Geldrop'. Het bestaande bestemmingsplan Landgoed Gulbergen is in 2019 geactualiseerd om aan de vereisten van de Wet ruimtelijke ordening te voldoen en omdat ‘door gewijzigde inzichten het ontwerp van het fietspad op enkele locaties is gewijzigd’. 29 november - RIB, communicatie over welke verantwoordelijkheden er liggen bij de gemeente Helmond en Eindhoven. Die van de Gemeente Nuenen c.a. betreft enkel het doorlopen van de bestemmingsplanprocedure. Er zijn geen extra kosten voor Nuenen c.a.

14

30 november - Vragen en antwoorden in de gemeenteraad, vragen VVD (Dhr. Appel): ‘We lezen in het Eindhovens Dagblad dat Eindhoven en Helmond een akkoord hebben bereikt over snelfietspad’. De VVD stelt 6 vragen over de rol van de raad inzake het tracé, de verkeersveiligheid en wanneer meer informatie kan worden verwacht. Antwoord: Het tracé van het snelfietspad is in 2012 vastgelegd in het door Nuenen ondertekende convenant. Het voorlopig ontwerp is door verkeersveiligheidsauditoren beoordeeld. Er is een RIB onderweg.

2022 8 maart - Rapport Movares over risicoanalyse overwegveiligheid (VVA-2: op basis van ontwerp, vóór aanleg): •

• • •

Overweg Schoutse Vennen, blz. 32, Een detailtekening om het fietspad iets te verleggen zodat er geen risico voor treinverkeer ontstaat als vrachtauto’s moeten stoppen voor overstekende fietsers (‘valstriksituatie’). Overweg Collse Hoefdijk, blz. 36, risico's kunnen worden beheerst. Overweg Eeneind, blz. 40, risico's kunnen worden beheerst worden. Overweg Loostraat, blz. 45, risico's kunnen worden beheerst worden.

18 mei - Oordeelsvormende avond, beluisterd door de rekenkamer. Bestemmingsplan 'Landgoed Guldenbergen, herziening fietspad Nuenen-Geldrop' is uitgebreid besproken. Het bestemmingsplan in ongewijzigd naar de raadvergadering gegaan. 2 juni - Raadsvoorstel vaststelling Bestemmingsplan 'Landgoed Guldenbergen, herziening fietspad Nuenen-Geldrop'. Door gewijzigde veiligheidseisen van Prorail moet het fietspad iets verder (meters) van het spoor komen te liggen dan in het oorspronkelijke ontwerp uit 2012 was vastgelegd. 13 oktober – Het addendum op de risicoanalyse van 8 maart door Movares wordt aan de raad beschikbaar gesteld. 20 oktober - Vragen van mevr. Donkers (Combinatie) naar aanleiding van overleg met de wijkraad Eeneind en beschikbaar komen van de risicoanalyse van 8 maart. Het gaat over de verkeersveiligheid, het bestemmingsplan, de omgevingsvergunning en het al dan niet nodig zijn van een verkeersbesluit. De zorgen worden weerlegd door wethouder Stultiëns. 10 november - Vragen halfuur raadsvergadering. Dhr, Meijvis (CDA) stelt een vraag over het advies van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland over de kruising bij de Collse Hoefdijk en Eeneind. Wethouder Stultiëns geeft aan dat het advies een ongelijkvloerse uitvoering is. Het College heeft het advies als ambitie overgenomen

15

en in de begroting de kosten voor voorbereidende werkzaamheden opgenomen (budget € 500,000). 15 december - Motie van mevr. Donders: op het Eeneind wil een inwoner bijna 500 m2 grond kopen. Motie om de verkoop voorlopig uit te stellen, mede in verband met de mogelijke onduidelijkheden rond het tracé van het fietspad.

