Raadsvoorstel VRBZO - Zienswijze ontwerpbegroting 2026

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

5 juni 2025 23 april 2025 Handhaving en Veiligheid M. van Toorenburg 2548787 2554702

Onderwerp Zienswijze op ontwerpbegroting 2026 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Beslispunten 1. Een zienwijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2026 Veiligheidsregio BrabantZuidoost en Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost hierover met bijgevoegde brief te informeren; 2. In te stemmen met het verwerken van de financiële gevolgen in de kadernota 2026 en vervolgens in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 van de gemeente Nuenen. Inleiding Het Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) heeft bijgaande ontwerpbegroting 2026 toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten met het verzoek om voor 8 juni 2025 hierop een zienswijze kenbaar te maken. Zie bijlage 2 voor de aanbiedingsbrief en bijlage 3 voor de ontwerpbegroting voor zienswijze. Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is het bestuur verplicht de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen om een zienswijze kenbaar te maken over de ontwerpbegroting. Het bestuur betrekt de ingediende zienswijzen bij de voorbereiding van de besluitvorming over de begroting in het Algemeen Bestuur. Besluitvorming in het Algemeen Bestuur is gepland op 2 juli 2025. Wat willen we bereiken Door het indienen van een zienswijze heeft uw raad de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het (financieel) beleid van VRBZO.

Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting 2026 is opgesteld op basis van de uitwerking van de bestuurlijke opdracht deel 1 en de Kadernota 2026 VRBZO. Met de uitwerking van deel 1 van de bestuurlijke opdracht (voldoen aan wet- en regelgeving) is gestart in 2025. De uitvoering wordt voortgezet in 2026. In de ontwerpbegroting 2026 wordt aangegeven wat de belangrijkste thema’s hierin zijn: a) Taakuitvoering primair proces Een verhoging van de formatie van vrijwilligers en beroepsbrandweer is daarvoor noodzakelijk. Veranderingen in veiligheidsrisico’s vragen om andere vormen van opgeleid worden en opgeleid blijven. Veranderingen in regelgeving vragen ook bijscholing in specifieke kennis. b) Personele zorg Als werkgever biedt VRBZO op dit moment lang niet altijd een veilige en gezonde werkomgeving, goede implementatie van arbeidsvoorwaarden en voldoende begeleiding bij rechtspositionele vraagstukken. Een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) voor het Ondertekend op: 24-04-2025 16:26 Ondertekend door: Jeanke Verbruggen Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

Zaaknummer: 2548787

Pagina 1 van 7 Documentnummer: 2554702

arbobeleid heeft aangetoond dat er een groot aantal tekortkomingen zijn. Die kunnen alleen worden opgepakt met deskundig personeel en beschikbaarheid van voldoende financiële middelen. c) Huisvesting en materieel Ook vanuit huurderszijde (VRBZO) is een goede beheersorganisatie nodig om toekomstbestendige huisvesting te kunnen blijven garanderen. Dit vraagt om beschikbaarheid van voldoende middelen. Verduurzaming is ook aan de orde bij het beheren en vervangen van materialen en materieel. d) Ondersteuning organisatie Een essentieel onderdeel is het kunnen werken met betrouwbare hard- en software, netwerken en informatiebronnen. De bedrijfscontinuïteit is nu niet altijd te garanderen. Met de uitvoering van de bestuursopdracht werkt VRBZO toe naar een transparante organisatie die aantoont in control te zijn en informatie deelt met inwoners, media en gemeenteraden. In de ontwerpbegroting 2026 worden de financiële kaders hiervoor geschetst. 1.2 Naast de bestuurlijke opdracht zijn er nog andere beleidsontwikkelingen die worden opgepakt in 2026. Dit is essentieel voor een toekomstbestendige veiligheidsregio.

