Document · PDF

Kadernota 2025

Gemeenteraad 5 juni 2024, gemeente NuenenBij agendapunt: Kadernota 20257.322 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kadernota 2025

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding.......................................................................................................................... 3

Hoofdstuk 2

Financieel perspectief .................................................................................................... 6

2.1

Budgettair beeld ..................................................................................................................... 6

2.2

Autonome ontwikkelingen...................................................................................................... 8

2.3

Nieuwe ontwikkelingen/ wensen. ........................................................................................ 12

2.4

Totaaloverzicht ...................................................................................................................... 12

2.5

Onzekerheden ....................................................................................................................... 13

2.6

Incidentele dekking ............................................................................................................... 13

2.7

Ombuigingen ........................................................................................................................ 13

2.8

Belastingen en de belastingdruk ........................................................................................... 14

Hoofdstuk 3

Investeringen................................................................................................................ 15

3.1

Actualisatie investeringen t.o.v. programmabegroting 2024 ................................................ 15

3.2

Majeure projecten: Wat gaan we doen in 2025? ................................................................. 18

Hoofdstuk 4

Risico’s, weerstandsvermogen en kengetallen............................................................. 20

4.1

Algemene Reserve ................................................................................................................ 20

4.2

Risico’s en ratio weerstandsvermogen ................................................................................. 20

4.3

Kengetallen ........................................................................................................................... 20

Hoofdstuk 1

Inleiding

Na een turbulente periode, gekenmerkt door meerdere crisissen zoals de energiecrisis, de COVID-19 pandemie en de huizencrisis en met het oog op het naderende “ravijnjaar” 2026, staan we voor de uitdaging om onze gemeente veerkrachtiger en weerbaarder te maken. In 2026 kort het Rijk de gemeenten met € 3 miljard, waardoor we geconfronteerd worden met een ongekende financiële uitdaging. Deze substantiële bezuinigingen hebben onvermijdelijk gevolgen voor onze dienstverlening en investeringsmogelijkheden. Begin maart hebben we uw gemeenteraad al eerder betrokken bij de noodzaak om moeilijke keuzes te maken. Middels stellingen gaf u informeel aan in welke richting u mogelijkheden zag om zaken financieel om te buigen. Deze eerdere betrokkenheid heeft het college geholpen om ons voor te bereiden op de uitdagingen die voor ons liggen en heeft ons bewust gemaakt van de noodzaak om zorgvuldig af te wegen welke prioriteiten we willen stellen in het belang van onze gemeente. Ondanks deze financiële tegenvaller blijft het college vastberaden om uitvoering te blijven geven aan de raadsagenda, het coalitie- en het collegeprogramma. Het thema “DOEN” staat daarom nog centraler in 2025. We erkennen de uitdagingen die voor ons liggen en zijn vastbesloten om de prioriteiten uit ons collegeprogramma 2023-2026 uit te voeren.

De focus ligt op het daadwerkelijk realiseren van concrete resultaten, zelfs in tijden van financiële beperkingen. Focus op het collegeprogramma houdt ook in dat we een aantal zaken niet meer doen of op een lager ambitieniveau uitvoeren. We moeten ons nog meer richten op efficiëntie en effectiviteit, waarbij we kritisch kijken naar onze uitgaven en investeringen. Dit betekent dat we moeilijke keuzes moeten maken en ons concentreren op activiteiten die de grootste impact hebben op het welzijn van inwoners en ondernemers van onze gemeente. VNG-begrotingsadvies Begin maart heeft de VNG aan haar leden een begrotingsadvies afgegeven voor het opstellen van de programmabegroting 2025-2028. Dit advies luidt als volgt: •

•

Bereid ombuigingen voor waartoe in uw gemeente besloten zal worden indien de korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht. Breng deze zo goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang. Presenteer deze gevolgen financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk. Betrek daarbij het advies van de Taskforce Taken en Middelen, die aangeven vooral te focussen op taken in medebewind. We realiseren ons dat dit voor elke gemeente een eigen afweging vraagt, die tot andere keuzes kan leiden. Beschrijf in ieder geval de 5 meest significante ombuigingsmaatregelen, hun consequenties en het taakveld dat daarmee geraakt wordt.

Afhankelijk van het resultaat van de meicirculaire (verwacht begin juni) zullen we bekijken welke adviezen van de VNG we gaan opvolgen.

Beleidsvoornemens 2025 In de programmabegroting 2024-2027 zijn veel zaken van de raadsagenda en het coalitieprogramma verwerkt. De uitvoering daarvan is in volle gang. In deze kadernota sturen we bij en vullen we waar nodig aan. Hieronder noemen we een aantal mijlpalen voor het jaar 2025. Wonen De uitvoering van de huisvesting voor Sinti aan de Bosweg krijgt in 2025 verder vorm. Daarnaast wordt er een start gemaakt met de herontwikkeling van de locatie Kremersbos. Momenteel onderzoeken we de mogelijkheden voor een nieuwe huisvestingslocatie in Nuenen-West. In maart 2024 heeft u een besluit genomen voor de opvang van vluchtelingen aan de Pastoorsmast. De verwachting is dat in 2025 het genoemde aantal van 159 vluchtelingen op deze locatie is gehuisvest. We zijn in gesprek met de gemeente Eindhoven om centrummiddelen (middelen die Eindhoven krijgt voor de hele regio) vrij te spelen om een locatie te realiseren voor beschermd wonen in Nuenen. Woningbouw(versnelling) We zetten in op versnelling van de woningbouw, zoals in fase 3 van Nuenen-West. Daarnaast onderzoeken we in de kernen Gerwen en Nederwetten in een participatief proces naar nieuwe kansrijke woningbouwlocaties voor de korte en lange termijn. De resultaten hiervan verwachten we in 2024 aan u voor te leggen, waarna de planontwikkeling naar verwachting in 2024 en 2025 kan plaatsvinden.

