Raadsvoorstel en -besluit Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Behandelend ambtenaar: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

13 juli 2023 30 mei 2023 Maatschappelijke Ontwikkeling Anne van Eeden S. Löwik 1549568 1676145

Onderwerp Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie Beslispunten 1. Het beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie vast te stellen. Inleiding Wonen, werken en recreëren, kortom leven in Nuenen, dat vinden we prettig en willen we graag zo houden. Daar moeten we wel wat voor doen. Om op lange termijn ons comfort te behouden moeten we er voor zorgen dat onze CO2-uitstoot wordt gereduceerd. Om dit te bereiken zullen we het gebruik van fossiele brandstoffen moeten beperken en moeten we onze energie duurzaam en meer lokaal opwekken. Voor het reduceren van ons gebruik van fossiele brandstoffen zijn er voor de inwoners verschillende aanpakken, zoals: het collectief inkopen van zonnepanelen en isolatiemaatregelen, het uitdelen van energieboxen, het aanbieden van advies via het energieloket en de energiecoaches, buurtaanpakken etc. Voor het kleinschalig en duurzaam opwekken van energie wordt momenteel ingezet op zonnepanelen op daken door inwoners te informeren en te faciliteren. Voor zonnepanelen op daken van bedrijven is (nog) geen actieve aanpak. Daarnaast heeft Nuenen een aantal principeverzoeken en initiatieven ontvangen voor het grondgebonden, grootschalig opwekken van energie met zonnepanelen. Deze principeverzoeken zijn tot nu toe aangehouden in afwachting van een toetsingskader/beleid.

Als het voorliggend beleid door uw raad wordt vastgesteld, kunnen deze principeverzoeken afgewikkeld worden. Om richting te geven aan de grootschalige energieopwekking is in 2020/2021 ambtelijk, na consultatie van de gemeenteraad en interne en externe stakeholders, een conceptAfwegingskader zonne- en windenergie opgesteld. De belangrijkste aspecten uit het afwegingskader zijn: - In navolging van de zonneladder van de Natuur- en Milieufederaties grootschalige opwekking dient eerst en vooral op no-regretlocaties ingezet te worden (i.c. op daken en gevels, op onbenutte bebouwde locaties en op infrastructurele werken); - Op het moment dat (ook) andere, grondgebonden locaties aan de orde zijn, wordt er getoetst of dit binnen het desbetreffende landschapstype wenselijk/inpasbaar is; - Zowel in de planvorming (procesparticipatie) als de uitvoering (projectparticipatie) worden inwoners, omwonenden en andere stakeholders betrokken. Bij de behandeling van het concept-Afwegingskader Zonne- en Windenergie in de gemeenteraad van 25 maart 2021 is een amendement ingediend. Het amendement vraagt: “om Zaaknummer: 1549568

Pagina 1 van 5 Documentnummer: 1676145

met een voorstel te komen dat leidt tot heldere keuzes welke soorten van duurzameenergieopwekking in Nuenen c.a. toegepast mogen worden, onder welke condities en in welke vorm. Als uitgangspunt dient dan het gestelde in de (dan nog concept-) Omgevingsvisie: grootschalige duurzame-energieopwekking mag geen afbreuk doen aan de kernkwaliteit van het landschap en overige openbare ruimte. Indien binnen dit (nog vast te stellen) kader, zonne en windenergie projecten mogelijk zijn, dan geldt daarvoor het afwegingskader.” Naar aanleiding van dit amendement is er een beleidstraject gestart. Tijdens het opstellen van het beleid vonden de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 plaats. In de raadsagenda 2022-2026 is ten aanzien van de energietransitie het volgende opgenomen: - Inzetten op verduurzaming van woningen, andere gebouwen en bedrijfsterreinen; - De gemeente Nuenen c.a. staat achter de Regionale Energie Strategie 1.0 van de Metropoolregio Eindhoven en wil deze uitvoeren.