2023 11 januari - Bestemmingsplan Fietspad Eindhoven – Nuenen – Helmond wordt ter inzage gelegd. 12 januari - Beantwoording van 17 vragen, gesteld door dhr. Geven (W70) op 3 november 2022, onder andere naar aanleiding van raadsvergaderingen in Eindhoven en Helmond en de daarbij behandelde stukken. De vragen gaan over de veiligheid van de verkeersituatie op de Collse Hoefdijk, de uitgevoerde risicoanalyses, de mogelijke rol van de raad, de eisen van Prorail en de mogelijke kosten die voor rekening van Nuenen komen. Deze vragen worden beantwoord door verantwoordelijk ambtenaar dhr. van Dijk. “Waarom is de raad op 18 mei 2022 (en daarvoor) verteld dat zij nog aan zet zou komen, terwijl de oversteek al gemaakt is? Was vergunningsvrij en past binnen de kaders van het bestemmingsplan.” Zonder verzenddatum, brief - beantwoording van 18 gedetailleerde vragen van de dhr. Geven over de risicoanalyse van 12 november 2022 inzake de Collse Hoefdijk. Beantwoording door dhr. Van Dijk. 16 maart - Mondelinge vragen VVD (mevr. Tesser) over de veiligheid van de kruising van het snelfietspad bij het spoor - locatie Collse Hoefdijk. Beantwoording door wethouder Stultiëns. 6 april - Raadsvergadering, verslag van mondelinge vragen. Dhr. Van der Linden (Combinatie), vraag over de kruising van het snelfietspad bij de Parallelweg en de Collse Hoefdijk.

Verkeerslichten zijn geplaatst waardoor het zicht op het knipperlicht ontnomen wordt. De portefeuillehouder geeft aan dat het achtergrondschild van de verkeerslichten wordt verwijderd en weer teruggeplaatst als de verkeerslichten in werking treden. 5 september - Rapport ‘VerkeersVeiligheidsAudit (VVA3) snelfietsroute, kruispunt met VRI Collse Hoefdijk te Nuenen’. Uitgevoerd door DTV Consultants in opdracht van de gemeente Helmond. VRI staat voor Verkeers-Regel-Installatie; stoplichten die gekoppeld zijn aan de spoorwegovergangsinstallatie.

16

In dit rapport worden 16 punten besproken die aandacht behoeven. Oplossingen worden aangereikt, welke door de projectgroep (Eindhoven/Helmond/Nuenen) worden overgenomen. 21 september - Raadsvergadering, verslag van mondelinge vragen. Mevr. Donkers stelt drie vragen over eigendomsoverdracht. De portefeuillehouder geeft aan dat er geen overdracht heeft plaats gevonden en dat dit de bevoegdheid is van het College en dus de raad hierover niet informeert. 3 oktober 2023 - Oordeelvormende raadsvergadering. Besproken is het bestemmingsplan en de verlegging van het fietspad i.v.m. eis van Prorail om meer afstand te houden van het spoor (6 meter in plaats van 4.5 meter). 11 oktober - Memo van wethouder Löwik met de mededeling dat beantwoording van de vragen die op 19 september zijn gesteld meer tijd vergt omdat gemeente afhankelijk is van externe partijen. 11 oktober - Rapport door Anteagroup, Second opinion VVA3 fietsoversteek R270Collse Hoefdijk. Conclusie: op twee kleine kanttekeningen na is Antea het eens met door DTV Consultants uitgevoerde analyse van 5 september. 12 oktober - Raadvoorstel: bestemmingsplan 'Fietspad Eindhoven - Nuenen Helmond' gewijzigd vast te stellen. De adviezen van Waterschap de Dommel, Provincie Noord-Brabant en Wijkraad Eeneind zijn hierin meegenomen. 16 oktober - Adviesnota van Movares, addendum op de risicoanalyse Collse Hoefdijk van 3 augustus 2023.

Movares heeft onderzoek gedaan naar aanleiding van zorgen van omwonenden van de Collse Hoefdijk en de raad over de veiligheid van deze spoorwegovergang. Deze nota is besproken met Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond. Tevens beantwoordt deze nota 7 technische vragen eerder gesteld door de raad. Aangegeven wordt dat Prorail en IL&T (vertegenwoordiger van het ministerie) de risicoanalyse akkoord hebben bevonden. Ook is de aanleg van een fietspad direct naast een spoorlijn niet uitzonderlijk. 30 november - Antwoorden op 12 vragen van mevr. Donkers en dhr. Meijvis, gesteld op 20 september, over mogelijke gezondheidsrisico’s (vliegroest, gehoorschade), de risico-analyse en omgevingswet. Antwoorden door dhr. Van Dijk. 14 december - 6 schriftelijke vragen van dhr. Geven over veiligheid en de risicoanalyse. Antwoorden door wethouder Löwik. In de raadvergadering wordt er een aanvullende vraag gesteld door Combinatie. Is het huidige rapport inclusief het addendum getoetst door het ILT. De portefeuillehouder geeft aan dat dit niet het geval is 14 december - Besluitenlijst raadsvergadering, punt 16 Vragenhalfuur. Additionele vraag van dhr. Geven en antwoord wethouder Löwik.

