Document · PDF

Kerkakker 2023 - Bijlage 4 Akoestisch onderzoek

Gemeenteraad 19 september 2024, gemeente NuenenBij agendapunt: Bestemmingsplan Kerkakkers38.586 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

db/a

consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

De Run 4421 5503 LS Veldhoven tel. (040) 263 11 49 mob (06) 248 07891 e-mail: info@geluidshinder.nl site: www.geluidshinder.nl abn amro nuenen IBAN NL71ABNA0423353357 k.v.k. eindhoven nr. 170.99065 btw nr. NL8059.95.705.B.01

Akoestisch rapport Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen Opdrachtgever Autobedrijf Tonnie van der Heijden B.V. T.a.v. de heer Tonnie van der Heijden Gerwenseweg 24 5674 SG Gerwen Datum 16-10-2023 Projectnummer AR 10.871/2, gewijzigd 02-07-2024 Opgesteld db/a consultants v.o.f. De Run 4421 5503 LS Veldhoven Contactpersoon S.C. Klomp T 06-24807891

lid van het nederlands akoestisch genootschap (nag), De Milieutafel Op met ons te sluiten overeenkomsten zijn uitsluitend van toepassing de ALGEMENE VOORWAARDEN die onder nummer 92/98 zijn gedeponeerd bij de Griffie van de Arrondissementsrechtbank te ’s-Hertogenbosch.

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

INHOUD 1.

INLEIDING ................................................................................................................................................................... 3

SITUATIEOMSCHRIJVING ...................................................................................................................................... 3 2.1. 2.2.

GELUIDSASPECTEN INDUSTRIELAWAAI .......................................................................................................... 5 3.1. 3.2. 3.3.

REPRESENTATIEVE BEDRIJFSSITUATIE ....................................................................................................................... 7 TOETSING................................................................................................................................................................. 8 INDIRECTE HINDER ................................................................................................................................................... 8 MAATREGELEN ......................................................................................................................................................... 9

GELUIDSASPECTEN WEGVERKEERSLAWAAI ............................................................................................... 10 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.

TOETSINGSKADER .................................................................................................................................................... 5 BEDRIJFSSITUATIE GS .............................................................................................................................................. 6 BEREKENING VAN DE GELUIDOVERDRACHT .............................................................................................................. 6

RESULTATEN EN TOETSING INDUSTRIELAWAAI .......................................................................................... 7 4.1. 4.2. 4.3. 4.4.

PLANLOCATIE .......................................................................................................................................................... 3 DOCUMENTEN .......................................................................................................................................................... 5

ALGEMEEN............................................................................................................................................................. 10 NORMSTELLING...................................................................................................................................................... 10 RANDVOORWAARDEN ............................................................................................................................................ 10 PROCEDURE HOGER WAARDE WGH ....................................................................................................................... 11 VERKEERSGEGEVENS ............................................................................................................................................. 12

RESULTATEN EN TOETSING WEGVERKEERSLAWAAI ............................................................................... 13 6.1. 6.2

RESULTATEN .......................................................................................................................................................... 13 MAATREGELEN ...................................................................................................................................................... 14

CUMULATIEVE GELUIDBELASTING ................................................................................................................. 15

GELUIDWERING GEVELS ..................................................................................................................................... 16

SAMENVATTING EN CONCLUSIES ..................................................................................................................... 16

10.

BIJLAGEN INDUSTRIELAWAAI BIJLAGE 1 FIGUREN / INVOERGEGEVENS REKENMODEL BIJLAGE 2 INVOERGEGEVENS BRONNEN BIJLAGE 3 RESULTATEN RBS LAR,LT BIJLAGE 4 RESULTATEN RBS LAMAX BIJLAGE 5 RESULTATEN INDIRECTE HINDER BIJLAGE 6 DIVERSEN

11.

BIJLAGEN WEGVERKEERSLAWAAI BIJLAGE 7 FIGUREN / INVOERGEGEVENS REKENMODEL BIJLAGE 8 INVOERGEGEVENS WEGEN BIJLAGE 9 RESULTATEN MAATGEVENDE WEG BIJLAGE 10 RESULTATEN OVERIGE WEGEN BIJLAGE 11 RESULTATEN GECUMULEERD BIJLAGE 12 RESULTATEN NA MAATREGELEN

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

2 v 33

db/a consultants v.o.f. 1.

akoestiek/milieu

INLEIDING

Het onderliggende akoestisch onderzoek is opgesteld in opdracht van ‘Autobedrijf Tonnie van der Heijden B.V.’ (hierna Vd Heijden) te Gerwen in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor het wijzigen van het in 2020 vastgestelde bestemmingsplan ‘Kerkakkers 2019’. Dit bestemmingsplan voorziet in de realisatie van woonkavels voor het bouwen van vijf vrijstaande woningen. Vanwege de huidige marktomstandigheden is er meer behoefte aan kleinere kavels. Hierdoor worden twee woonkavels aan de oostzijde van de Kerkakkers gesplitst naar drie woonkavels. De gewenste ontwikkeling is niet zondermeer mogelijk binnen het vigerende bestemmingsplan. In het kader van de procedure van het wijzigen van het bestemmingsplan in 2019 heeft ons bureau het akoestisch onderzoek “Planontwikkeling 5 woningen Kerkakkers Gerwen” met kenmerk AR10.471 d.d. 12-03-2020, opgesteld. Onderliggend onderzoek is een aanpassing van voornoemde rapportage. Met een rekenmodel zijn op basis van de emissierelevante bronsterkten van de bepalende geluidbronnen de langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT), de maximale geluidniveaus (LAmax) en de indirecte hinder (LAeq) berekend conform de Handleiding meten en rekenen industrielawaai, uitgave 1999 (hierna HMRI). Vervolgens zijn de resultaten getoetst aan de criteria uit de VNG publicatie “Bedrijven en milieuzonering” (hierna VNG-publicatie).

Tevens voorziet onderliggend akoestisch onderzoek in een wegverkeersberekening. Conform artikel 77 van de Wet Geluidhinder moeten B&W bij het wijzigen van een bestemmingsplan, waardoor geluidgevoelige bebouwing binnen de zone van een weg kan worden gebouwd een akoestisch onderzoek instellen.

SITUATIEOMSCHRIJVING

2.1.

PLANLOCATIE

De planlocatie is gelegen aan de Kerkakkers ong. Gerwen, in de gemeente Nuenen. Kadastraal bekend onder Sectie B, percelen 6205 en 6208. Conform het vigerende bestemmingsplan “Kerkakkers 2019” (vastgesteld, d.d. 16-06-2020) is voor het betreffende perceel een bestemming “Enkelbestemming wonen” van toepassing. Per woonkavel geldt een bouwvlak waarbinnen één hoofdgebouw is toegestaan.

Afbeelding 1) verbeelding vigerende bestemmingsplan

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

3 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Het voornemen is om de 2 oostelijk gelegen bouwkavels te splitsen in 3 woonkavels.

Afbeelding 2) verbeelding toekomstige situatie

Conform de VNG-publicatie is de planlocatie gelegen in een omgevingstype “gemengd gebied”. Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals sportverenigingen en bedrijven. Tevens is het plangebied direct gelegen langs een hoofdinfrastructuur (Smits van Oyenlaan). Aan de oostzijde van de geprojecteerde woning is voetbalclub ‘RKGSV’ gelegen. Conform de VNG-publicatie bedraagt de richtafstand bij een omgevingstype “gemengd gebied” ten gevolge van een veldsportcomplex met verlichting (SBI2008 931, categorie 3.1) 30 meter. De richtafstanden uit de VNG Handreiking dienen gemeten te worden vanaf de grens van de bestemming die een milieubelastende functie toelaat tot de uiterste situering van de gevel van de woning die volgens het bestemmingsplan mogelijk is. Omdat de afstand in onderliggende situatie 48 meter bedraagt (anders dan in het eerdere door ons bureau opgestelde rapport) is voor de voetbalclub geen nader akoestisch onderzoek benodigd. Op het aangrenzende perceel Kerkakkers 15 aan de noordzijde van de planlocatie is de inrichting “GS Staalwerken Groep B.V.” (hierna GS) gelegen. GS betreft een milieucategorie 3.2 inrichting voor het vervaardigen van stalen trappen voor met name industriële toepassingen. De richtafstand voor geluid bedraagt 50 meter bij een omgevingstype “gemengd gebied”.

