Raadsvoorstel VRBZO Zienswijze op ontwerpbegroting 2027

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

4 juni 2026 7 april 2026 Handhaving en Veiligheid F.G.F. van Genugten 3022634 3022641

Onderwerp Zienswijze op ontwerpbegroting 2027 VRBZO Beslispunten 1. Geen zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost; 2. In te stemmen met het verwerken van de financiële gevolgen in de Kadernota 2027 gemeente Nuenen c.a. Inleiding Op basis van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) is het bestuur verplicht de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen om een zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting kenbaar te maken. De ingediende zienswijzen betrekt het Dagelijks Bestuur bij de voorbereiding van de besluitvorming over de begroting in het Algemeen Bestuur. Besluitvorming in het Algemeen Bestuur is gepland op 2 juli 2026. Na besluitvorming ontvangt uw raad de vastgestelde begroting 2027 VRBZO ter kennisgeving. Wat willen we bereiken Een goed functionerende en financieel gezonde gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost die de aan haar toebedeelde taken naar behoren kan uitvoeren en is voorbereid op de toekomst. Argumenten 1.1 De Ontwerpbegroting 2027 bouwt voort op het Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO met de uitwerkingen van de Bestuursopdracht 2024. Bestuurlijke opdracht: begin 2024 gaf VRBZO aan het Algemeen Bestuur het signaal dat de organisatie al lange tijd met moeite heeft kunnen voldoen aan de vereisten en verwachtingen.

Daarom gaf het bestuur opdracht om de situatie nader uit te werken in 3 deelopdrachten, die zijn samen te vatten als: • voldoen aan wet- en regelgeving; • basis op orde brengen; • komen tot een beleidsplan. De eerste deelopdracht is afgerond in 2024. In 2025 zijn de tweede en derde deelopdracht samengevoegd en uitgewerkt in het ontwerp Regionaal Beleidsplan 20272030 VRBZO.

Zaaknummer: 3022634

Pagina 1 van 7 Documentnummer: 3022641

Om uitvoering te kunnen geven aan de acties die nodig zijn om te voldoen aan wet- en regelgeving (deelopdracht 1) is de begroting 2025 VRBZO tussentijds gewijzigd. Het ontwerp van de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO is in de zienswijzeprocedure uitgebreid besproken in de gemeenteraden. Op de volgende onderwerpen was een investering noodzakelijk: • Taakuitvoering: VRBZO kon de repressieve brandweertaken nog uitvoeren, maar het piepte en het kraakte. De limiet van wat nog verantwoord is, was bereikt of werd hier en daar al overschreden. Dankzij de loyale inzet van medewerkers lukte het nog de primaire taken uit te voeren en de bedrijfscontinuïteit en veiligheid te borgen, maar zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin liep het systeem vast. • Huisvesting en materieel: Met de laatste fase van de regionalisering van de brandweer in 2014 zijn huurafspraken voor gebruik van brandweerkazernes vastgelegd. Om toekomstbestendige huisvesting te kunnen blijven garanderen moet VRBZO als huurder een goede beheersorganisatie inrichten met name ten aanzien van het duurzaam gebruik van de gebouwen. Dit vraagt om deskundige inbreng vanuit VRBZO. Dit is ook aan de orde bij het beheren en vervangen van materialen en materieel. De organisatie was niet in staat om de verzwaringen in eisen en processen, de toename in werkzaamheden en de kostenverhogingen bij vervangingen op te vangen.

En dit terwijl de onvoorwaardelijke beschikbaarheid van materialen en materieel essentieel is voor het veilig en effectief kunnen uitvoering van de hulpverleningstaken. • Ondersteuning van de organisatie: Het primaire proces binnen de Veiligheidsregio kan alleen goed functioneren als het kan leunen op de goede ondersteuningsprocessen en ondersteunende middelen. Een essentieel onderdeel is het kunnen werken met betrouwbare hard- en software, netwerken en informatiebronnen. Voor veel aspecten was deze ondersteuning niet gegarandeerd; het netwerk viel met regelmaat uit, applicaties vertoonden storingen en de informatie en werkomgevingen waren onvoldoende beschermd tegen aanvallen van buitenaf. VRBZO streeft ernaar een transparante organisatie te zijn die aan kan tonen in control te zijn en informatie kan delen met inwoners, media en gemeenteraden. Dat vraagt om capaciteit en deskundigheid die onvoldoende aanwezig was. De kosten (een hogere gemeentelijke bijdrage) om te voldoen aan wet- en regelgeving komen expliciet terug in de begrotingen VRBZO tot en met 2027. Zie ook het overzicht onder het kopje Wat mag het kosten in dit raadsvoorstel. Ter informatie is de zienswijze van uw raad op het ontwerp van de 1e begrotingswijziging 2025 VRBZO als bijlage opgenomen bij dit raadsvoorstel.