Uit de Toekomstverkenning Brandweer 2030 en de Toekomstverkenning Crisisbeheersing zijn door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) voor de komende jaren 3 grote opgaven benoemd voor de landelijke strategische agenda: • Versterken (boven)regionale crisisbeheersing en daaraan gerelateerde informatievoorziening; • Organiseren van toekomst vaste brandweerzorg; • Verbeteren en vereenvoudigen van het brandweeronderwijsstelsel en inrichting van een daarop geïnspireerd stelsel voor crisisonderwijs. Duurzame inzetbaarheid is hierbij een overkoepelende 4e opgave: bij alle opgaven moet aandacht worden gegeven aan ‘goed werkgeverschap’, ‘boeien en binden van personeel’ en inspelen op ‘de medewerker van de toekomst’. De Landelijke Agenda Crisisbeheersing (LAC) is voor VRBZO de leidraad voor de versterking van het domein van crisisbeheersing voor de komende jaren. Deze landelijke agenda wordt vertaald naar regionale doelstellingen. Voor brandweerzorg zijn er voor VRBZO de komende jaren ontwikkelingen op de volgende thema’s: • de landelijke strategie natuurbrandbestrijding, • de landelijke visie op hulpverlening (HV) en • de landelijke systematiek van het gebied gebonden dekkingsplan en de uitwerking hiervan in capaciteit en middelen.

Dit heeft invloed op het meerjareninvesteringsplan omdat de veranderingen vragen om andere voertuigen en gereedschappen dan VRBZO op dit moment heeft. Bovenvermelde ontwikkelingen vormen belangrijke bouwstenen voor het op te stellen Regionaal beleidsplan 2027-2030 VRBZO. 1.3 De verhoging van de gemeentelijke bijdrage is conform de afspraken. VRBZO stelt voor om de gemeentelijke bijdrage voor 2026 te indexeren met 3,95%. Dit voorstel is gebaseerd op de index voor de loonvoet sector overheid en de index voor prijs materiële overheidsconsumptie, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2025 van het Centraal Planbureau. De methodiek voor indexatie is samen met GGD, Zaaknummer: 2548787

Pagina 2 van 7 Documentnummer: 2554702

ODZOB en MRE afgesproken met het bestuur. Het bedrag van de indexering van de gemeentelijke bijdrage voor onze gemeente komt op € 59.577,-. Naast de indexering is er een verhoging van de gemeentelijke bijdrage vanwege het financiële effect van bestuursopdracht deel 1, voldoen aan wet- en regelgeving. Dit is zo voor de jaren 2026, 2027 en 2028. In het raadsvoorstel voor de zienswijze op het ontwerp van de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO is uw raad hierin meegenomen. 2.1 Te betalen bijdragen aan verbonden partijen moeten worden opgenomen in de gemeentelijke begroting. VRBZO is een verbonden partij, waaraan wij jaarlijks een bijdrage betalen. Wij zijn verplicht de geraamde bijdrage voor 2026 op te nemen als financiële verplichting in onze gemeentelijke begroting 2026. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Het financiële plaatje van de ontwerpbegroting 2026 VRBZO geeft nog geen volledig beeld van de gemeentelijke bijdrage in de komende jaren. Met het uitvoeren van de bestuurlijke opdracht deel 1 (voldoen aan wet- en regelgeving) is nog geen sprake van een op de toekomst voorbereide en adequaat functionerende veiligheidsregio. Het in beeld brengen van wat hiervoor nodig is en welk ambitieniveau de regio hierbij nastreeft, vindt dit voorjaar plaats in het proces om te komen tot een Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO.

In aanvulling op het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 VRBZO zijn in maart 2025 ambtelijke en bestuurlijke sessies georganiseerd om een Omgevingsanalyse te maken van ontwikkelingen die in de komende jaren zullen plaatsvinden. De omgevingsanalyse is een opmaat naar een strategische visie voor VRBZO voor de komende tien jaar. In het proces om te komen tot een ontwerpvisie worden ook de gemeenteraden betrokken. Over de wijze waarop dit vorm krijgt vindt afstemming plaats met de kring van griffiers. De ontwerp Visie 2035 en een daarvan afgeleid ontwerp Regionaal beleidsplan 2027-2030 worden in december 2025 voorgelegd aan het Algemeen Bestuur en gaan daarna voor zienswijzeprocedure naar de raden. Pas dan wordt duidelijk welke financiële middelen hiervoor nodig zijn. Bij de zienswijze op het ontwerp van de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO heeft uw raad aangegeven dat u zich realiseert dat, gezien de wetenschappelijk aangetoonde trends en ontwikkelingen, wellicht een hogere gemeentelijke bijdrage noodzakelijk is. En dat u er aan hecht aandacht te blijven vragen voor lokale spreiding, ook in de toekomst. 1.2 In de Rijksbegroting is een efficiencykorting van 10% opgenomen op de Brede Doel uitkering Rampenbestrijding (BDuR) Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft een efficiencykorting opgenomen van 10% in de departementale Rijksbegroting.

