Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan onderwijs

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

10 april 2025 24 februari 2025 Maatschappelijke Ontwikkeling S. Löwik 2077683 2423703

Onderwerp Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2025-2040 Beslispunten 1. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs 2025-2040 vast te stellen. 2. Het college opdracht te geven de in het uitvoeringsplan beschreven businesscases uit te werken en per businesscase een financieringsvoorstel aan de raad voor te leggen. 3. De voorlopige kostenraming van het nieuwe schoolgebouw voor Nuenen-West en de noodlokalen op te nemen in de meerjarenbegroting 2026-2029 en voor de voorbereidingskosten voor 2025 een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen. Inleiding Gemeente en schoolbesturen hebben ieder hun eigen taken op het gebied van onderwijshuisvesting. Op grond van het wetsvoorstel ‘Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting’ zijn gemeenten verplicht om een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen. De beoogde inwerkingtreding van deze wet is 1 januari 2026. In het IHP spreken schoolbesturen en gemeente zich uit over de wijze waarop onderwijsvoorzieningen in Nuenen in de komende periode gaan (of blijven) voldoen aan de geldende eisen. Het voorliggende IHP is opgesteld op basis van constructief overleg tussen schoolbesturen, kinderopvangaanbieders en gemeente. Het IHP geeft een perspectief voor de periode 2025 tot en met 2040. In de uitvoeringsagenda staan de prioriteiten voor de periode 2025 tot en met 2028.

Wat willen we bereiken De scholen in onze gemeente in de komende jaren voorzien van voldoende kwalitatieve en duurzame huisvesting zodat de Nuenense kinderen in onze eigen gemeente regulier basisonderwijs kunnen volgen. Op de langere termijn kan dit ook gelden voor voortgezet onderwijs. Argumenten 1.1 De gemeente is verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting. De wet verdeelt de verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting tussen gemeente en schoolbestuur. De gemeente moet voldoende en adequate huisvesting beschikbaar stellen voor het onderwijs. Er is sprake van zorgplicht wanneer op grond van criteria uit wet- en regelgeving maatregelen nodig zijn. De gemeente is ook financieel verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw, uitbreiding, de eerste inrichting met meubilair en lespakketten, herstel van constructiefouten en herstel bij schade door bijzondere omstandigheden. Gemeenten ontvangen hiervoor middelen via de algemene uitkering in het gemeentefonds. De middelen voor het basisonderwijs zijn niet geoormerkt, dus vrij besteedbaar. De rijksuitkering is gebaseerd op algemene verdeelgrondslagen en heeft geen relatie met het aantal leerlingen, het aantal scholen of de leeftijd van de schoolgebouwen in een gemeente. Voor het voortgezet onderwijs wordt de financiering gebaseerd op het aantal leerlingen dat is ingeschreven op een school die in de gemeente staat.

Bij zorgplicht moet de gemeente voldoende middelen vrijmaken. Ondertekend op: 06-03-2025 13:53 Ondertekend door: Jeanke Verbruggen Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand

Zaaknummer: 2077683

Pagina 1 van 5 Documentnummer: 2423703

Het schoolbestuur betaalt de kosten van de exploitatie (energie, water en schoonmaak) en is verantwoordelijk voor het onderhoud van het gebouw en de bijbehorende gronden gedurende de gebruikstermijn van het gebouw. Schoolbesturen ontvangen een ‘lumpsum’ bedrag voor het geven van onderwijs en een deel van deze middelen moet worden ingezet voor ‘materiële instandhouding’. Schoolbesturen zijn redelijk vrij in de besteding, maar worden geacht als een goed huisvader te zorgen voor hun panden. 1.2 Met het IHP anticiperen we op toekomstige investeringen. Op dit moment is de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen c.a. 2021 het enige kader dat richting geeft aan investeringen in onderwijshuisvesting. Op basis van de verordening kunnen schoolbesturen jaarlijks aanvragen indienen voor (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding van een schoolgebouw. In dat systeem handelt de gemeente reactief. Het IHP is proactief en geeft voor de komende vijftien jaar inzicht in de investeringen. Uitgangspunt voor het IHP is de leerlingenprognose van 1 oktober 2023 en de leerlingentelling van 1 oktober 2024. Om de actuele ruimtebehoefte zo goed mogelijk in beeld te houden stellen we eenmaal per twee jaar een nieuwe leerlingenprognose op. 1.3 Er is overeenstemming met de schoolbesturen over de inhoud van het IHP. Om tot dit IHP te komen is een externe partij, de ROgroep, betrokken.