Afbeelding 3: omgeving planlocatie

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

4 v 33

db/a consultants v.o.f. 2.2.

akoestiek/milieu

DOCUMENTEN

Voor het opstellen van het voorliggende akoestisch rapport zijn de onderstaande documenten geraadpleegd en gehanteerd:        

De ‘Handleiding meten en rekenen Industrielawaai’ van 1999, van het Ministerie van VROM van 1999; ‘Circulaire indirecte hinder’ (‘schrikkelcirculaire’) van het ministerie van VROM van 29 februari 1996 (kenmerk MBG 96006131); VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering”, 2009; Akoestisch onderzoek “Smulders Gerwen B.V.”, rapportnummer A/96486, d.d. 02 februari 1997; Ontwerp bestemmingsplan kerkakkers zuid “villa’s VDH” opgesteld door “ir Toon Kandelaars Architecten” te Mierlo, projectnummer 0416, d.d. 08-10-2018; Verbeelding verkaveling bestemmingsplan Kerkakkers, projectnummer 23-0095-B, d.d. 20 -03-2024, opgesteld door “Livingstone B.V.”; De (digitale) grootschalige basiskaart Nederland (GBKN) is gehanteerd voor de juiste ondergrond en de omgeving is ‘ingezoomd’ met gebruikmaking van Google Earth; Akoestisch onderzoek “Planontwikkeling 5 woningen Kerkakkers Gerwen” met kenmerk AR10.471 d.d. 12-03-2020, db/a consultants;

Er heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de maatgevende geluidbronnen voor de inrichting GS. Hierbij is gebruik gemaakt van:   

Rekenmodel Geomilieu V4.21, Akoestisch onderzoek IL, Kerkakkers te Gerwen verkregen van R. Keetels adviesbureau De Roever, d.d. 28-02-2019; Akoestisch onderzoek IL, Kerkakkers 15 te Nuenen v02 bestemmingsplan, opgesteld door adviesbureau De Roever te Schijndel met documentnummer 20161366/D01/RK, d.d. 21 april 2017; Rekenmodel Geomilieu V4.21, Akoestisch onderzoek IL, Kerkakkers 15 te Nuenen v02 bestemmingsplan verkregen van R. Keetels adviesbureau De Roever, d.d. 10-12-2019;

Voor het opstellen van het akoestisch onderzoek wegverkeer zijn de onderstaande documenten geraadpleegd.  

De Wet Geluidhinder op basis van 16 februari 1979 en de wijzigingen zoals doorgevoerd per 1 januari 2007; Verkeersintensiteiten “verkeersmodeldata BBMA 2030” verstrekt door de Provincie Noord-Brabant, d.d. 14-06-2021;

GELUIDSASPECTEN INDUSTRIELAWAAI

3.1.

TOETSINGSKADER

VNG-handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’ Onderliggend onderzoek is beoordeeld conform de VNG-publicatie waarbij de onderstaande stapsgewijze beoordeling is gevolgd. Bij de beoordeling van de planontwikkeling is het noodzakelijk dat de maximaal planologische bedrijfssituatie van GS inzichtelijk wordt gemaakt. Conform de VNG-uitgave bedraagt de richtafstand bij een milieucategorie 3.1 inrichting voor het milieuaspect geluid bij een omgevingstype ‘gemengd gebied’ 50 meter. De afstand dient te worden gemeten vanaf de grens van het perceel waar de activiteiten in planologisch opzicht worden toegelaten en anderzijds de uiterste situering van de gevels van een woningen die volgens het bestemmingsplan. De woningen zijn gelegen binnen de richtafstand. Derhalve is een akoestisch onderzoek nodig om aan te tonen dat er sprake is van een akoestisch goed woon- en leefklimaat. Het akoestisch onderzoek leidt, op basis van de geluidbronnen bij de inrichting, af welke geluidsbelasting optreedt. Inpassing is mogelijk wanneer de geluidsbelasting van de gevel van de geluidsgevoelige bestemmingen aan de richtwaarden voor een ‘gemengd gebied’ voldoet.

De richtwaarden zijn als volgt: Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT), het maximaal geluidsniveau (LAmax) en de verkeersaantrekkende werking (LAeq) mogen op de in onderstaande tabel 1 (stap 2) genoemde plaatsen en tijdstippen niet meer bedragen dan de aangegeven waarden:

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

5 v 33

db/a consultants v.o.f. LAr,LT op de gevel van woningen

akoestiek/milieu

Dagperiode (07.00-19.00 uur)

Avondperiode (19.00-23.00 uur)

Nachtperiode (23.00-07.00 uur)

50 dB(A)

45 dB(A)

40 dB(A)

LAmax op de gevel van woningen

70 dB(A)

65 dB(A)

60 dB(A)

LAeq vanwege de verkeersaantrekkende werking

50 dB(A)

45 dB(A)

40 dB(A)

Tabel 1: richtwaarden VNG-uitgave stap 3 gemengd gebied

De toegestane geluidniveaus in stap 2 van de bovengenoemde aanpak sluiten aan bij de vigerende geluidsvoorschriften. Van belang is echter wel dat alle relevante geluidsbronnen in het onderzoek moeten worden betrokken bijvoorbeeld ook de verkeersaantrekkende werking (indirecte hinder). Indirecte hinder Onder de verkeersaantrekkende werking (indirecte hinder) worden de nadelige gevolgen voor het milieu verstaan die, hoewel veroorzaakt door activiteiten buiten de inrichting, aan de inrichting zijn toe te rekenen. Gedacht moet worden aan het aan- en afrijdend verkeer van en naar de inrichting via de openbare weg. De equivalente geluidsbelasting LAeq wordt, overeenkomstig de ‘schrikkelcirculaire’ van het ministerie van VROM van 29 februari 1996 (kenmerk MBG 96006131), als verkeerslawaai beoordeeld waarbij alleen een grenswaarde wordt gehanteerd voor de etmaalwaarde van de equivalente geluidsbelasting en niet voor de maximale geluidsbelasting op een bepaald moment (piekniveau). De voorkeursgrenswaarde bedraagt LAeq=50 dB(A) etmaalwaarde, met een maximale grenswaarde van 65 dB(A) etmaalwaarde

3.2.

BEDRIJFSSITUATIE GS

De in dit onderzoek gehanteerde uitgangspunten zijn in zijn geheel overgenomen van het door adviesbureau De Roever opgestelde akoestisch onderzoek ‘Toets Activiteitenbesluit GS Staalwerken Gerwen BV Kerkakkers 15 te Nuenen, documentnummer, 20190814.v01, d.d. 15 juli 2019’ in het kader van de ontwikkeling van het bouwplan Kerkakkers. Op basis van het door adviesbureau De Roever opgestelde en verkregen rekenmodel (Gemeente Nuenen, d.d. 04-12-2019) zijn de langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT), de maximale geluidniveaus (LAmax) en de indirecte hinder (LAeq) berekend op de 3 geprojecteerde woningen. Uit nader overleg met GS is gebleken dat de bedrijfssituatie ten opzichte van de uitgangspunten uit het voornoemde, door ons bureau opgestelde akoestisch onderzoek, niet is gewijzigd.

3.3.

