Presentatie doorontwikkeling sociaal domein beeldvormende raadsvergadering 27-11-2025

Doorontwikkeling Sociaal Domein Presentatie beeldvormende raadsvergadering 27-11-2025

Agenda 1. Waar staan we? 2. Wat is ons (wettelijk) kader en onze koers? 3. Hoe geven we onze koers vorm? 4. Wat gebeurt er financieel? 5. Wat doen we er al aan en wat hebben we nodig?

1. Waar staan we?

1.1 Het sociaal domein in de tijd

April 2012

Januari 2015

November 2024

Januari 2025

Nu

1.2 Kostenstijging sociaal domein De kosten op het sociaal domein stijgen o.a. door: Structurele stijging van aantal hulpvragen Stijgende tarieven door arbeidsmarktkrapte en inflatie Toename inzet zwaardere zorg Toename (niet-)wettelijke taken

2. Wat is ons (wettelijk) kader en onze koers?

2.1 Beleidskader Sociaal Domein

Veerkrachtige samenleving

Sociale cohesie

Samen- en zelfredzaam

Volwaardig deelnemen

2.2 Jeugdwet: directe en indirecte wettelijke taken Grondslag

Bedrag begroting 2026

Directe wettelijke taken

€ 4.561.634

Indirecte wettelijke taken

€

699.707

2.3 Jeugdwet: belang preventie Gemeenten verantwoordelijk voor alle wettelijke en niet-wettelijke jeugdzorg

Preventie is integraal onderdeel van Jeugdwet, beleidsruimte voor gemeenten Preventie is gericht op voorkomen problemen en zwaardere jeugdhulp

2.4 Wmo: directe en indirecte wettelijke taken Grondslag

Bedrag begroting 2026

Directe wettelijke taken

€ 4.810.539

Indirecte wettelijke taken

€

495.379

2.5 Wmo: belang preventie Wmo voor zelfredzaamheid en participatie Wettelijk vereiste voor beleidsplan preventieve veld → Ondersteuning mantelzorg en vrijwilligers → Ontwikkelen preventiebeleid → Vroegtijdig signaleren → Creëren algemene voorzieningen

2.6 Algemene directe en indirecte wettelijke taken Grondslag

Bedrag begroting 2026

Directe wettelijke taken

€ 377.215

Indirecte wettelijke taken

€ 389.350

+ Brede SPUK GALA (€ 249.240,36)

2.8 Waarom investeren in preventie? ✓ Uitgangspunt

Voorkomen is beter én goedkoper dan genezen ✓ Noodzaak Preventie is geen luxe, maar een randvoorwaarde om de uitgaven te stabiliseren ✓ Aansluiting bij ons eigen beleidskader Investeren aan de voorkant van het stelsel

✓ Plicht door wetgeving Vloeit voort uit gemeentelijke wettelijke verantwoordelijkheid voor zorg

3. Hoe geven we onze koers vorm?

3.1 Bestuursopdracht Sociaal Domein Implementatie Beleidskader Sociaal Domein → Doorontwikkeling CMD, onze toegang → Bedrijfsvoering: control op budgetten en werkprocessen → Versterking regionale en lokale samenwerking → Scherper opdrachtgeverschap → Regelgeving op orde

3.2 Doorontwikkeling naar CMD 2.0 Onderzoeken welke vorm het CMD moet krijgen met aandacht voor: De mogelijkheid tot integraliteit Het ontwikkelen van het preventief aanbod De processen binnen het sociaal domein De klantreis van de inwoner

4. Wat gebeurt er financieel?

4.1 De financiële realiteit (I)

4.1 De financiële realiteit (II)

4.1 De financiële realiteit (III)

5. Wat doen we al en wat hebben we nodig?

5.1 Inzicht en grip (I) Raadsagenda 2022-2026: “Zorg betaalbaar houden” “Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en Wmo”

Data-adviseur Sociaal Domein

Wat is er o.a. al gedaan?

Onderzoeksdashboards Jeugdwet en Wmo

Onderzoeksrapporten kostenstijgingen Jeugdwet en Wmo

Monitor Sociaal Domein 2024

Technische basis op orde krijgen

5.1 Inzicht en grip (II)

Basis nog niet op orde

Datagedreven werken in kinderschoenen

Beschrijvend

Strategische positionering Werkzaamheden ongestructureerd

Verwachtingen, tijdspad, mogelijkheden onduidelijk

5.1 Inzicht en grip (III) Waar willen we naartoe? Meer zicht en grip op het sociaal domein → Aan de hand van datastrategie sociaal domein opzetten programma “Datagedreven Sociaal Domein” Wat levert het op? Een gestructureerde en toekomstbestendige manier van werken om zicht en grip op het sociaal domein te krijgen:

Betere sturing

Onderbouwde beleidskeuzes

Kostenbeheersing

Inzicht in effectiviteit

5.2 Samengevat: wat doen we al?

Bestuursopdracht Sociaal Domein

Doorontwikkeling CMD 2.0

Datagedreven Sociaal Domein

Maatregelen voor efficiënter en effectiever gebruik middelen

5.3 Wat vraagt dit van de raad? Nu beheersmaatregelen aan het onderzoeken en nemen. We vragen: ✓ Ondersteuning van de preventieve koers op de lange termijn ✓ Ruimte voor gefaseerde doorontwikkeling sociaal domein

✓ College zorgt ervoor dat de raad in positie wordt gebracht over te nemen besluiten en houdt haar op de hoogte middels de Monitor Sociaal Domein

5.4 Planning Wanneer

Activiteit

10-12-2025

Regionale raadsvergadering inkoop Jeugdhulp

Q1 2026

Keuzes maken door college met betrekking tot begroting 2027 en overdrachtsdocument aan nieuwe raad

5-2-2026

Vaststellen (technische) aanpassingen verordeningen Jeugdwet en Wmo

Juni 2026

Monitor Sociaal Domein over 2025

Medio 2026

Vaststellen raadsagenda/coalitieakkoord, overdrachtsdocument hierin vertalen en richting geven

Later in 2026

Vaststellen richtlijnen voor grote aanpassingen verordeningen Jeugdwet en Wmo

Huidige raad

Nieuwe raad

GR2026

Dankuwel! Zijn er nog vragen of opmerkingen?