Raadsvoorstel WSD - Zienswijze jaarstukken 2024 en begroting 2026

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

5 juni 2025 23 april 2024 Werk & Inkomen NU N. Wouters 2558048 2558105

Onderwerp Jaarrekening 2024 en zienswijze begroting 2026 GR WSD Beslispunten 1. Ten aanzien van de begroting 2026 van GR WSD de navolgende zienswijze naar voren te brengen: De raad spreekt zijn waardering uit voor de heldere opbouw van de begroting 2026 en vraagt WSD om de raden actief te betrekken bij de revitalisering van de koers en inzicht te bieden in de maatschappelijke kosten en baten van de uitvoering van de Participatiewet. Daarnaast zijn wij van mening dat de reserves niet verder kunnen oplopen. Aangezien er sprake is van een meerjarig positief oplopend exploitatieresultaat, zou dit moeten leiden tot een verlaging van de tarieven voor WSD-diensten aan gemeenten in plaats van een verhoging. 2. In te stemmen met het verwerken van de financiële gevolgen van de begroting 2026 van GR WSD in de kadernota 2026 en vervolgens in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 van de gemeente Nuenen. 3. WSD over de zienswijze via bijgevoegde brief te informeren. Inleiding Jaarlijks stelt WSD conform de Gemeenschappelijke Regeling WSD (GR WSD) de concept financiële documenten beschikbaar. Dit biedt de raden van de deelnemende gemeenten de gelegenheid om een zienswijze kenbaar te maken op de begroting voor volgend jaar. Het bestuur van WSD neemt deze zienswijzen mee bij het definitief vaststellen van de financiële stukken.

Wat willen we bereiken Met het indienen van een zienswijze heeft uw raad de mogelijkheid invloed uit te oefenen op het (financieel) beleid van WSD. Argumenten 1.1 De gemeente is deelnemer aan de gemeenschappelijke regeling WSD. De gemeente Nuenen is één van de 9 deelnemende gemeenten aan de GR WSD. Het Algemeen Bestuur van WSD stelt jaarlijks de jaarrekening van het afgelopen jaar en de begroting voor de komende vier jaar vast. Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen kan de begroting alleen worden vastgesteld nadat de gemeenteraden in de gelegenheid zijn gesteld hierop een zienswijze naar voren te brengen. De financiële documenten geven inzicht in de financiële situatie van WSD en geven een goed beeld hoe de organisatie er voor staat. 1.2 De financiële positie van WSD is sterk, zowel nu als de komende jaren. De jaarrekening 2024 laat een positief resultaat (voor bestemming) zien van ruim € 7 miljoen. Dit is ruim hoger dan de begrote € 1,4 mln en hoger dan het resultaat van € 3 mln over 2023. Ondertekend op: 25-04-2025 14:48 Ondertekend door: Jeanke Verbruggen Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

Zaaknummer: 2558048

Pagina 1 van 6 Documentnummer: 2558105

Deze gunstige uitkomst is goed onderbouwd. Negatieve afwijkingen ten opzichte van de begroting – met name ten aanzien van het PW-subsidieresultaat – zijn transparant verklaard. Er loopt een scenario-analyse naar 2035, waarmee structurele financiële risico’s en beleidskeuzes in beeld worden gebracht. Deze analyse is een geschikte basis voor toekomstige bijsturing, mocht dat nodig blijken. 1.3 Een belangrijk deel van het hogere exploitatieresultaat wordt gevormd door het subsidieresultaat SW dat € 5,1 mln hoger uitvalt dan begroot. Dit wordt deels veroorzaakt door een hogere feitelijke uitstroom (landelijk) van SW-medewerkers dan waar het Rijk rekening mee houdt. Dit wordt in volgende jaren wel enigszins gecorrigeerd, maar bij een gelijkblijvend macrobudget per jaar is er voor 2024 en nog de komende jaren sprake van een voordeel. 1.4 Het subsidieresultaat op de uitvoering van de Participatiewet is circa € 1,5 mln. lager dan begroot. Dit is vooral een resultante van fors hogere loonkosten (na aftrek van loonkostensubsidies) door de opvolgende forse verhogingen van het Wettelijk Minimum Loon in afgelopen jaren. De loonkosten stijgen met de WML-ontwikkeling terwijl de loonkostensubsidie wordt berekend aan de hand van het genormeerd referentieloon op basis van de individuele loonwaardemetingen.