BEREKENING VAN DE GELUIDOVERDRACHT

Voor de berekening van de geluiduitstraling van de inrichting naar de omgeving wordt gebruik gemaakt van het computerprogramma Geomilieu V2023.1rev2 dat rekent volgens de II-8-methode uit de “Handleiding meten en rekenen Industrielawaai”, HMRI-II Ministerie VROM 1999. Het rekenmodel is gebaseerd op een zogenaamd “stralenmodel”. Dit betekent dat van de denkbeeldige lijn bron  ontvanger wordt nagegaan welke objecten worden gesneden. Bij het vaststellen van de reflecties vindt een spiegeling plaats van de geluidsbronnen in alle reflecterende objecten om na te gaan of er een reflectie mogelijk is. In de bijlagen 1 en 2 zijn de relevante situatiegegevens aangegeven. De geluidsbelasting wordt bepaald door de bronsterkte en de situering van de bronnen, de bedrijfstijden en de aanwezigheid van afschermende en/of reflecterende bebouwing. In het rekenmodel zijn alle bodemgebieden en gebouwen apart gemodelleerd op basis van de door pdok beschikbaar gestelde dataset ‘Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) . In het rekenmodel kan het type bodem als reflecterend (harde bodem, zoals terreinverharding, wegen of water, met een bodemfactor van Bf =0-0,5) en/of absorberend (zachte bodem, zoals begroeiing en/of grasland met een

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

6 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

bodemfactor tot Bf =0,5-1) worden ingevoerd. In het rekenmodel is een standaard bodemfactor van Bf = 0 aangehouden. Ten behoeve van de modellering van de nokken, daklijnen en geluidafschermingen zijn schermen opgenomen. Voor de nokken geldt een profielcorrectie van 2 dB en een reflectiefactor van 0,2. Voor de daklijnen geldt een profielcorrectie van 0 dB en een reflectiefactor van 0,2 aan de binnenzijde en 0,8 aan de buitenzijde. Voor de geluidafscherming geldt een profielcorrectie van 0 dB en een reflectiefactor van 0,8.

RESULTATEN EN TOETSING INDUSTRIELAWAAI

4.1.

REPRESENTATIEVE BEDRIJFSSITUATIE

De onderstaande tabel toont de resultaten voor de langtijdgemiddeld beoordelingsniveaus (LAr,LT) en de maximale geluidniveaus (LAmax) in dB(A) voor de bronnen die voor de representatieve bedrijfssituatie van toepassing zijn. De immissieniveaus op de gevels van de woning is bepaald op een standaardhoogte van 1,5, en/of 4,0 meter boven maaiveld gedurende de dag- en avondperiode op de gevels van de omliggende woningen en/of appartementen. Voor alle punten is gerekend exclusief gevelreflectie (invallend geluidniveau). Op basis van jurisprudentie dient ook de geluidsbelasting in de buitenruimte (tuin) beschouwd te worden. Ten behoeve van de toetsing van het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (LAr,LT) en het maximale geluidsniveau (LAmax) is op 3 relevante posities van de buitenruimte een toetspunt (Id; 01.7, 02.7 en 03.7) opgenomen. Dagperiode (07.00-19.00 uur)

Toetspunt Id

Ontvanger Richtwaarde

hoogte

Avondperiode (19.00-23.00 uur)

Nachtperiode (23.00-07.00 uur)

LAr, LT

LAmax

LAr, LT

LAmax

LAr, LT

LAmax

Woning 1 01.1

Woning 1 gevel noord1

01.2

Woning 1 gevel noord2

01.3

Woning 1 gevel oost

01.4

Woning 1 gevel zuid1

01.5

Woning 1 gevel zuid2

01.6

Woning 1 gevel west

01.7

Buitenruimte 1

1,5/4,0

1,5

Woning 2 02.1

Woning 2 gevel noord

02.2

Woning 2 gevel oost1

02.3

Woning 2 gevel oost2

02.4

Woning 2 gevel zuid

02.5

Woning 2 gevel west1

02.6

Woning 2 gevel west2

02.7

Buitenruimte 2

1,5/4,0

1,5

Woning 3 03.1

Woning 3 gevel noord

03.2

Woning 3 gevel oost1

03.3

Woning 3 gevel oost2

03.4

Woning 3 gevel zuid

03.5

Woning 3 gevel west1

03.6

Woning 3 gevel west2

03.7

Buitenruimte 3

1,5/4,0

1,5

Tabel 2: Resultaten representatieve bedrijfssituatie LAr,LT en LAmax in dB(A)

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

7 v 33

db/a consultants v.o.f. 4.2.

akoestiek/milieu

TOETSING

Woning 1 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 50 dB(A) in de dagperiode (gevel Woning 1 noord 2) en respectievelijk 44 dB(A) en 30 dB(A) in de avond- en nachtperiode dagperiode (gevel Wo1 noord 2) met piekgeluidniveaus tot LAmax 67 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 56 dB(A) in de avond-, en nachtperiode. Hiermee wordt voldaan aan de richtwaarden van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) en het maximale geluidsniveau (LAmax) conform de VNG-uitgave voor het omgevingstype ‘gemengd gebied’ op de gevels van woning 1. Woning 2 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 49 dB(A) in de dagperiode (gevel woning 2 noord) en respectievelijk 47 dB(A) en 32 dB(A) in de avond- en nachtperiode dagperiode (gevel woning 2 noord) met piekgeluidniveaus tot LAmax 65 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 59 dB(A) in de avond-, en nachtperiode. Hiermee wordt de richtwaarde van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) in de avondperiode met 2 dB(A) overschreden. Hiermee wordt niet voldaan aan de richtwaarden (stap 2) conform de VNG-uitgave voor het omgevingstype ‘gemengd gebied’ voor woning 2.

Wel wordt voldaan aan de richtwaarden van het maximale geluidsniveau (LAmax). Woning 3 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 51 dB(A) in de dagperiode (gevel woning 3 noord) en respectievelijk 50 dB(A) (gevel woning 3 noord) en 48 dB(A) (gevel woning 3 oost) in de avond-, en nachtperiode met piekgeluidniveaus tot LAmax 67 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 61 dB(A) in de avond-, en nachtperiode (gevel woning 3 noord). Hiermee wordt de richtwaarde van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) in de dagperiode met 1 dB(A) en in de avondperiode met 3 en 5 dB(A) overschreden. De richtwaarden van het maximale geluidsniveau (LAmax) wordt in de nachtperiode met 1 dB(A) overschreden.

4.3.

INDIRECTE HINDER

Conform de ‘schrikkelcirculaire’ van het ministerie van VROM van 29 februari 1996 (kenmerk MBG 96006131) geldt voor de indirecte hinder ten gevolge van het aan- en afrijdend verkeer een beperking van de reikwijdte van de milieuvergunning tot die afstand, waarbinnen de herkomst van het verkeer in alle redelijkheid kan worden teruggevoerd op de aanwezigheid van de inrichting. Met name in de directe omgeving van een in- en uitrit geeft afremmend en optrekkend verkeer een duidelijke afwijking van het normale verkeersbeeld. Voor het afleiden van de verwachte geluidniveaus van het verkeer van en naar de inrichting via de openbare weg is het aantal bezoekende voertuigen via zuidelijke richting en het aantal vertrekkende voertuigen via noordelijke richting beschouwd (of andersom) over de Kerkakker. Deze aantallen voertuigen zijn getoetst en bepaald tot voorbij de relevante woningen. Vanaf een afstand van circa 70 m kan redelijkerwijs worden verwacht dat de voertuigen met betrekking tot de rijsnelheid in het normale verkeersbeeld zijn opgenomen. Het geluidsniveau ten gevolge van de voertuigbewegingen over de openbare weg bedraagt ter plaatse van de maatgevende woning 1 maximaal (Letmaal) 48 dB(A) en voldoet daarmee aan de voorkeursgrenswaarde uit de VROM-circulaire van 29 februari 1996.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

8 v 33

db/a consultants v.o.f. 4.4.

akoestiek/milieu

MAATREGELEN

Uit een nadere analyse van de deelbijdragen blijkt dat de overschrijding van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau in de dagperiode wordt veroorzaakt door een combinatie van de onderstaande activiteiten en werkzaamheden. • P04 wisselen schrootcontainer, gedurende 1 uur per dag (Lw = 110,5 dB(A); • P03 houtmotinstallatie, gemodelleerd op 5 meter (Lw = 94,2 dB(A); • Ug06 Deur 3 open, gedurende 11 uur per dag; • P05 Autolaadkraan, gedurende 1,5 uur dag (Lw = 100,5 dB(A); • P06 Slagmoersleutel, gedurende 40 minuten per dag (Lw = 104,5 dB(A); • Ob2 Werkzaamheden heftruck, gedurende 6,75 uur per dag. Geconcludeerd dat de inrichting “GS Staalwerken Groep B.V.” zonder maatregelen wordt belemmerd in haar vergunde geluidssituatie ten gevolge van de komst van de nieuwe woningen 2 en 3. Wanneer de noordgevel van woning 2 op de verdiepingen en de noord- en oostgevel van de begane grond en de verdiepingen van woning 3, worden uitgevoerd als een “dove gevel”, zoals onderstaande afbeelding laat zien, kan worden voldaan aan de richtwaarden conform de VNG-uitgave “Bedrijven en milieuzonering”, is er sprake van een “goed woon- en leefklimaat” en wordt voldaan aan de grenswaarden zoals opgenomen in het Activiteitenbesluit.

