Raadsvoorstel VRBZO - Zienswijze op ontwerp 1e wijziging begroting 2025

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

13 maart 2025 13 januari 2025 Handhaving en Veiligheid M.M. van Toorenburg 2417538 2417573

Onderwerp Zienswijze op ontwerp 1e wijziging begroting 2025 VRBZO Beslispunten 1. Geen zienswijze in te dienen over de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en VRBZO hierover met bijgevoegde brief te informeren; 2. In te stemmen met het verwerken van de financiële gevolgen van de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 VRBZO in de 1e tussentijdse rapportage 2025 van onze gemeente. Inleiding In de vergadering van het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) in juli 2024 is na een zienswijzeprocedure met de raden van de deelnemende gemeenten, de begroting 2025 VRBZO vastgesteld. Gedurende die zienswijzeprocedure is uw raad geïnformeerd over een aantal grote uitdagingen waar de veiligheidsregio in de komende jaren voor staat en de bestuurlijke opdracht die aan de directeur VRBZO is gegeven om in beeld te brengen wat de consequenties van deze uitdagingen zijn. Deel 1 van deze bestuurlijke opdracht is inmiddels afgerond. Het effect daarvan is verwerkt in de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 die na de vergadering van het Algemeen Bestuur van 12 december 2024 is toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten met het verzoek om voor 20 maart 2025 hierop een zienswijze kenbaar te maken.

Zie bijlage 2 voor de aanbiedingsbrief, bijlage 3 voor de brief voortgang bestuurlijke opdracht - deelopdracht 1 en bijlage 4 voor de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 VRBZO. Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is het bestuur verplicht de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen om een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van een ontwerpbegrotingswijziging die leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Het bestuur betrekt de ingediende zienswijzen bij de voorbereiding van de besluitvorming over de 1e wijziging van de begroting in het Algemeen Bestuur. Besluitvorming in het Algemeen Bestuur is gepland op 3 april 2025. Wat willen we bereiken Door het indienen van een zienswijze heeft uw raad de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het (financieel) beleid van VRBZO.

Ondertekend op: 15-01-2025 13:06 Ondertekend door: Jeanke Verbruggen Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

Zaaknummer: 2417538

Pagina 1 van 6 Documentnummer: 2417573

Argumenten 1.1 Het is belangrijk dat de organisatie VRBZO in staat wordt gesteld te voldoen aan wet- en regelgeving In de uitwerking van de bestuursopdracht heeft VRBZO geconstateerd dat zij op diverse terreinen, vooral binnen brandweerzorg en deels binnen bedrijfsvoering, niet (voldoende) voldoet aan geldende wet- en regelgeving. Dit is met name het geval op het gebied van: • Taakuitvoering: De Wet veiligheidsregio’s is duidelijk in wat de taken en verantwoordelijkheden van een Veiligheidsregio zijn en waaraan ook VRBZO moet voldoen. Het op orde hebben van de primaire taakuitvoering is van groot belang. VRBZO kan momenteel de repressieve brandweertaken nog uitvoeren, maar het piept en het kraakt. De limiet van wat nog verantwoord is, is bereikt of wordt hier en daar al overschreden. Dankzij de loyale inzet van medewerkers lukt het nog de primaire taken uit te voeren en de bedrijfscontinuïteit en veiligheid te borgen, maar zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin loopt het systeem vast. • Huisvesting en materieel: Met de laatste fase van de regionalisering van de brandweer in 2014 zijn ook huurafspraken voor gebruik van brandweerkazernes vastgelegd. Om toekomstbestendige huisvesting te kunnen blijven garanderen moet VRBZO als huurder een goede beheersorganisatie inrichten met name ten aanzien van het duurzaam gebruik van de gebouwen.

Dit vraagt om deskundige inbreng vanuit VRBZO. Dit is ook aan de orde bij het beheren en vervangen van materialen en materieel. De organisatie is op dit moment niet in staat om de verzwaringen in eisen en processen, de toename in werkzaamheden en de kostenverhogingen bij vervangingen op te vangen. En dit terwijl de onvoorwaardelijke beschikbaarheid van materialen en materieel essentieel is voor het veilig en effectief kunnen uitvoering van de hulpverleningstaken. • Ondersteuning van de organisatie: Het primaire proces binnen de Veiligheidsregio kan alleen goed functioneren als het kan leunen op de goede ondersteuningsprocessen en ondersteunende middelen. Een essentieel onderdeel is het kunnen werken met betrouwbare hard- en software, netwerken en informatiebronnen. Voor veel aspecten is deze ondersteuning niet gegarandeerd; het netwerk valt met regelmaat uit, applicaties vertonen storingen en de informatie en werkomgevingen zijn onvoldoende beschermd tegen aanvallen van buitenaf. De bedrijfscontinuïteit is niet altijd te garanderen, terwijl dat juist van een hulpdienst en crisisorganisatie mag worden verwacht. VRBZO streeft ernaar een transparante organisatie te zijn die aan kan tonen in control te zijn en informatie kan delen met inwoners, media en gemeenteraden. Dat vraagt om capaciteit en deskundigheid die momenteel onvoldoende aanwezig is. 1.2