Voor VRBZO betekent dit een korting op de BDuR van structureel ruim € 1,1 miljoen. Vanuit onder meer het Veiligheidsberaad vindt een lobby plaats om de korting ongedaan te maken. In de Voorjaarsnota van het Kabinet wordt duidelijk of hieraan gevolg wordt gegeven. VRBZO acht het, gezien de tijdsgeest, de geopolitieke situatie en de aard van de BDuR, niet waarschijnlijk dat de 10%-efficiencykorting structureel zal blijven bestaan. Net als andere veiligheidsregio’s neemt VRBZO de korting als risico op in de risicoparagraaf van de ontwerpbegroting 2026. De kans dat de korting doorgaat, wordt daarbij als ‘onwaarschijnlijk’ ingeschat. Indien de structurele korting vervalt in de voorjaarsnota, dan vervalt daarmee ook het risico. Zaaknummer: 2548787

Pagina 3 van 7 Documentnummer: 2554702

In het geval dat de efficiencykorting blijft bestaan zal bestuurlijk een takendiscussie binnen de regio moeten plaatsvinden. Uw raad wordt daarbij dan betrokken. 1.3 Er zijn een aantal ontwikkelingen en risico’s waarop VRBZO nog niet of niet volledig anticipeert. Zowel landelijk als regionaal spelen diverse zaken die (in de toekomst) hogere kosten met zich mee brengen. De volgende ontwikkelingen en risico’s worden wel benoemd in de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen maar zijn nog niet (of niet geheel) verwerkt in de ontwerpbegroting omdat ze te onzeker zijn. Brandweerzorg • Wijzigingen in beleid FLO-regeling: De functioneel leeftijdsontslag (FLO) regeling is een pensioenregeling die regelmatig aan wijzigingen onderhevig is. Hierdoor kunnen financiële verplichtingen ontstaan die invloed hebben op de pensioenvoorziening. De precieze impact van toekomstige wijzigingen in de FLO-regeling is lastig vooraf in te schatten. Om dit risico te beperken monitort VRBZO de wetgeving omtrent de FLOregeling actief. • Loonkosten in relatie tot vrijwilligers en WNRA: De wet normalisering rechtspersoon ambtenaren (WNRA) heeft als doel om de rechtspositie van ambtenaren en werknemers in het bedrijfsleven gelijk te trekken. De veiligheidsregio’s hebben een uitzonderingspositie gekregen in verband met de vrijwilligers bij de brandweer en daarmee is de WNRA voor VRBZO uitgesteld.

Er vindt landelijk nog onderzoek plaats naar het effect van de invoering en naar manieren om daar invloed op uit te oefenen. Daarom zijn de ontwikkelingen rondom de invoering van de WNRA voor vrijwilligers op dit moment nog onzeker. • 2e loopbaanbeleid beroepsbrandweer: Medewerkers die vanaf 2006 in dienst kwamen bij de beroepsbrandweer, werken in principe maximaal 20 jaar in een repressieve functie. De eerste medewerkers begonnen daarom in 2021 met de voorbereidingen voor hun 2e loopbaan. De kosten voor deze medewerkers zijn nog beperkt. VRBZO verwacht wel extra kosten te moeten maken, maar heeft nog geen uitgebreide ervaringscijfers om die te onderbouwen. Op verzoek van de sector en sociale partners doet de Universiteit van Maastricht onderzoek naar de regeling en naar mogelijkheden om de regeling aan te passen. Het onderzoek startte in 2022 en duurt 4 jaar. • Aansprakelijkheid brand Hapert boven verzekerd bedrag: De brandweer is namens de dakdekker die betrokken was bij de brand in een bedrijfsgebouw in Hapert aansprakelijk gesteld voor schade. Het incident vond in 2020 plaats. De rechtszaak over deze casus bevindt zich nog in een onderzoekend stadium. VRBZO is verzekerd voor materiële schade tot een bedrag van € 5 miljoen. De totale claim bedraagt maximaal € 27 miljoen. De kans dat VRBZO dit bedrag in zijn geheel moet uitbetalen, acht VRBZO zeer onwaarschijnlijk.