Afbeelding 4: maatregelen

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

9 v 33

db/a consultants v.o.f. 5.

GELUIDSASPECTEN WEGVERKEERSLAWAAI

5.1.

ALGEMEEN

akoestiek/milieu

De geluidbelastingen zijn bepaald met behulp van “Standaardrekenmethode II” zoals beschreven in het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012. De maat voor de geluidbelasting van een weg wordt uitgedrukt in de Lden-waarde. Lden is de geluidbelasting in dB op een plaats en vanwege een bron over alle perioden van 07.00 tot 19.00 uur, van 19.00 tot 23.00 uur en van 23.00 tot 07.00 uur van een jaar, zoals omschreven in bijlage I, onderdeel 1, van richtlijn nr. 2002/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 25 juni 2002 inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (PbEG L 189).

5.2.

NORMSTELLING

Welke geluidsbelasting van woningen maximaal toelaatbaar is (MTG) is omschreven in de Wet Geluidhinder en het Besluit Geluidhinder. De normstelling is verschillend voor woningen in stedelijk gebied of buitenstedelijk gebied. De nieuwe woningen in het onderhavige plangebied zijn gelegen in stedelijk gebied. Bij akoestisch onderzoek moet daarbij worden uitgegaan van de geluidsbelasting in het maatgevende jaar (c.q. de geluidsbelasting over 10 jaar). De normstelling kent een ondergrens, de zogenaamde voorkeursgrenswaarde. Als de geluidsbelasting lager is dan, of gelijk is aan, deze waarde dan zijn de voorwaarden die de wet stelt aan het realiseren van geluidsgevoelige bestemmingen niet van toepassing. De bovengrens voor de normstelling is de MTG. Als de geluidsbelasting hoger is dan de MTG is het realiseren van geluidsgevoelige bestemmingen niet toegestaan. Ligt de geluidsbelasting tussen de voorkeursgrenswaarde en de MTG dan mogen geluidsgevoelige bestemmingen alleen worden gerealiseerd indien door Burgemeester en Wethouders, onder bepaalde voorwaarden, een hogere grenswaarde is vastgesteld. De normering van de geluidsbelasting Lden is als volgt samen te vatten. Geluidstype Wegverkeerslawaai

Voorkeursgrenswaarde en maximaal toelaatbare geluidsbelasting.

Geluidsbelasting

Voorkeursgrenswaarde.

48 dB

Maximaal toelaatbare geluidsbelasting nieuwbouw stedelijk gebied.

63 dB

Tabel 3: normstelling geluidsbelasting stedelijk gebied

5.3.

RANDVOORWAARDEN

Stedelijk- en buitenstedelijk gebied Stedelijk gebied is het gebied binnen de bebouwde kom, met uitzondering van het gebied binnen de bebouwde kom, voor zover liggend binnen de zone van een autoweg of autosnelweg als bedoeld in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens. Buitenstedelijk gebied is het gebied buiten de bebouwde kom, evenals het gebied binnen de bebouwde kom, voor zover liggend binnen de zone van een autoweg of autosnelweg als bedoeld in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens. (Het onderhavige bouwplan is gelegen in stedelijk gebied). Zones langs wegen Ingevolge de Wet geluidhinder heeft een weg aan weerszijden een zone. De breedte van de zone, gemeten vanaf de rand van de weg, is afhankelijk van het aantal rijbanen, zie onderstaande tabel. Buiten de zones worden geen eisen gesteld. Een weg is niet zoneplichtig indien er sprake is van: • ligging binnen een woonerf; • een maximumsnelheid van 30 km/uur.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

10 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Stedelijk gebied

Buitenstedelijk gebied

Maximaal 2 rijstroken

Aantal rijstroken

200 meter

250 meter

3 of 4 rijstroken

350 meter

400 meter

Meer dan 4 rijstroken

350 meter

600 meter

Tabel 4: zonering wegen stedelijk en buitenstedelijk gebied

Aftrek ex artikel 110g Wgh Bij de beoordeling van geluid afkomstig van wegen mag er volgens de Wet geluidhinder (Wgh) rekening worden gehouden met de verwachting dat het wegverkeer in de toekomst stiller wordt. Dit is opgenomen in artikel 110g Wgh, waarin is vermeld dat de aftrek ten hoogste 5 dB mag bedragen. In artikel 3.4 van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 (RMG) is de toe te passen aftrek verder ingevuld. Bij snelheden lager dan 70 km/uur geldt een aftrek van 5 dB. Voor wegen met een snelheid vanaf 70 km/uur (artikel 3.4, lid 1) geldt het volgende:  4 dB voor situaties met een geluidsbelasting van 57 dB zonder aftrek volgens art. 110g Wgh;  3 dB voor situaties met een geluidsbelasting van 56 dB zonder aftrek volgens art. 110g Wgh;  2 dB voor andere waarden van de geluidsbelasting. Cumulatie De Wet geluidhinder schrijft voor de gevelbelasting per bron te berekenen en te beoordelen. De geluidwering van de externe scheidingsconstructies (Bouwbesluit) moet worden bepaald op basis van de gecumuleerde geluidsbelasting (zonder de aftrek ingevolge artikel 110g). 30 km/u-wegen De Wet geluidhinder heeft wegen waarop een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt, uitgezonderd van de verplichting om akoestisch onderzoek te doen. Bij de motivering of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening, kan het echter wel gewenst zijn om nader onderzoek naar deze wegen te doen.

Conform de Wet geluidhinder worden bij een onderzoek in het kader voor een hogere waarde de relevante 30 km/u-wegen niet betrokken. Echter ondanks dat een dergelijke weg geen geluidszone heeft moet in het kader van een goede ruimtelijke ordening de geluidsbelasting van deze weg bij de beoordeling tot ontheffing worden betrokken voor de bepaling van het maximaal toelaatbare binnenniveau in het kader van het Bouwbesluit (33 dB). Dove gevel Onder een ‘dove gevel’ wordt een bouwkundige constructie zonder te openen delen, met een zekere geluidswering verstaan. De definitie van een “dove” gevel is als volgt: a. een bouwkundige constructie waarin geen te openen delen aanwezig zijn en met een in NEN 5077 bedoelde karakteristieke geluidwering die ten minste gelijk is aan het verschil tussen de geluidsbelasting van die constructie en 33 dB onderscheidenlijk 35 dB(A), alsmede; b. een bouwkundige constructie waarin alleen bij uitzondering te openen delen aanwezig zijn, mits de delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte. Een dove gevel wordt toegepast in een situatie waarin de geluidbelasting op die gevel de toegestane ontheffingswaarde te boven gaat. Ook ventilatieopeningen zijn niet toegestaan; ventilatie zal op een andere wijze moeten worden gerealiseerd.

5.4.