Een voldoende opgeleide en gefaciliteerde brandweerorganisatie moet vanzelfsprekend zijn Veranderingen in veiligheidsrisico’s vragen om andere vormen van opgeleid worden en opgeleid blijven. Denk hierbij aan elektrische voertuigen, hoge woontorens enz. Inzet van moderne methoden en didactische inzichten zijn nodig om de vakbekwaamheid van onze brandweermensen op peil te brengen en houden, aangezien het traditioneel oefenen te beperkt in mogelijkheden is en aanloopt tegen praktische en milieutechnische grenzen. Het gaat in dezen in de eerste plaats om de veiligheid van de brandweermensen die we inzetten. Zij moeten voldoende voor hun taak zijn toegerust. Zaaknummer: 2417538

Pagina 2 van 6 Documentnummer: 2417573

1.3

Maatschappelijke trends en ontwikkelingen vragen om aanpassing van de organisatie In een maatschappij waarin de (veiligheids-)risico’s alsmaar toenemen en complexer worden, groeit het belang van een sterke en daadkrachtige veiligheidsregio. Een veiligheidsregio die kwantitatief op sterkte is, kwalitatief van een goed professioneel niveau en snel wendbaar om op allerlei denkbare scenario’s in te spelen. In de afgelopen jaren hebben we gezien dat de veiligheidsregio’s worden ingezet bij andersoortige crises: de coronacrisis, coördinatie van de opvang van Oekraïense ontheemden, enz. Daarom wordt in het ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025 – 2028 VRBZO ingezoomd op focusgebieden die aansluiten bij nationale en internationale trends en ontwikkelingen: klimaatverandering, cyberveiligheid, geopolitieke spanningen, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en complexe langdurige crises. Onlangs heeft het Kabinet bevestigd dat de geopolitieke ontwikkelingen het noodzakelijk maken dat we de weerbaarheid van onze maatschappij verhogen.

2.1

De gevraagde meerkosten kunnen worden meegenomen in de 1e tussentijdse rapportage 2025 gemeente Nuenen De verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor Nuenen ten gevolge van de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO komt op € 59.530,- (ongeveer 2,79% van € 2.130.000,-). De in de gemeentelijke begroting opgenomen bedragen in het programma 2 (Veiligheid & Handhaving) en de paragraaf Verbonden Partijen zijn niet toereikend om deze verhoging te dekken. De extra kosten van VRBZO worden verwerkt in de eerste tussentijdse rapportage 2025 met een dekkingsvoorstel.

Kanttekeningen en alternatieven 1.1

1.2

Kanttekeningen Uit de uitwerking van de bestuurlijke opdracht blijkt dat een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig is. Met het invullen van bovengenoemde geconstateerde tekortkomingen op gebied van wet- en regelgeving is nog geen sprake van een op de toekomst voorbereide en adequaat functionerende veiligheidsregio. Het in beeld brengen van wat hiervoor nodig is en welk ambitieniveau VRBZO hierbij nastreeft, komt aan de orde in het proces om te komen tot een nieuw Beleidsplan VRBZO. Het bestuur van VRBZO legt het ontwerp voor een nieuw Beleidsplan VRBZO graag medio 2025 aan uw raad ter zienswijze voor. Het streven is om eind 2025 een Beleidsplan VRBZO voor de komende jaren vast te stellen en dit de basis voor de begroting 2027 VRBZO te laten zijn. Bij de totstandkoming van dit nieuwe beleidsplan wil het bestuur VRBZO de gemeenteraden op een nog nader te bepalen wijze betrekken. Hoe deze betrokkenheid vorm te geven kan onderwerp van gesprek zijn tijdens raadsinformatiebijeenkomsten die op 22 en 29 januari 2025 worden georganiseerd. Hierbij is een afvaardiging van het Algemeen Bestuur aanwezig om nadere toelichting te geven op dat wat nodig is om aan de zorg voor veiligheid door VRBZO te kunnen voldoen. U heeft de uitnodiging hiervoor ontvangen via de griffie. Ook gemeenten hebben financiële problemen en moeten moeilijke keuzes maken.

