Document · PDF

Kloostertuin - Bijlage 2 Masterplan Kloostertuin

Oordeelsvormende raadsbijeenkomst 19 juni 2024, gemeente NuenenBij agendapunt: Masterplan Kloostertuin23.765 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Masterplan Kloostertuin Kloostertuin wordt Kloosterpark

studio voor stedenbouwkundig ontwerp

versie 8 mei 2024 voor • oordeelsvormende raadsvergadering juni 2024 • besluitvormende raadsvergadering juli 2024

Masterplan voor de Kloostertuin te Nuenen Kloostertuin wordt Kloosterpark versie voor oordeelsvormende vergadering gemeenteraad juni 2024 besluitvormende vergadering gemeenteraad juli 2024

8 mei 2024 Xi-ontwerp & Studio Scale in opdracht van de gemeente Nuenen

Colofon

Dit Masterplan moet in samenhang worden gelezen met alle rapportages die voor de Kloostertuin in kader van het opstellen van het masterplan zijn gemaakt. Deze zijn opgenomen in (deels separate) bijlagen van dit rapport.

In opdracht van: Gemeente Nuenen projectleider: Rick Godtschalk Uitgevoerd door: Jan Maurits van Linge | Xi-ontwerp landschapsarchitect i: www.xi-ontwerp.nl t: 06 129 65 760 e: janmaurits@xi-ontwerp.nl

Marjolein Peters | Studio Scale stedenbouwkundige i: studio-scale.nl t: 06 484 936 31 e: marjolein@studio-scale.nl

studio voor stedenbouwkundig ontwerp

3D Visualisaties: Frens Damen - Cradle Media Architectonisch advies: Geert Bosch - Hilberink Bosch Architecten Uitvoeringsstrategie: Rob van Kalmthout - Rebel groep Deelbijdrage tekenwerk: Valentina Amaya Marin Ambtelijk begeleidingsteam gemeente Nuenen: Rick Godtschalk, Daniel van Schijndel, Gerard-Jan Andriessen, Jessica de Vrees, Ingrid Bussemakers, Freddy van den Hoogen, Nancy Dekkers, Barbara de Jonge en Nikol van de Goor 8 mei 2024 Foto vanaf kerktoren richting het Broek 1953 fotograaf Jan van Bakel: www.janvanbakel.nl

Wev erstr aat

Mgr. Cuytenlaan prive tuinen

gym zaal KLOOSTERTUIN

zustertuin park

trafo Klooster

Klooste

rstraat supermarkt

Smidse

4 | Kloostertuin Nuenen

Inhoudsopgave Colofon 3 1. Inleiding 6

2. 3. 4.

Spelregels voor ontwikkeling 33 6.1 Programma 33

1.1 Planvorming tot op heden 6

6.2 Bomen 33

1.2 Integrale kwaliteit tussen de thema’s

6.3 Openbare ruimte 33

1.3 Verschil referentie-ontwerp en spelregels

6.4 Bestaande elementen 33

1.4 Interactief planproces, de rol van de klankbordgroep

6.5 Ontwikkelvelden 35

1.5 Leeswijzer 8

6.6 Ontsluiting

Analyse 9 Samenvatting Nota van Uitgangspunten 10 Visie: Kloostertuin wordt Kloosterpark 11

6.7 Parkeren 36

4.1 Kloostertuin als schakel 12 4.2 Boomgroepen als basis 13 4.3 Zichtlijnen naar kapel en omgeving

6.8 Duurzaamheid 37 --- Link met bouwgids --- 38

7. 8. 9.

Beeldkwaliteit 40 Milieuzones 45 Vervolg 47

4.4 Serie van open ruimtes 14

9.1 Financiële doorrekening

4.5 Bebouwing activeert open ruimtes

9.2 Ontwikkelstrategie 47

Referentie-ontwerp

9.3 Vervolg planologische stappen en tender

5.1 Inleiding 16

9.4 Beheer waarden van het park

5.2 Bomen als dragers 17

9.5 Placemaking 48

5.3 Historie 18

9.4 Advies en aandachtspunten bij vervolgstappen

5.5 Bebouwing 20

Bijlage 1 samenvatting Nota van Uitgangspunten

--- Mgr. Cuytenlaan ---

Bijlage 2 samenvatting participatieverslag

5.6 Programma 23

Bijlage 3 samenvatting analyse atlas Kloostertuin

--- Eén gebouw van vijf lagen ---

Bijlage 4 samenvatting scenariostudie

5.7 Ontsluiting

Separate bijlagen 83

5.8 Beplanting, parkfuncties, routes, water en nieuwe bomen

Bronnen 85

--- 3D impressie referentie ontwerp ---

5.4 Reeks open ruimtes en zichtlijnen

Kloostertuin Nuenen | 5

1. Inleiding In opdracht van de gemeente Nuenen stelden we dit Masterplan op voor de Kloostertuin in Nuenen. De doelstellingen van het Masterplan zijn: • • • •

de toekomstige stedenbouwkundige structuur vastleggen; een afgewogen woningprogramma vaststellen; de meerwaarde van de nieuwe functies en bestaande structuur van de Kloostertuin benoemen en vastleggen; uitwerking van de toekomstplannen met kwaliteit garanderen met behulp van spelregels en spelregelkaart in de toekomst met een omgevingsplan, bouw- en inrichtingsplannen.

Stappen voor het Masterplan Stap Product

1.1 Planvorming Kloostertuin tot op heden

Ingrediënten

3. Scenario’s

ideeënmemo uitgangspuntennotitie

vier scenario’s beoordeling kostenraming

Masterplan referentieontwerp & spelregels

ambtelijk 5

B juli 24

1 C

Raad

6 4

advies

College

juni 24 april 24

TRK

okt 23 sept 23

okt 22

klankbordgroep

mei 22

6 | Kloostertuin Nuenen

inventarisatie analyse genius loci

mrt 22

1 Rapportage 4 concept scenario’s - juli 2022. Zie ook de bijlage voor alle rapporten uit dit project

Atlas

juni 22

Begin 2022 is gestart met de planvorming voor het project de Kloostertuin. In het voorjaar 2022 zijn de eerste verkennende stappen gezet. Er werd een atlas gemaakt met de belangrijkste kenmerken van de locatie. Tegelijkertijd is het traject met de klankbordgroep opgestart. Op basis hiervan zijn de eerste ingrediënten voor de ontwikkeling geformuleerd. Vervolgens zijn rond de zomer van 2022 vier scenario’s voor de Kloostertuin opgesteld, die als doel hadden de bandbreedte van ontwikkelmogelijkheden en de financiële consequenties daarvan in kaart te brengen1.

Tussenstap NvU

N.B. Wijzigingen ten opzichte van het concept Masterplan dat is besproken in de beeldvormende raadsvergadering april 2024 zijn gemarkeerd met deze blauwe kleur.

was de aanleiding voor het rapport: ‘Tussenstap Kloostertuin t.a.v. het coalitieprogramma’ (januari 2023). Op basis van dit rapport is besloten om een Nota van Uitgangspunten op te stellen voor het Masterplan van de Kloostertuin. In de Nota van Uitgangspunten (NvU) zijn per thema de uitgangspunten voor het Masterplan omschreven. Deze Nota van Uitgangspunten is onderbouwd met de uitkomsten uit het planproces tot dan toe (die o.a. resulteerde in vier scenario’s). De nota bevat een inhoudelijk advies

Na de gemeenteraadsverkiezingen is in juni 2022 een coalitieprogramma opgesteld met daarin een aantal kaders voor de Kloostertuin. De scenario’s, die toen reeds opgesteld waren, onderschrijven de hoofduitgangspunten voor ‘deze unieke locatie in het hart van Nuenen’ om te werken aan een ‘duurzame ontwikkeling die kwaliteit toevoegt aan het centrum van Nuenen’ met ‘duurzame bebouwing en hoogwaardige groenstructuur’ (coalitieprogramma 2022). Over enkele zaken was echter onduidelijkheid. Dit

5 C

Stappenplan proces masterplan Kloostertuin - dit rapport betreft stap 4, laatste stap. Resultaten andere stappen staan in de bijlagen

gebaseerd op een basisscenario met een neutrale grondexploitatie. Deze is op een beeldvormende avond met de Raad besproken (7 september 2023). Daarbij zijn specifiek zes variabelen aan de orde gekomen. De reacties van de raad zijn in overleg met het college verwerkt in de definitieve Nota van Uitgangspunten die is vastgesteld door de raad (16 november 2023). De nota is kaderstellend voor het voorliggende Masterplan en de te openen grondexploitatie.

