Raadsvoorstel MRE Zienswijze begroting 2027

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

4 juni 2026 Staf Nuenen F.G.F. van Genugten 3014098 3014113

Onderwerp Zienswijze begroting 2027 Metropoolregio Eindhoven Beslispunten 1. Een zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2027 Metropoolregio Eindhoven ten aanzien van: • terughoudende financieel beleid • naheffing in verband met overdracht voormalige stortplaats Gulbergen; 2. In te stemmen met het verwerken van de financiële gevolgen in de Kadernota 2027 gemeente Nuenen c.a. Inleiding Op basis van de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven (MRE) is het bestuur verplicht de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen om een zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting kenbaar te maken. Wij stellen uw raad voor om een zienswijze over de ontwerpbegroting 2027 in te dienen. De ingediende zienswijzen betrekt het Dagelijks Bestuur MRE bij de voorbereiding van de besluitvorming over de begroting in het Algemeen Bestuur MRE. Besluitvorming in het Algemeen Bestuur MRE is gepland op 1 juli 2026. Na besluitvorming ontvangt uw raad de vastgestelde begroting 2027 MRE ter kennisgeving. Verhoging inwonersbijdrage De inwonersbijdrage is verhoogd conform de afgesproken indexering en geactualiseerd op het aantal inwoners per 1 januari 2026 en op het aantal in gebruik zijnde meter archief. De indexatie bedraagt 2,85%.

Wat willen we bereiken Een goed functionerende en financieel gezonde gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven die de aan haar toebedeelde taken naar behoren kan uitvoeren en die de samenwerking tussen 21 gemeenten binnen de regio ondersteunt. Argumenten 1.1 De inwonersbijdrage is geïndexeerd conform het percentage opgenomen in de Kadernota begrotingsjaar 2027 MRE. De indexatie bedraagt 2,85% ten opzichte van het begrotingsjaar 2026. Door het hanteren van een indexatie blijven de inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht waardoor de MREorganisatie de werkzaamheden op hetzelfde niveau kan blijven uitvoeren. Bij de berekening van de gemeentelijke bijdrage is uitgegaan van het aantal inwoners per 1 januari 2026, zoals gepubliceerd door het CBS.

Zaaknummer: 3014098

Pagina 1 van 6 Documentnummer: 3014113

1.2 Landgoed Gulbergen wordt gerealiseerd binnen de kaders van de Ontwikkelvisie. In 2024 is de Ontwikkelvisie voor landgoed Gulbergen vastgesteld. In deze Ontwikkelvisie is opgenomen welke ontwikkelingen waar binnen het landgoed mogelijk zijn. De MRE gaat deze ontwikkelingen niet zelf realiseren. Het is de bedoeling dat de gronden worden verkocht aan partijen die een plan indienen passend binnen de Ontwikkelvisie en die dit plan vervolgens gaan realiseren. Voor het noordelijk deel (gelegen in de gemeente Nuenen) is een aanbestedingsprocedure doorlopen en de procedure bevindt zich in een afrondende fase, waarna de verkoop van de grond kan plaats vinden. Dit betekent dat in de nieuwe bestuursperiode een start met de realisatie van het landgoed kan worden gemaakt. Dit sluit aan op wat het gemeentebestuur van Nuenen graag ziet voor deze locatie. 1.3 De focus is gericht op realisatie van de opgaven. Binnen de MRE-samenwerking streven we naar groei in balans. De afgelopen bestuursperiode is stevig geïnvesteerd in gezamenlijk koersbepaling en de uitwerking daarvan. Daarom wordt de focus nu gericht op de realisatie van de opgaven en de uitvoering van het Beethovenconvenant. Om een impuls te kunnen geven aan de uitvoering is het Realisatiebedrijf MRE gestart per 1 januari 2026.