Hierdoor worden de in te verdienen loonkosten (verschil tussen loonkosten en loonkostensubsidie) steeds hoger. 1.5 Er zijn inhoudelijk goede afwegingen gemaakt over de bestemming van het positieve exploitatieresultaat. Er is sprake van een stabiel risicoprofiel en een toereikend (ongewijzigd) weerstandsvermogen. De bestemmingsreserve Doorontwikkeling WSD is aangevuld t.b.v. de werving brede doelgroep, project digitale verbouwing en informatiebeveiliging. De bestemmingsreserve Lokale plannen gemeenten is in stand gehouden. De Stimulusreserve wordt de komende jaren verhoogd om te voorkomen dat de gemeentelijke bijdrage moet worden verhoogd als gevolg van de omslag van SW naar PW. De bestemmingsreserve Kosten verduurzaming wordt verhoogd om de toegenomen kosten aan duurzaamheid de komende jaren op te vangen. Er is een personeelsfonds gevormd. Het resterende bedrag wordt volledig beschikbaar gesteld voor de Algemene gemeentelijke reserve (AGR). Tot slot heeft het bestuur van WSD besloten de gemeentelijke bijdrage voor bedrijfs- en beheerkosten voor de periode 2026-2029 niet te indexeren. 1.6 De jaarrekening 2024 voldoet aan de eisen gesteld in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Gemeentewet. Uit controles blijkt dat de baten, lasten en balansmutaties, zoals deze in de jaarrekening van WSD zijn verantwoord, rechtmatig tot stand zijn gekomen.

1.7 De begroting voor 2026 valt binnen de kaders van het koersdocument De huidige begroting en meerjarenraming zijn in lijn met het vastgestelde koersplan "Gezamenlijk doorontwikkelen", dat eerder door de deelnemende gemeenten is vastgesteld. Op dit moment loopt er al een traject voor de revitalisering van de koers. Dit wordt op een zorgvuldige en participatieve manier ingericht. Gelet op de nadelige businesscase op de langere termijn wordt geadviseerd om via een zienswijze aan WSD te vragen om de raden mee te nemen in het traject Revitalisering Koers WSD en de maatschappelijke kosten en baten analyse voor de uitvoering van de Participatiewet inzichtelijk te maken. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Niet-sluitende businesscase Participatiewet Pagina 2 van 6 Zaaknummer: 2558048

Documentnummer: 2558105

De structurele financiering van de Participatiewet blijft een punt van zorg. Door de geleidelijke omslag van SW naar PW ontstaat in de periode tot en met 2035 een exploitatietekort. Dit vormt een risico voor de toekomstige exploitatie van WSD en de deelnemende gemeenten. Door het positieve exploitatieresultaat 2024 in te zetten voor het ophogen van de Stimulusreserve voorkomt WSD dat de gemeentelijke bijdrage de komende jaren moet worden verhoogd. Niettemin blijft de businesscase PW op de langere termijn negatief. Hierdoor wordt de maatschappelijke kosten-baten analyse voor de Participatiewet steeds relevanter. Reden om hierover een zienswijze te adviseren. 1.2 Afhankelijkheid van incidentele baten en reserves Een aanzienlijk deel van het positieve resultaat 2024 is toe te schrijven aan incidentele meevallers, zoals het hogere SW-subsidieresultaat en eenmalige rijksmiddelen voor de transformatie sociaal ontwikkelbedrijven. Deze baten zijn niet structureel. De exploitatie staat vanaf 2027 onder druk en wordt voor een belangrijk deel overeind gehouden door de Stimulusreserve. Structurele keuzes zijn op termijn noodzakelijk.

1.3 Onzekerheid landelijke financiering Factoren zoals het uitblijven van structurele financiering voor Beschut werk, de impact van caoontwikkelingen en het zogeheten ‘Ravijnjaar’ (2026) brengen macro-economische onzekerheden met zich mee die van invloed kunnen zijn op de gemeentelijke begroting en daarmee ook op de gemeentelijke bijdragen aan WSD. Een maatschappelijke kosten-baten analyse voor de Participatiewet wordt hiermee steeds belangrijker. Zoals onder argument 1.7 is verwoord, wordt geadviseerd hierover een zienswijze te formuleren. 1.4 We stellen een zienswijze voor die afwijkt van de zienswijzen op de begrotingen van GR-en in het algemeen Het algemene uitgangspunt voor de zienswijzen op de begrotingen van de GR-en is dat hierin wordt gewezen op de onzekere financiële positie van de gemeente. Deze is het gevolg van het zogeheten ravijnjaar 2026 vanwege de bezuinigingen op het gemeentefonds. In deze zienswijzen is verwoord dat ombuigingen in de toekomst niet worden uitgesloten. Voorgesteld wordt om dit element niet op te nemen in de zienswijze op de begroting van de GR WSD. Met WSD is bestuurlijk al eerder gesproken over de financiële situatie van de gemeenten, deze is binnen WSD breed bekend en de afgelopen jaren al eerder (ook door andere gemeenten) als zodanig verwoord.

Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Artikel 39 van de GR WSD bepaalt dat elk jaar vóór 15 september, de begroting voor het volgende jaar en de meerjarenraming voor de daaropvolgende drie jaar, moet worden vastgesteld en ingediend bij Gedeputeerde Staten. Het algemeen bestuur van de WSD, stelt tijdens haar vergadering van 9 juli 2025, de jaarrekening 2024, de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 tot en met 2029 vast. De zienswijzen van de deelnemende gemeenten moeten derhalve vóór 6 juni 2025 kenbaar worden gemaakt. Planning De financiële jaarstukken van WSD worden als volgt behandeld: 22 mei 2025 oordeelsvormende raadsvergadering 5 juni 2025 raadsvergadering met besluit 13 juni 2025 dagelijks bestuur WSD Pagina 3 van 6 Zaaknummer: 2558048

Documentnummer: 2558105

9 juli 2025

algemeen bestuur WSD

Communicatie Over de financiële stukken wordt op hoofdlijnen gecommuniceerd met de buitenwacht. Daarnaast zal op basis van de vastgestelde stukken een publieksversie van het jaarverslag 2024 worden gepubliceerd. Wat mag het kosten De gemeente ontvangt van het Rijk middelen voor de uitvoering van de Participatiewet, waaronder een specifiek deelbudget voor de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en een begeleidingsbudget voor beschut werk. Beide vallen onder de Integratie-uitkering Participatiewet. Deze middelen worden in hun volledige omvang doorgezet aan WSD, die zowel de uitvoering van de Wsw als de begeleiding binnen beschut werk verzorgt. Daarnaast ontvangt de gemeente via het cluster ‘participatie’ binnen de algemene uitkering in het gemeentefonds middelen voor onder meer de begeleiding van mensen met loonkostensubsidie. De verdeling van de middelen in dit cluster is niet rechtstreeks zichtbaar in de rijksuitkering. Om inzicht te krijgen in de onderliggende opbouw, maakt de gemeente gebruik van de rekentool van Berenschot, ontwikkeld in opdracht van Cedris en Divosa. Deze middelen worden in hun volledige omvang doorgezet aan WSD, die de begeleiding van mensen met loonkostensubsidie uitvoert. De volgende middelen worden opgenomen in de gemeentebegroting van Nuenen en waar nodig bijgesteld in de reguliere P&C-cyclus:

Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Integratie-uitkering Participatiewet Begeleiding cluster participatie

2025 € 1.464.849

2026 € 1.473.555

2027 € 1.462.419

2028 € 1.434.909

€ 142.633

€ 153.383

€ 164.131

€ 174.756

€ 276.539

€ 294.636

€ 315.442

€ 334.086

Naast deze beleidsgelden betalen alle deelnemende gemeenten jaarlijks een vergoeding voor bestuurs- en beheerskosten van in totaal € 240.000,-. Deze wordt verdeeld naar rato van de bezetting SW en PW per gemeente. Voor Nuenen bedraagt deze vergoeding in 2026 € 10.246,-. Het WSD-bestuur heeft besloten om deze vergoeding tot en met 2029 niet te indexeren. Evaluatie Uw raad wordt jaarlijks geïnformeerd via P&C-cyclus. Hierin worden ook over de effecten en resultaten gerapporteerd.

Pagina 4 van 6 Zaaknummer: 2558048

Documentnummer: 2558105

Pagina 5 van 6 Zaaknummer: 2558048

Documentnummer: 2558105

Bijlagen Nr Omschrijving 1. Concept Jaarverslag 2024 WSD 2. Voorstel Resultaatbestemming 2024 GR WSD 3. Concept Accountantsverslag GR WSD 2 april 2025. 4. Notitie weerstandsvermogen 2025 5. Concept Begroting 2026 en MJB 2027-2029 6. Brief aan WSD informeren besluit zienswijze

Zaaknr.

Documentnr. 2569606 2569610 2569612 2572364 2569614 2569375

Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

mr. drs. H.P.C. Verbruggen

mr. dr. M.M. van Toorenburg

Pagina 6 van 6 Zaaknummer: 2558048

Documentnummer: 2558105