1.2 Integrale kwaliteit tussen de thema’s

Nuenen heeft de integrale kwaliteit van de ontwikkeling van de Kloostertuin en de woningbouwambitie hoog in het vaandel staan. Deze ambities laten zich niet vatten in cijfers of in de sturing op één enkel thema. De thema’s hebben sterke onderlinge verbanden die gezamenlijk leiden tot integrale kwaliteit. Zo spreekt het bijvoorbeeld voor zich dat het behoud van een groot aantal bomen consequenties heeft voor het te bebouwen oppervlak en dat het aantal bouwlagen gerelateerd is aan het aantal te realiseren woningen. De

integrale kwaliteit zal altijd moeten prevaleren boven sectorale en/of eenzijdige uitgangspunten. In het Masterplan worden alle thema’s geïntegreerd en wordt een optimum gezocht tussen de verschillende thema’s.

1.3 Verschil referentie-ontwerp en spelregels

Het Masterplan bevat een referentie-ontwerp en spelregels. Het referentie-ontwerp geeft een beeld van de mogelijke invulling van de Kloostertuin. Het is een voorbeelduitwerking die voldoet aan de Nota van Uitgangspunten en input uit het planproces. Dit geeft een ruimtelijk beeld hoe het er in de toekomst uit kan gaan zien. Op basis van de Nota van Uitgangspunten en het referentie-ontwerp zijn spelregels en een spelregelkaart gemaakt. De spelregels vormen het kader voor een selectie van ontwikkelende partijen en de benodigde RO-procedure. Deze kaart met toelichting legt de belangrijkste kwaliteiten vast en biedt gelijktijdig ruimte voor projectontwikkelaars om een creatief plan te maken.

1.4 Interactief planproces, de rol van de klankbordgroep

Vanaf de start van het opstellen van het masterplan is het belang van bewonersparticipatie meegenomen. Er is gewerkt met een klankbordgroep die is samengesteld op basis van een stakeholderanalyse. De volgende groepen waren vertegenwoordigd: • Vertegenwoordiging van omwonenden; • Vereniging Bewoners Centrum Nuenen; • Ouderenorganisaties: Senergiek, PVGE; • Woningstichting Helpt Elkander; • Huurdersplatform Helpt Elkander; • Veilig Verkeer Nederland afd. Nuenen/ Fietsersbond; • Centrummanagement/vertegenwoordiging ondernemers; • Vertegenwoordiging van woningzoekenden (jongeren); • IVN; • Heemkundekring De Drijehornick.

Kloostertuin zomer 2022 Kloostertuin Nuenen | 7

De klankbordgroep is bij elke stap in het proces geraadpleegd en heeft zo nadrukkelijk invloed gehad op het masterplan. Bijvoorbeeld door het benoemen van ingrediënten en het uitspreken van voorkeuren ten aanzien van de scenario’s. Niet altijd konden individuele belangen en meningen ingepast worden. In het totaal is de klankbordgroep zes keer bij elkaar geweest. Op 7 maart 2024 adviseerde de klankbordgroep de raad over de eerste versie van het masterplan. Belangrijkste adviezen waren: • De klankbordgroep is tevreden over het behoud van de bomen en de groenstructuur. Fijn dat de ontmoetingsruimte centraal staat en de toegankelijkheid wordt gewaarborgd. • De klankbordgroep is blij dat er nu gebouwd gaat worden. Is tevreden over het bebouwingspercentage, de verhouding park ten opzichte van bebouwing (meer bebouwing kan niet rekenen op steun) en de diversiteit van de bebouwing. • De klankbordgroep is blij met ondergronds parkeren en dat het plan autovrij is.

Kloostertuin zomer 2022 8 | Kloostertuin Nuenen

•

Over het aantal bouwlagen is enige verdeeldheid in de klankbordgroep. Op twee na kan iedereen zich goed vinden in de voorgestelde bouwhoogtes. Een tweetal personen vinden 4 en 5 bouwlagen niet acceptabel.

Een uitgebreid participatieverslag is te vinden in de bijlage.

1.5 Leeswijzer

In het 2e hoofdstuk wordt kort de analyse van de Kloostertuin aangestipt waarbij verwezen wordt naar eerdere rapportages. Het 3e hoofdstuk vat de Nota van Uitgangspunten samen. Beide hoofdstukken zijn een belangrijk startpunt geweest voor de planvorming voor het Masterplan. In het 4e hoofdstuk wordt de visie op de Kloostertuin in vijf stappen toegelicht. Vervolgens wordt in hoofdstuk 5 het referentieontwerp gepresenteerd in een reeks van lagen die gevisualiseerd zijn in themakaarten. In dit hoofdstuk wordt in een intermezzo specifiek aandacht besteed aan de onderbouwing van

de vijfde bouwlaag en de Mgr. Cuytenlaan. Ook worden de 3D impressies van het referentieontwerp getoond, die elders in het rapport paginavullend zijn afgebeeld. Hoofdstuk 6 worden de spelregels voor ontwikkeling omschreven en gevisualiseerd in de spelregelkaart. Aansluitend wordt in hoofdstuk 7 specifiek ingegaan op beeldkwaliteit en in hoofdstuk 8 op de milieuzones. Tot slot wordt in het laatste hoofdstuk 9 vooruitgeblikt op de (planologische) stappen die doorlopen moeten worden om te komen tot uitvoering. Hier is ook specifiek aandacht voor de uitvoeringsstrategie en de financiële doorrekening. In de laatste paragraaf geven wij, de opstellers van het Masterplan, u aandachtspunten mee voor een succesvolle uitvoering. Aan het eind van het rapport zijn de bijlagen te vinden die onder andere verwijzen naar rapportages die eerder in het planproces zijn opgeleverd.

2. Analyse Het plangebied van de Kloostertuin en de omgeving is uitgebreid geanalyseerd in de eerste stappen van de planvorming. Dat heeft geresulteerd in ‘de Atlas van de Kloostertuin’ (Studio Scale en Xiontwerp 2022) met een analyse van de historie van het Klooster en de Kloostertuin, typologie van de Kloostertuin, de Genius Loci en de kenmerken van de locatie: ontsluiting en parkeren - groenstructuur - functies - kenmerken gebouwen - techniek schaalvergelijking. Tot slot is een analyse gemaakt van het huidige beleid en de in 2022 reeds doorlopen participatieprocessen die een relatie hebben met de Kloostertuin.

voetbalveldje

2c 7 7

open ruimte

parkzone Bernhardstraat

private tuinen

2b 3

6 PTT?

IVN tuin

muur schoolplein

2a parkeerplaats als gat in Kloostertuin

Deze analyse wordt in de bijlage van dit Masterplan samengevat en is in zijn geheel beschikbaar als een van de bijlagen. Ter illustratie zijn hier enkele kaarten uit de Atlas opgenomen.

Park

voormalige schooltuin (ommuurd)

voormalig schoolplein

Groenstructuur

Genius loci kaart

gymzaal, functie verplaatst evt. op termijn naar Hongerman

rijwoningen en tweekappers

trafo huisje

vrijstaande woningen

kleinschalige winkels en kantoren

kantoorpanden

Winkels

Clemenskerk

uit historische reeks: 1956 - 1970 - footprint bebouwing binnen plangebied: ca. 3.000 m2

Kenmerken bebouwing | Bouwjaar

cluster Jumbo/ HEMA (toekomstplannen?)

plint met kantoor en winkels

Kenmerken bebouwing | Functies Kloostertuin Nuenen | 9

3. Samenvatting Nota van Uitgangspunten (NvU) Vastgestelde NvU is vertrekpunt

De Nota van Uitgangspunten is op 16 november 2023 vastgesteld door de Gemeenteraad van Nuenen. Hierin staat hoe met de thema’s die relevant zijn voor de ontwikkeling van de Kloostertuin omgegaan moet worden in het Masterplan. De NvU bestaat uit een reeks van uitgangspunten voor kwaliteit, programma, techniek en milieu. Belangrijkste uitgangspunten daarin zijn: • dorpse structuur; • 100 tot maximaal 115 woningen; • bouwen in 3 tot 5 lagen; • groene parel en ontmoetingsplek; • een parkeernorm met maatwerk; • parkeren vrijwel geheel onder maaiveld; • autovrij; • aansluiten bij de woondeal en 30% sociale woningbouw; • duurzaam en vrijwel energieneutraal.

Kloostertuin zomer 2022 10 | Kloostertuin Nuenen

Zo wordt prioriteit gegeven aan de bestaande groenstructuur en de historie van de Kloostertuin. Nieuwe bewoners wonen straks in een park, de Kloostertuin, dat kwaliteit heeft voor het hele dorp en nauw verbonden is met het Klooster. De uitgangspunten bieden een goede basis voor een integrale woonkwaliteit in de Kloostertuin en leiden tot een neutraal financieel saldo. De complete samenvatting van de Nota van Uitgangspunten is te lezen in de bijlage bij dit rapport. De volledige rapportage is als separate bijlage bij de gemeente verkrijgbaar.

