Raadsvoorstel Regionale Programmering Werklocaties Zuidoost Brabant

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

19 december 2024 21 oktober 2024 Maatschappelijke Ontwikkeling B. van Stiphout 2290805 2306853

Onderwerp Regionale Programmering Werklocaties Zuidoost Brabant Beslispunten 1. De ‘Visie werklocaties Zuidoost-Brabant, versie 4.1’ vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de Uitvoeringsstrategie en de concept Uitvoeringsagenda van de Regionale Programmering Werklocaties Zuidoost Brabant; 3. Het financieel arrangement behorende bij de programmering werklocaties SGE te beëindigen. Inleiding De Provincie heeft de regio gevraagd een nieuwe programmering Werklocaties te maken op basis van de Stec Groep opgestelde prognose minimaal laag-scenario voor de periode tot 2030, met een doorkijk naar 2040. Dit verzoek is eind september 2022 door Gedeputeerde Staten aan de gemeenten in de regio verzonden. De regio heeft besloten om de programmering dit keer regionaal aan te pakken. In de vorige programmaperiode is de bedrijventerreinenprogrammering subregionaal opgepakt in de vier subregio’s in Zuidoost-Brabant, waarbij met een oplegnotitie de onderlinge samenhang is toegelicht. Voor de nieuwe programmaperiode hebben de gemeenten in Zuidoost-Brabant de intentie naar elkaar uitgesproken om tot één gezamenlijke programmering voor ZuidoostBrabant te komen. Dit heeft geleid tot voorliggende regionale bedrijventerreinenprogrammering. De programmering bestaat uit een visie en twee programmeringsdocumenten.

Basis voor de regionale bedrijventerreinenprogrammering is een gezamenlijke visie op de ontwikkeling van de regio op het gebied van bedrijventerreinen. Deze visie kent niet enkel een economische invalshoek, maar is ook afgestemd op de Regionale Ontwikkelstrategie. De visie heeft een lange termijn horizon. Wat willen we bereiken Het versterken van de ruimtelijk-economische structuur om de toppositie van de regio op allerlei terreinen vast te kunnen houden. Door voldoende passende werkmilieus om bedrijven, die de regio van meerwaarde vindt voor het Brainport-ecosysteem, te kunnen faciliteren in hun groei en/of vestiging. Argumenten 1.1. De 21 gemeenteraden wordt gevraagd de visie vast te stellen. De ‘Visie werklocaties Zuidoost-Brabant, versie 4.1’ wordt gezien als het kaderstellende document voor de regionale bedrijventerreinenprogrammering. Het is een samenhangende visie op de ontwikkeling van werklocaties in de regio, die gaat over zowel nieuwe als bestaande Ondertekend op: 29-10-2024 17:19 Ondertekend door: Nanne Kramer Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

Zaaknummer: 2290805

Pagina 1 van 4 Documentnummer: 2306853

werklocaties. Daarnaast sluit de visie volledig aan op de Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant, doordat ze deels parallel zijn opgesteld. Kaderstellende documenten moeten door de gemeenteraad worden vastgesteld. De visie is in juli 2023 op de Omgevingsdag al eens besproken met de 21 colleges, provincie en waterschappen. Na die Omgevingsdag is in het najaar van 2023 nog input opgehaald bij de raden in de regio, maar is de raden nog niet om instemming gevraagd, omdat beoogd was dit te doen bij vaststelling van de programmering op de Omgevingsdag. Inmiddels is de programmering zover gevorderd dat het moment is gekomen om uw raad te vragen de visie definitief vast te stellen. Ter informatie is toegevoegd de Oplegnotitie verwerken input raadsleden en ondernemers(verenigingen). Hierin is op hoofdlijnen aangegeven welke input is geleverd en of en hoe deze is verwerkt in de visie. 1.2 Tekort aan ontwikkelruimte voor bedrijven vraagt om andere aanpak Bij het maken van programmeringsafspraken over nieuwe werklocaties in 2021 is voortgeborduurd op de afspraken uit 2016. Deze afspraken zijn gemaakt in een tijd dat in de regio een overschot aan uit te geven bedrijfsgronden bestond. In een paar jaar tijd is de situatie volledig omgedraaid: door de sterke economische ontwikkeling kampt de regio sinds 2022 met een tekort aan passende uitbreidingsruimte voor bedrijven.