De ontwikkeling Gerwen ZO 2e fase hebben we in het onderzoek meegenomen. Economie In 2025 wordt verder gewerkt aan de revitalisering en verduurzaming van bedrijventerreinen. Vooralsnog doen we dit binnen de beschikbare middelen. Veiligheid Nuenen scoort goed op de veiligheidsmonitor en we blijven ons dan ook inzetten om dit niveau te behouden. Regionaal zetten we verder in op het tegengaan van ondermijning in onze samenleving. Dat doen we samen met de regio en de Taskforce RIEC. Intern hebben we veel aandacht voor informatieveiligheid om te voorkomen dat onze gegevens van inwoners en instellingen in verkeerde handen vallen. Duurzaamheid In 2024 wordt de nieuwe nota duurzaamheid vastgesteld. Hieruit volgt een uitvoeringsplan voor de komende jaren. Zodra de projecten bekend zijn nemen we ze op in de begroting. Hiervoor hebben we de bestemmingsreserve klimaat beschikbaar. Op één van de bedrijventerreinen willen we een pilot starten op het gebied van grootschalige energieopslag. Op het gebied van afval willen we in 2025 het nieuwe afvalbeleid vaststellen, waarbij circulariteit het uitgangspunt is. Ook willen we slagen maken op het gebied van biodiversiteit en groen. In 2025 willen we daar de eerste resultaten behalen. Bedrijfsvoering In deze periode van arbeidsmarktkrapte merken we dat het steeds moeilijker wordt om medewerkers te behouden en/of aan te trekken.

Middels inhuur proberen we openstaande vacatures tijdelijk op te vullen. Dit brengt wel extra kosten met zich mee.

We merken dat onze huisvesting niet bij de tijd is, niet aansluit bij de behoefte van (hybride) werken en niet overal voldoet aan de arbo-richtlijnen. Het heeft daarnaast geen extra aantrekkingskracht om bij de gemeente Nuenen te komen werken. Ook staan we aan de vooravond van grootschalig onderhoud en moeten voor 2030 diverse duurzaamheidsmaatregelen worden getroffen. Op dit moment onderzoeken we diverse scenario’s, van verbouwen van het bestaande gemeentehuis tot totale nieuwbouw. Financiën Zoals in de inleiding al genoemd zijn de middelen beperkt en de uitdagingen groot. Alleen samen met uw raad, de regio, de ambtenaren en het college kunnen we deze uitdagingen aangaan. Dit vergt een andere manier van samenwerken en rapporteren: meer op hoofdlijnen en er moet vaker gemonitord worden. Om dit te bereiken hebben we als gemeente de ambitie om (financieel) control robuuster te maken. Hiervoor is het noodzakelijk om de organisatie te versterken met een manager bedrijfsvoering. We denken ook na of de huidige vorm van de programmabegroting een efficiënt sturingsmiddel is voor uw raad. We gaan hierover met uw raad en auditcommissie in gesprek. Waar mogelijk houden we ons aan de afspraak met uw raad om 75% van het positieve begrotingssaldo in de periode 2023-2025 te storten in de algemene reserve. Overigens geldt dit ook voor eventuele rekeningresultaten in die jaren.

Een hogere algemene reserve dan nodig is kan eventueel dekking bieden voor zaken/ ontwikkelingen die niet gedekt kunnen worden uit de lopende begroting.

Hoofdstuk 2

Financieel perspectief

Uitgangspunt voor 2025 is dat we zoveel mogelijk inzetten op het realistisch uitvoeren van het collegeprogramma 2023-2026. DOEN! Autonome en onontkoombare zaken lossen we op. Nieuwe kansen en mogelijkheden pakken we alleen op als deze bijdragen aan onze ingezette koers. Hierbij houden we rekening met het financieel perspectief en de slagkracht van de organisatie. Bij het toekennen van financiële ruimte voor nieuwe ambities hanteren we, daar waar mogelijk, als uitgangspunt nieuw voor oud beleid (als je iets nieuws wilt stoppen we met wat anders). De afweging om nieuwe ambities wel of niet te kunnen honoreren wordt pas gemaakt bij de programmabegroting 2025-2028. Op dat moment wordt op integrale wijze gekeken naar hoe de beschikbare middelen en ambities kunnen worden gecombineerd, waarbij allereerst de reeds ingezette zaken worden uitgevoerd. In deze kadernota geven we de ambities weer inclusief de financiële overwegingen. Deze overwegingen worden toegelicht in de hoofdstukken 2 en 3 en willen we bespreken met uw raad. We brengen u daarmee in de positie en de richting die u daarbij aangeeft nemen we mee bij de programmabegroting 2025-2028.