4. Visie: Kloostertuin wordt Kloosterpark De gemeenteraad wil:“op deze unieke locatie in het hart van Nuenen een duurzame ontwikkeling die kwaliteit toevoegt aan het centrum en voorziet in meerdere functies waaronder wonen en groen” (gemeente Nuenen 2022). Dit vormt de basis voor het opstellen van de visie voor de Kloostertuin, die we in dit hoofdstuk presenteren en nader toelichten in de volgende hoofdstukken en gebaseerd is op de uitkomsten uit de doorlopen stappen in het planproces.

Ambitie: Kloostertuin wordt Kloosterpark

De ambities voor de toekomst van de Kloostertuin zijn: • Verbinden van de Kloostertuin met de omgeving: het Klooster, het Park en de omliggende wijken. • Koesteren van dit unieke groene historische gebied. • Creëren van een ontmoetingsplek voor alle bewoners. • Realiseren van woningen in een park waarbij de nieuwe bebouwing te gast is in het park. Zo wordt de Kloostertuin in de toekomst een Kloosterpark voor alle inwoners van Nuenen.

Vijf pijlers voor het Kloosterpark

Bovenstaande ambities zijn doorvertaald naar een visie op hoofdlijnen. De basis voor de visie bestaat uit de volgende vijf principes: 1. 2. 3. 4. 5.

Kloostertuin als schakel; Boomgroepen als basis; Zichtlijnen naar kapel en omgeving; Serie van open ruimtes; Bebouwing activeert open ruimtes.

Op de volgende pagina’s worden deze vijf principes toegelicht.

Bebouwing te gast: nieuwbouw achter bestaande laanbeplanting: referentie Kloostertuin Brakkenstein Nijmegen Kloostertuin Nuenen | 11

4.1 Kloostertuin als schakel Het Kloosterpark staat niet op zichzelf maar vormt een belangrijke locatie in het historische centrum van Nuenen. Met de ontwikkeling van de Kloostertuin wordt het gebied aantrekkelijker gemaakt en geactiveerd. Het Kloosterpark wordt verbonden met plekken en ontwikkelingen in de directe omgeving. Het Kloosterpark staat straks - via de tuinen rond ‘t Klooster - in een directe verbinding met het Park. Hierdoor wordt de groene parel als het ware uitgebreid. Het Kloosterpark vormt ook een ecologische schakel naar het buitengebied (o.a. het Nuenens Broek). Er wordt een goede aansluiting met De Smidse gemaakt, onderdeel van het centrumplan. Daarbij sorteert het Masterplan voor op een hoogwaardige ontwikkeling waarbij de achterkant-situatie aan de Kloosterstraat van de winkels wordt verbeterd.

Vlekkenplan+ Vlekkenplan+ Centrum Nuenen 2023

10 februari 2023, definitief

Bijlage: Kaart

Verbindingen aan weerszijden van het Klooster zijn belangrijk

Terras, podium

Zustertuin

natuurspeeltuin Kapel in Kloostertuin

Lees- en kunsttuin Voorzijde/hoofdentree

Vlekkenplan centrum Nuenen (gemeente Nuenen) 12 | Kloostertuin Nuenen

Schetsontwerp Buitenruimte Klooster Nuenen (Xi-ontwerp en Studio Scale maart 2024)

4.2 Boomgroepen als basis De bomen zijn om diverse redenen van onschatbare waarde (o.a. koelte, biodiversiteit, vastgoedwaarde, klimaatadaptatie, gezondheid en welzijn). Ze vormen de basiskwaliteit van het Kloosterpark. De boomgroepen en de laanbomen vormen daarom de basis voor het Masterplan.

4.3 Zichtlijnen naar kapel en omgeving

Boomgroep in de Kloostertuin

Binnen de huidige Kloostertuin zijn enkele zichtlijnen in potentie aanwezig die belangrijk zijn voor het overzicht in het park. Alle zichtlijnen komen bij elkaar op een centrale plek in het park, ter hoogte van het Zuster Célinepad. Hier komt een centrale ontmoetingsplek. De belangrijkste zichtlijnen zijn die tussen de kapel en het centrale ontmoetingspunt, en die tussen het centrale ontmoetingspunt en de noordwestzijde van het park. Overige zichtlijnen verbinden het park met de omgeving en ook met de zustertuin naast het Klooster.

Impressie kapel uit Schetsontwerp Buitenruimte Klooster Nuenen Kloostertuin Nuenen | 13

4.4 Serie van open ruimtes De boomgroepen definiëren een serie van open ruimtes. De kapel van het Klooster komt prominent aan een van deze ruimtes te staan. De centrale onmoetingsruimte ligt als een schakel midden in het park. Andere ruimtes krijgen een functie als natuurspeeltuin of sportplek.

4.5 Bebouwing activeert open ruimtes De woongebouwen zijn ‘te gast’ in het Kloosterpark en stellen zich ondergeschikt op in beeld en locatie aan de open ruimtes en zichtlijnen. De vijf woongebouwen hebben een adres in het park en zorgen voor sociale veiligheid en activeren de open ruimtes met aanleiding voor ontmoeting.

14 | Kloostertuin Nuenen

3D impressie referentieontwerp met bouwmassa’s - nadrukkelijk nog geen architectuur - Zicht richting Klooster vanaf de nieuwe ontmoetingstuin Kloostertuin Nuenen | 15

5. Referentie-ontwerp 5.1 Inleiding

In dit hoofdstuk presenteren we het referentieontwerp voor de Kloostertuin, een illustratie van hoe het Kloosterpark er in de toekomst uit kan zien. Met de input uit de Nota van Uitgangspunten, van de klankbordgroep, van het team ruimtelijke kwaliteit van Nuenen en van de ambtelijke experts is een ontwerpend onderzoek uitgevoerd om te komen tot één integraal eindbeeld voor het Kloosterpark in de toekomst. In het ontwerpend onderzoek zijn uiteraard keuzes gemaakt en onderbouwd. We presenteren het referentie-ontwerp in een reeks van kaarten. Iedere kaart belicht één thema. Samen vertellen alle kaarten het verhaal en vormen ze het eindbeeld dat hiernaast is afgebeeld. Dit referentiebeeld is vervolgens in hoofdstuk 6 geabstraheerd naar de spelregelkaart. Deze vormt het kader voor een selectie van ontwikkelende partijen en de benodigde RO-procedure. Het referentie-ontwerp vormt derhalve ‘slechts’ de illustratie hoe het Kloosterpark eruit kan gaan zien en zal niet letterlijk worden uitgevoerd. Het geeft wel een zeer goede indicatie van wat er mogelijk is binnen de spelregels van het Masterplan.

16 | Kloostertuin Nuenen

5.2 Bomen als dragers

De bestaande bomen vormen om velen redenen een waardevolle basis voor het Kloosterpark (o.a.koelte, biodiversiteit, vastgoedwaarde, klimaatadaptatie, gezondheid en welzijn). Waar er in de meeste plannen pas op langere termijn een robuuste groene kwaliteit ontstaat, is deze in het Kloosterpark reeds aanwezig. Op basis van het bomenonderzoek door van Helvoirt (2021) zijn de bomen met toekomstwaarde (levensverwachting meer dan 10 jaar) als uitgangspunt genomen. Daarbij is een onderverdeling gemaakt in grootte, immers grote/ oude bomen zijn waardevoller dan kleine/jonge bomen. Speciale aandacht gaat ook uit naar de laanbeplanting langs omliggende straten. Deze is langs de Kloosterstraat extra waardevol. Uitgangspunt is al deze bomen te handhaven en bebouwing buiten de kroonprojectie te plannen. Niet levensvatbare bomen (met kapadvies) staan vaak binnen boomgroepen. Deze ruimte wordt gebruikt voor aanplant van nieuwe bomen en verjonging van de boomgroep waarmee deze toekomstbestendig wordt. Andere bomen met kapadvies zijn exoten of niet levensvatbare bomen. Op twee plekken staan bomen met toekomstwaarde in de weg voor een bouwvlak (drie eiken naast de gymzaal en twee platanen bij de Kloosterstraat). Het is de ambtie deze bomen in het Kloosterpark te herplanten (wat gezien beperkt transport goed betaalbaar is). Dit vraagt nader onderzoek van een bomenexpert.

