Raadsvoorstel Coalitieakkoord “Verantwoord Vooruit - 2026-2030 Nuenen c.a.”

RAADSVOORSTEL Datum raadsvergadering: Datum B&W-besluit: Cluster: Portefeuillehouder: Zaaknummer: Documentnummer:

27 mei 2026 nvt Griffie NU F.G.F. van Genugten 3697309 3697319

Onderwerp Coalitieakkoord “Verantwoord Vooruit - 2026-2030 Nuenen c.a.” Beslispunten 1. Kennis te nemen van het coalitieakkoord “Verantwoord Vooruit - Coalitieakkoord 2026-2030 Nuenen c.a.”

Inleiding Op 18 maart 2026 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Aansluitend is het informatie- en formatieproces gestart. Dit proces heeft geleid tot de vorming van een nieuwe coalitie van ONS Nuenen, Gerwen, Nederwetten, CDA, Combinatie Nuenen c.a. en VVD. Deze partijen hebben overeenstemming bereikt over het voorliggende coalitieakkoord. In dit akkoord beschrijven zij hun gezamenlijke politieke koers voor de bestuursperiode 2026-2030. Centraal staat het uitgangspunt dat Nuenen, Gerwen en Nederwetten zich blijven ontwikkelen op een manier die past bij de schaal, identiteit en draagkracht van de dorpen. De coalitie kiest daarbij voor een langetermijnvisie, financiële verantwoordelijkheid, samenwerking met inwoners en partners, en een duidelijke verbinding met de regio. Het coalitieakkoord benoemt een aantal inhoudelijke hoofdthema’s voor de komende periode, waaronder:  de ontwikkeling van een toekomstvisie Nuenen richting 2050;  wonen en passende woningbouw;  bereikbaarheid en verkeersveiligheid;  sport, cultuur, recreatie en accommodaties;  financiën en bestuurlijke slagkracht;  sociaal domein, veiligheid en leefbaarheid;  Sinti-huisvesting;  economie en ondernemerschap;  energietransitie en duurzaamheid.

Met dit raadsvoorstel wordt het coalitieakkoord formeel aan de gemeenteraad aangeboden, zodat hierover in de openbaarheid het politieke debat kan plaatsvinden. De behandeling biedt raadsleden de gelegenheid om vragen te stellen, aandachtspunten mee te geven en hun politieke duiding te geven. Die inbreng kan worden betrokken bij de verdere bestuurlijke en beleidsmatige uitwerking, zonder dat met dit voorstel reeds inhoudelijke of financiële besluiten over afzonderlijke ambities worden genomen.

Zaaknummer: 3697309

Pagina 1 van 4 Documentnummer: 3697319

Wat willen we bereiken Met dit raadsvoorstel wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om:  kennis te nemen van de politieke koers die de coalitiepartijen voor de bestuursperiode 2026-2030 hebben vastgelegd;  vragen te stellen en opmerkingen te maken over de uitgangspunten uit het akkoord;  kennis te nemen van het feit dat de verdere financiële en beleidsmatige uitwerking plaatsvindt via de reguliere gemeentelijke besluitvormingsmomenten. Het coalitieakkoord spreekt van eerst evalueren en, naar aanleiding daarvan, nieuwe keuzes maken voor de komende bestuursperiode. De concrete uitwerking daarvan zal op onderdelen plaatsvinden in afzonderlijke beleidsvoorstellen, uitvoeringsagenda’s, begrotingen en andere raadsstukken. Daarmee blijft helder onderscheid bestaan tussen het politieke coalitieakkoord enerzijds en de formele besluitvorming door college en gemeenteraad anderzijds. Argumenten 1.1 Het coalitieakkoord kan in de openbaarheid worden besproken Door het coalitieakkoord te agenderen voor een raadsvergadering, krijgen raadsleden de gelegenheid hierover vragen te stellen, opmerkingen te maken en hun politieke beoordeling te geven. Het coalitieakkoord is een politiek-bestuurlijk document waarin de coalitiepartijen hun gezamenlijke richting voor de bestuursperiode 2026-2030 uiteenzetten.