VRBZO realiseert zich dat gemeenten een zgn. ravijnjaar tegemoet gaan. Daarom wordt naast gevonden financiële dekking uit de bestaande begroting VRBZO, de algemene reserve van VRBZO volledig ingezet. Ondanks dat is een structurele verhoging van de Zaaknummer: 2417538

Pagina 3 van 6 Documentnummer: 2417573

gemeentelijke bijdrage nodig om de belangrijkste tekortkomingen op korte termijn te kunnen oplossen. De structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage gaat € 6.000.000 per jaar bedragen (prijspeil 2026). Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Deze bijdrage kan voor 2025 en 2026 (incidenteel) worden verlaagd door het benutten van onderbesteding in de begroting en onttrekken uit de algemene reserve. In tabelvorm ziet dit er als volgt uit: Jaar 2025 2026 2027 2028

Totaal € 3.130.000 € 5.000.000 € 6.000.000 € 6.000.000

Uit onderbesteding € 1.000.000 € 1.000.000

Uit reserve € 1.870.000 € 1.330.000

Van gemeenten € 2.130.000 € 2.130.000 € 4.670.000 € 6.000.000

Om volledig te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving zal ook na 2027 nog een bedrag nodig zijn. Met het vaststellen van een nieuw Beleidsplan VRBZO zal voor 2027 en verder worden bepaald wat de structurele bijdrage uiteindelijk gaat worden om te kunnen voldoen aan het in een beleidsplan geformuleerd niveau van veiligheid. 1.3

De Kadernota 2026 VRBZO brengt in beeld wat effecten van de bestuurlijke opdracht – deelopdracht 1 zijn voor de verhoging van de gemeentelijke bijdrage Nuenen in de komende jaren Ter informatie en om een goed en compleet beeld te krijgen om te komen toe een zienswijze op de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO is de door het Algemeen Bestuur VRBZO vastgestelde Kadernota 2026 bijgevoegd. Zie bijlage 6. De Kadernota geeft uitgangspunten weer voor het opstellen van de Begroting 2026 VRBZO. Daarnaast beschrijft de Kadernota de gevolgen van de uitwerking van deelopdracht 1 van de bestuurlijke opdracht voor 2026 en de jaren daarna. De ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage Nuenen is op basis van deze kadernota voor de komende jaren als volgt: Nuenen Gemeentelijke bijdrage, overzicht zonder bestuurlijke opdracht. Indexering 3,95% Gemeentelijke bijdrage, overzicht met bestuurlijke opdracht – deelopdracht 1

2026 € 1.567.846

2027

2028

2029

€ 1.627.377

€ 1.698.366

€ 1.735.537

€ 1.735.537

Verder is er in de Kadernota aandacht voor enkele andere belangrijke ontwikkelingen waarmee rekening moet worden gehouden. Bij de zienswijzeprocedure voor de ontwerpbegroting 2026 VRBZO worden deze ontwikkelingen nader toegelicht. Gezien bovenstaande argumenten en kanttekeningen adviseert het college uw raad om geen zienswijze in te dienen op de ontwerp begrotingswijziging met verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Naar aanleiding van de zienswijzeprocedures over de ontwerpbegrotingen 2025 van de Gemeenschappelijke Regelingen in het voorjaar 2024 heeft uw raad ook aan VRBZO laten weten: • dat gemeenten de komende jaren fors zullen inboeten op hun financiële uitgangspositie; • dat er grote financiële onzekerheid is voor gemeenten; Zaaknummer: 2417538

Pagina 4 van 6 Documentnummer: 2417573

• •

dat dit betekent dat gemeenten kritisch moeten zijn op hun uitgaven en mogelijk maatregelen moeten nemen. De gemeentelijke financiën komen onder druk te staan met als gevolg sterke begrenzingen van financiële middelen; dat de raad verwacht van alle gemeenschappelijke regelingen waar de gemeente Nuenen aan deelneemt dat ook zij pas op de plaats maken. U vraagt de gemeenschappelijke regeling om met een kritische blik te kijken naar de begroting 2026 en verder terughoudend te zijn met nieuwe beleidsvoornemens.

