Kadernota - Bijlage Trendanalyse gemeente Nuenen 2024

Trendanalyse gemeente Nuenen Bijlage bij Kadernota 2024

1

2

Inleiding Als onderlegger van de kadernota 2024 ontvangt u deze trendanalyse. De trendanalyse geeft een indicatie van het effect van de kadernota op de kengetallen van de meerjarenraming 2023-2026. Hierbij baseren we ons mede op de concept-jaarrekening 2022, met de kanttekening dat deze momenteel nog gecontroleerd wordt door de accountant en nog aan uw raad wordt voorgelegd. Deze cijfers zijn dus nog niet definitief, maar indicatief genoeg om te gebruiken voor deze trendanalyse. Met deze analyse hopen wij u een handvat te geven om de financiële kengetallen en de onderlinge verbanden beter te begrijpen en in de context van de kadernota te kunnen zien. Doel financiële kengetallen Kengetallen geven inzicht in bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen bijdragen aan het beoordelen van de financiële positie van de gemeente. De kengetallen moeten in samenhang bekeken worden, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een beeld geven van de financiële positie van de gemeente. Een kengetal, of de ontwikkeling van een kengetal, is een weerspiegeling van het gevoerde beleid. Scenario kadernota Indien we de kadernota 2024 zoals die nu aan de raad voorligt doorrekenen, ontstaat het volgende beeld.

De investeringen van enkele projecten die nog moeten worden voorgelegd aan de raad zijn bij de kadernota geactualiseerd: Investeringen kadernota Huisvesting Sinti (Bosweg, Kremersbos)

2024

2025

2026

2.000.000

4.060.000

3.300.000

2027

Eeneind west: grex Klooster (bouwkrediet) Klooster inrichting/raadzaal/tijdelijke huisvesting

12.400.000 740.000

1.482.000

Renovatie Hongerman

6.209.500

6.209.500

Mobiliteit /bundelroutes

5.990.079

402.778

5.282.143

Investeringen geprioriteerde projecten Versnelde vervanging openbare verlichting

27.339.579

12.154.278

8.582.143

0

Totaal

29.439.579

12.154.278

8.582.143

0

Vluchtelingen: budgetneutraal / resultaatbestemming 2022

2.100.000

Naast investeringen zijn in de kadernota aanvullende incidentele en structurele uitgaven vanwege autonome ontwikkelingen voorgesteld. Daarnaast ook nog nieuw beleid/ aanpassingen bestaand beleid. Het volgende totaaloverzicht is opgenomen (gecomprimeerd), zie laatste pagina van de kadernota: 2024

2025

2026

2027

Actueel saldo begrotingsresultaat (incl. wijzigingen)

643.135

708.196

500.982

500.982

Gevolgen collegeprogramma en autonome ontwikkelingen Saldo incl collegeprogramma en autonome ontwikkelingen Gevolgen nieuw beleid/aanpassingen bestaand beleid *)

-591.156

-610.676

-761.271

-867.306

51.979

97.520

-260.289

-366.324

-1.813.000 -1.036.738 -1.025.923 -1.015.154

Saldo incl voorgestelde nieuw beleid *)

-1.761.021

-939.218 -1.286.212 -1.381.478

*) In de op te stellen begroting 2024-2027 is het onontkoombaar dat er keuzes gemaakt moeten worden binnen het voorgestelde nieuw beleid en bestaand beleid om tot een structureel sluitende begroting te komen. De meicirculaire 2023 wordt hierbij ook betrokken. 3

De kadernota heeft gevolgen voor de nieuwe meerjarige balans, die we bij de begroting 2024-2027 opnieuw presenteren. Globaal doorgerekend zullen de kengetallen er dan als volgt uit gaan zien, waarbij uitgangspunt is dat we een structureel sluitende begroting gaan presenteren. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

2023 120% 34% 94% 0% 104%

Begroting 2024 2025 96% 139% 30% 28% 86% 42% 0% 0% 104% 104%

2026 97% 28% 38% 0% 104%

Weerstandsratio

2,21

2,22

2,29

Omschrijving

2,29

Ter vergelijking is hieronder de tabel weergegeven uit de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de concept-jaarrekening 2022. De kengetallen 2023-2026 zijn daarin gebaseerd op de meerjarenbegroting 2023-2026. Omschrijving

Realisatie1

Begroting

Netto schuldquote gecorrig. voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

2022 102% 33% 124% 9% 118%

2023 103% 30% 100% 1% 104%

2024 92% 31% 51% 1% 104%

2025 94% 31% 46% 2% 104%

2026 99% 31% 44% 0% 104%

Weerstandsratio

1,96

1,65

1,65

1,65

1,65

De kleuren betreffen de signaleringswaarden (waarderingscijfer) zoals de provincie die gebruikt bij het toezicht op de gemeentelijke financiën. (De weerstandsratio krijgt een groene signaleringwaarde omdat de raad in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen een minimale score van 1 heeft bepaald.) Waarderingscijfer Minst risicovol Neutraal Meest risicovol Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

<90

90-130

>130

Solvabiliteitsratio

>50

20-50

<20

Grondexploitatie

<20

20-35

>35

Structurele exploitatieruimte

>0

0

<0

Belastingcapaciteit

<95

95-105

>105

Toelichting/conclusie De schuldquote neemt toe in 2025, ook ten opzichte van de begroting 2023-2026. Dit houdt verband met de vertraging in de grote grondexploitatieprojecten en met de hogere investeringsbedragen met name in 2024 voor Klooster, Hongerman en woonwagenlocaties zoals in de kadernota opgenomen. De stijging wordt wel gedempt door de hogere reserves. De ratio grondexploitatie sluit aan bij de jaarrekening 2022 inclusief de herrekende grexen zoals opgenomen in de jaarrapportage projecten. Deze ratio fluctueert over de jaren heen maar de dalende tendens in de komende jaren geeft de verwachte grondverkopen in de verschillende projecten, uitgesmeerd over de komende jaren, weer. De ratio structurele exploitatieruimte is meerjarig 0. Dit wijkt af van de cijfers onderaan in de kadernota, maar daarmee geven we aan dat het uitgangspunt is dat we een structureel sluitende begroting gaan presenteren. De ratio weerstandsvermogen stijgt in 2023 ten opzichte van de jaarrekening 2022. Dit wordt veroorzaakt door de resultaatbestemming op basis van de concept-jaarrekening 2022. Deze worden pas in 2023 verwerkt en betekenen een flinke verhoging van de algemene reserve en reserves grondexploitatie.

1

Onder voorbehoud van goedkeuring door de raad met de Jaarstukken 2022

4

BIJLAGE: BEGRIPPENLIJST Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). De gemeente Nuenen heeft 2 geldleningen opgenomen die 1-op-1 doorgeleend zijn aan Helpt Elkander om woningbouw te realiseren. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een gemeente. Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstig) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd.

Van de opbrengst van de verkochte gronden kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen en er ruimte is voor nieuw beleid. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. In dit geval landelijk gemiddelde tarieven. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Ratio weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is de risico’s op te vangen.

5