2.1

Budgettair beeld

2.1.1

Samenvattend beeld meerjarenperspectief

Voor het bepalen van het budgettair kader 2025-2028 gaan we uit van de stand bij de programmabegroting 2024-2027. Onderstaande tabel laat het verloop van de programmabegroting 2024 zien inclusief de decembercirculaire 2023. Dit is het financiële startpunt van de kadernota

- (rood) is nadelig (kosten) / '+ (zwart) is voordelig (opbrengsten/minder kosten) Saldo begrotingsresultaat 2025 2026 2027 Primaire begroting 14.394 -438.272 144.660 Actueel saldo begrotingsresultaat 14.394 -438.272 144.660 Decembercirculaire 2023 algemene uitkering 293.123 233.479 250.955 Totaal budgettaire ruimte 2025-2028 307.517 -204.793 395.615

2028 144.660 144.660 266.615 411.275

Het meerjarig beeld wijzigt door verschillende ontwikkelingen: •

• • • •

Wijzigingen van het gemeentefonds, die volgen uit de circulaires; de begroting is gebaseerd op de septembercirculaire 2023. Via raadsinformatiebrieven informeren we u over de gevolgen van de circulaires. In deze kadernota is de decembercirculaire 2023 verwerkt in de beschikbare ruimte Autonome ontwikkelingen/ reeds genomen raadsbesluiten Noodzakelijke ontwikkelingen Nieuwe ambities Ombuigingen

Bij de start van deze kadernota is de budgettaire ruimte voor het jaar 2025 positief. In verband met een andere bekostigingssystematiek vanaf 2026 (inclusief een extra korting door het Rijk), nemen de inkomsten vanaf dat jaar af. Dit wordt ook wel het ravijnjaar genoemd en in 2026 is het beeld dan ook

negatief. De verwachting is dat de meicirculaire 2024 (die rond 31 mei wordt gepubliceerd) geen structurele oplossing zal bieden. Mede door het uitblijven van een nieuw kabinet. Zodra de doorrekening van de meicirculaire heeft plaatsgevonden wordt u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de gevolgen van het rijksbeleid voor Nuenen. 2.1.2 Landelijke ontwikkelingen •

•

Uit de Voorjaarsnota 2023 van het Rijk blijkt dat gemeenten vanaf het ravijnjaar 2026 structureel € 3 miljard minder krijgen om hun taken uit te voeren. Door het uitblijven van een nieuw kabinet is deze ingeboekte bezuiniging nog steeds intact. Er is landelijk ook nog geen besluit genomen om de opschalingskorting definitief te schrappen. Inmiddels heeft het kabinet dit voornemen wel opgenomen in haar voorjaarsnota. De gedachte achter de opschalingskorting was dat gemeenten moesten fuseren naar 100.000+ gemeenten. Hierdoor kan efficiënter gewerkt worden, waardoor er minder geld uit het gemeentefonds hoefde te worden uitbetaald. De totale korting bedraagt € 975 miljoen. De studiegroep begroting heeft het nu te vormen kabinet geadviseerd om bezuinigingen uit te voeren van minimaal € 17 miljard om binnen de Europees afgesproken grens van -3% BBP te blijven. Wat dat voor de inkomsten van de gemeente betekent is nog onduidelijk. Inmiddels is ambtelijk (Rijk) een lijst beschikbaar van mogelijke bezuinigingen bij de diverse departementen. Gezien het aankomende ravijnjaar en de wettelijke verplichting van een structureel sluitende begroting ofwel in het 1e jaar ofwel in het 4e jaar zijn er met het Rijk en de VNG afspraken gemaakt om met deze verplichting soepeler mee om te gaan.

Vanaf 2024 mogen gemeenten reserves en overschotten (incidentele middelen) inzetten voor het dekken van structurele lasten. Maximaal mag dit voor 10% van deze structurele lasten en de solvabiliteit moet minimaal 20% blijven. Opgemerkt dient te worden dat dit geen structurele oplossing is voor de financiële problemen van gemeenten.

2. en de bijbehorende financiële gevolgen die zich gedurende het jaar voordoen. Het gaat om ontwikkelingen waarop de gemeente geen directe invloed kan uitoefenen. Progr 1 1 8

Omschrijving Actualisatie kosten raadsvergaderingen (inclusief uitzending) en rekenkameronderzoeken Stijging loonkosten vanwege cao-akkoord

2025

2026

2027

2028

-60.000

-50.000

-720.000

720.000

Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging Formatieuitbreiding: manager bedrijfsvoering

-130.000

Verduurzaming/verbouwing/nieuwbouw gemeentehuis

-100.000

-200.000

-455.000

-510.000

-650.000

-945.000

280.000

355.000

480.000

690.000

30.000

65.000

100.000

60.000

-40.000

15.000

-80.000

80.000

-60.000

-85.000

60.000

85.000

-25.000

-400.000

250.000

Geen verkiezingen in 2025 en inrichting nieuw systeem in 2025 Stijging bijdrage GR Dienst Dommelvallei *) Dekking stijging bijdrage DDV ten laste van stelpost loonen prijsstijging Dekking binnen bestaande begroting programma 1 (participatie, identiteitsbewijzen) Stijging bijdrage GR MRE *) Dekking stijging bijdrage MRE ten laste van stelpost loonen prijsstijging Stijging bijdrage VRBZO *) Dekking stijging bijdrage VRBZO ten laste van stelpost loonen prijsstijging Stijging bijdrage GR GGD *) Dekking stijging bijdrage GGD ten laste van stelpost loonen prijsstijging Werkbudget ruimtelijke ontwikkelingen verhogen Areaaluitbreiding en indexering openbaar groen (zie ook jaarrekening 2023) Dekking stijging groen ten laste van stelpost loon- en prijsstijging Opruiming dumping lachgas