Tegelijkertijd zijn ook de andere ruimtevraagstukken in de regio fors toegenomen. Dit vraagt om een andere lange termijnvisie op de ontwikkeling van werklocaties in Zuidoost Brabant ten opzichte van de voorgaande periode. 2.1. De twee programmeringsdocumenten worden gezien als uitwerkingsdocumenten. In de programmering maken we onderscheid tussen de uitvoeringsstrategie en de uitvoeringsagenda. De uitvoeringsstrategie bevat uitspraken en afspraken over de manier waarop we de visie op onze bedrijventerreinen tot uitvoering willen brengen. De strategie gaat dus vooral over de hoe-vraag. Deze zal iedere vier jaar, na het verschijnen van de nieuwe provinciale prognoses, worden herijkt. De uitvoeringsagenda gaat vervolgens in op het tot uitvoering brengen van deze strategie. Hier hebben we het dus over aantallen hectares en mogelijke locaties, maar ook over het toekomstbestendig maken en houden van reeds bestaande bedrijventerreinen. De agenda richt zich dus meer op de wat- en waar-vragen. De uitvoeringsagenda bevat een continu proces en wordt jaarlijks op de Omgevingsdag geactualiseerd. 2.2. Op de Omgevingsdag van juli 2024 is ingestemd met de uitvoeringsstrategie. Afgelopen juli zijn zowel de uitvoeringstrategie als de uitvoeringsagenda besproken door de 21 colleges, provincie en beide waterschappen.

Daarbij is geconcludeerd dat alle partijen kunnen instemmen met de uitvoeringsstrategie en dat de uitvoeringsagenda nog verdere uitwerking behoeft. Door de concept uitvoeringsagenda nadrukkelijk als startpunt voor deze nadere uitwerking te benoemen, geven alle partijen aan de ingezette richting te onderschrijven. 2.3. De beide programmeringsdocumenten zijn ter kennisneming bijgevoegd. Om de gemeenteraden volledig te informeren worden zowel de uitvoeringsstrategie als de concept-uitvoeringsagenda ter informatie beschikbaar gesteld. Zoals reeds aangegeven is de concept uitvoeringsagenda een basis voor nadere uitwerking. Planning is dat de eerste volledige versie van deze agenda begin 2025 bestuurlijk wordt vastgesteld door gemeenten, provincie en waterschappen. Vervolgens zal de agenda jaarlijks worden geactualiseerd. Hierover zullen gemeenteraden steeds worden geïnformeerd. Zaaknummer: 2290805

Pagina 2 van 4 Documentnummer: 2306853

3.1. Het doel van het Financieel Arrangement is bereikt. De doelstellingen van de programmering en het financieel arrangement uit 2016 zijn behaald. De mismatch tussen vraag en aanbod is met de rode terreinen doorbroken. Mogelijke verloedering op de bestaande terreinen door een te groot aanbod is ook tegen gegaan. De gemeenten met rode terreinen hebben financiële pijn geleden met de afboeking van terreinen. De gemeenten met groene terreinen hebben financiële pijn geleden met een afdracht. Zo hebben de gemeenten in het SGE samengewerkt ‘als ware we één gemeente. 3.2. Er zijn geen rode terreinen Anders dan de situatie in 2016 waar we nog gezamenlijk terreinen hebben moeten schrappen uit de programmering, is er anno 2024 een tekort aan werklocaties. Er worden dus geen terreinen uitgenomen en zijn er geen rode terreinen, zoals bedoeld in het Financieel Arrangement. Ook in 2021 waren er al geen rode terreinen meer en is opdracht gegeven om uit te zoeken of het Financieel arrangement voor alternatieve doeleinden ingezet kon worden. Aanvullend hierop wordt in de nieuwer Regionale programmering werklocaties ZuidoostBrabant gebruik gemaakt van een alternatieve werkwijze. Er is afscheid genomen van het stoplichtmodel, er komen geen rode terreinen meer. 3.3.