Vervolgens zijn deze afspraken in het coalitieprogramma 2022-2026 als volgt nader uitgewerkt: - De coalitiepartijen geven voorrang aan het opwekken van zonne-energie bij bestaande en nieuwe woningen en andere gebouwen, door inwoners en ondernemers actief te stimuleren om zonnepanelen aan te brengen; - De coalitiepartijen zetten met betrekking tot grootschalige opwekking van zonne-energie in op bestaande en nieuwe (grote) daken van woningen, bedrijven en andere gebouwen. De gemeente Nuenen c.a. werkt deze bestuursperiode niet mee aan grondgebonden grootschalige opwekking van duurzame energie, tenzij vanuit landelijk of provinciaal beleid aanleiding is om dit te heroverwegen. Als gevolg van de raadsagenda in combinatie met het coalitieprogramma zijn de mogelijkheden voor grootschalige energieopwekking zeer beperkt in Nuenen. Daarom stellen wij uw raad in voorliggend beleid voor om alleen op no-regretmaatregelen1 met betrekking tot grootschalige energieopwekking in te zetten. Wat willen we bereiken In Nuenen willen we invulling geven aan de opgaven voor het opwekken van energie, zoals die in de Regionale Energiestrategie 1.0 Metropoolregio Eindhoven zijn geformuleerd. De Nuenense opgave voor de no-regretmaatregelen is 13,57 GWh, waarvan er reeds 4,99 GWh is gerealiseerd en er 3,4 GWh in de pijnlijn zit.

Om dit minimale ambitieniveau te behalen houdt dit in dat Nuenen naar 2030 toe nog ten minste 5,18 GWh aan no-regretmaatregelen moet realiseren. Argumenten 1.1 Met voorliggend beleid wordt invulling gegeven aan het amendement van de 25 maart 2021. Het voorliggend beleid sluit aan op de uitgangspunten opgenomen in het amendement. 1.2 Met het voorliggend beleid kunnen principeverzoeken worden afgewikkeld. Het voorliggend beleid geeft duidelijkheid over de (on)mogelijkheden met betrekking tot grootschalige energieopwekking. Voor de periode 2022-2026 wordt grondgebonden grootschalige energieopwekking door middel van zon en wind uitgesloten. Dit betekent dat de principeverzoeken en initiatieven voor zonne- en windenergie op basis van het voorliggend beleid worden afgewezen. 1 Voor het opwekken van duurzame energie verstaan onder no-regretmaatregelen bijvoorbeeld: zonnepanelen op daken of aan gevels, zonnepanelen op infrastructurele

werken, zonnepanelen als overdekking van parkeerterreinen

Zaaknummer: 1549568

Pagina 2 van 5 Documentnummer: 1676145

1.3 Met voorliggend beleid wordt invulling gegeven aan de opgaven uit de Regionale Energiestrategie (RES) Binnen de RES zijn er berekeningen gemaakt voor wat Nuenen kan bijdragen met de noregretmaatregelen (in dit geval met de focus op zonnepanelen op daken). Er wordt ingeschat dat Nuenen door middel van de no-regretmaatregelen 13,57 GWh kan bijdragen aan het bod van de 2TWh. Hiervan is 4,59 GWh reeds gerealiseerd en zit 3,6 GWh in de pijplijn. Dit betekent dat er vóór 2030 nog maatregelen moeten worden gerealiseerd die nog 5,38 GWh opleveren. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 De huidige transport schaarste op het elektriciteitsnet brengt uitdagingen met zich mee voor de uitvoerbaarheid van het beleid. Vanwege de afgekondigde transport schaarste door Enexis en TenneT moet er worden gezocht naar slimme oplossingen om te zorgen dat zo min mogelijk elektriciteit terug het net opgaat. Door met dit voorliggend beleid alleen in te zetten op zonne-energie hebben we op bepaalde piekmomenten een flink overschot aan elektriciteit. Zonne-energie levert energie op, op de momenten dat we die doorgaans het minst nodig hebben. Van februari tot en met half oktober is er veel opbrengst met een piek in de zomermaanden. In de wintermaanden, wanneer het elektriciteitsgebruik het hoogst is, leveren zonnepanelen juist minder op.