-20.000

Dekking kosten dumping tlv afvalstoffenheffing

20.000

Lagere algemene uitkering als gevolg van aanpassing OZBtarieven 2024 Hogere indexering OZB tov 2024 Stelpost beleidsvoornemens: areaaluitbreiding personeel en materieel Dekking areaaluitbreiding OZB (als gevolg van groei aantal woningen en bedrijven) Aanvulling stelpost loon-en prijsontwikkeling 2028

-165.000

125.000

1 8 1 1 8 2 8 3 8 5 6 8

8 8 8 8 Totaal

55.000

-580.000 -620.000

-610.000

-690.000

-1.395.000

*) op basis van conceptbegrotingen van de GR'en

2.2.1

Toelichting autonome ontwikkelingen

1. Actualisatie kosten raadsvergaderingen en rekenkameronderzoeken - € 60.000 De kosten van de raadsvergaderingen, die momenteel allemaal in het Klooster plaatsvinden en altijd worden uitgezonden, zijn hoger dan begroot. Reële inschatting is dat er structureel € 50.000 extra nodig is. Daarnaast is voor de rekenkameronderzoeken € 10.000 extra nodig. 2.

Stijging gemeentelijke loonkosten vanwege cao-akkoord - € 720.000 Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging + € 720.000 De huidige cao loopt tot 31 maart 2025. Naast de bijstelling voor de cao 2024 met 5,1% houden we voor 2025 rekening met een loonstijging van 6,7%. De kosten van deze bijstellingen komen ten laste van de stelpost loon-en prijsstijging. 3. Formatie-uitbreiding: manager bedrijfsvoering - € 130.000 De gemeente Nuenen heeft haar bedrijfsvoeringstaken uitbesteed aan de Dienst Dommelvallei, samen met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Son en Breugel. De verantwoordelijkheid ligt echter nog steeds bij de betreffende gemeenten. Om de wisselwerking tussen de DDV en de gemeente te bevorderen, de uitvoering efficiënt en doelmatig te laten verlopen en de kwaliteit van de P&C producten te verbeteren is het noodzakelijk dat de formatie wordt uitgebreid met een manager bedrijfsvoering. Op deze manier vullen we onze ambitie in om onze organisatie op het gebied van (financieel) control robuuster te maken. 4. Verbouw / nieuwbouw gemeentehuis - € 100.000 Het huidige gemeentehuis voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd, Arbo technisch is het ook niet geheel aan de maat en er worden de komende jaren forse onderhoudsuitgaven verwacht. Daarnaast moet het pand voor 2030 voldoen aan de duurzaamheidseisen.

Het huidige gebouw is ook niet competitief bij het aantrekken van nieuw personeel in deze krappe arbeidsmarkt en past niet bij de nieuwe manier van (hybride) werken. De komende maanden worden er diverse scenario’s berekend, van opknappen tot nieuwbouw. Daarnaast wordt er ook gekeken of er synergiemogelijkheden zijn door het CMD en/of Dienst Dommelvallei en de gemeente gezamenlijk te huisvesten. 5. Verkiezingen + € 55.000 In de jaren 2026 t/m 2028 organiseren wij respectievelijk de verkiezingen voor de gemeenteraad, de provincie en de waterschappen, en de Tweede Kamer. In 2025 wordt het proces verkiezingen met de inrichting van een nieuw systeem verder verbeterd. Onder andere de communicatie met de voorzitters van het stembureau (opkomstcijfers doorgeven, voorlopige uitslag doorgeven, bij gemeenteraadsverkiezingen een presentatie maken van de uitslag voor de uitslagavond) verloopt hierdoor beter. Voor de inrichting van het nieuwe systeem voor verkiezingen en bijbehorende opleidingskosten ramen we in 2025 een bedrag van € 15.000. Aangezien er in 2025 geen verkiezingen worden georganiseerd ramen we het oorspronkelijke budget af met € 55.000.

Begrotingen gemeenschappelijke regelingen: hiervoor lopen momenteel de zienswijzeprocedures. De opgenomen bedragen zijn op basis van de ingediende conceptbegrotingen. 6.