PROCEDURE HOGER WAARDE WGH

Ontheffingscriteria vaststellen hogere waarden In Artikel 110a lid 1 is bepaald dat Burgemeester & Wethouders onder bepaalde voorwaarden ontheffing kunnen verlenen om een hogere geluidsbelasting toe te staan. De gemeente Nuenen heeft geen eigen geluidbeleid met betrekking tot het verlenen van hogere waarden vastgesteld. Die ontheffing kan o.a. worden verleend als maatregelen gericht op het terugbrengen van de geluidsbelasting van de uitwendige scheidingsconstructie van woningen tot 48 dB onvoldoende doeltreffend zijn, dan wel overwegende bezwaren Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

11 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

ontmoeten van stedenbouwkundige, verkeerskundige, landschappelijke of financiële aard. De Wet geluidhinder stelt als eis dat de haalbaarheid van de mogelijke maatregelen moet worden onderzocht. De volgorde van hoofdcriteria is als volgt: Hoofdcriteria:  Bronmaatregelen; Bij maatregelen aan de geluidbron wordt bekeken of het geluidniveau van de veroorzaker van het geluid kan worden gereduceerd. Er zijn twee oorzaken van geluidproductie bij voertuigen, namelijk de mechanische geluiden van de automobielen en het geluid dat de banden op het wegdek maken. Mogelijke maatregelen zijn stillere voertuigen, verlaging van de maximumsnelheid of een geluidreducerend wegdek;  Overdrachtsmaatregelen; Als maatregelen aan de bron niet mogelijk zijn moet worden onderzocht of maatregelen getroffen kunnen worden in de overdrachtsweg van de bron naar de ontvanger. Het gaat hier bijvoorbeeld om afscherming door een geluidwal of -scherm of afschermende bebouwing;  Stedenbouwkundige overwegingen; Soms is het verlenen van ontheffing toegestaan als een bouwplan bijvoorbeeld door de vorm en oriëntatie een effectieve afscherming biedt voor hierachter gelegen woningen of door het opvullen van een open plek ter plaatse de stedenbouwkundige structuur verbetert;

5.5.

VERKEERSGEGEVENS

De berekening gaat uit van de verkeersintensiteit in het zogenaamde maatgevende jaar. De verkeersintensiteiten, uurintensiteit en verdeling van het verkeer van de relevante wegen zijn overgenomen uit het door de Provincie Noord-Brabant verstrekte verkeersintensiteiten “verkeersmodeldata BBMA 2030 en 2040”, d.d. 14-06-2021. De cijfers van het peiljaar 2033 zijn verkregen door interpolatie tussen de toekomstjaren 2030 en 2040. In onderstaande tabel staan de verkeersintensiteiten, wegdekverhardingen en maximum snelheden opgenomen. De overige invoervariabelen staan opgenomen in bijlage 8. Id

Wegvak

mvt/etm

Verharding

Maximum snelheid km/u

Uurintensiteit in % d-a-n

d-a-n

01.1/2

Smits van Oyenlaan

16.319

W0/W4a

6,7-3,3-0,9

92,6-97,3-93,1

4,8-2,1-4,0

2,6-0,7-3,1

02.1

Lieshoutseweg

13.366

6,7-3,1-1,0

87,9-94,8-91,0

5,8-2,8-4,5

6,3-2,4-4,5

03.1

Laan van Gherwin

8.077

6,5-3,2-0,8

96,0-96,0-96,0

3,0-3,0-3,0

1,0-1,0-1,0

04.1

Kerkakkers

1.312

6,2-3,2-1,2

93,1-98,0-96,7

4,0-1,1-2,2

2,9-0,9-1,6

05.1

De Polder

328

6,8-3,4-0,6

94,5-94,8-94,8

4,5-4,3-4,3

1,0-0,9-0,9

06.1

Heuvel

2.733

W9a

6,5-3,2-0,8

96,0-96,0-96,0

3,0-3,0-3,0

1,0-1,0-1,0

07.1

Gerwenseweg

2.733

6,5-3,2-0,8

96,0-96,0-96,0

3,0-3,0-3,0

1,0-1,0-1,0

Lichte mvt in %

Middelzware mvt in %

Zware mvt in %

Tabel 5: in rekenmodel gehanteerde verkeersgegevens.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

12 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

RESULTATEN EN TOETSING WEGVERKEERSLAWAAI

6.1.

RESULTATEN

De onderstaande tabel geeft de resultaten voor de geluidsbelasting op de toetspunten ten gevolge van het wegverkeer van de maatgevende weg. (De overige resultaten staan weergegeven in bijlage xx). Voor de toetspunten zijn de volgende waarneemhoogten 1,5 meter (bouwlaag 1) en 4,0 meter (bouwlaag 2), aangehouden. Per kolom is achtereenvolgens de omschrijving, de geluidsbelasting (Lden) t.g.v.de maatgevende weg, de aftrek Art. 110g Wgh, geluidsbelasting inclusief aftrek en de gecumuleerde resultaten van alle relevante wegen samen vermeld.

Omschrijving

Wegvak

Lden Tgv maatgevende weg

Woning 1

Hoogte

1,5

4,0

01.1

Woning 1 gevel noord1

01.2

Woning 1 gevel noord2

01.3

Woning 1 gevel oost

Smits V Oyenlaan

Lden (incl. aftrek) Aftrek

1,5

4,0

01.4

Woning 1 gevel zuid1

01.5

Woning 1 gevel zuid2

01.6

Woning 1 gevel west

01.7

Buitenruimte 1

Omschrijving

Wegvak

Lden Tgv maatgevende weg

Woning 2

Hoogte

1,5

4,0

02.1

Woning 2 gevel noord

02.2

Woning 2 gevel oost1

02.3

Woning 2 gevel oost2

02.4

Woning 2 gevel zuid

02.5

Woning 2 gevel west1

02.6

Woning 2 gevel west2

02.7

Buitenruimte 2

Omschrijving

Wegvak

Lden Tgv maatgevende weg

Woning 3

Hoogte

1,5

4,0

Smits V Oyenlaan

03.1

Woning 3 gevel noord

03.2

Woning 3 gevel oost1

03.3

Woning 3 gevel oost2

03.4

Woning 3 gevel zuid

03.5

Woning 3 gevel west1

03.6

Woning 3 gevel west2

03.7

Buitenruimte 3

Smits V Oyenlaan

Lden (incl. aftrek) Aftrek

1,5

4,0

2/3

Lden (incl. aftrek) Aftrek

1,5

4,0

2/3

Tabel 6) Resultaten representatieve bedrijfssituatie LAr,LT en LAmax in dB(A)

Woning 1 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyen-laan bedraagt, inclusief aftrek Art. 110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

13 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Woning 2 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyen-laan bedraagt, inclusief aftrek Art. 110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied. Woning 3 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyen-laan bedraagt, inclusief aftrek Art. 110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied. De afzonderlijke resultaten ten gevolge van het wegverkeer op de overige wegen voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai en staan weergegeven in de bijlagen.

6.2

MAATREGELEN

Bronmaatregelen Bij maatregelen aan de geluidbron wordt bekeken of het geluidniveau van de veroorzaker van het geluid kan worden gereduceerd. Er zijn twee oorzaken van geluidproductie bij voertuigen, namelijk de mechanische geluiden van de automobielen en het geluid dat de banden op het wegdek maken. Mogelijke maatregelen zijn stillere voertuigen, verlaging van de maximumsnelheid of een geluidreducerend wegdek.  stillere voertuigen: een vermindering van mechanische geluiden kan alleen plaatsvinden door de ontwikkeling van nieuwe technieken en is zodoende niet realistisch;  met een verlaging van de maximumsnelheid van de Smits Van Oyenlaan naar 30 km/uur wordt deze weg gedezoneerd. Hiermee wordt direct voldaan aan de voorkeursgrenswaarde, echter kan de initiatiefnemer van het bouwplan geen invloed uitoefenen op een verlaging van het snelheidsregime op deze weg;  geluidreducerend wegdek: een vermindering van het geluid dat de banden op het wegdek veroorzaken is te realiseren door het toepassen van een geluidreducerend wegdek. De rekenresultaten na toepassing van een stiller wegdek (dunne deklagen A) op de Smits Van Oyenlaan zijn in de bijlage opgenomen. Uit de rekenresultaten blijkt dat na toepassing van deze bronmaatregel de geluidbelasting ten gevolge van het wegverkeer op deze weg met circa 3 dB afneemt.