• PFAS vervuiling door blusschuim: De brandweer heeft tijdens inzetten en oefeningen gebruik gemaakt van blusschuim dat PFAS kan bevatten. Hierdoor kan de bodem van oefenlocaties en incidentlocaties mogelijk verontreinigd zijn geraakt. Een (mogelijke) PFAS-verontreiniging brengt mogelijk gezondheidsrisico’s of juridische, financiële en/of bestuurlijke risico’s met zich mee. • PTSS door inzet bij incidenten: De brandweer wordt ingezet bij allerlei soorten incidenten. Sommige incidenten zijn dermate heftig dat de betrokken medewerkers mogelijk (een vorm van) post-traumatische stressstoornis (PTSS) oplopen. Dit kan leiden tot (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid en psychische klachten. VRBZO ondersteunt de medewerkers onder meer via de bedrijfsarts, een team collegiale opvang Zaaknummer: 2548787

Pagina 4 van 7 Documentnummer: 2554702

en vertrouwenspersonen. Voor alle veiligheidsregio’s wordt op dit moment een landelijke regeling voor PTSS uitgewerkt. Met deze regeling wordt PTSS voor veiligheidsregio’s als beroepsziekte erkend. Bij het ingaan van deze regeling bestaat een (financieel) risico voor toepassing van de regeling met terugwerkende kracht. Crisisbeheersing • Kosten grootschalige of langdurige crisis of incident: Een grootschalige of langdurige crisis of incident (bv. grote natuurbrand, coronacrisis, cybercrisis of energiestoring) brengt extra kosten met zich mee voor grootschalige inzet van materieel en mensen. Ondersteuning van de organisatie • Huisvesting: gebruiksonderhoud en duurzaamheid: VRBZO huurt haar kazernes van de gemeenten in de regio en maakte afspraken over gebruikersonderhoud. Eerste schattingen voor 2027 en daarna, laten een financieel tekort zien voor dit type onderhoud. Ook moeten de kazernes duurzamer worden en zijn er aanvullende eisen voor een veilige werkplek. Op lange termijn verwacht VRBZO een tekort voor het onderhoud van de kazernes. Daarom beschouwt VRBZO eventuele tussentijdse voordelen als incidenteel. • Informatiebeveiliging (cybersecurity) / BIO: In bestuurlijke deelopdracht 1 heeft VRBZO veel aandacht besteed aan dit risico.

Een belangrijke maatregel is het verhogen van de formatie van gespecialiseerd personeel om op die manier de kwetsbaarheid van informatie- en IT-beveiliging tijdig te signaleren en hierop te acteren. De kwetsbaarheid is deels in 2025 al verlaagd door: o in de cloud te werken; o beheer en beveiliging van netwerk door een gespecialiseerde partij te laten doen; o verwerkersovereenkomsten af te sluiten met leveranciers; o het protocol melden datalek; o bewustwordingscampagnes gericht op medewerkers over de risico's van digitaal verkeer; o investeringen in het project BIO ter versterking van de informatieveiligheid. Zienswijze Gezien bovenstaande argumenten en kanttekeningen adviseren wij uw raad om een zienswijze in te dienen. In de reactiebrief aan VRBZO kan worden aangegeven dat onderdelen uit de zienswijzebrief op het ontwerp van de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO onverminderd actueel zijn.