Bijdrage GR Dienst Dommelvallei Dekking participatie/ extra leges identiteitsbewijzen Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging

- € 455.000 + € 30.000 + € 280.000

Cao: De huidige cao loopt tot 31 maart 2025. Naast de bijstelling voor de cao 2024 met 5,1% houden we voor 2025 rekening met een loonstijging van 6,7%. De kosten van deze bijstellingen komen ten laste van de stelpost loon-en prijsstijging. Daarnaast stijgt de bijdrage door extra kosten voor de belastingheffing (bijdrage aan de BSOB), extra fiscale ondersteuning en hogere energiekosten bij Dienst Dommelvallei. Piek reisdocumenten (onderdeel van begroting Dienst Dommelvallei): In de periode 2024 tot 2029 krijgen we te maken met pieken in de aanvragen van reisdocumenten. Om de wachttijden niet te lang te laten worden hebben we met de DDV afgesproken dat de extra legesinkomsten mogen worden gebruikt om piekmomenten op te vangen. Dit voorkomt niet dat er geen langere wachttijden zullen ontstaan, maar door extra proactieve communicatie attenderen we onze burgers erop dat ze tijdig hun documenten moeten verlengen. De reisdocumentenpiek duurt 5 jaar. De gemeentelijke bijdrage 2025 wordt € 7.390.300. 7.

GR MRE Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging

- € 40.000 + € 15.000

De inwonersbijdrage 2025 stijgt van € 14,53 naar € 16,27 per inwoner. Naast de afgesproken indexering betreft dit € 1,09 extra voor formatie-uitbreiding bij de MRE en versterking van de Brainport Development. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar het aparte raadsvoorstel “zienswijze begroting MRE” (raad 5 juni 2024). De gemeentelijke bijdrage 2025 wordt € 388.040. 8.

GR VRBZO Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging

- € 80.000 + € 80.000

De ontwerpbegroting 2025 VRBZO laat een stijging zien van € 80.000 t.o.v. dit jaar. Deze stijging betreft alleen de afgesproken indexering en kan worden gedekt uit de hiervoor gereserveerde stelpost. De gemeentelijke bijdrage 2025 wordt € 1.508.270 9.

GR GGD Dekking stijging cao ten laste van stelpost loon- en prijsstijging

- €60.000 + € 60.000

De ontwerpbegroting 2025 GGD laat een stijging zien van € 60.000 t.o.v. dit jaar. Deze stijging betreft alleen de afgesproken indexering en kan worden gedekt uit de hiervoor gereserveerde stelpost. De gemeentelijke bijdrage 2025 wordt € 1.053.137. 10. Werkbudget Ruimtelijke ordening - € 25.000 Het bestaande budget wordt ingezet als werkbudget bij de start van ruimtelijke ontwikkelingen of beleid welke niet of niet direct kan worden doorbelast aan derden. Het betreft met name inhoudelijke adviezen en diensten van specialisten met betrekking tot planologie en grondzaken. Vanwege stijgende tarieven van leveranciers en stijging van het aantal ruimtelijke vraagstukken (o.a. door de woningbouwversnelling) voorzien wij dat het huidige structurele budget niet meer toereikend zal zijn.

11.

Onderhoud openbaar groen - € 400.000 Dekking stijging prijs ten laste van stelpost loon- en prijsstijging + € 250.000 De afgelopen jaren is indexering niet structureel meegenomen in het budget. Verder is de jaarlijkse areaaluitbreiding niet meegenomen in de structurele kosten. Een gedeelte van deze stijging kan gedekt worden uit de stelpost indexering. 12.

Opruiming dumping lachgas - € 20.000 Dekking binnen bestaand budget + € 20.000 Vanaf 1 januari 2023 is het gebruik van lachgas verboden. Vanaf dat jaar zit er daarom geen statiegeld meer op lachgascilinders. Lege tanks of andere drukhouders vallen onder de regels van gevaarlijk afval. Er vinden vervolgens door die regelgeving dumpingen plaats van lachgascilinders in onze openbare ruimte. Overtreders zijn bijna nooit te vinden, waardoor de kosten voor het opruimen op gemeenten afkomen. Het transport van dit afval moet veilig gebeuren. Vandaar dat inmiddels een erkend bedrijf (Strukton) gevraagd is om de gedumpte lachgascilinders op te halen bij een dumping en veilig af te voeren. De kosten hiervoor (gerelateerd aan onze gemiddelde dumpingen per maand) bedraagt op jaarbasis ca.€ 20.000. 13. Lagere algemene uitkering als gevolg van aanpassing OZB-tarieven 2024 - € 165.000 De raad heeft op 25 januari 2024 besloten om de OZB-tarieven te verlagen vanwege de gestegen WOZwaardes, zodat de inwoners van Nuenen hierdoor niet extra benadeeld zouden worden. Bij dat raadsvoorstel is aangegeven dat deze tariefaanpassing gevolgen zal hebben voor het resultaat omdat de algemene uitkering lager wordt. Een voorlopige berekening komt uit op een nadeel van € 165.000. Bij de meicirculaire 2024 worden de bedragen geactualiseerd en weten we het bedrag waarmee we daadwerkelijk gekort worden.

14 Hogere indexering OZB t.o.v. begroting 2024 + € 125.000 In de programmabegroting 2024-2027 is rekening gehouden met een inflatiepercentage van 3,25%. Het daadwerkelijke percentage voor 2025 bedraagt 5,1%. Dit leidt tot een hogere opbrengst van de OZB van ca. € 125.000. 15.