Hiermee wordt de voorkeursgrenswaarde op de voorgevel nog altijd overschreden. Derhalve is deze maatregel niet doeltreffend, zie bijlage 8;  Het toepassen van een stiller wegdek ontmoet tevens overwegend bezwaren van financiële aard. Vanuit financieel oogpunt is het namelijk niet realistisch dat het bouwplan de extra kosten van ca. € 300,- per strekkende meter kan dragen. Bij een lengte van 400 meter resulteert dit voor de Smits Van Oyenlaan in een extra uitgave van circa € 120.000,-. Overdrachtsmaatregelen Bij overdrachtsmaatregelen wordt bekeken of de geluidoverdracht tussen geluidbron en ontvanger kan worden belemmerd. Het aanleggen van een geluidscherm/vliesgevel gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting tot de voorkeursgrenswaarde ontmoet in de onderhavige situatie overwegende bezwaren van stedenbouwkundige en landschappelijke aard. Om doelmatig te zijn dient het scherm namelijk dicht bij de bron of dicht bij de ontvanger te worden geplaatst. Tevens dient het scherm relatief hoog te zijn (tenminste 5,2 meter) om doelmatig te zijn voor alle verdieping. Het aanleggen van een geluidscherm/vliesgevel ontmoet bovendien overwegende bezwaren van financiële aard. De kosten van een geluidscherm/vliesgevel bedragen circa € 800,-/m2 zodat het vanuit financieel oogpunt niet realistisch is dat het bouwplan deze extra kosten kan dragen.

Bij een hoogte van 14 meter en een lengte van 20 meter resulteert dit reeds in een extra uitgave van circa € 224.000,-. Geconcludeerd kan worden dat het terugbrengen van de geluidsbelasting naar de voorkeurswaarde van 48 dB op de gevels in de onderhavige situatie redelijkerwijs niet mogelijk en niet gewenst is. Vanwege de

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

14 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

overschrijding wordt geadviseerd bij het gemeentebestuur om ontheffing tot een hogere waarde te vragen, zoals de dikgedrukte resultaten in kolom 8 van tabel 5 weergeven.

CUMULATIEVE GELUIDBELASTING

Ten behoeve van de procedure aanvraag Omgevingsvergunning (bouwen) “Bescherming tegen van geluid van buiten nieuwbouw (Afd.3.1 Art. 3.2.1)” dient te worden uitgegaan de cumulatieve geluidbelasting. De cumulatieve geluidbelasting dient bepaald te worden conform het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 (bijlage I, hoofdstuk 2 ‘Rekenmethode cumulatieve geluidsbelasting’). De correctie conform artikel 110g Wgh met betrekking tot wegverkeer wordt hierbij niet toegepast. Ten behoeve van deze rekenmethode dient de geluidsbelasting bekend te zijn van ieder van de bronnen, berekend volgens het voorschrift dat voor die bronsoort geldt. Deze worden aangeduid als LRL, LLL, LIL, LVL waarbij de indices respectievelijk staan voor railverkeer, luchtvaart, industrie en wegverkeer. Al deze grootheden moeten zijn uitgedrukt in Lden, met uitzondering van industrielawaai waarbij de geluidsbelasting volgens de geldende wettelijke definitie wordt bepaald. Alle betrokken bronnen dienen te worden omgerekend naar de bijbehorende L*-waarden volgens de volgende formules: L*RL = 0,95 LRL – 1,40 L*LL = 0,98 LLL + 7,03 L*IL = 1,00 LIL + 1,00 L*VL = 1,00 LVL + 0,00 De gecumuleerde waarde LCUM wordt berekend door middel energetische sommatie van alle L*-waarden.

Op basis van de berekeningsresultaten van weg- en industrielawaai zijn de gecumuleerde geluidbelastingen op de waarneempunten bepaald en in de onderstaande tabel gepresenteerd. Bij de berekeningen is de aftrek ex. artikel 110g van de Wet geluidhinder niet meegenomen. Id

Omschrijving

Lden 1,00 LVL + 0,00

Letmaal 1,00 LIL + 1,00

Lden (gecumuleerd)

Woning 1 01.1

Woning 1 gevel noord1

01.2

Woning 1 gevel noord2

01.3

Woning 1 gevel oost

01.4

Woning 1 gevel zuid1

01.5

Woning 1 gevel zuid2

01.6

Woning 1 gevel west

Woning 2 02.1

Woning 2 gevel noord

02.2

Woning 2 gevel oost1

02.3

Woning 2 gevel oost2

02.4

Woning 2 gevel zuid

02.5

Woning 2 gevel west1

02.6

Woning 2 gevel west2

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

15 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Vervolg tabel Lden 1,00 LVL + 0,00

Letmaal 1,00 LIL + 1,00

Lden (gecumuleerd)

Woning 3 gevel noord

03.2

Woning 3 gevel oost1

03.3

Woning 3 gevel oost2

03.4

Woning 3 gevel zuid

03.5

Woning 3 gevel west1

03.6

Woning 3 gevel west2

Omschrijving

03.1

Woning 3

Tabel 7: resultaten geluidsbelasting gecumuleerd weg- en industrielawaai

GELUIDWERING GEVELS

Volgens het bouwbesluit dient de karakteristieke geluidwering van de gevel GA;k voor verblijfsgebieden in een woning minimaal de in het vastgestelde besluit hogere waarde opgenomen hoogst toelaatbare geluidbelasting minus 33 dB te bedragen. Om de bewoners voldoende bescherming te bieden en een “goed woon- en leefklimaat” te waarborgen, wordt getoetst aan de nieuwbouweis waaraan volgens het Bouwbesluit moet worden voldaan. Het Bouwbesluit en de NEN 5077 definiëren de karakteristieke geluidwering van de gevel GA;k voor verblijfsgebieden in een woning als de gecumuleerde geluidbelasting minus 33 dB met een minimumwaarde van 20 dB. De geluidwering GA;k van de verblijfsgebieden moet tenminste 57 – 33 = 24 dB(A) bedragen. Aanvullend dient aangetoond te worden of kan worden voldaan aan de eisen van het Bouwbesluit “Bescherming tegen van geluid van buiten nieuwbouw (Afd.3.1 Art. 3.2.1)” op basis van de bouwtekeningen en de gecumuleerde geluidsbelasting.

SAMENVATTING EN CONCLUSIES

Het onderliggende akoestisch onderzoek is opgesteld in opdracht van ‘Autobedrijf Tonnie van der Heijden B.V.’ te Gerwen in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor het wijzigen van het in 2020 vastgestelde bestemmingsplan ‘Kerkakkers 2019’. Dit bestemmingsplan voorziet in de realisatie van woonkavels voor het bouwen van vijf vrijstaande woningen. Vanwege de huidige marktomstandigheden is er meer behoefte aan kleinere kavels. Hierdoor worden twee woonkavels aan de oostzijde van de Kerkakkers gesplitst naar drie woonkavels. De gewenste ontwikkeling is niet zondermeer mogelijk binnen het vigerende bestemmingsplan. Uit het onderzoek industrielawaai kunnen de onderstaande conclusies worden getrokken: Woning 1 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 50 dB(A) in de dagperiode (gevel Woning 1 noord 2) en respectievelijk 44 dB(A) en 29 dB(A) in de avond- en nachtperiode dagperiode (gevel Wo1 noord 2) met piekgeluidniveaus tot LAmax 67 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 56 dB(A) in de avond-, en nachtperiode. Hiermee wordt voldaan aan de richtwaarden van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) en het maximale geluidsniveau (LAmax) conform de VNG-uitgave voor het omgevingstype ‘gemengd gebied’ op de gevels van woning 1.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