Daarmee kan extra uitvoeringskracht worden ingezet bij gemeenten om de realisatie van woningbouw, mobiliteit, energie-infrastructuur en werklocaties te versnellen. Het is goed om te lezen dat er middelen en capaciteit beschikbaar zijn om vaart te maken met de uitvoering van het Beethovenconvenant. Overigens is de basisfinanciering van het Realisatiebedrijf MRE niet afkomstig uit de inwonersbijdrage. In het Beethovenconvenant is afgesproken dat het ministerie van Economische Zaken jaarlijks een bijdrage doet van € 1 miljoen en dat er cofinanciering plaats vindt vanuit de bestemmingsreserve doorontwikkeling MRE. Ook worden middelen ingezet op basis van specifieke Rijk-Regio afspraken voor de uitvoering van de kortetermijnmaatregelen mobiliteit (KTM 1 en KTM2-pakket). Daarnaast ontvangt MRE een jaarlijks bedrag van ruim € 300.000 van het Brainport Partnerfonds voor het Realisatieteam Wonen. 1.4 De Raadstafel21 wordt steeds beter in positie gebracht. De Raadstafel21 heeft een adviesrol richting het Algemeen Bestuur MRE. Om invulling te kunnen geven aan deze rol is het van belang dat de Raadstafel21 tijdig, uniform en consequent wordt geïnformeerd. In de ontwerpbegroting MRE is opgenomen dat de MRE-organisatie hier verdere uitvoering aan geeft. De Raadstafel21 wordt tevens betrokken bij de voorbereiding van regionale bijeenkomsten voor de raden van de deelnemende gemeenten.

Hierdoor worden de raden steeds meer in positie gebracht om invloed te hebben op de MRE-samenwerking. 1.5 De opgaven en acties binnen de programma’s zijn herkenbaar. De begroting 2027 MRE betreft de eerste begroting van de nieuwe samenwerkingsperiode 2027–2030, vooruitlopend op het in voorbereiding zijnde Samenwerkingsakkoord 2027-2030 en het daaruit voortkomende Werkprogramma MRE 2027. Hetgeen in de verschillende programma’s is opgenomen onder Wat willen we samen bereiken? en Wat gaan we samen doen? is herkenbaar en wordt onderschreven. Veelal gaat het om opgaven en acties waar we nu al mee bezig zijn en die doorlopen in het jaar 2027. Daarom is er geen aanleiding om een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van de inhoudelijke programma’s.

Zaaknummer: 3014098

Pagina 2 van 6 Documentnummer: 3014113

1.6

We willen dat de MRE bijdraagt aan de financiële uitdaging waar onze gemeente voor staat. De gemeentelijke begrotingen komen door allerlei ontwikkelingen steeds meer onder druk te staan. Dat geldt ook voor onze gemeente. Tegelijkertijd zien we dat gemeentelijke bijdragen aan Gemeenschappelijke Regelingen, zoals de MRE, jaarlijks toeneemt en een steeds groter beslag leggen op de totale gemeentelijke begroting. Als gemeente zijn we steeds meer genoodzaakt tot het maken van keuzes en prioriteitstelling. Het kan niet anders dan dat Gemeenschappelijke Regelingen dit ook gaan doen en hun verantwoordelijkheid hierin nemen. Dit willen we, net als vorig jaar, in onze zienswijze meegeven aan het bestuur van de MRE. We verzoeken het bestuur om in het nieuwe samenwerkingsakkoord en in het nieuwe werkprogramma keuzes te maken en te prioriteren, waarbij wordt aangegeven welke afwegingen daarbij zijn gemaakt. 1.7