In de boomgroepen nabij het Klooster wordt gedund om zichtlijnen tussen het Klooster en de zustertuin te realiseren. Alle bomen die gekapt worden, worden in het Kloosterpark gecompenseerd met nieuwe aanplant. De herplant van bomen is benoemd op kaart op bladzijde 27. Kloostertuin Nuenen | 17

5.3 Historie

De Kloostertuin kent een rijke historie. In de scenariostudie is onderzocht of het bouwen op historische locaties en/of in een historische structuur, zoals langs de straten, een gebied met kwaliteit opleverde. De conclusie was dat een dergelijke ruimtelijke opzet ten koste gaat van de openbare parkkwaliteit èn dat de nieuwe bebouwing dan relatief dicht bij de bestaande bebouwing komt. Daarom is ervoor gekozen geen letterlijk reconstructie van de Koostertuin te maken. We grijpen wel terug op de historische kwaliteit door de duidelijke begrenzing van de historische Kloostertuin te herstellen. Het gaat hier om het restaureren en aanvullen van de school/ Kloostermuur. Een nieuw aan te planten beukenhaag completeert de begrenzing rondom. In de muren en hagen worden de entrees duidelijk gemarkeerd. Deze bevinden zich vrijwel allemaal ter plaatse van de oorspronkelijke entrees. Door het opschonen van de bossages en het open houden van zichtlijnen komt de Kapel van het Klooster prominent aan het Kloosterpark te staan. Ook het trafogebouw is nog in functie en heeft een historische waarde; daarom is ook deze ingepast in het plan. De historische boomgroepen uit het onderzoek van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (april 2022) zijn opgenomen in de vorige themakaart. Vanuit historisch oogpunt is het behoud van de tuin- parkfunctie van groot belang.

Een van de redenen dat nieuwe bebouwing ondergeschikt moet zijn aan het parkkarakter. Het park van de Kloostertuin wordt, net als in het verleden, een ontmoetingsplek voor alle inwoners van Nuenen. Deze ‘niet zichtbare historie’ is een belangrijke laag in het plan die in de uitwerking nader vorm moet krijgen. 18 | Kloostertuin Nuenen

5.4 Reeks open ruimtes en zichtlijnen

De verschillende lange zichtlijnen verbinden de meest belangrijke plekken van het Kloosterpark: de kapel, de centrale ontmoetingsplek en de noordwesthoek. De zichtlijnen doorkruisen de drie grote belangrijke open ruimtes. Daarnaast is er een serie kleinere open ruimtes met secundiare zichtlijnen. In het ontwerp wordt ook ingespeeld op enkele zichtlijnen vanuit de omgeving.

noordwest hoek

ontmoetingsplek

zustertuin kapel terras

Een loofgang vormt straks de transparante overgang naar zustertuin Kloostertuin Nuenen | 19

5.5 Bebouwing

De woongebouwen zijn zo in het park geplaatst dat ze buiten de zichtlijnen en de boomgroepen staan. Het parkachtige karakter domineert het gebied; de gebouwen zijn ondergeschikt aan het groene beeld. De gebouwen zorgen voor een activering van de parkruimtes met entrees, balkons en duidelijk begrensde buitenruimtes (zie ook hoofdstuk beeldkwaliteit). Hierdoor ontstaan er “ogen op het pad” wat de sociale veiligheid ten goede komt.

Gebouwen zijn vrij in het park geplaatst als autonome vormen met ieder een eigen richting. De gebouwen staan niet direct aan de omliggende straten maar nemen daar nadrukkelijk afstand van. Conform de NvU hebben de gebouwen die het dichtst bij de bestaande bebouwing aan omliggende straten liggen een hoogte van drie lagen. Andere gebouwen hebben vier lagen. Eén gebouw, dat midden in het park staat, heeft vijf bouwlagen. Bomen rondom dit gebouw, met minimaal eenzelfde hoogte als het gebouw, onttrekken dit voor omwonenden vrijwel geheel aan het zicht. Op een zijde wordt de beplanting, waar deze nu ontbreekt, aangevuld om het zicht te beperken. Op bladzijde 24 wordt specifiek stilgestaan bij de vijfde bouwlaag. In alle gebouwen ligt de bovenste laag grotendeels iets terug ten opzichte van de ander lagen of is deze onderdeel van een kapverdieping waardoor deze vanaf het maaiveld minder zichtbaar is. De gebouwen in het referentie-ontwerp zijn direct afgeleid van het rekenmodel van het programma (bladzijde 23) en betreffen slechts een studieplattegrond. De spelregelkaart biedt ruime mogelijkheden voor de architect om specifieker in te spelen op de bijzondere locatie met volwassen bomen. 20 | Kloostertuin Nuenen

3 4 4 3

Voor de gebouwen geldt een nadrukkelijke duurzaamheidsambitie op het gebied van energie, circulariteit en natuurinclusief bouwen. Bij spelregels op bladzijde 37 wordt hier nader invulling aangegeven.

Mgr. Cuytenlaan

Om de impact van de nieuwbouw op de bestaande bebouwing aan de Mgr. Cuytenlaan te verkleinen, is het bouwvlak aangepast. Dit betekent dat de richting van het meest noordelijke gebouw zal worden gedraaid en er meer afstand ontstaat ten opzichte van de bestaande bebouwing. De ruimte zal worden ingericht met groen in verschillende hoogtes waardoor er meer “buffer” ontstaat. Daarnaast wordt voorgesteld de groeiomstandigheden van de Zilverlindes in de straat te verbeteren zodat deze een stevigere laanbeplanting gaan vormen. Deze voorstellen zijn verwerkt in het referentie-ontwerp hiernaast, de 3d-impressies en het straatprofiel van de Mgr. Cuytenlaan. Ook het ontwikkelvlak in de spelregelkaart is hierop aangepast.

Oude 3D impressie vanaf de Mgr. Cuytenlaan: kortere afstand tot de straat

Nieuwe 3D impressie vanaf de Mgr. Cuytenlaan: grotere afstand tot de straat

De situatie bij de Mgr. Cuytenlaan is aangepast naar aanleiding van de beeldvormende raadsvergadering. Mede naar aanleiding van reacties uit de omgeving is specifiek gekeken of de afstand van de nieuwe woonbebouw ing wat vergroot kan worden t.o.v. de bestaande bebouwing bij de Mgr. Cuytenlaan. Dit zonder dat dit te veel ten koste gaat van de ruimtelijke en functionele waarde van de centraal gelegen parkruimte en te behouden bomen.

bestaande situatie Mgr. Cuytenlaan met gymzaal

nieuwe situatie Mgr. Cuytenlaan Kloostertuin Nuenen | 21

3D impressie referentieontwerp met bouwmassa’s - nadrukkelijk nog geen architectuur - zicht vanaf toekomstig terras aan het Klooster 22 | Kloostertuin Nuenen

5.6 Programma

Conform de Nota van Uitgangspunten (NvU) is gezocht naar ruimte voor maximaal 115 levensloopbestendige woningen in het Kloosterpark in de vorm van appartementen zonder tuin in de hoogte van 3 tot 4 en eenmalig 5 bouwlagen. Alle gebouwen zijn voorzien van een centrale entree en een interne ontsluiting. Gebouwen in het refentie-ontwerp hebben geen specifieke zorgvoorzieningen. Door de footprint van de gebouwen te beperken blijft er voldoende ruimte over voor de bestaande bomen en blijft het parkkarakter behouden. Uit het ontwerpend onderzoek volgt dan dat er vijf woongebouwen nodig zijn. Deze zijn in voorbeeldplattegronden uitgewerkt om een realistische impressie te kunnen maken voor dit referentie-ontwerp. Voor dit referentie-ontwerp is een indicatief programma (telplan/rekenmodel) opgesteld op basis van de NvU. Dit programma is als volgt opgebouwd: Type

Woonoppervlakte

Aantal

Sociale huur

45m2

Sociale huur

55m2

Middeldure huur

60 m2

Middeldure huur

65 m2

Betaalbare koop

65 m2

Betaalbare koop

70 m2

Vrije sector

95 m2

Totaal

Telplan van voorbeeldplattegronden binnen vijf appartementenblokjes conform uitgangspunten NVU. Dit is nadrukkelijk nog geen architectonische uitwerking (Hilberink Bosch Architecten).