De ROgroep heeft de schoolgebouwen bezocht en gesprekken gevoerd met locatieleiders bij het onderwijs en de kinderopvang. Dit heeft geresulteerd in een globaal beeld van de huidige huisvestingssituatie. Samen met technische gegevens van de gebouwen, inhoudelijke uitgangspunten en geldende wetgeving zijn de algemene kaders geformuleerd. Het IHP is besproken met de schoolbesturen die het onderwijs in Nuenen verzorgen en het heeft hun instemming. Het betreft De Eenbes en PlatOO voor het basisonderwijs en OMO voor het voortgezet onderwijs. Kinderopvangaanbieders zijn geen partij in het bestuurlijk overleg, maar een tweetal aanbieders is betrokken bij de projectgroep. 2.1

In het IHP is in het uitvoeringsplan een viertal ‘businesscases’ opgenomen die nadere uitwerking behoeven. Het IHP gaat over een periode van vijftien jaar. In het IHP is een uitvoeringsplan opgenomen voor de komende vier jaar (2025-2028). De meest urgente opgave is uitbreiding van de capaciteit voor het basisonderwijs in Nuenen-West. Naast de uitbreiding van Het Mooiste Blauw is op termijn huisvesting voor 400 leerlingen nodig. Hiervoor is een nieuw schoolgebouw nodig. Momenteel wordt onderzocht op welke plaats dit gebouwd kan worden. Omdat de genoemde 400 leerlingen niet direct aanwezig zijn, is het uitgangspunt om het gebouw in twee fases te bouwen. Onderzocht wordt of er financieel voordeel ontstaat door het gebouw in één keer te realiseren. Daarnaast wordt onderzocht of het verstandig is om ook ruimte voor kinderopvang te bouwen, die kostendekkend verhuurd wordt. Het college legt de uitwerking van deze businesscase, met een financieringsvoorstel, te zijner tijd via een separaat voorstel aan u voor. Omdat basisschool de Dassenburcht (Jacob Catsstraat) kampt met een ruimtetekort, deels veroorzaakt door de woningbouw in Nuenen-West, en de bouw van de nieuwe school de nodige tijd kost zijn er tijdelijke maatregelen voor deze school nodig.

Het verbeterplan voor het verduurzamen van bestaande (onderwijs)gebouwen is gepland voor 2025-2026 Voor de voorbereidingskosten wordt een bedrag van € 50.000 gevraagd, dat in 2025 en daarna kan worden ingezet.

Zaaknummer: 2077683

Pagina 2 van 5 Documentnummer: 2423703

Voor de twee overige businesscases gelden andere termijnen. De uitwerking van de plannen voor de gebouwen van de Nieuwe Linde en de Crijnsschool worden meegenomen in de bijstelling van het IHP in 2029. 3.1 In het IHP is opgenomen welke investeringen de benodigde voorzieningen vragen. Voor de periode 2025-2028 zijn de volgende investeringen opgenomen in het IHP: • een nieuw schoolgebouw voor het basisonderwijs voor de aanwas uit Nuenen-West voor circa 400 leerlingen; • tijdelijke extra huisvesting voor basisschool de Dassenburcht. De verwachte kosten voor het nieuwe gebouw voor de aanwas uit Nuenen-West zijn berekend op basis van de normbedragen 2025. Zoals onder 2.1 aangegeven wordt na de uitwerking van de businesscase een separaat voorstel aan u voorgelegd. De aanvraag van de tijdelijke huisvesting voor basisschool de Dassenburcht en het definitief beschikbaar stellen van de middelen loopt in 2025 via de reguliere procedure van de verordening onderwijshuisvesting en de reguliere begrotingscyclus. Hiervoor wordt geen separaat voorstel aan u voorgelegd. Bij het beoordelen van het verzoek van het schoolbestuur om noodlokalen onderzoeken we of medegebruik van leegstand mogelijk is. De geschatte kosten voor de nieuwbouw en noodlokalen zijn opgenomen in de financiële paragraaf. Deze bedragen worden opgenomen in de conceptkadernota en de conceptmeerjarenbegroting 2026-2029.