De financiële consequenties van de overdracht van de voormalige stortplaats Gulbergen aan de Provincie is nog onduidelijk. De MRE-organisatie is in overleg met de Provincie over de overdracht van de voormalige stortplaats Gulbergen. Deze overdracht is gepland in 2030. Gelijktijdig met de overdracht moet de eeuwigdurende nazorg worden ‘afgekocht’. Hiervoor zijn gelden opzij gezet. We hebben begrepen dat over de hoogte van bedrag voor eeuwige nazorg wordt gesproken met de Provincie. Uit de begroting is op te maken dat de Provincie in maart 2026 een heffing heeft opgelegd. Het is echter niet duidelijk wat dit in financiële zin betekent. Daarom is in de ontwerpbegroting hier nog geen rekening mee gehouden. De aankomende periode moet hierover meer duidelijkheid komen. Daarom stellen wij voor om in onze zienswijze het bestuur MRE te verzoeken om de raden van de deelnemende gemeenten tijdig te informeren over de financiële consequenties. Te meer, omdat uit de risicoparagraaf in de ontwerpbegroting blijkt dat hier een risico ligt voor gemeenten. 2.1

Te betalen bijdragen aan verbonden partijen moeten worden opgenomen in de gemeentelijke begroting. De MRE is een verbonden partij, waaraan wij jaarlijks een bijdrage betalen. Wij zijn verplicht de geraamde bijdrage voor 2027 op te nemen als financiële verplichting in de gemeentelijke begroting 2027. Daarom wordt in de Kadernota 2027 de financiële consequenties van de bijdrage voor 2027 opgenomen als autonome ontwikkeling. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Onderzoek naar indexeringsmethodiek is uitgevoerd. Vorig jaar heeft uw raad in de zienswijze het bestuur MRE verzocht om het gehanteerde indexeringspercentage in overeenstemming te brengen met de nieuwe indexeringssystematiek van het gemeentefonds. Ook andere gemeenten hadden verzocht om de indexeringsmethodiek tegen het licht te houden. De 4 grote Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en) in de Brainportregio hebben gezamenlijk invulling geven aan deze verzoeken in de ingediende zienswijzen. Dit heeft geleid tot een voorstel om de huidige methodiek te handhaven met enkele aanscherpingen. Vervolgens is dit voorstel aangehouden in het Algemeen Bestuur van december 2025. Er is toen besloten om in 2026 een nieuw voorstel voor te leggen aan het Algemeen Bestuur waarbij een extra processtap wordt doorlopen gericht op een breder draagvlak van het reeds door de huidige werkgroep geleverde werk.

Tevens is bij het agendapunt Kadernota 2027 besloten om de gemeentelijke bijdrage te indexeren met 2,85% ten opzichte van de bijdrage 2026. Dit besluit is verwerkt in bijgaande ontwerpbegroting 2027 MRE. Zaaknummer: 3014098

Pagina 3 van 6 Documentnummer: 3014113

De planning is dat in het Algemeen Bestuur MRE van juli 2026 opnieuw het voorstel Indexeringsmethodiek 4 GR-en wordt geagendeerd, evenals in de Algemene Besturen van de drie andere GR-en. De raden van de deelnemende gemeenten worden via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Ook zal dit onderwerp aan de orde komen in de regionale bijeenkomst voor raden van de deelnemende gemeenten op 15 april 2026 (zie ook kopje communicatie). 1.2 Het samenwerkingsakkoord 2027-2030 is nog niet vastgesteld. Gedurende de rest van 2026 wordt samen met de deelnemende gemeenten gewerkt aan het samenwerkingsakkoord MRE voor de nieuwe bestuursperiode. Besluitvorming daarover vindt plaats in Q1-2027 in het Algemeen Bestuur MRE. Daaraan voorgaand worden de raden van de deelnemende gemeenten om hun zienswijze gevraagd. Op basis van het Samenwerkingsakkoord MRE én de begroting 2027 MRE wordt op dat moment ook het Werkprogramma 2027 MRE aan het Algemeen Bestuur MRE voor besluitvorming voorgelegd. Als het nieuwe samenwerkingsakkoord c.q. het werkprogramma alsnog leidt tot een financieel effect op deze primaire begroting, zal een begrotingswijziging worden opgesteld. Indien daarbij sprake is van een voorstel voor wijziging van de inwonerbijdrage, dan zal deze begrotingswijziging conform de Gemeenschappelijke Regeling MRE voor zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten worden voorgelegd.

Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Vanuit de MRE is verzocht om uiterlijk 8 juni 2026 de zienswijze in te dienen. Deze termijn is voor ons haalbaar. Planning • 15-4-2026 • 21-5-2026 • 4-6-2026 • 8-6-2026 • 24-6-2026 •

1-7-2026

regionale bijeenkomst over de begroting van de 4 grote GR-en behandeling raadsvoorstel in oordeelsvormende raadsavond besluitvorming in de raadsvergadering zienswijze indienen bij Metropoolregio Eindhoven behandeling conceptbegroting en ingediende zienswijzen in Commissie van advies financiën MRE vaststelling begroting 2027 MRE door Algemeen Bestuur MRE

Communicatie De 4 grote GR-en in de Brainportregio Eindhoven, zijnde de Veiligheidsregio, GGD, Omgevingsdienst en Metropoolregio Eindhoven, organiseren op 15 april 2026 een gezamenlijke bijeenkomst voor de raden van de deelnemende gemeenten. Tijdens deze bijeenkomst kunnen de raadsleden vragen stellen over de ontwerpbegrotingen. De communicatie over de begroting 2027 MRE en het besluitvormingsproces wordt verzorgd door de MRE-organisatie. Wat mag het kosten De ontwerpbegroting 2027 MRE bevat een (voorlopige) indicatie van de gemeentelijke bijdrage voor 2027. De definitieve financiële gevolgen voor de gemeente staan pas vast na vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur MRE.

Zaaknummer: 3014098

Pagina 4 van 6 Documentnummer: 3014113

De ontwerpbegroting 2027 MRE heeft gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage aan de MRE. In onderstaande tabel is samengevat wat de nieuwe bijdrage wordt voor 2027 en wat de gevolgen hiervan zijn voor de gemeentelijke begroting en meerjarenraming. Omschrijving

2027

2028

2029

2030

Bijdrage volgens begroting 2027 GR

410.982

410.982

410.982

410.982

Beschikbaar in begroting gemeente

400.689

400.689

400.689

400.689

Verschil Dekking stelpost loon- en prijsontwikkeling

10.293 -10.293

10.293 -10.293

10.293 -10.293

10.293 -10.293

0

0

0

0

Resterend te dekken bedrag

Bovenstaande financiële gevolgen worden als autonome ontwikkeling meegenomen in de Kadernota 2027. In onderstaande tabel is de opbouw van de inwonersbijdrage inzichtelijk gemaakt voor de jaren 2026 en 2027. Omschrijving

2026

2027

Regionale opgaven

5,772

5,917

Brainport Devellopment

3,782

3,877

Stimuleringsfonds

2,516

2,516

RHCe

4,693

4,811

Totaal Aantal inwoners

16,763 24.291

17,121 24.467

Index

4,5%

2,85%

Evaluatie De MRE stelt 2-jaarlijks een Bestuursrapportage op waarin de raden van de deelnemende gemeenten geïnformeerd worden over de financiën en de voortgang in het werkprogramma. De jaarrekening 2027 MRE wordt na vaststelling in het Algemeen Bestuur MRE ter kennisgeving verzonden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Bijlagen 1. Raadsbesluit Zienswijze begroting 2027 Metropoolregio Eindhoven 2. Aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting 2027 MRE 3. Ontwerpprogrammabegroting 2027 MRE 4. Brief aan MRE met zienswijze Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

ValidSigned door J. Verbruggen op 31-03-2026

ValidSigned door F. van Genugten op 01-04-2026

mr. drs. H.P.C. Verbruggen

F.G.F. van Genugten Zaaknummer: 3014098

Pagina 5 van 6 Documentnummer: 3014113

Zaaknummer: 3014098

Pagina 6 van 6 Documentnummer: 3014113