38 115

Er zijn ook andere manieren mogelijk om de woningtypen te verdelen en te mixen over de gebouwen binnen de regels van het masterplan. Dit is door de opstellers aangetoond en wordt verder aan de markt overgelaten. Kloostertuin Nuenen | 23

Eén gebouw van vijf lagen In de NvU staat dat er binnen het Kloosterpark ruimte is voor maximaal één gebouw van vijf bouwlagen in het midden van de Kloostertuin mits dat kwalitatief verantwoord kan worden in het masterplan met een 3D studie, stedenbouwkundige onderbouwing en programma. Stedenbouwkundige onderbouwing In het ontwerpend onderzoek is zorgvuldig gekeken naar de juiste positionering van het hogere gebouw. De ligging hiervan is bepaald op basis van afstand tot bestaande woningen, hoogte van de omliggende bomen en zichtlijnen van en naar het gebouw. De minimale afstand van het bouwvlak tot aan de achtergevel van de woningen aan de Mgr. Cuytenlaan bedraagt 25 meter. De minimale afstand van het bouwvlak tot aan de perceelsgrens van de woningen aan de Mgr. Cuytenlaan bedraagt minimaal 10 meter. In de zone tussen de erfgrens en het bouwvlak bevinden zich hoge bomen. Op de hoogtekaart hiernaast is te zien wat de hoogte van de bomen is in relatie tot de gebouwen: • maaiveld op ca 16,60 +NAP; • boomkruinen tot 33 m + NAP; • Klooster 28 tot 31 m + NAP (kapel 26 + NAP). De kruinen van de hoge bomen komen tot ruim 15 meter boven het maaiveld uit. De ooghoogte op de hoogste verdieping van het hoogste gebouw zal ongeveer 13,50 zijn. Vanuit de nieuwbouw zal er slechts beperkt zicht zijn op de tuinen van de bestaande woningen en vice versa (zie doorsnede).

24 | Kloostertuin Nuenen

bron: Algemene Hoogtekaart Nederland (AHN)

In alle gevallen ligt de vijfde bouwlaag iets terug ten opzichte van de gevel of is deze onderdeel van een kapverdieping. Bij de uitwerking van het ontwerp in een volgende fase dient er nadrukkelijk rekening te worden gehouden met de positie van de ramen en de buitenruimtes aan de zijde van de bestaande bebouwing, zodat de privacy gewaarborgd kan blijven.

Uitwerking positie balkons om privacy te waarborgen

Voor deze erfgrens worden bomen aangeplant

Programma In het ontwerpend onderzoek wordt geconstateerd dat bij de verdeling van het programma van 115 woningen over vijf gebouwen een gebouw van vijf lagen noodzakelijk is in combinatie met gebouwen aan de randen van het plan in drie lagen. Bovendien wordt op deze wijze het bebouwd oppervlak van het Kloosterpark beperkt ten bate van groen. Een gebouw van vijf lagen is cruciaal om te kunnen voorzien in voldoende woningen voor jong en oud in een groen Kloosterpark. Compact bouwen in meerder lagen is duurzamer. Gebouwen in meerdere lagen kunnen beter worden aangesloten op duurzame energiebronnen. Hogere gebouwen dragen bovendien substantieel bij aan de financiering van de ondergrondse parkeergarage.

3D beeld vanuit de tuin van Mgr. Cuytenlaan nr 9. Het beeld laat zien dat de woningen vrijwel geheel door de beplanting aan het zicht onttrokken worden. Elders in dit rapport zijn 3D beelden vanuit de Kloostertuin op het gebouw in vijf lagen opgenomen.

Bouwhoogte was één van de terugkerende discussiepunten in de klankbordgroep. Op twee mensen na kunnen alle leden van de klankbordgroep zich goed vinden in de bouwhoogte zoals opgenomen in het masterplan.

Doorsnede laat de hoogte van bestaande gebouwen zien ten opzichte van een gebouw van vijf lagen. Ook de zichtlijnen zijn in de doorsnede aangegeven. Kloostertuin Nuenen | 25

5.7 Ontsluiting

Het Kloosterpark is autovrij. Woningen zijn te voet en per fiets bereikbaar. De bewoners kiezen bewust voor een groene en rustige woonkwaliteit waarbij de auto op enige afstand van/onder de woning staat. Woningen moeten vanzelfsprekend wel voor nooddiensten en verhuiswagens bereikbaar zijn. Daarvoor wordt er een centrale route van 3,5 meter breed door het park aangelegd. Dit pad is doorgaans afgesloten (met een verzinkbare paal) en alleen bij uitzondering, toegankelijk voor autoverkeer. Voor pakketdiensten wordt een centraal afleverpunt gerealiseerd. Woningen krijgen een duidelijke adressering en een eenduidige entree.

voorbeelduitwerking parkeergarage 87 plaatsen

Parkeren

Voor bewoners wordt een centrale parkeergarage aangelegd geheel verdiept onder maaiveld. Deze wordt ontsloten vanaf de Kloosterstraat. In het referentie-ontwerp voorziet de garage in 87 parkeerplaatsen. Het grid van de parkeergarage past daarbij op de gebouwen in dit referentieontwerp. Daarnaast is in het referentie-ontwerp op drie extra plekken ruimte gereserveerd voor parkeren op maaiveld, alleen te realiseren indien de parkeerbehoefte niet in de ondergrondse garage past. Bij aanleg worden parkeervakken afgeschermd met hagen. Specifiek bij de Weverstraat zijn extra bomen aangeplant om zicht op de eventueel geparkeerde autos te minimaliseren. Conform de NvU en onderbouwd met parkeeronderzoeken kan bezoekersparkeren in de omliggende straten plaatsvinden. Parkeernormen zijn opgenomen in de spelregels 6.7 (bladzijde 36).

26 | Kloostertuin Nuenen

Op verzoek van klankbordgroep is gekeken naar de optionele parkeerplaats aan de Weverstraat. Ten opzichte van het vorige referentie-ontwerp is deze naar het oosten verplaatst en van meer beplanting voorzien om zichtbaarheid vanuit de bejaardenwoningen te verminderen. Echter we hopen dat de aanleg van de parkeerplaats niet nodig zal zijn.

5.8 Beplanting, parkfuncties, routes, water en nieuwe bomen Parkroutes

De centrale brede parkroute vormt voor langzaam verkeer (fietsers en wandelaars) de belangrijkste route door het park. Deze hoofdroute sluit ook nadrukkelijk aan op de nieuwe entree van het Klooster aan de Kloostertuinzijde. Een reeks van smallere wandelpaden ontsluit het hele Kloosterpark. Daarbij wordt aangesloten bij de landschapsstijl van ‘Het Park’, aan de andere zijde van de Klooster, met ontspannen vloeiende paden. Het Zuster Celinepad blijft grotendeels behouden, alleen de aansluiting op de Mgr. Cuytenlaan wijzigt enigszins. De wandelpaden worden zo aangelegd dat water kan infiltreren in de bodem en kolken niet nodig zijn.

Bomen, beplanting en biodiversiteit

Op diverse plekken worden bestaande boomgroepen voorzien van een natuurlijke onderbegroeiing (struik- en kruidlaag) met overgang naar kruidenrijkgras. Deze boomgroepen ontwikkelen een bijzondere waarde als ‘tiny forest1’ met hoge biodiversiteit in combinatie met open ruimtes. Andere boomgroepen staan in natuurlijk bloemen kruidenrijk gras waarbij zichtlijnen onder de boomkruinen doorlopen. Dit bloem- kruidenrijk gras worden afgewisseld met plekken waar meer robuust speelgras wordt ingezaaid. Dit krijgt ook een intensiever onderhoud. 1 Tiny Forest Een Tiny Forest® is een dichtbegroeid, inheems bos ter grootte van een tennisbaan. Dit bos is niet alleen een prettige plek voor vlinders, vogels, bijen en kleine zoogdieren, maar ook voor mensen. Kinderen leren in het buitenlokaal over de Nederlandse natuur en buurtbewoners ontmoeten elkaar op een prettige en gezonde plek. Een Tiny Forest is minimaal 200m2 groot (10 x 20 m) (bron IVN) Kloostertuin Nuenen | 27

De laanbomen aan de Kloosterstraat, Mgr. Cuytenlaan en Weverstraat worden gekoesterd waarmee de vleermuisvliegroute aan de Kloosterstraat wordt behouden. Voor de Zilverlindes aan de Mgr. Cuytenlaan wordt onderzocht hoe de groeiomstandigheden kunnen worden verbeterd zodat deze zich in de toekomst ontwikkelen tot volwassen bomen. Voor zowel vleermuizen als vogels kunnen nestkasten worden opgehangen. In de uitwerking van de plannen wordt een ecoloog betrokken om de ambitie ten aanzien van biodiversiteit nader uit te werken.

erfgrens aan de oostzijde te creëren. Ook worden enkele bomen vrijstaand in de parkruimtes geplant’ Zij zorgen voor coulissewerking zodat het zicht op een gebouw door de boomkruin gefilterd wordt. Ook zorgen ze voor extra schaduw. Te kappen bomen staan op bladzijde 17. Nieuwe aan- of te herplanten bomen op bladzijde 27.