Openbare bespreking daarvan draagt bij aan transparantie, maakt het mogelijk dat ook niet-coalitiepartijen hun reactie geven en vormt daarmee een zorgvuldige start van de nieuwe bestuursperiode. 1.2 Het coalitieakkoord biedt politieke richting voor de komende bestuursperiode In het akkoord wordt nadrukkelijk gekozen voor een bestuursstijl die is gericht op samenwerking, verantwoordelijkheid, betrokkenheid en voorspelbaarheid. Leefbaarheid vormt daarbij de rode draad. De coalitie wil werken aan een gemeente waarin jongeren perspectief hebben, ouderen prettig oud kunnen worden, ondernemers ruimte krijgen en inwoners zich gehoord voelen. Daarnaast wordt een centrale plek ingeruimd voor de raadsbrede ontwikkeling van de Toekomstvisie 2050. Gezien het feit dat deze visie de huidige bestuursperiode overstijgt, is het essentieel dat dit fundament gezamenlijk door de raad wordt vormgegeven. Deze visie dient als het noodzakelijke referentiekader voor toekomstige keuzes op het gebied van wonen, voorzieningen, mobiliteit, economie, zorg en ruimtegebruik, en vormt daarmee een breed gedragen kompas voor de toekomst van onze dorpen. 2.1 De inhoudelijke en financiële vertaling vraagt om nadere uitwerking Het coalitieakkoord bevat een duidelijke koers en een groot aantal ambities, maar geen afzonderlijke financiële doorrekening of reeds uitgewerkte budgettaire voorstellen.

De coalitie benoemt juist dat eerst een betrouwbaar en actueel beeld van de financiële positie van de gemeente nodig is, dat bestaande plannen worden getoetst en heroverwogen en dat nieuwe keuzes in samenhang moeten worden beoordeeld met de toekomstvisie en de financiële consequenties. Bij de begroting 2027-2031 wordt een eerste integrale financiële vertaling van het coalitieakkoord gepresenteerd. Daarmee ontstaat voor de gemeenteraad een samenhangend moment om prioriteiten, financiële ruimte en bestuurlijke keuzes in onderlinge samenhang te wegen. Daarom ligt het voor de hand om de verdere financiële vertaling van het coalitieakkoord niet via dit raadsvoorstel vast te leggen, maar via de reguliere planning- en controlcyclus en afzonderlijke raadsbesluiten. Op die manier behoudt de gemeenteraad zijn kaderstellende en budgetrechtelijke rol.

Zaaknummer: 3697309

Pagina 2 van 4 Documentnummer: 3697319

2.2 De raad blijft betrokken bij de nadere uitwerking De in het coalitieakkoord opgenomen voornemens raken belangrijke beleidsvelden en kunnen financiële, maatschappelijke en ruimtelijke gevolgen hebben. De gemeenteraad wordt via de gebruikelijke besluitvormingsmomenten betrokken bij de verdere uitwerking. Daarbij kan worden gedacht aan:  de kadernota en begroting;  afzonderlijke beleidsvoorstellen;  uitvoeringsprogramma’s;  voortgangsrapportages;  raadsvoorstellen over specifieke projecten of investeringen. Het coalitieakkoord zelf benoemt bovendien dat jaarlijks voortgang moet worden gerapporteerd en dat waar nodig wordt bijgestuurd op basis van ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de lange termijn. Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Een coalitieakkoord is geen wettelijke verplichting De Gemeentewet verplicht niet tot het opstellen van een coalitieakkoord. Het is echter een goed gebruik dat coalitiepartijen bij de start van een bestuursperiode hun gezamenlijke uitgangspunten en ambities openbaar maken. Daarmee ontstaat duidelijkheid over de koers waarop zij elkaar gedurende de bestuursperiode aanspreken. Deze lijn sluit aan bij de wijze waarop ook in 2022 het coalitieprogramma aan de raad is aangeboden.