Het Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO schetst de aandachtspunten voor de basis op orde en vier strategische thema's. Basis op orde: om uiteindelijk een gezonde organisatie te hebben, die haar taken en werkzaamheden kan uitvoeren zoals van een goed functionerende veiligheidsregio verwacht mag worden, is gewerkt met de volgende bouwstenen en acties: Bouwsteen Publieke dienstverlening Medewerkers

Actie Meer adviescapaciteit bij risicobeheersing, betere risicocommunicatie en versterking van crisisbeheersing en bevolkingszorg, slimme natuurbrandbestrijding. Inzetten op aantoonbare vakbekwaamheid (via strategisch leerplan) en moderne HRM-processen. Zaaknummer: 3022634

Pagina 2 van 7 Documentnummer: 3022641

Leiderschap en strategie Procesmanagement en kwaliteitszorg Informatievoorziening Huisvesting en facilitair Overhead

Meer focus op netwerkregie en strategische capaciteit om aan te sluiten bij landelijke ontwikkelingen. Betere borging van continuïteit en integrale sturing. Professionalisering van in- en aankoop. Modernisering van systemen en digitale ondersteuning. Verbetering en verduurzaming van kazernes en centrale huisvesting. Een gezonde en doelmatige bedrijfsvoering, passend bij de omvang van de organisatie.

Daarnaast heeft VRBZO samen met haar netwerkpartners een Omgevingsanalyse 2035 uitgevoerd. Uit deze analyse komen 4 strategische thema’s naar voren die de unieke dynamiek van onze regio raken en de komende jaren om speciale aandacht vragen. Het gaat om de volgende thema’s: Thema Weerbaarheid

Schaalsprong en complexe infrastructuur

Klimaatveiligheid

Technologie, informatie en innovatie

Toelichting Inwoners en organisaties moeten voorbereid zijn op rampen en crises. Samenredzaamheid en veerkracht zijn essentieel. VRBZO versterkt dit met noodsteunpunten, betere risicocommunicatie en nauwe samenwerking met gemeenten en maatschappelijke partners. Brainport groeit en daarmee ook het aantal inwoners, bedrijven en verkeersstromen. Hoogbouwprojecten en de aanleg van nieuwe knooppunten maken de omgeving complexer. Ook de energietransitie voegt nieuwe risico’s toe. Dit vraagt om aangepaste methoden voor brandbestrijding en crisisbeheersing, meer specialistische kennis en een stevige rol van VRBZO in ruimtelijke planvorming. Extremer weer leidt tot meer wateroverlast, droogte en natuurbranden. Ook hier moet VRBZO haar paraatheid vergroten, met specifieke voertuigen, aangepaste scenario’s en intensievere samenwerking met waterschappen en natuurorganisaties. Nieuwe technologieën zoals AI, digitalisering en robotica bieden kansen om veiliger en slimmer te kunnen werken, maar leiden ook tot nieuwe kwetsbaarheden. VRBZO investeert in datagedreven werken en informatiegestuurde crisisbeheersing en brandweerzorg. De brandweer innoveert inzettactieken en technieken.

Naast de structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage VRBZO na de uitwerking van deelopdracht 1 “voldoen aan wet- en regelgeving” brengen ook de ambities zoals omschreven in het Regionaal Beleidsplan 2027- 2030 aanzienlijke extra kosten voor gemeenten met zich mee. Bovendien is de benodigde investering die samenhangt met de toekomstverkenning van de vier strategische thema’s nog voor een deel onduidelijk. Hiervoor stelt VRBZO zo snel mogelijk business cases op die daarna om afzonderlijke bestuurlijke goedkeuringen vragen. De financiële consequenties ervan worden dan verwerkt in kadernota’s en begrotingen.