Wij zijn van mening dat VRBZO bij de uitwerking van de bestuurlijke opdracht in de afgelopen maanden zich rekenschap heeft gegeven van de slechte financiële vooruitzichten voor gemeenten. De onderbouwing die VRBZO geeft in de uitwerking van de bestuurlijke opdracht – deelopdracht 1 is heel gedegen. Ook onze veiligheidsregio moet minimaal voldoen aan de voor haar geldende wet- en regelgeving, garant staan voor de veiligheid van het eigen personeel en een heel belangrijke partner zijn in een veilige samenleving. Dit neemt niet weg dat VRBZO zich ook bij het opstellen van het nieuwe Regionaal Beleidsplan rekenschap moet geven van de onzekere financiële situatie van gemeenten. Wij stellen voor dit schriftelijk kenbaar te maken aan VRBZO. Zie bijlage 5 voor de concept uitgaande brief. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden VRBZO heeft verzocht om uiterlijk 20 maart 2025 een zienswijze in te dienen. Er is dan nog voorbereidingstijd voor het Dagelijks Bestuur VRBZO voor het voorleggen van een reactie op eventuele zienswijzen voorafgaand aan de vergadering van het Algemeen Bestuur VRBZO op 3 april 2025. Planning 22 en 29 januari 2025 19/20 februari 2025 13 maart 2025 17 maart 2025 3 april 2025

informatiebijeenkomst VRBZO behandeling tijdens oordeelsvormende raadsbijeenkomst besluitvorming in de raadsvergadering versturen brief aan VRBZO besluitvorming in Algemeen Bestuur VRBZO

Communicatie Om uw raad te informeren voorafgaand aan de vergadering van het Algemeen Bestuur van 12 december 2024 heeft VRBZO u op 4 december 2024 via de griffie een brief met informatie over de voortgang van de bestuurlijke opdracht - deelopdracht 1 toegestuurd (zie eerdergenoemde bijlage 2). Op 22 en 29 januari 2025 organiseert VRBZO regionale bijeenkomsten voor raadsleden uit Zuidoost Brabant om een nadere toelichting te geven en eventuele vragen te beantwoorden. Zie ook kanttekening 1.1. Ten slotte heeft VRBZO het aanbod gedaan om -als daar behoefte aan is- aanwezig te zijn bij de bespreking in een commissie- of raadsvergadering. Wij hebben aangegeven graag gebruik te maken van het aanbod en er prijs op te stellen als VRBZO aanwezig kan zijn bij de oordeelsvormende raadsbijeenkomst op 19/20 februari 2025. Communicatie over de (ontwerp)begrotingswijziging 2025 VRBZO vindt plaats vanuit de VRBZO-organisatie. Na vaststelling van de begrotingswijziging in het Algemeen Bestuur VRBZO ontvangt uw raad de definitieve begrotingswijziging.

Zaaknummer: 2417538

Pagina 5 van 6 Documentnummer: 2417573

Wat mag het kosten De financiële gevolgen van de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 VRBZO voor de gemeente Nuenen worden in onderstaande tabel uiteengezet. Huidige bijdrage 2025 VRBZO Bijdrage na 1e wijziging begroting 2025 VRBZO Financiële gevolgen

2025 € 1.508.270,€ 1.567.800,€ 59.530,-

De financiële effecten van de 1e ontwerpbegrotingswijziging 2025 VRBZO voor 2025 worden meegenomen in de 1e tussentijdse rapportage van de gemeente. Evaluatie Naast de zienswijzeprocedures voor de ontwerpen van de begroting, het Regionaal Risicoprofiel en het Regionaal Beleidsplan wil VRBZO in 2025 de gemeenteraden betrekken bij de totstandkoming van het op te stellen beleidsplan. De jaarrekening 2025 VRBZO wordt te zijner tijd ter kennisgeving aan uw raad verzonden. Bijlagen 1. Concept raadsbesluit zienswijze op ontwerp 1e wijziging begroting 2025 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2. Aanbiedingsbrief van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 3. Brief van VRBZO voortgang bestuurlijke opdracht – deelopdracht 1 d.d. 4 december 2024 4. Ontwerp 1e begrotingswijziging 2025 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost voor zienswijze 5. Concept brief raad aan Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 6. Kadernota 2026 VRBZO Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

H.P.C. Verbruggen

mr.dr. M.M. van Toorenburg

Zaaknummer: 2417538

Pagina 6 van 6 Documentnummer: 2417573