1.2 Het coalitieakkoord is richtinggevend, niet uitputtend Het coalitieakkoord bevat de politieke uitgangspunten en prioriteiten van de coalitiepartijen voor de komende jaren. Onderwerpen zijn voor nu nog niet volledig uitgewerkt. Op verschillende terreinen wordt nadere beleidsvorming, participatie en financiële afweging voorzien. Dat geldt onder meer voor de toekomstvisie 2050, bereikbaarheid, accommodatiebeleid, woningbouw, sociaal domein en investeringskeuzes. 1.3 Verdere invulling ligt bij college én raad Het is aan het college om, binnen de wettelijke kaders en de door de raad vastgestelde beleids- en financiële kaders, uitvoering te geven aan de ambities uit het coalitieakkoord. Tegelijkertijd behoudt de gemeenteraad zijn zelfstandige rol bij kaderstelling, controle en besluitvorming over de concrete uitwerking.

Wat gaan we daarvoor doen? Na aanbieding en bespreking van het coalitieakkoord in de gemeenteraad:  wordt het coalitieakkoord betrokken bij de verdere bestuurlijke en beleidsmatige uitwerking in de bestuursperiode 2026-2030;  worden inhoudelijke voorstellen waar nodig afzonderlijk aan de raad voorgelegd;  wordt bij de begroting 2027-2031 een eerste integrale financiële vertaling van het coalitieakkoord gepresenteerd;  vindt verdere financiële afweging steeds plaats binnen de kadernota, begroting en andere P&Cdocumenten;  kan de gemeenteraad via reguliere rapportage- en debatmomenten de voortgang volgen.

Zaaknummer: 3697309

Pagina 3 van 4 Documentnummer: 3697319

Randvoorwaarden N.v.t. Planning  Raadsvergadering: 27 mei 2026  Bespreking coalitieakkoord en raadsvoorstel: 27 mei 2026 Communicatie Publicatie van het raadsvoorstel en het coalitieakkoord ten behoeve van de behandeling in de gemeenteraad via het raadsinformatiesysteem van de gemeente Nuenen c.a. Wat mag het kosten? Aan dit raadsvoorstel zijn op zichzelf geen directe financiële consequenties verbonden. Het coalitieakkoord bevat ambities en beleidsvoornemens die in de komende bestuursperiode nadere financiële uitwerking kunnen vragen. De coalitie stelt daarbij expliciet dat zorgvuldig moet worden omgegaan met gemeenschapsgeld, dat bestaande plannen moeten worden getoetst en heroverwogen en dat nieuwe plannen in samenhang met de financiële positie van de gemeente moeten worden beoordeeld. Bij de begroting 2027-2031 wordt een eerste integrale financiële vertaling van het coalitieakkoord gepresenteerd. De eventuele financiële gevolgen van de verdere uitwerking worden vervolgens via de reguliere planning- en controlcyclus en, waar nodig, via afzonderlijke raadsvoorstellen aan de gemeenteraad voorgelegd. Evaluatie De voortgang van de uitvoering van het coalitieakkoord wordt gedurende de bestuursperiode gevolgd via de reguliere bestuurlijke en financiële rapportagemomenten.

In lijn met het coalitieakkoord kan daarnaast jaarlijks worden bezien hoe de uitvoering zich verhoudt tot de gestelde langetermijnambities en of bijsturing noodzakelijk is. Bijlagen  Raadsbesluit “Verantwoord Vooruit - Coalitieakkoord 2026-2030 Nuenen c.a.”  Coalitieakkoord 2026-2030 Nuenen c.a. ‘Verantwoord Vooruit’

De fractievoorzitters van de coalitiepartijen, ONS Nuenen Gerwen Nederwetten - John Geven CDA - Hugo de Kok Combinatie Nuenen c.a. - Monique Donkers VVD - Alex Appel

Zaaknummer: 3697309

Pagina 4 van 4 Documentnummer: 3697319