Zaaknummer: 3022634

Pagina 3 van 7 Documentnummer: 3022641

De kosten voor het op orde brengen van de basis komen expliciet terug in de begrotingen VRBZO tot en met 2030. Zie ook het overzicht onder het kopje Wat mag het kosten in dit raadsvoorstel. Zie ter informatie ook de bijlage met de zienswijze van uw raad op het ontwerp Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO. 1.2

De gemeentelijke bijdrage is geïndexeerd conform het percentage opgenomen in de Kadernota 2027 VRBZO. De indexatie bedraagt 2,71% ten opzichte van het begrotingsjaar 2026. Door het hanteren van een indexatie blijven de inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht waardoor VRBZO de werkzaamheden op hetzelfde niveau kan blijven uitvoeren. Conform het beleidskader is de indexering gebaseerd op de index voor de loonvoet sector overheid en de index voor prijs overheidsconsumptie, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2026 van het Centraal Planbureau. Voor VRBZO is de berekening van het percentage als volgt: Onderdeel Lonen Prijzen

Kengetal jaarschijf 2026 Loonvoet sector overheid Prijs materiele overheidsconsumptie Gewogen indexpercentage

Wegingsfactor Indexerings% 62,50 % 2,90 % 37,50 % 2,40 % 2,71 %

De gelijke systematiek voor de vier gemeenschappelijke regelingen kan als resultaat per gemeenschappelijke regeling een verschillend percentage geven vanwege de verschillen in materieel en personeel. 1.3

Uitgangspunt is de wens dat alle gemeenschappelijke regelingen bijdragen aan de financiële uitdaging waar onze gemeente voor staat. Gezien de uitgebreid besproken noodzaak van een hogere gemeentelijke bijdrage stellen wij voor hierop voor VRBZO geen zienswijze in te dienen. De gemeentelijke begrotingen komen door allerlei ontwikkelingen steeds meer onder druk te staan. Dat geldt ook voor onze gemeente. Tegelijkertijd zien we dat gemeentelijke bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, jaarlijks toenemen en een steeds groter beslag leggen op de totale gemeentelijke begroting. Als gemeente zijn we steeds meer genoodzaakt tot het maken van keuzes en prioriteitstelling. Het kan niet anders dan dat gemeenschappelijke regelingen dit ook doen en hun verantwoordelijkheid hierin nemen. Aan een aantal gemeenteschappelijke regeling stelt ons college daarom aan uw raad voor om dit in de zienswijze mee te geven en te verzoeken om keuzes te maken en te prioriteren, waarbij wordt aangegeven welke afwegingen daarbij zijn gemaakt. Gezien de onderbouwing bij argument 1.1 adviseren wij uw raad om dit bij de voorliggende ontwerpbegroting 2027 VRBZO niet in een zienswijze op te nemen. In de gesprekken over de uitwerking van de Bestuurlijke opdracht 2024 is hiervoor reeds voortdurend aandacht geweest.

2.1

Te betalen bijdragen aan verbonden partijen moeten worden opgenomen in de gemeentelijke begroting. VRBZO is een verbonden partij, waaraan wij jaarlijks een bijdrage betalen. Wij zijn verplicht de geraamde bijdrage voor 2027 op te nemen als financiële verplichting in de gemeentelijke begroting 2027. Daarom worden in de Kadernota 2027 voor onze gemeente de financiële consequenties van de bijdrage voor 2027 opgenomen. Zaaknummer: 3022634

Pagina 4 van 7 Documentnummer: 3022641

Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Onderzoek naar indexeringsmethodiek is uitgevoerd en het resultaat is toegepast in de voorliggende ontwerpbegroting. De 4 grote gemeenschappelijke regelingen VRBZO, GGD BZO, Metropoolregio Eindhoven (MRE) en Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant hanteren dezelfde indexeringsmethodiek. Vorig jaar heeft uw raad in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 VRBZO verzocht om het gehanteerde indexeringspercentage in overeenstemming te brengen met de nieuwe indexeringssystematiek van het gemeentefonds. Ook andere gemeenten hadden verzocht om de indexeringsmethodiek tegen het licht te houden. De genoemde gemeenschappelijke regelingen hebben gezamenlijk invulling gegeven aan deze verzoeken in de zienswijzen. Dit heeft na intensief overleg geleid tot een voorstel om de huidige methodiek (zie argument 1.2) te handhaven met enkele aanscherpingen en toevoegingen. Het Algemeen Bestuur VRBZO heeft inmiddels ingestemd met dit voorstel. Uw raad is hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Daarnaast komt dit onderwerp aan de orde in de regionale bijeenkomst voor raden van de deelnemende gemeenten op 15 april 2026 (zie ook kopje communicatie). Wat gaan we daarvoor doen VRBZO vraagt in de aanbiedingsbrief om uiterlijk 8 juni 2026 de eventuele zienswijze in te dienen. Planning • 15-4-2026 • 21-5-2026 • 4-6-2026 • 8-6-2026 • 2-7-2026

regionale bijeenkomst over de begroting van de 4 grote GR-en behandeling raadsvoorstel in oordeelsvormende raadsavond besluitvorming in de raadsvergadering zienswijzen indienen bij Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost vaststelling begroting 2027 VRBZO door Algemeen Bestuur VRBZO