16 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Woning 2 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 49 dB(A) in de dagperiode (gevel woning 2 noord) en respectievelijk 47 dB(A) en 32 dB(A) in de avond- en nachtperiode dagperiode (gevel woning 2 noord) met piekgeluidniveaus tot LAmax 64 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 59 dB(A) in de avond-, en nachtperiode. Hiermee wordt de richtwaarde van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) in de avondperiode met 2 dB(A) overschreden. Hiermee wordt niet voldaan aan de richtwaarden (stap 2) conform de VNG-uitgave voor het omgevingstype ‘gemengd gebied’ voor woning 2. Wel wordt voldaan aan de richtwaarden van het maximale geluidsniveau (LAmax). Woning 3 Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) ten gevolge van de bij de inrichting aanwezige installaties en van de plaatsvindende activiteiten bedraagt ten hoogste 51 dB(A) in de dagperiode (gevel woning 3 noord) en respectievelijk 50 dB(A) (gevel woning 3 noord) en 48 dB(A) (gevel woning 3 oost) in de avond-, en nachtperiode met piekgeluidniveaus tot LAmax 67 dB(A) in de dagperiode en tot LAmax 61 dB(A) in de avond-, en nachtperiode (gevel woning 3 noord).

Hiermee wordt de richtwaarde van het langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) in de dagperiode met 1 dB(A) en in de avondperiode met 3 en 5 dB(A) overschreden. De richtwaarden van het maximale geluidsniveau (LAmax) wordt in de nachtperiode met 1 dB(A) overschreden. Geconcludeerd dat de inrichting “GS Staalwerken Groep B.V.” zonder maatregelen wordt belemmerd in haar vergunde geluidssituatie ten gevolge van de komst van de nieuwe woningen 2 en 3. Wanneer de noordgevel van woning 2 op de 1e verdieping en de noord- en oostgevel van de begane grond en de 1e verdieping van woning 3, worden uitgevoerd als een “dove gevel”, zoals onderstaande afbeelding laat zien, kan worden voldaan aan de richtwaarden conform de VNG-uitgave “Bedrijven en milieuzonering”, is er sprake van een “goed woon- en leefklimaat” en wordt voldaan aan de grenswaarden zoals opgenomen in het Activiteitenbesluit. Het geluidsniveau ten gevolge van de voertuigbewegingen over de openbare weg bedraagt ter plaatse van de maatgevende woning 1 maximaal (Letmaal) 45 dB(A) en voldoet daarmee aan de voorkeursgrenswaarde uit de VROM-circulaire van 29 februari 1996. Uit het onderzoek wegverkeerslawaai kunnen de onderstaande conclusies worden getrokken: Woning 1 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyenlaan bedraagt, inclusief aftrek Art.

110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied. Woning 2 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyenlaan bedraagt, inclusief aftrek Art. 110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied. Woning 3 De geluidsbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de maatgevende Smits Van Oyenlaan bedraagt, inclusief aftrek Art. 110g Wgh maximaal Lden = 53 dB op de zuidgevel. Hiermee wordt niet voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai, wel wordt voldaan aan de maximaal toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB voor nieuwbouw in stedelijk gebied.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

17 v 33

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

De afzonderlijke resultaten ten gevolge van het wegverkeer op de overige wegen voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor wegverkeerslawaai en staan weergegeven in de bijlagen. Uit voorliggend onderzoek blijkt dat het terugbrengen van de geluidsbelasting naar de voorkeurswaarde 48 dB op de gevels op basis van het geluidsbeleid van de gemeente Nuenen in de onderhavige situatie redelijkerwijs niet mogelijk en/of niet gewenst is; Op basis van de uitgangspunten in onderliggend onderzoek wordt met de planontwikkeling voldaan aan de ontheffingscriteria in het kader van het geluidsbeleid van de gemeente Nuenen, daarom wordt geadviseerd, vanwege de overschrijding van de voorkeurswaarde, bij het gemeentebestuur van Nuenen een ontheffing tot een hogere waarde te vragen. Het Bouwbesluit en de NEN 5077 definiëren de karakteristieke geluidwering van de gevel GA;k voor verblijfsgebieden in een woning als de gecumuleerde geluidbelasting minus 33 dB met een minimumwaarde van 20 dB. De geluidwering GA;k van de verblijfsgebieden moet tenminste 57 – 33 = 24 dB(A) bedragen. Ten behoeve van de procedure aanvraag Omgevingsvergunning (bouwen) dient aanvullend aangetoond te worden of kan worden voldaan aan de eisen van het Bouwbesluit “Bescherming tegen van geluid van buiten nieuwbouw (Afd.3.1 Art. 3.2.1)”.

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

18 v 33

db/a consultants v.o.f. 10.

akoestiek/milieu

BIJLAGEN INDUSTRIELAWAAI

Bijlage 1 Figuren / invoergegevens rekenmodel

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

19 v 33

Planlocatie

167600

schaal = 1 : 2000

80 m

Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen

Figuur 1) Overzicht situatie

167400 HMRI, industrie, [Kerkakkers ong. Gerwen - AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

388600

GS Staalwerken Groep B.V.

Voetbalclub

Toetspunten Bebouwingsgebieden Bodemgebieden Gebouwen Schermen Bedrijven

Akoestisch onderzoek db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

6,00 6,00

3,006,00

6,00 6,00

6,00

3,00 6,00

3,00

5,00

3,00 3,00

4,00

5,00

Voetbalclub

6,00

167600

3,00

5,00 3,00 6 00

3,00

6,00 6,00

3,50 3,50

6,00 3,50 3,50

5,00

6,00

3,50

167800

5,00

Bebouwingsgebieden 6,00 Thema: Bodemfactor Bodemgebieden, 3,00 3,00 0 6,00 0,5 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 Gebouwen 6,00 6,00 6,00 6,00 Schermen 6,00 6,00 6,00 6,00 Aandachtsgebieden 6,00 6,00 6,00 Bedrijven 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 Hulpvlakken 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 3,50 6,00 3,50 3,50 3,50 3,50 3,50 6,00 6,00 3,50 3,50 6,00 6,00 3,50 6,00 3,50 3,50 3,50 6,00 0m 100 m 3,50 6,00 3,50 3,50 3,50 6,00 6,00 6,00 6,00 3,00 schaal = 1 : 2500 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 3,50 6,00 6,00 3,50 6,00 6,00

3,00 3,00

Grids Gridpunten 6,00 3,00 6,00Toetspunten

6,00 6,00

Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen

Figuur 2) Invoer objecten; bodemgebieden, gebouwen

167400 HMRI, industrie, [Kerkakkers ong. Gerwen - AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

3,00

6,00 5,00 6,00 3,00 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 3,00 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 3,00 3,00 5,00 6,00 3,00 6,00 3,00 6,00 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 3,60 6,00 6,00 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 6,00 GS Staalwerken Groep B.V. 6,00 3,00 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00 3,00 3,00 6,00 3,00 5,40 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 6,00 3,40 388600 6,00 6,003,00 0 6,00 3,00 6,00 6,00 6,00 3,00 3,00 6,00 3,00 6,00 3,00 4,50 6,00 3,00 6,00 4,50 2,40 6,00 3,00 4,50 4,50 6,00 6,00 00 3,00 3,00 6,00 3,00 5,00 3,00 00 6,00

388800

3,00 3,00 6,00

6,00 3,00 6,00 3,00 6,00 Akoestisch onderzoek db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

01.6 01.5

01.1

01.3

01.7

01.4

01.2 02.7 02.3 02.5 02.4

02.1 02.2 02.6 03.7 03.5 03.4

03.3

03.1 03.2 03.6

167500

0m schaal = 1 : 1000

40 m

Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen

Figuur 3) Invoer objecten; toetspunten

167400 HMRI, industrie, [Kerkakkers ong. Gerwen - AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

388500

388600

Toetspunten Bebouwingsgebieden Bodemgebieden Gebouwen Schermen Aandachtsgebieden

Akoestisch onderzoek db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

Akoestisch onderzoek Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen Model: Groep:

db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever) (hoofdgroep) Lijst van Toetspunten, voor rekenmethode Industrielawaai - HMRI, industrie