Parkfuncties

Er zijn twee bouwvlakken die samenvallen met vijf vrijstaande bomen met toekomstwaarde. Het is de ambtie deze bomen in het Kloosterpark te herplanten. Dit vraagt nader onderzoek van een bomenexpert. Daarnaast worden er specifiek 33 bomen gekapt die volgens bomen onderzoek (Helvoirt 2021) niet behoudenswaardig zijn (deels naaldbomen en exoten) ten bate van bouwvlakken en zichtlijnen. Al deze bomen worden binnen het Kloosterpark gecompenseerd met gebiedseigen bomen, bijvoorbeeld door randen van boomgroepen aan te vullen of door een nieuwe boomgroep op de

In het Kloosterpark hebben sommige parkruimtes een specifieke functie maar zijn andere niet gedefinieerd, daar zijn meerdere vormen van gebruik mogelijk. Centraal in het Kloosterpark ligt de ontmoetingstuin voor bewoners van het Kloosterpark en alle inwoners van Nuenen. Er is daar bijvoorbeeld ruimte voor speelobjecten, een moestuin met een kas en fruitbomen, een ontmoetingsbank met een buitenkeuken, kunst met een verwijzing naar het Kloosterleven (meditatie labyrinth) en/of een bloemen(pluk)tuin. In het noorden van het Kloosterpark is een plek voor sport gereserveerd. Deze sportplek kan worden ingevuld met met fitness/calisthenics toestellen voor alle leeftijden en/of een multisportveld in een organische vorm (waar binnen hekken diverse sporten kunnen worden beoefend).

Vloeiende paden uit de landschapsstijl van het Park

Enkele boomgroepen ontwikkelen tot een ecologisch ‘tiny forest’

Bomenbalans

28 | Kloostertuin Nuenen

Ontmoetingstuin voor zowel bewoners als omwonenden

Gemaaid gras afwisselen met bloem- en kruidenrijkgras

Natuurlijke spelen in het Kloosterpark

In het verlengde van het terras aan de achterzijde van het Klooster wordt een natuurspeeltuin ingericht zoals ook is getekend in het ‘schetsontwerp buitenruimte Klooster Nuenen’ (Studio Scale en Xi-ontwerp 2024). In dit schetsontwerp zijn de ruimtes rondom het Klooster uitgewerkt en met elkaar verbonden. Het referentie-ontwerp voor het Kloosterpark sluit hier op aan. Zo wordt er ook aangesloten op de zustertuin naast het Klooster waar een loofgang de transparante overgang naar het Kloosterpark vormt.

Water en duurzaamheid

Overgangen privaat openbaar

Het parklandschap omzoomt de gebouwen en loopt door tot aan de gevels. Overgangen van private buitenruimte van woningen naar het openbare park moeten zorgvuldig worden gedetailleerd. Elke private buitenruimte (terras en loggia) heeft een gebouwde afscheiding als onderdeel van het gebouw. Door bloeiende struiken aansluitend op de private buitenruimte te planten wordt afstand gecreerd met de openbare paden en velden (zie ook beeldkwaliteit blz 43). Natuurlijke spelen combineren met een wadi

Bomen en de beplanting worden duurzaam ontwikkeld met specifieke aandacht voor toekomstwaarde. Zo krijgt het Kloosterpark een belangrijke functie in het bestrijden van hittestress en behoud van biodiversiteit. Op de laagste delen in het Kloosterpark worden wadi’s en rabatten aangelegd t.b.v. waterberging bij piekbuiten en infiltratie van water. Hiermee draagt het Kloosterpark bij aan een klimaatbestendig Nuenen. In het Kloosterpark wordt duurzaam, natuurinclusief en (bijna) energieneutraal gebouwd. Voor de uitwerking hiervan wordt verwezen naar de spelregels (bladzijde 37).

Parkdelen zonder gedefineerde functie bieden rust en ruimte

Referentie voor een centrale route door het Kloosterpark

Terras aan het Klooster vormt de overgang naar het Kloosterpark

Ruimte voor sport bijvoorbeeld calisthenics

Verwijzing naar het Kloosterleven met beeldende kunst Kloostertuin Nuenen | 29

3D impressie referentie-ontwerp NB: deze impressie geeft een beeld van hoe het Kloosterpark er op termijn uit zou kunnen zien. Het geeft met name de bouwmassa’s en de uitstraling van het park weer en is nadrukkelijk nog geen architectuur.

1. Zicht vanuit tuin van Mgr Cuytenlaan 9

2. Zicht vanuit Mgr. Cuytenlaan op plek huidige gymzaal - aangepast na beeldvormende raad 4 april 24 - meer ruimte naar de straat

3. Zicht vanuit Kloosterstaat entree voormalige school 30 | Kloostertuin Nuenen

4. Zicht vanuit noordwesthoek Kloosterstraat op zichtlijn

5. Zicht richting Klooster vanaf ontmoetingstuin - aangepast na beeldvormende raad 4 april 24 (bomen toegevoegd) Kloostertuin Nuenen | 31

6. Zicht vanaf toekomstig terras aan het Klooster

7. Zicht vanuit het noorden op o.a. trafohuisje 32 | Kloostertuin Nuenen

6. Spelregels voor ontwikkeling Toelichting

In dit hoofdstuk beschrijven we de spelregels voor de toekomstige planvorming van de gebouwen en de parkruimte van het Kloosterpark. Deze spelregels vormen het kader voor de RO-procedure en ze zijn randvoorwaardelijk voor de uitwerking van de plannen door (landschaps-)architecten in de tender en vervolg planvorming. Ze bieden enerzijds flexibiliteit voor de planvorming om onzekerheden te ondervangen en nog ontwerpruimte te behouden. Anderzijds zorgen ze voor duidelijke scherpe kaders om de ruimtelijke kwaliteit van de locatie te behouden en te verhogen. Het uiteindelijke plan zal er anders uitzien dan het referentie-ontwerp van het vorige hoofdstuk, maar de spelregels in dit hoofdstuk borgen de samenhang en integrale kwaliteit. Hieronder worden de spelregels per thema beschreven.

6.1 Programma

In een eerdere fase van het Masterplan zijn zowel het ruimtelijke “laadvermogen” als de financiële haalbaarheid van de locatie verkend. Dit heeft geleid tot een maximaal programma van 115 woningen binnen het plangebied, voornamelijk bedoeld voor senioren en starters. De regionale woondeal1 is hierbij uitgangspunt (zie ook NvU).

1 Regionale woondeal: ‘Regionaal spreken we af dat nieuwe projecten (gemiddeld) uit minimaal 30% sociale huur, minimaal 16% middenhuur en minimaal 20% betaalbare koopwoningen bestaan. Het minimum van 30% sociale huur en totaal twee derde betaalbaar in de nieuwbouwopgave geldt voor elke gemeente’ (regionale woondeal Zuidoost Brabant 9 maart 2023)

6.2 Bomen

De bestaande bomen vormen de grootste kwaliteit van het toekomstige Kloosterpark. Daarnaast dienen de grote bomen als een filter voor de nieuwe gebouwen zodat deze opgaan in het parklandschap. Na een zorgvuldige analyse is een selectie gemaakt tussen bomen die behouden moeten worden, bomen die idealiter verplaatst moeten worden en te kappen bomen. Bij de te behouden bomen dient bij de bouw nadrukkelijk rekening te worden gehouden met de grootte van de kruin en voldoende groeiomstandigheden voor de boom in de toekomst. Graven binnen de kroonprojectie is niet mogelijk. Een boetebeding bij schade aan bestaande bomen moet worden opgenomen. De te kappen bomen dienen binnen het plangebied te worden herplant. Zie pagina 17 en 27 voor een toelichting.

6.3 Openbare ruimte

Het Kloosterpark wordt een aantrekkelijke verblijfsplek voor alle Nuenenaren. Het vormt een nieuwe groene schakel in het centrum en maakt een directe verbinding met het Klooster. De aanwezige groenstructuur biedt de basis, maar deze wordt versterkt en op sommige plekken natuurlijker gemaakt. Het Kloosterpark wordt voorzien van een integraal parkontwerp met daarin in ieder geval de volgende elementen: • een centraal hoofdpad, locatie n.t.b.; • slingerende subpaden, locatie n.t.b.; • wadi’s, locatie n.t.b.; • drie plekken met specifieke parkfuncties: een ontmoetingstuin, sport, natuurlijk spelen. De locatie en invulling hiervan is n.t.b.; • ontwikkeling ‘tiny forest’/ecologisch bos;

• •

gebruik van inheemse gebiedseigen soorten; natuurlijk materiaalgebruik en waterdoorlatende verharding.

Parkeerplaatsen op maaiveld worden altijd op een groene manier ingepast, bijvoorbeeld in een halfopen bestrating en omzoomd door een haag. Zo zijn ze ondergeschikt aan het parklandschap. Schakel- en nutskasten worden inpandig in nieuwe bebouwing geplaatst.