Communicatie Om raadsleden een nadere toelichting te geven over zowel deze ontwerpbegroting 2027 VRBZO als ook die van de andere grote gemeenschappelijke regelingen in de Brainportregio, organiseren de griffiers een raadsinformatiebijeenkomst op 15 april a.s. U ontvangt hiervoor vanuit de kring van griffiers een uitnodiging. De communicatie over de begroting 2027 VRBZO en het besluitvormingsproces wordt verzorgd door VRBZO. Wat mag het kosten De ontwerpbegroting 2027 VRBZO bevat een (voorlopige) indicatie van de gemeentelijke bijdrage voor 2027. De definitieve financiële gevolgen voorde gemeente Nuenen staan pas vast na vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur VRBZO. De ontwerpbegroting 2027 VRBZO heeft gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage aan VRBZO. In onderstaande tabel is samengevat wat de nieuwe bijdrage wordt voor 2027 en wat de gevolgen hiervan zijn voor de gemeentelijke begroting en meerjarenraming. Zaaknummer: 3022634

Pagina 5 van 7 Documentnummer: 3022641

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

2030

Bijdrage volgens begroting 2027 GR

€1.627.377

€2.023.210

€2.050.435

€2.052.080

€2.051.781

Beschikbaar in begroting gemeente

€1.627.377

€1.698.366

€1.735.537

€1.735.537

€1.735.537

Verschil Dekking indexering: Stelpost LPO

€0 €0

€ - 324.844 € 43.876

€ - 314.898 € 43.876

€ - 316.543 € 43.876

€ - 316.244 € 43.876

Resterend te dekken bedrag

€ 0 € - 280.968

€ - 271.022

€- 272.667

€ - 272.368

Bovenstaande financiële gevolgen worden als autonome ontwikkeling meegenomen in de Kadernota 2027 van onze gemeente. Wellicht ten overvloede schetsen we in onderstaande tabel een nadere uitsplitsing van de bijdrage voor de gemeente Nuenen in de ontwerpbegroting 2027 en verder VRBZO. Het aandeel voor onze gemeente is ongeveer 2,79 % van de totale begroting VRBZO. Omschrijving Basis van 2026 (incl. piket bevolkingszorg*) Indexering 2027 (incl. piket bevolkingszorg) Aanvullende verhoging bestuurlijke opdracht deel 1 Bestuurlijke opdracht deel 2 en 3 en overig regulier beleid Gemeentelijke bijdrage Nuenen 2027 Stijging bestuurlijke opdracht 2028** Gemeentelijke bijdrage Nuenen 2028 Stijging bestuurlijke opdracht 2029 Gemeentelijke bijdrage Nuenen 2029 Daling bestuurlijke opdracht 2030 Gemeentelijke bijdrage Nuenen 2030

€ 1.619.021 8.356 43.876 226 75.534 276.198 € 2.023.210 27.225 € 2.050.435 1.644 € 2.052.080 -298 € 2.051.781

*alle gemeenten betalen een gelijk bedrag voor de piketvergoeding van gemeentelijke functionarissen met een piketfunctie in de regionale crisisorganisatie bevolkingszorg (gemeentelijke taken). ** De bedragen vanaf 2028 zijn nog niet geïndexeerd. Evaluatie VRBZO stelt 2-jaarlijks een bestuursrapportage op waarin de raden van de deelnemende gemeenten geïnformeerd worden over de financiën en de voortgang in het programma zoals dat is opgenomen in de begroting. Daarnaast verzendt VRBZO kwartaalberichten aan de raden. De jaarrekening 2027 VRBZO wordt na vaststelling in het Algemeen Bestuur VRBZO ter kennisgeving verzonden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Bijlagen 1. Raadsbesluit zienswijze op ontwerpbegroting 2027 VRBZO 2. Aanbiedingsbrief van VRBZO 3. Ontwerpbegroting 2027 VRBZO

Zaaknummer: 3022634

Pagina 6 van 7 Documentnummer: 3022641

4. Zienswijzebrief raad Nuenen aan VRBZO op ontwerp 1e wijziging begroting 2025 VRBZO 5. Zienswijzebrief raad Nuenen aan VRBZO op ontwerpbegroting 2026 VRBZO 6. Zienswijzebrief raad Nuenen aan VRBZO op ontwerp Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO

Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

ValidSigned door J. Verbruggen op 09-04-2026

ValidSigned door F. van Genugten op 09-04-2026

mr. drs. H.P.C. Verbruggen

F.G.F. van Genugten

Zaaknummer: 3022634

Pagina 7 van 7 Documentnummer: 3022641