17

Noot: voor zover wij hebben kunnen nagaan op de website van de gemeente is er géén RIB inzake het snelfietspad verschenen in 2022 en 2023.

2024 23 januari - RIB over addendum op de risicoanalyse inzake de oversteek bij de Collse Hoefdijk die op 13 oktober 2022 aan de raad beschikbaar is gesteld. Ook wordt verwezen naar de VerkeersVeiligheidsAudit (VVA3) en de second opinion die daarop is uitgevoerd. Ook de fietsersbond en VVN zijn geraadpleegd. Op basis van dit alles concludeert het college dat deze fietsoversteek voldoet aan de gestelde voorschriften en daarmee dus aan alle voorwaarden wordt voldaan voor een veilige oversteek. ‘De enige ruimte die het college nog ziet om de verkeersveiligheid nog verder te verbeteren is de aanleg van een ongelijkvloerse oplossing’. Na opening van de oversteek en enkele gewenningsmaanden zal nog een afsluitende VerkeersVeiligheidsAnalyse (VVA4) worden uitgevoerd. 6 februari - Beantwoording vraag van mevr. Donkers, gesteld op 9 januari. Wateroverlast bij spoor Eindhoven-Helmond. Zou door verpomping van regenwater milieuverontreiniging kunnen ontstaan vanwege een verontreinigd ballastbed van het spoor? Volgens Prorail niet, omdat dat bed recentelijk is vervangen en het materiaal voldoet aan het meest recente Besluit Bodemkwaliteit. 7 februari - Raadsvergadering, verslag van mondelinge vragen. Dhr. Geven (W70) vraagt welke partijen onderzoek hebben gedaan naar de spoorovergang Collse Hoefdijk en wanneer de raad deze rapportages ontvangen.

Antwoord: de onderzoeken zijn verricht door Movares, DTV Consultants en Antea Group en worden op korte termijn ter beschikking gesteld aan de raad. 3 april - Beantwoording vragen van dhr. Meijvis, gesteld op 18 maart, over de Verkeersregelinstallatie bij de Collse Hoefdijk. Geen nieuwe inzichten. 5 juni – Bespreking van de Kadernota in de raadsvergadering. Voor de ondertunneling van het spoor bij de Collse Hoefdijk was € 500.000 gereserveerd in de kadernota van 2022. De partij Combinatie heeft een amendement in gebracht om dit te schrappen. De wethouder kan hierin meegaan en de reservering wordt geschrapt, met algehele instemming van de raad. Partijen willen daarmee niet zeggen dat men de ondertunneling niet meer wenselijk zouden vinden. Men wil het bedrag weer opvoeren als er zicht komt op een ondertunneling. 12 juni - Opening fietspad (gedeelte tussen Helmond en Nuenen). 10 oktober - RIB, de laatste VerkeersVeiligheidsAudit (VVA-4), aangekondigd op 23 januari, is uitgevoerd en wordt gedeeld. Deze bevestigt de conclusies uit het eerdere rapport. Er zijn nog wat aanbevelingen uitgekomen die door de gemeente zijn

18

opgevolgd. Tevens geeft de RIB er blijk van dat er een open oor is voor binnenkomende meldingen over de verkeerssituatie.

2025 5 februari - RIB inzake de voortgang van het traject tussen Eeneind en Loostraat in Eindhoven. In sept/okt 2025 wordt begonnen aan laatste deel naar Eindhoven. De mogelijke opening van het laatste stuk is maart/april 2026. Er is aandacht voor de communicatie met directe betrokkenen en overige inwoners en betrokkenen.

19