Areaaluitbreiding PM Dekking areaaluitbreiding OZB Door nieuwe investeringen in de gemeente en door uitbreiding van de bevolking nemen de kosten evenredig toe op het gebied van onderhoud openbare ruimte en de daarbij behorende personeelskosten. Deze autonome groei kan gedekt worden door de autonome groei van de OZBinkomsten. Indexering / Stelpost De begroting bevat een stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO), die aansluit bij de LPOontwikkeling in de algemene uitkering. Deze stelpost staat in programma 8 en loopt meerjarig op (cumulatief). Conform de financiële verordening worden voor de begroting 2025 indexpercentages gehanteerd die in de Macro Economische Verkenning 2024 (uitgebracht eind 2023) zijn opgenomen voor het jaar 2024. Het gaat om de “loonvoet sector overheid” voor de index van de lonen en de “prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc)” voor de index van de prijzen.

Voor 2025 zijn de percentages als volgt: Indexcijfers meerjarenraming 2025-2028 Loonkostenindex Materiële kostenindex Gewogen kostenontwikkeling

2025 6,70% 3,50% 5,10%

2026 4,80% 1,60% 3,20%

2027 4,20% 1,60% 2,90%

2028 4,20% 1,60% 2,90%

16. Aanvulling stelpost loon en prijsontwikkeling 2028 - € 520.000 Voor loon- en prijsontwikkeling reserveren we jaarlijks middelen uit de algemene uitkering. Voor het nieuwe jaar (meerjarig) 2028 ramen we de eerste bijdrage uit de middelen van de meicirculaire 2023. Jaarlijks is er ca € 1,25 - € 2,0 miljoen euro nodig voor loon en prijsontwikkeling. Het Rijk compenseert deze middelen via de meicirculaire.

2.3

Nieuwe ontwikkelingen/ wensen

Op dit moment zijn er vanuit het college geen nieuwe wensen die financiële consequenties hebben voor de exploitatie.

2.4

Totaaloverzicht

In het totaaloverzicht zijn de financiële consequenties inzichtelijk gemaakt als alle ramingen (inclusief de mutaties in de kapitaallasten in hoofdstuk 3) uit deze kadernota worden overgenomen in de begroting. Hierdoor heeft uw raad een beeld wat de opgave is om te komen tot een sluitende begroting. Houd hierbij rekening met: • • •

•

De mutaties in de Rijksgelden uit de meicirculaire 2024 Het feit dat de resultaten van de jaarrekening 2023 nog niet definitief zijn Het gaat om ramingen van onderwerpen die we nu (medio april) in beeld hebben. Bij het opstellen van de begroting in de periode april-september kan de noodzaak zich voordoen dat bedragen moeten worden veranderd c.q. nieuwe zaken moeten worden toegevoegd. Het feit dat er geen ombuigingen of uitruil van oud voor nieuw beleid zijn verwerkt.

Saldo begrotingsresultaat

2025

2026

2027

2028

Actueel saldo begrotingsresultaat Decembercirculaire 2023 algemene uitkering Budgettaire ruimte 2025-2028 na dec circ.

14.394 293.123 307.517

-438.272 233.479 -204.793

144.660 250.955 395.615

144.660 266.615 411.275

Autonome ontwikkelingen Nieuw beleid Investeringen (kapitaallasten)

-620.000 0 64.465

-610.000 0 348.486

-690.000 0 -55.610

-1.395.000 0 -87.880

Budgettaire ruimte 2025-2028 na kadernota

-248.018

-466.306

-349.995

-1.071.605

2.5

Onzekerheden

Naast ontwikkelingen en wensen is er ook sprake van onzekerheden. De grote risico’s en onzekerheden zijn opgenomen in de jaarstukken 2023, en worden geactualiseerd bij de programmabegroting 2025. In hoofdstuk 4 van deze kadernota vindt u deze terug. Daarnaast brengen wij onder de aandacht: •

•

2.6

Stijging van de bijstand en mogelijke gevolgen voor personele capaciteit. We zien een kanteling in de daling van de bijstand van de afgelopen jaren. Of dit echt doorzet in een (forse) stijging in de bijstand is nog lastig te zeggen. Maar we willen vast kenbaar maken dat hierdoor in de toekomst mogelijk een verhoging van personele capaciteit nodig is. Mogelijk beschermd wonen naar grondgebied Nuenen. Dit kan een effect hebben op het beroep op Wmo-voorzieningen en daarmee een stijging van de kosten. De Hervormingsagenda jeugd vormt een risico. Taakstellend heeft het Rijk hier een bezuiniging ingeboekt die in onze meerjarenraming is verwerkt, maar onzeker is of dit in de praktijk realistisch is. Krapte onderwijshuisvesting. Gezien de leerlingenprognose met name in Nuenen-West wordt een nieuwe school als investering opgenomen. Daarnaast ontstaan er ook knelpunten bij de Crijnsschool en de Dassenburcht vanwege de ontwikkelingen in Nuenen-West. Binnensportaccommodatie Hiermee is in de meerjarenraming nog geen rekening gehouden, omdat hier eerst nog onderzoek naar gedaan wordt.

Incidentele dekking

Incidenteel hebben we mogelijk extra middelen beschikbaar die we bij de begroting 2025 kunnen betrekken en kunnen inzetten voor kortlopende opgaven. Bij het opstellen van de begroting worden deze berekend. Het betreft: • • •

2.7

Inzetten jaarrekeningresultaat na resultaatbestemming. Hiervan wordt conform eerdere besluitvorming 75% gestort in de algemene reserve. Onderuitputting kapitaallasten door realistischere planning van de investeringsprojecten. Vrijval van reserves.