Er zijn geen alternatieve doeleinden Het Financieel arrangement leent zich niet om ingezet te worden om andere doeleinden te financieren. Dat komt door het langjarige beslag op de grondexploitaties, de ongelijke verdeling in bijdrages en de onzekerheid over het vrijkomen van bedragen. Daarbovenop komt de regelgeving uit het Besluit Begroting en Verantwoording die dit niet faciliteert. Het Financieel Arrangement is in 2016 ook ingericht voor verevening, niet als financieringsinstrument voor alternatieve doeleinden. Kanttekeningen en alternatieven 3.1. Gemeente Nuenen heeft in 2016 een flinke bijdrage geleverd voor het Financieel Arrangement. In 2016 hebben de gemeenten die gronden mochten ontwikkelen een bijdrage van €10,- voor elke gemeentelijke m2 uitgeefbare grond betaald (groene terreinen met een onherroepelijk bestemmingsplan). Deze bijdrage was bedoeld als tegemoetkoming voor de gemeenten die rode terreinen uit de markt namen. Voor Nuenen ging dat over 2,3 ha van Eeneind II Zuid (Collse Heide) en 26 ha van Eeneind West. Respectievelijk een bedrag van € 227.530 en € 2.093.000. In totaal heeft de gemeente Nuenen een bijdrage van € 2.320.530 betaald aan de gemeente Eindhoven en Veldhoven. Op 18 mei 2017 heeft uw raad hier mee ingestemd (raadsvoorstel 2017-21 RV Programmering bedrijventerreinen SGE). 3.2.

De lening met de provincie blijft overeind In 2017 is voor de betaling van het Financieel Arrangement een lening met de provincie overeengekomen. Onder gunstige voorwaarden en voor een looptijd van tien jaar. We betalen de lening af wanneer er gronden geleverd worden. Inmiddels is het deel van de lening over de gronden van Eeneind II Zuid (Collse Heide) afgelost. Het restant betreft de gronden op Eeneind West. Ongeacht de besluitvorming blijft de verplichting overeind om deze lening bij de provincie af te lossen, wanneer er gronden geleverd worden. Met de besluitvorming door uw raad in 2017 is deze aflossing ook opgenomen en verwerkt in de grondexploitatie van het project Eeneind West. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Zaaknummer: 2290805

Pagina 3 van 4 Documentnummer: 2306853

De werkzaamheden voor de verdere uitwerking van de uitvoeringsagenda worden ambtelijk uitgevoerd door de 21 gemeenten tezamen. Een passende nieuwe (werk)structuur is hiervoor nog niet gerealiseerd. Planning Elke vier jaar blijft de provincie nieuwe prognoses voor bedrijventerreinen opstellen. Jaarlijks wordt de uitvoeringsagenda op de Omgevingsdag geactualiseerd. Communicatie N.v.t. Wat mag het kosten De kosten van het Financieel arrangement uit 2016 zijn reeds voldaan door onze gemeente. Er zijn geen financiële consequenties verbonden aan de vaststelling van de Visie werklocaties Zuidoost-Brabant. Evaluatie Elke vier jaar blijft de provincie nieuwe prognoses voor bedrijventerreinen opstellen. Na het verschijnen van de prognoses wordt gekeken of de uitvoeringsstrategie herijkt moet worden. Jaarlijks wordt de uitvoeringsagenda op de Omgevingsdag geactualiseerd. Bijlagen 1. Raadsbesluit Regionale Programmering Werklocaties Zuidoost Brabant 2. RPW Visie werklocaties Zuidoost-Brabant versie 4.1 3. RPW Uitvoeringsstrategie Zuidoost-Brabant 4. RPW Uitvoeringsagenda Zuidoost-Brabant werkversie (concept) 5. Oplegnotitie verwerken input raadsleden en ondernemers(verenigingen) 6. Financieel arrangement programmering werklocaties - eindadvies

Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

T.N. Kramer

mr.dr. M.M. van Toorenburg

Zaaknummer: 2290805

Pagina 4 van 4 Documentnummer: 2306853