In de praktijk zou een goede energiemix (bijvoorbeeld zon én wind) een oplossing zijn, omdat deze elkaar op de juiste momenten afwisselen. Om het elektriciteitsnet te ontlasten zijn er verschillende oplossingsrichtingen mogelijk. Allereerst kunnen we er voor zorgen dat er minder elektriciteit terug het net op gaat door de opgewekte energie meteen te verbruiken. Voor de overige energie kan worden onderzocht hoe/of deze kan worden opgeslagen of uitgewisseld, zowel voor huishoudens als voor de bedrijven(terreinen). 1.2 Op basis van het voorliggend beleid worden de huidige principeverzoeken/initiatieven afgewezen. Dit betekend dat we niet voorop lopen met betrekking tot het opwekken van duurzame energie maar inzetten op het minimale (de no-regretmaatregelen uit de RES). Bovendien zullen initiatiefnemers teleur gesteld zijn als zij hun initiatieven niet kunnen realiseren. Wat gaan we daarvoor doen Randvoorwaarden Voor het uitvoeren van het voorliggend beleid is mogelijk ondersteuning nodig. Wat die behoefte echter is, wordt uitgewerkt in de inventarisatie van de no-regretmaatregelen. In die inventarisatie wordt bekeken wat de mogelijkheden zijn voor no-regretmaatregelen in Nuenen en of de uitvorering hiervan past binnen het huidige duurzaamheidsbudget.

Planning - 6 juli 2023: behandeling in oordeelsvormende raadsavond - 13 juli 2023: besluitvorming in de raadsvergadering - Na vaststelling: publiceren van beleid op www.overheid.nl - Na publicatie: afwikkeling van prinicpeverzoeken c.q. vergunningaanvragen (verwachting vanaf augustus 2023) Communicatie Wanneer het beleid door de raad wordt vastgesteld, dan vindt communicatie plaats via de lokale kranten en social media. Ook wordt het beleid formeel gepubliceerd via www.overheid.nl. Zaaknummer: 1549568

Pagina 3 van 5 Documentnummer: 1676145

Het ontwerp van voorliggend beleid heeft vanaf 30 maart 2023 gedurende 6 weken ter inzage gelegen en gedurende deze periode was het mogelijk om een zienswijze in te dienen. De publicatie met betrekking tot de ter inzage legging heeft op de gebruikelijke wijze plaatsgevonden. Er zijn geen zienswijzen gekomen naar aanleiding van de ter inzagelegging. Wat mag het kosten Aan het vaststellen van het beleid zijn geen kosten verbonden. Voor de stappen naar de uitvoering van het beleid zijn wel middelen nodig. De kosten zullen blijken uit het hiervoor op te stellen plan van aanpak, dat in ieder geval de navolgende elementen bevat: - Het inventariseren van (on)mogelijkheden van no-regretmaatregelen; - Het inventariseren van oplossingsrichtingen met betrekking tot netcongestie; - Het opstellen van een stimuleringsaanpak zodat bedrijven het dakoppervlak dat ze niet nodig hebben voor energieopwekking voor eigen gebruik gaan benutten voor een collectief project, bewonersinitiatief of energiecoöperatie (financiële participatie); - Onderzoek doen naar het openstellen van de gemeentelijke duurzaamheidslening voor het financieren van lokale collectieve projecten voor zon op dak. - Het realiseren van de no-regretmaatregelen krijgt een plek in de aanpak voor verduurzaming bedrijventerreinen en het uitvoeringsprogramma duurzaamheid.

Het is de bedoeling de nog inzichtelijk te maken uitgaven te bekostigen via de uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid van het Rijk. In de voorjaarsrapportage 2023 zullen we de kosten die voortkomen uit het plan van aanpak en de ontvangst van de uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid vanuit het Rijk verwerken. De meerjarige gevolgen verwerken we in de begroting 2024-2027. Evaluatie De beleidsnotitie loopt dezelfde periode als de RES 1.0, namelijk tot 2030. In 2026, bij aanvang van de nieuwe bestuursperiode, wordt het beleid opnieuw geëvalueerd. Dan kunnen ook eventuele wijzigingen vanuit de herijking van de RES en andere technologische ontwikkelingen worden meegenomen. Bijlagen Nr Omschrijving 1. Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie

Zaaknr. 1026685

Burgemeester en wethouders van Nuenen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. M. Arents

M.J. Houben MBA

Zaaknummer: 1549568

Documentnr. 1688795

Pagina 4 van 5 Documentnummer: 1676145

Onderwerp: Grootschalige opwek zonne- en windenergie

De raad van de gemeente Nuenen c.a.; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 mei 2023 gelet op de desbetreffende bepalingen in de Gemeentewet; BESLUIT: 1. Het beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie vast te stellen.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

E.W. Kooi

de voorzitter,

M.J. Houben MBA

Zaaknummer: 1549568

Pagina 5 van 5 Documentnummer: 1676145