Kanttekeningen en alternatieven 1.1 In het IHP zijn ruimtes voor bewegingsonderwijs niet opgenomen. Ruimte voor bewegingsonderwijs wordt vooral gevonden in de binnensportaccommodaties in onze gemeente. Op dit moment loopt een separaat proces voor de binnensportaccommodaties in onze gemeente. Omdat de gemeente wettelijk verplicht is om voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs binnen een bepaalde afstand beschikbaar te stellen, wordt dit zorgvuldig afgestemd. De binnensportaccommodaties maken geen onderdeel uit van het IHP. 1.2 Het is een gemeentelijke keuze om te investeren in gebouwen voor kinderopvang. Gemeenten zijn niet verplicht te bouwen voor kinderopvang. Gemeenten zijn overigens wel verantwoordelijk voor een dekkend aanbod voorschoolse educatie bij de kinderopvang. Hoewel de inhoudelijke samenwerking tussen kinderopvang en basisonderwijs van groot belang is, hoeft dit niet per definitie in hetzelfde gebouw plaats te vinden. Kinderopvangaanbieders zijn marktpartijen. Wanneer de gemeente besluit om te bouwen voor kinderopvang, moet de ruimte tegen een marktconforme, kostendekkende prijs worden verhuurd. Tot op heden heeft onze gemeente vrijwel nooit geïnvesteerd in huisvesting voor kinderopvang. Alleen bij basisschool De Nieuwe Linde (Van Duynhovenlaan) zijn een aantal jaren geleden middelen voor onderwijskundige vernieuwingen geïnvesteerd in kinderopvangruimtes.

In de schoolgebouwen die woningbouwvereniging Helpt Elkander heeft gebouwd is vaak wel inpandige kinderdagopvang en buitenschoolse opvang aanwezig. Hoewel het dus geen plicht is voor de gemeente, is het wel wenselijk voor onze inwoners dat er voldoende kinderopvang beschikbaar is. Bij de uitbreiding voor Nuenen-West onderzoeken we dit scenario. 3.1 De investeringskosten in het IHP zijn gebaseerd op de normbedragen 2025. De in het IHP opgenomen bedragen zijn gebaseerd op de normbedragen die gelden voor 2025. Deze normbedragen worden jaarlijks door de VNG aangepast, waarbij rekening gehouden wordt met nieuwe wetgeving en prijsontwikkelingen. Het bouwkrediet voor (vervangende) nieuwbouw wordt berekend op basis van de normbedragen die gelden in het jaar dat het krediet beschikbaar wordt gesteld aan het schoolbestuur. Zaaknummer: 2077683

Pagina 3 van 5 Documentnummer: 2423703

De bouwkosten op basis van de normbedragen 2025 zijn uitgangspunt voor de begroting 2026. Vervolgens passen we de begroting jaarlijks aan op basis van de meest recente normbedragen. 3.2 Normbedragen voldoen niet aan toekomstige wetgeving. Duurzaamheid is een onderdeel van dit IHP. Bij nieuwbouw moet voldaan worden aan de huidige regelgeving. De normbedragen voor nieuwbouw van de VNG zijn in hun basis in 2018 bepaald. Deze gaan uit van een sober en doelmatig gebouw dat aan de wettelijke minimumeisen (bouwbesluit) voldoet. Gasloos bouwen en Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) zijn sinds 2021 wettelijke verplichtingen. Aanvullende duurzaamheids- en comfortdoelstellingen als Frisse Scholen2 klasse B en A zijn geen wettelijke verplichting en dus niet inbegrepen in de door de VNG geadviseerde normbedragen. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Voor de uitvoering van het IHP is het van belang dat er ruimte beschikbaar is voor het nieuwe schoolgebouw en dat er voldoende ambtelijke capaciteit is voor projectmanagement. Hiervoor kan het gevraagde uitvoeringsbudget deels voor worden gebruikt. Planning Na het vaststellen van dit voorstel werkt het college de in het uitvoeringsplan genoemde businesscases verder uit. De aanvraag voor de tijdelijke extra huisvesting van De Dassenburcht wordt conform de procedure in de verordening afgehandeld.