Naam 01.1 01.2 01.3 01.4 01.5

Omschr. Woning 1 gevel noord1 Woning 1 gevel noord2 Woning 1 gevel oost Woning 1 gevel zuid1 Woning 1 gevel zuid2

X 167400,01 167409,09 167415,23 167413,25 167403,60

Y 388542,39 388545,81 388543,68 388538,63 388535,01

Maaiveld 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Hdef. Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

Hoogte A 1,50 1,50 1,50 1,50 1,50

Hoogte B 4,00 4,00 4,00 4,00 4,00

Gevel Ja Ja Ja Ja Ja

01.6 01.7 02.1 02.2 02.3

Woning 1 gevel west Buitenruimte 1 Woning 2 gevel noord Woning 2 gevel oost1 Woning 2 gevel oost2

167400,10 167412,75 167434,18 167439,47 167442,58

388537,92 388532,37 388552,17 388549,09 388540,43

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

1,50 1,50 1,50 1,50 1,50

4,00 -4,00 4,00 4,00

Ja Nee Ja Ja Ja

02.4 02.5 02.6 02.7 03.1

Woning 2 gevel zuid Woning 2 gevel west1 Woning 2 gevel west2 Buitenruimte 2 Woning 3 gevel noord

167440,31 167435,01 167431,88 167426,27 167456,85

388535,07 388537,31 388546,02 388542,52 388561,59

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

1,50 1,50 1,50 1,50 1,50

4,00 4,00 4,00 -4,00

Ja Ja Ja Nee Ja

03.2 03.3 03.4 03.5 03.6

Woning 3 gevel oost1 Woning 3 gevel oost2 Woning 3 gevel zuid Woning 3 gevel west1 Woning 3 gevel west2

167461,97 167465,02 167462,89 167457,91 167454,35

388558,82 388550,41 388544,41 388545,97 388555,81

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

1,50 1,50 1,50 1,50 1,50

4,00 4,00 4,00 4,00 4,00

Ja Ja Ja Ja Ja

03.7

Buitenruimte 3

167448,59

388551,95

0,00

Eigen waarde

1,50

Nee

Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

2-7-2024 14:03:32

S03

167500

0m schaal = 1 : 1100

40 m

Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen

S04

Figuur 4) Invoer objecten; schermen

S01

S06

S0 2

167400 HMRI, industrie, [Kerkakkers ong. Gerwen - AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

388600

S05

Toetspunten Bebouwingsgebieden Bodemgebieden Gebouwen Schermen

Akoestisch onderzoek db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

Akoestisch onderzoek Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen Model: Groep:

Naam S01 S02 S03 S04 S05

db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever) (hoofdgroep) Lijst van Schermen, voor rekenmethode Industrielawaai - HMRI, industrie Omschr.

ISO_H ----1,20

H-1 0,00 0,00 0,00 0,00 1,20

H-n 0,00 0,00 0,00 0,00 1,20

ISO M. 6,00 6,00 6,00 6,00 6,00

Hdef. Relatief aan onderliggend item Relatief aan onderliggend item Relatief aan onderliggend item Relatief aan onderliggend item Relatief aan onderliggend item

Lengte 17,01 17,47 17,01 17,11 57,08

Cp 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

Refl.L 31 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

S06 01 02 03 04

Nok Wo1 Nok Wo2 Nok Wo3 Daklijn Wo1

1,20 10,00 10,00 10,00 --

1,20 10,00 10,00 10,00 4,50

6,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Relatief aan onderliggend item Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

56,99 15,99 17,98 18,05 7,98

0 dB 2 dB 2 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,20 0,20 0,80 0,80

05 06 07 08 09

Daklijn Wo1 Daklijn Wo2 Daklijn Wo2 Daklijn Wo3 Daklijn Wo3

------

4,50 4,50 4,50 4,50 4,50

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

7,98 8,04 7,99 7,99 7,98

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,20 0,80 0,80 0,80

10 11 12 14

bestaande woning bestaande woning bestaande woning Afscherming h=2,5

--7,50 2,50

4,50 4,50 7,50 2,50

0,00 0,00 0,00 0,00

Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde Eigen waarde

8,02 8,00 21,46 86,23

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,80 0,80 0,80

Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

2-7-2024 14:02:42

Akoestisch onderzoek Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen Model: Groep:

Naam S01 S02 S03 S04 S05

db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever) (hoofdgroep) Lijst van Schermen, voor rekenmethode Industrielawaai - HMRI, industrie Refl.R 31 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

S06 01 02 03 04

0,80 0,20 0,20 0,80 0,80

05 06 07 08 09

0,80 0,80 0,20 0,80 0,80

10 11 12 14

0,80 0,80 0,80 0,80

Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

2-7-2024 14:02:42

Akoestisch onderzoek Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen Rapport: Model:

db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

Lijst van model eigenschappen AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)

Model eigenschap Omschrijving Verantwoordelijke Rekenmethode

AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever) Sjoerd #2|Industrielawaai|HMRI, industrie|

Aangemaakt door Laatst ingezien door Model aangemaakt met

Sjoerd op 23-11-2017 SjoerdKlompGeluidshi op 2-7-2024 Geomilieu V4.21

Dagperiode Avondperiode Nachtperiode Samengestelde periode Waarde Standaard maaiveldhoogte Rekenhoogte contouren Detailniveau toetspunt resultaten Detailniveau resultaten grids Meteorologische correctie Standaard bodemfactor Absorptiestandaarden Dynamische foutmarge Clusteren gebouwen Verwijderen binnenwanden Max.refl.afstand Max.refl.diepte

07:00 - 19:00 19:00 - 23:00 23:00 - 07:00 Etmaalwaarde Max(Dag, Avond + 5, Nacht + 10) 0 1,5 Bronresultaten Groepsresultaten Toepassen standaard, 5,0 1,0 HMRI-II.8 -Ja Ja -1

Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

2-7-2024 14:03:48

db/a consultants v.o.f.

akoestiek/milieu

Bijlage 2 Invoergegevens bronnen

Rapport AR 10.870/2 d.d. 02-07-2024 Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers ong. Gerwen

20 v 33

IH02 IH0I5H

01IH03

ob1

4 IH0

p09

89 DDHH0010

p06 11 H D H12 D DH13 4p07 DH1 p08 ob2

057 GS D DHH0Staalwerken Groep B.V.

p10

DH 0 6 DDHHD 03H D0H 2001 4

p04

167500

p05

p03

p02

p01

167600

schaal = 1 : 1500

60 m

Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen

Figuur 5) Invoer bronnen; Representatieve bedrijfssituatie; LAr,LT en LAmax

167300 167400 HMRI, industrie, [Kerkakkers ong. Gerwen - AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever)] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: db/a consultants v.o.f.

388500

388600

388700

Mobiele bron Oppervlakte bronpunten Oppervlaktebronnen Puntbronnen Uitstralende daken Uitstralende gevels Toetspunten Bebouwingsgebieden Bodemgebieden Gebouwen Schermen Adrespunten Bedrijven Voetbalclub Hulpvlakken

Akoestisch onderzoek db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

Akoestisch onderzoek Planontwikkeling 3 woningen Kerkakkers Gerwen Model: Groep:

db/a consultants v.o.f. AR 10.870/2

AR 10.870/2 LAr,LT GS (DeRoever) (hoofdgroep) Lijst van Mobiele bron, voor rekenmethode Industrielawaai - HMRI, industrie

Naam DH01 DH02 DH03 DH04 DH05

Omschr. Bestelauto a+v terrein noord Bestelauto's a+v bouw Bestelauto's a+v montage Vrachtwagens oplegger terrein noord Bestelauto's leveranciers hal 1

ISO_H 0,75 0,75 0,75 1,25 0,75

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14454081/1