6.4 Bestaande elementen

In het Kloosterpark worden enkele elementen behouden die een verwijzing bieden naar de geschiedenis van de plek. De lage muur rondom het plangebied vormt een beeldbepalend element en toont de entrees van de voormalige functies. Deze wordt behouden en waar nodig aangevuld of hersteld. De entrees dienen te worden gemarkeerd door middel van een verbijzondering in het metselwerk. Waar de muur niet aanwezig is wordt het Kloosterpark omzoomd door een beukenhaag die al grotendeels aanwezig is. Ook de parkentrees in de beukenhaag worden gemarkeerd. Ook het gemetselde trafohuisje heeft een cultuurhistorische waarde en is nog in gebruik. Er zijn vooralsnog geen plannen om deze te vervangen. Behoud van het huisje is uitgangspunt. De gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan wordt voorlopig behouden maar zal op termijn worden gesloopt. Zoalng deze in gebruik is moet er worden rekening gehouden met het gebouw en de bijbehorende geluidszone (zie ook Hoofdstuk 8).

Kloostertuin Nuenen | 33

Spelregelkaart 34 | Kloostertuin Nuenen

6.5 Ontwikkelvelden

Met behoud van de belangrijkste boomgroepen en open parkruimtes, blijven de ontwikkelvelden over. Deze vormen het zoekgebied waarbinnen de nieuwe gebouwen kunnen worden ontworpen. De velden bieden flexibiliteit en ontwerpruimte en zijn groter dan de footprint van de gebouwen in het referentie-ontwerp; het is echter niet de bedoeling dat ze volledig worden bebouwd. Het maximaal te bebouwen percentage per vlak is weergegeven op de spelregelkaart. Dit percentage is inclusief buitenruimtes op de begane grond. Er is ruimte voor 5 vrijstaande gebouwen die als losse objecten in de parkruimte staan. Het maximaal te realiseren vloeroppervlakte binnen de gebouwen is 13.000 m2 bvo. De gebouwen staan niet direct aan de omliggende straten maar nemen daar nadrukkelijk afstand van. Ze staan in een speelse opzet met een hoekverdraaiing ten opzichte van elkaar.

wordt vormgegeven als een kapverdieping of een terugliggende laag. Dat betekent dat maximaal 85% bebouwd is en de rest van het oppervlak beschikbaar is voor dakterrassen. Galerijen aan de buitenzijde van de gebouwen zijn niet toegestaan. Balkons Mogen maximaal 2 meter uitkragen ten opzichte van de bouwmassa maar bevinden zich binnen de grenzen van de ontwikkelvelden. De begane grond is het visitekaartje van de gebouwen en verdient bijzondere aandacht in het ontwerp. • De begane grond heeft een minimale hoogte van 3,50 meter.

• •

• • •

De centrale hoofdentree van de gebouwen is transparant, herkenbaar en gelegen aan de hoofdroute door het park. Het grootste deel van de begane grond verdieping bestaat uit woningen. Dit om de relatie tussen het park en het gebouw te versterken. De gebouwen zijn alzijdig en kennen geen achterkanten. Maximaal 25% van het oppervlakte van de begane grond is berging. Gesloten gevels worden waar mogelijk vermeden. Indien er sprake is van gesloten gevels dienen deze aan te sluiten op het parkontwerp, dat wil zeggen dat er opgaande beplanting voor komt te staan.

Aan de Mgr. Cuytenlaan bevindt zich een bouwvlak waarbinnen twee zelfstandige gebouwen mogen worden gerealiseerd. Tussen de gebouwen moet minimaal 11 meter afstand zitten zodat er voldoende ruimte is voor groen, bomen en doorzichten. Ook tussen andere bouwvlakken is op de kaart soms een minimale maat aangegeven. De bouwhoogte van de gebouwen is niet overal gelijk. Voor de bebouwing die het dichtst ligt aan de straten is deze maximaal drie bouwlagen, oplopend tot vier richting het park. Er is één hoger gebouw tot vijf bouwlagen mogelijk in aan aangeduide bouwvlak. Voor de gebouwen van 4 en 5 lagen geldt dat de bovenste bouwlaag Kloostertuin Nuenen | 35

Bergingen worden inpandig gerealiseerd. • Collectieve bergingen voor scooters en fietsen verdienen de voorkeur. Hiervoor wordt gerefereerd aan de Amsterdamse Bouwbrief1. Fietsbergingen dienen makkelijk toegankelijk te zijn, bij voorkeur gelijkvloers met omliggende openbare ruimte. Inpandige collectieve fietsbergingen hebben een ruime entree en doorgang. Mocht er gekozen worden voor een niet-gelijksvloerse oplossing, dan moet er een helling of trap met goot van 1:6 worden gerealiseerd om gebruik te stimuleren. Bij het ontwerp van de stalling moet ook ruimte gecreëerd worden voor scootmobiels en bijzondere modellen zoals bakfietsen, fietsen met kratjes en elektrische fietsen afgestemd op de doelgroep. • Privé bergingen worden bij voorkeur gerealiseerd in de ondergrondse garage of op de verdieping1. Eventuele bergingen op de begane grond grenzen niet direct aan de gevel, maar worden via een lichte verkeersruimte achter de gevel ontsloten.

Installaties zoals zonnepanelen, ventilatie-units en warmtepompen worden meegenomen in het gebouwontwerp en zijn zo min mogelijk zichtbaar vanaf het maaiveld.

6.6 Ontsluiting

Het Kloosterpark wordt een autovrij woongebied en is in principe niet toegankelijk voor auto’s. • De centrale route (< 3,5 meter breed) door het park is wel toegankelijk voor nooddiensten en verhuiswagens middels een verzinkbare paal of vergelijkbare voorziening. • De centrale route is een voetpad waar fietsers te gast zijn. Middels verharding en vormgeving van de route worden maatregelen genomen om duidelijk te maken dat fietsers te gast zijn. • Er zijn meerdere entrees voor langzaam verkeer in het gebied.

6.7 Parkeren

Voor de parkeernorm wordt vooralsnog de gemiddelde normen op basis van de CROW 381 gehanteerd als basis (matig stedelijk gebied, omgeving centrum o.b.v. raakvlak Park). Voor het

Parkeervraag o.b.v. CROW 381 gemiddelde norm Verwoording Sociale huur (studio) Sociale huur appartement (regulier) Middeldure huur Betaalbare koop Koop appartement (> 80m2 bvo)

Functie Zelfstandig (studio) Huur appartement midden/goedkoop (incl. sociale huur) Huur appartement midden/goedkoop (incl. sociale huur) Koop appartement, betaalbaar Koop appartement, duur

1 https://www.fietsberaad.nl --> Gemeenschappelijke-fietsenberging-bij-een-woongebouw-Amsterdam.pdf

bewonersparkeren wordt uitgegaan van de normen voor de voorziene woningtypes in de tabel. In de tender fase vindt conform NvU een optimalisatie plaats middels een maatwerk parkeernorm. Daarbij wordt onderzocht in hoeverre electrische deelmobiliteit een onderdeel kan zijn van het plan. Tenslotte wordt in de vervolgfase onderzocht of parkeergarage ‘t Oog een uitweg kan bieden voor een deel van het bewonersparkeren (bijvoorbeeld de tweede auto). Voor het bezoekersparkeren geldt een norm van 0,3 parkeerplaats per woning met uitzondering van de studio’s, daar geldt een norm van 0,2 parkeerplaats per woning. Bewonersparkeren wordt grotendeels gerealiseerd in een volledig verdiepte garage. In ieder geval het bewonersparkeren voor de vrije sector en middensegment woningen krijgen hier een plek. Het is wenselijk ook het parkeren voor de bewoners van de sociale woningbouw hierin op te lossen. Het parkeren wordt gefaseerd gerealiseerd. Dit betekent dat voor een gedeelte van het aantal benodigde parkeerplaatsen binnen het plangebied ruimte wordt gereserveerd op maaiveld. Hiervoor

Pnorm (incl. bezoek) Gem. Eenheid 0,6 Per woning 1,1 Per woning 1,1 Per woning 1,3 Per woning 1,6 Per woning

Pnorm bezoek Norm 0,2 0,3 0,3 0,3 0,3

Pnorm bewoners Norm 0,4 0,8 0,8 1 1,3

In deze Bouwbrief wordt toegelicht hoe een gemeenschappelijke fietsenberging in combinatie met een inpandige berging zodanig kan worden ingericht dat dit als gelijkwaardig aan een individuele fietsenberging conform het Bouwbesluit wordt beschouwd door de gemeente Amsterdam.