Wanneer middelen voor noodlokalen noodzakelijk zijn wordt de financiering meegenomen in de reguliere begrotingscyclus. In de financiële paragraaf zijn de geschatte kosten meegenomen. Communicatie Wanneer het IHP wordt vastgesteld, wordt dit gedeeld met de betrokken partijen. Wat mag het kosten In de meerjarenbegroting is in 2028 een bedrag van € 892.000 opgenomen voor de toekomstige uitbreiding van de capaciteit voor het basisonderwijs in Nuenen-West. Er is geen dekking in de huidige meerjarenbegroting voor alle kosten die we verwachten voor de uitvoering van dit IHP. Bij het voorstel tot het vaststellen van de meerjarenraming 2026-2029 wordt een dekkingsvoorstel gedaan. Nieuwe school Fase 1 Incl. voorbereidingskosten

2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 Totaal

€

Nieuwe school Fase 2

Optie bouwen kinderopvang

Huur noodlokalen

€ 719.385 € 719.384

€ 67.000 € 134.000 € 134.000 € 134.000 € 134.000 € 67.000

€ 1.438.769

€ 670.000

50.000

€ 2.072.339 € 2.072.339

€ 4.194.678

€ 2.072.339 € 2.072.339 € 4.144.678

Zaaknummer: 2077683

Pagina 4 van 5 Documentnummer: 2423703

Het geschatte bedrag voor de noodlokalen is € 670.000 voor vijf jaar wanneer deze op het eigen schoolplein kunnen worden geplaatst. De plaatsing en huur start medio 2026. We onderzoeken ook de mogelijkheid om noodlokalen te kopen. De noodlokalen kunnen weg wanneer het nieuwe schoolgebouw in gebruik wordt genomen. Deze kosten komen ten laste van de exploitatie. Extra kosten die nog niet zijn opgenomen in de begroting: • Kosten verwerven en bouwrijp maken grond in Nuenen-West. • Eerste inrichting wanneer sprake is van een nieuwe school. Jaarlijkse kosten In onderstaande tabel staan de kapitaallasten voor de Meerjarenbegroting 2026-2029 en voor 2030. Deze komen ten laste van het begrotingssaldo. De investeringen voor de nieuwbouw van scholen worden afgeschreven over een periode van 40 jaar. Na het beschikbaar stellen van de investering zullen de rentelasten tussen 2026 en 2029 ten laste van het begrotingssaldo vallen. Het jaar na de oplevering zullen de volledige kapitaallasten (rente en afschrijving) ten laste van het begrotingssaldo komen. Fase 1 incl. voorbereidingskosten Kinderopvang Kinderopvang huur Huur noodlokalen Totaal

2026

2027

€

€

550

€ 67.000 € 67.550

2028 550

€ 134.000 € 134.550

2029

2030

550

€ 23.346

€ 151.008

€ 149.854

€ 134.000 € 134.550

€ 8.683 € - 8.683 € 134.000 € 157.346

€ 54.316 € - 54.316 € 134.000 € 285.008

€ 53.901 € - 53.901 € 67.000 € 216.854

€

2031

Evaluatie Het IHP wordt elke vier jaar bijgesteld. Bijlagen 1. Raadsbesluit Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2. Concept Integraal Huisvestingsplan Onderwijs met twee bijlagen. Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

H.P.C. Verbruggen

mr. dr. M.M. van Toorenburg

Zaaknummer: 2077683

Pagina 5 van 5 Documentnummer: 2423703