Ombuigingen

Op 4 maart 2024 hebben we met uw raad stil gestaan bij mogelijke ombuigingen. Doel van deze bijeenkomst was informeel richting te geven aan het college ten aanzien van mogelijke ombuigingen in de toekomst. De top 5 van uw raad was: 1. Temporiseren investeringen 2. Bezuinigen gemeenschappelijke regelingen 3. 100% kostendekkende leges / afvalstoffenheffing 4. Verhogen inkomsten andere belastingen 5. Kosten doorberekenen van de buitendienst Gezien de autonome ontwikkelingen en daarmee de verwachte financiële positie van de gemeente werken we de komende maanden, afhankelijk van de uitkomsten van de meicirculaire, een aantal

ombuigingen verder uit en leggen we deze via de begroting aan u voor. Aangezien de bijeenkomst van 4 maart jl. geen formele vergadering was, vernemen we graag van uw raad, ter voorbereiding van de begroting, aan welke draaiknoppen we mogen draaien.

2.8

Belastingen en de belastingdruk

In onderstaande tabel worden de verwachte belastingtarieven voor 2025 weergegeven. Het totaal van de kosten voor ozb, afval en rioolrecht noemen we de gemiddelde lastendruk voor de burger.

jaar WOZ Waarde wijziging woz waarde ozb afvalstoffenheffing rioolrecht Totaal Lastenontwikkeling • •

2022

2023

€ 391.000 € 459.000 € 5,93% 17,39% € 481 € 487 € € 271 € 308 € € 140 € 140 € € 892 € 935 € 4,70%

2025 index 2025 index 2024 5,1% en afval 5,1% € 262.000 468.000 € 468.000 € 468.000 2,00% pm pm 512 € 538 € 538 323 € 339 € 364 141 € 148 € 148 976 € 1.026 € 1.050 4,40% 5,10% 7,60%

Uitgangspunt is het staande beleid dat we de onroerendezaakbelasting niet laten stijgen behalve met het vastgestelde indexcijfer. Voor 2025 bedraagt het indexcijfer 5,1%. (een na laatste kolom) Voor de riolerings- en afvalstoffenheffing houden we vast aan 100% kostendekkendheid. Dit is in lijn met uw uitspraken tijdens de informele sessie van 4 maart 2024. Dat betekent dat voor afvalstoffenheffing nog gezocht moet worden naar bezuinigingen of verlaging niveau van dienstverlening, ofwel een verhoging van het tarief. Want op dit moment is de heffing niet 100% kostendekkend (begroting 2024 € 262.000 tekort). De laatste kolom geeft het beeld weer waarbij het gehele tekort van € 262.000 wordt verdisconteerd in het tarief.

Nadere toelichting Afvalstoffenheffing De raad heeft in 2023 besloten dat de tarieven Afvalstoffenheffing en milieustraat slechts met het inflatiepercentage mogen stijgen. Het daardoor ontstane tekort in de begroting is incidenteel gedekt en aan het college is de opdracht gegeven in 2024 bezuinigingsvoorstellen te doen die resulteren in een besparing van € 262.000. In overleg met Blink wordt bezien welke besparingen behaald kunnen worden met het verlagen van de inzamelfrequentie van verschillende afvalstromen. Eerder werd al eens door Blink berekend dat het terugbrengen van de inzameling van PMD van éénmaal per week naar eenmaal per twee weken een besparing oplevert van ca. € 65.000. Aanvullende maatregelen zijn dus noodzakelijk. Daarbij kan gedacht worden aan het verlagen van inzamelfrequenties van overige afvalstromen, maar ook aan het beëindigen van de inzameling van tuinafval middels de (permanente) groenbakken (schatting € 75.000), het verwijderen van de blikvangers (schatting € 15.000) en nieuwe afspraken over de bekostiging van de verwerking van reststromen van het kringloopbedrijf (schatting € 30.000). Het alternatief is om deze kosten alsnog door te belasten in het tarief. (100% kostendekkend). In bovenstaande tabel laatste kolom ziet u dat dit een extra last betekent per huishouden van € 25 per jaar.

In de programmabegroting zullen we een voorstel doen ter dekking van het tekort voor de afvalstoffen.

Hoofdstuk 3

Investeringen

In dit hoofdstuk vindt u een actualisatie van het investeringsschema ten opzichte van de programmabegroting 2024-2027, inclusief een toelichting per investering. Daarnaast geven we een beeld van de verwachte activiteiten bij de majeure investeringen in 2025. Bij het opstellen van de begroting wordt gekeken of er dekking is voor al deze investeringen. Zo niet dan zullen er keuzes moeten worden gemaakt of investeringen worden getemporiseerd. Dit zal in ieder geval gelden voor het investeringsjaar 2028.