36 | Kloostertuin Nuenen

zijn een drietal zones aangewezen aan de rand van het Kloosterpark. Deze parkeerplaatsen worden in eerste instantie nog niet worden aangelegd en zijn bij aanscherping naar een maatwerkparkeernorm wellicht niet nodig. De parkeergarage wordt volledig verdiept gerealiseerd binnen het aangegeven zoekgebied. Dit zoekgebied is bepaald op basis van de impact op de bestaande bomen. Binnen het zoekgebied zijn verschillende configuraties van de garage mogelijk, ofwel langs de Kloosterstraat, of wel dwars daarop of een combinatie daarvan. • • •

•

Voor de in- en uitrit van de garage is een zoekgebied aangegeven langs de Kloosterstraat. De in- en uitrit van de garage bevindt zich indien mogelijk tussen de bestaande laanbomen. De parkeergarage mag aan geen enkele zijde zichtbaar boven het maaiveldniveau uitsteken. Bij de diepteligging van de garage dient rekening te worden gehouden met een minimale gronddekking op de parkeergarage van gemiddeld 0,60 m t.b.v. beplanting. �e entree van de garage sluit aan op het peil van het aangrenzende maaiveld. Niveauverschillen in het maaiveld ten behoeve van inritten van de parkeergarage dienen te worden beperkt. In de centrale parkruimte zal er voor voetgangers vanuit andere gebouwen een toegang naar de garage zijn, deze wordt zo transparant mogelijk vormgegeven. Bij de uitwerking van de parkeergarage dient aandacht te zijn voor de (brand)veiligheid.

Bezoekersparkeren vindt plaats in de omliggende straten. Het gaat hier om circa 30 parkeerplaatsen. In de directe omgeving van de ontwikkeling is nog voldoende restcapaciteit, zo is aangetoond in parkeerdrukonderzoeken uit 2022 en 2023. Als de capaciteit op de Smidse (sectie 8 en 9), bij sectie 15 en 24 buiten beschouwing wordt gelaten, komt de restcapaciteit neer op 42 parkeerplaatsen. Hierbij is uitgegaan van een maximale bezetting van 85%.

6.8 Duurzaamheid

Het Kloosterpark wordt een duurzame en groene ontwikkeling. Er dient in ieder geval te worden voldaan aan de wettelijke eisen gerelateerd aan BENG2 maar de ambitie is nadrukkelijk groter. We in het Kloosterpark de nadruk op de volgende aspecten ten aanzien van duurzaamheid: • tijdloosheid en toekomstbestendigheid; zowel in gebruik als in beeld. • natuurinclusiviteit; de gebouwen dragen bij aan de biodiversiteit van het gebied. Voor de beoordeling van natuurinclusief bouwen adviseren we in de tenderfase een toetsingsinstrument op te nemen zodat ingediende plannen objectief vergeleken kunnen worden. • circulariteit; er worden zoveel mogelijk circulaire materialen toegepast (zie ook Woondeal). • innovatief t.a.v. waterbesparing (zoals bijvoorbeeld gebruik regenwater in grijswatercircuit en vacuümtoiletten). • zoveel mogelijk energieneutraal bouwen (zie 2 BENG staat voor Bijna Energie Neutraal Bouwen en is al sinds 2021 wettelijk beleid voor vergunningsaanvragen van alle nieuwbouw. N.B. per juli 2018 zijn alle nieuwbouwwoningen wettelijk verplicht gasloos.

ook uitgangspunt programma Wonen Nuenen en regionale visie wonen). Bij de aanbesteding van het project kan er voor worden gekozen een extra ambitie te verzilveren door de mate van energieneutraal bouwen (ENG) op te nemen als een van de selectiecritera uit te drukken in KPI’s. Hierbij energieneutraal bouwen kan gedacht worden aan de toepassing van: • Zonne-energie op daken maar ook in gevels bij voorkeur in combinatie met opslag van die energie in gemeenschappelijke accu’s. • Geothermie. Dat is duurzame warmte uit de ondergrond waarmee je huizen verwarmt. Diep in de ondergrond bevindt zich warm water in (poreuze) zand- en gesteentelagen. Geothermie ofwel aardwarmte, wordt gewonnen uit heet water in deze lagen. In Nederland wordt aardwarmte doorgaans gewonnen op een diepte van tussen de 2 á 3 km (geothermie.nl). • Warmte Koude Opslag (WKO). Dat is een duurzame energievoorziening waarbij warmte en koude via een warmtewisselaar (tegenstroomapparaat, TSA) worden opgeslagen in een watervoerend zandpakket 90 meter diep in de grond. ‘s Zomers wordt een gebouw gekoeld met water uit de koude bronnen (bron: WUR). Een gezamenlijke WKO voor alle woningen is het meest rendabel. Een aansluiting op het Klooster wordt niet op voorhand meegenomen. • Andere systemen als een ‘ijskelder/tank’. Deze worden ingraven in de ondergrond en slaan op die wijze warmte en koude op.

Aansluiting op electriciteitsnetwerk blijft noodzakelijk voor terugleveren bij positief saldo. Kloostertuin Nuenen | 37

Link met Bouwgids In 2024 is de Bouwgids Nuenen opgesteld. Met de Bouwgids wil de gemeente Nuenen de bouwopgave aangrijpen om de ruimtelijke kwaliteit van de verschillende kernen te versterken. De Bouwgids is bedoeld als instrument om initiatiefnemers te stimuleren en inspireren om het dorp nog mooier te maken. Hierbij komen verschillende thema’s aan bod die, in lijn met de omgevingsvisie, op een integrale manier richting geven aan de omgevingskwaliteit van de gebouwde omgeving. Zo kan er worden gebouwd met behoud van de eigenheid van de verschillende buurten en kernen. De Bouwgids bestaat uit vier delen. In deel 1 worden de algemene dorpse kwaliteiten van Nuenen en de kernen beschreven. Ook worden ruimtelijke richtlijnen benoemd die belangrijk zijn bij het maken van woningbouwplannen voor het mooie dorp Nuenen. In deel 2 wordt ingezoomd op verschillende gebiedstypes en wordt de nadruk gelegd op een

aantal specifieke richtlijnen die hier kunnen bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Duidelijkheid over de verschillende processtappen en verantwoordelijkheden rondom projecten staat in deel 3 van de Bouwgids. De participatieleidraad vormt het 4e deel van de Bouwgids. De vier delen vormen samen de Bouwgids. Ze kunnen niet los van elkaar worden gezien en dienen altijd in samenhang te worden beschouwd.

Van de richtlijnen voor dorpse kwaliteit zijn er een aantal benoemd die binnen dit gebiedstype nadrukkelijke aandacht verdienen. Op de volgende pagina lichten we toe hoe we daarmee omgaan in het Masterplan Kloostertuin.

De Kloostertuin valt in de Bouwgids binnen het gebiedstype “centrum buiten het lint”. Dit deelgebied kenmerkt zich door een aantal verschillende zones met een verschillende ruimtelijke opzet en een mix van functies en volumes. In de Bouwgids wordt aangegeven dat “nieuwe gebouwen kunnen ofwel worden gekoppeld aan de straat (zoals rondom de Van Goghstraat), ofwel worden gerealiseerd als vrije objecten omringd door groen.“

Landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing

Bestaande bebouwing

Zichtlijnen & doorzichten

Terreininrichting

Geluidsbelasting en locatie

Relatie gebouw openbare ruimte

Waardevolle groenstructuren en bestaande bomen

Kwaliteit van de buitenruimte

Klimaatadaptatie, energie en natuurinclusiviteit

38 | Kloostertuin Nuenen

In het Masterplan Kloostertuin kiezen we voor een opzet van gebouwen als vrije objecten in het groen.

Volume

Mobiliteit

Menselijke maat

Verscheidenheid

Parkeren uit het zicht

Bouwhoogte

Detaillering

De fiets op 1

Woningtypologie

Modulair bouwen

Voorzieningen delen

Richtlijnen voor dorpse kwaliteit uit bouwgids voor Masterplan Kloostertuin: Korrelgrootte en menselijke maat Gebouwen hebben een korrelgrootte die aansluit bij het karakter en de schaal van het historische centrumgebied, dwz een kleinschalige korrel met een beperkte gevellengte. In het Kloosterpark hebben de nieuwe gebouwen een kleine footprint en een beperkte gevellengte.

Bouwhoogte

De basishoogte in het centrum buiten het lint is 3 bouwlagen. Een 4e of incidenteel 5e bouwlaag is afweegbaar mits ruimtelijk onderbouwd. Bijvoorbeeld op plekken waar voldoende afstand is tot bestaande bebouwing of waar sprake is van grote bomen die verzachtende werking hebben ten aanzien van bouwhoogte. In het Kloosterpark zijn er gebouwen van 3 en 4 bouwlagen, en één gebouw van 5 lagen. Deze staat op afstand van de bestaande bebouwing en er staan bomen tussen die het beeld verzachten. De bouwhoogte is onderbouwd in de NvU en op pagina 22-23.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14214167/2