Met een zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 VRBZO wordt dan onderstreept dat uw raad veel belang hecht aan de volgende eerder aangedragen onderwerpen: - het nemen van maatregelen om te komen tot kwalitatief betere aansturing van de organisatie én bestuurlijk toezicht; - garant staan voor de veiligheid van het eigen personeel en een heel belangrijke partner zijn in een veilige samenleving en hiervoor bouwen aan een robuuste, adequaat geëquipeerde en financieel stabiele organisatie; - proactief informeren van de gemeenteraad over de voortgang in de effectuering van de uitwerking van de bestuurlijke opdracht; - aandacht houden voor lokale spreiding, ook in de toekomst. Zie bijlage 4 voor de reactiebrief. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Zaaknummer: 2548787

Pagina 5 van 7 Documentnummer: 2554702

VRBZO heeft verzocht om voor 8 juni 2025 een zienswijze in te dienen. Er is dan nog voorbereidingstijd voor de organisatie voor het bespreken van een reactie op eventuele zienswijzen aan het Dagelijks Bestuur, voorafgaand aan de besluitvorming over de begroting 2026 in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 2 juli 2025. Planning Wij stellen u de volgende planning voor: 14-05-2025 regionale bijeenkomst over ontwerpbegrotingen 4 GRen 22-05-2025 behandeling tijdens oordeelsvormende raadsavond 05-06-2025 besluitvorming in de raadsvergadering 06-06-2025 versturen brief aan VRBZO 02-07-2025 besluitvorming in Algemeen Bestuur VRBZO Communicatie Op 14 mei 2025 is er een regionale raadsbijeenkomst voor raadsleden uit Zuidoost-Brabant over de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen MRE, ODZOB, GGD BZO en VRBZO. Over de informatie die voorafgaand aan de bijeenkomst wordt gedeeld, kunnen raadsleden schriftelijk technische vragen stellen. Tijdens de bijeenkomst is er gelegenheid voor aanvullende vragen voor oordeelsvormende gesprekken tussen raadsleden uit de regio over keuzes, uitdagingen en maatschappelijke afwegingen die spelen binnen de beleidsvelden van de gemeenschappelijke regelingen. De bijeenkomst biedt gemeenteraden gelegenheid elkaar te ontmoeten, in gesprek te gaan over de opgaven in onze regio en zienswijzen af te stemmen.

Het doel is de raden beter in positie te brengen invloed uit te oefenen op het beleid van de gemeenschappelijke regelingen. De uitnodiging voor de bijeenkomst is via de griffie verstuurd. Communicatie over de (ontwerp)begroting 2026 VRBZO vindt plaats vanuit de VRBZOorganisatie. Na vaststelling van de begroting in het Algemeen Bestuur ontvangt uw raad de definitieve begroting. Wat mag het kosten De financiële gevolgen van de ontwerpbegroting 2026 VRBZO voor de begroting van de gemeente Nuenen worden in onderstaande tabel uiteengezet. De bijdragen van de jaren 2027 en verder zijn nog niet geïndexeerd. 2026 2027 2028 2029 Bijdrage ontwerpbegroting 2026 1.627.377,- 1.698.366,- 1.735.537,- 1.735.537,VRBZO Opgenomen bedragen in de 1.509.639,- 1.509.639,- 1.509.639,- 1.509.639,gemeentelijke meerjarenraming (*) Gevolgen voor gemeentelijke 117.738,188.727,225.898,225.898,begroting en meerjarenraming (bij te ramen) Hiervan is verhoging 58.161,70.989,37.172,bestuursopdracht, ten laste van begrotingsresultaat (**) Hiervan is indexering, ten laste van 59.577,stelpost inflatie

Zaaknummer: 2548787

Pagina 6 van 7 Documentnummer: 2554702

(*) In mutaties in de meerjarenraming is gebruik gemaakt van een afronding waardoor er 1.509.639,- is geraamd i.p.v. 1.508.269,-. (**) In de begroting staat het bedrag van 59.530,- vermeld. Verschil betreft het vermelde afrondingsverschil. Evaluatie De jaarrekening 2026 VRBZO wordt te zijner tijd ter kennisgeving aan uw raad verzonden. Bijlagen 1. Raadsbesluit zienswijze op ontwerpbegroting 2026 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 3. Ontwerpbegroting 2026 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost voor zienswijze raden 4. Concept brief raad aan Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

mr. drs. H.P.C. Verbruggen

mr. dr. M.M. van Toorenburg

Zaaknummer: 2548787

Pagina 7 van 7 Documentnummer: 2554702