3.1 Progr. 1/3/4 4 4 4 3 4 4 4 4 6 6 6

Actualisatie investeringen t.o.v. programmabegroting 2024 Omschrijving Verduurzaming gemeentelijk vastgoed (aanvulling op MJB 2024-2027) Sporthal De Hongerman: vertraging (oplevering 2026) Sporthal De Hongerman: ontwerp buitenruimte Sporthal De Hongerman: inrichting gymzaal MFA in De Hongerman: inrichting Integraal huisvestingsplan onderwijs: nieuwe school Nuenen-West (onderwijsdeel) Integraal huisvestingsplan onderwijs: nieuwe school Nuenen-West IKC (buurt-/kindvoorzieningen) Integraal huisvestingsplan onderwijs: permanente verbetering/verduurzaming Gymzaal (bewegingsonderwijs) Bundelroutes: actualisatie Diverse vervangingsinvesteringen riolering (tlv voorziening) Diverse vervangingsinvesteringen openbare ruimte (verkeer, groenreconstructies, speelvoorzieningen) Totaal

Effect op kapitaallasten1: ProgrammaOmschrijving 1/3/4 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 4 Sporthal De Hongerman: vertraging (oplevering 2026) 4 4 3 4 6 6

Totaal

Sporthal De Hongerman: buitenruimte Sporthal De Hongerman: inrichting gymzaal MFA in De Hongerman: inrichting Integraal huisvestingsplan onderwijs: nieuwe school Nuenen-West incl. IKC Bundelroutes: actualisatie Diverse vervangingsinvesteingen openbare ruimte (verkeer, groenreconstructies, speelvoorzieningen)

2024

-6.324.732

2025

5.059.786

2026

2027

2028

448.000

1.264.946

50.000 300.000 240.000 2.151.504 892.000 PM

PM PM 1.519.585

-1.519.585

1.945.000

-7.844.317

37.948

26.517

85.000

495.000

5.109.786

1.889.946

533.000

7.451.089

2025

2026

2027

2028 -26.880

37.948

351.153

-2.667

-2.633 -26.000 -20.800

-2.600 -25.600 -20.480

-6.177

-12.320

-55.610

-87.880

26.517

64.465

348.486

1 De rente in de begroting 2024 is 0,6%. Omdat we een stijging van de rentelasten verwachten vanaf 2025 rekenen we voor de nieuwe

investeringen met 2%. In de meerjarenbegroting 2024-2027 is overigens al een stelpost opgenomen voor hogere rentelasten vanaf 2025 voor de toen ingeschatte financieringsbehoefte.

3.1.1

Toelichting wijziging investeringen

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed € 1.568.000 Om voor 2030 te voldoen aan de duurzaamheidsmaatregelen moeten alle panden in eigendom van de gemeente worden aangepast aan deze wettelijke maatregelen. Hiermee is een bedrag gemoeid van naar schatting in totaal € 2.240.000. Hiervan is in de huidige begroting voor 2024 tot en met 2026 al € 672.000 opgenomen. Voor 2027 tot 2030 is dus nog € 1.568.000 nodig. Sporthal en MFA de Hongerman Momenteel wordt sporthal de Hongerman verbouwd inclusief de MFA. De inrichtingskosten van de sporthal waren nog niet meegenomen in de kredietaanvraag voor de bouwkosten. De investering is geraamd op € 300.000. Daarnaast moeten er nog enkele aanpassingen plaatsvinden aan de MFA voor een bedrag van € 240.000. Voor de ruimte rondom het pand loopt een aantal ontwikkelingen tegelijkertijd. Om deze ontwikkelingen integraal uit te werken is budget nodig om een deskundig bureau in te schakelen om een ontwerp te maken voor deze ruimte. Naar verwachting kost dit € 50.000. De start van de verbouwing heeft vertraging opgelopen en de oplevering is gepland voor 2026. Hierdoor schuiven de begrote investeringsbedragen ook door. Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs In de 2e helft van 2024 behandelt uw raad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. In deze kadernota worden de investeringen voor de jaarschijf 2028 opgevoerd.

Bundelroutes In 2024 is gestart met het project uitvoering bundelroutes dat een doorlooptijd heeft van maximaal 5 jaar. In 2024 zijn er alleen kosten gemaakt voor de voorbereiding, waardoor een gedeelte van het geraamde budget in 2024 kan worden doorgeschoven. Vervangingsinvesteringen Dit betreft vooral investeringen die we jaarlijks opnemen voor met name instandhouding van onze kapitaalgoederen. Deze investeringen houden verband met meerjarige beheerplannen.

3.1.2

Nieuw totaaloverzicht investeringsbegroting

Onderstaande tabel omvat de geplande investeringen uit de meerjarenbegroting 2024-2027 aangevuld met de mutaties (in het oranje) uit de tabel “Mutaties investeringen” in de vorige paragraaf. Totaaloverzicht investeringen 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Inrichting nieuwe raads-/commissiezaal (Klooster) 4. Verenigingen & accommodaties EMK toplaag renovatie natuurgras Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Sporthal De Hongerman: ontwerp buitenruimte Sporthal De Hongerman: inrichting gymzaal MFA in De Hongerman: inrichting Integraal huisvestingsplan onderwijs: nieuwe school Nuenen-West IKC (buurt-/kindvoorzieningen) Integraal huisvestingsplan onderwijs: permanente verbetering/verduurzaming Gymzaal (bewegingsonderwijs) 5. Wonen & Leefomgeving Herontwikkeling Bosweg Dekking reserve overdracht woonwagens en standplaatsen Herontwikkeling Kremersbos 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Reconstructie Soeterbeekseweg (voorbereidingskrediet) Ongelijkvloerse spoorkruising Collse Hoefdijk Ongelijkvloerse spoorkruising Collse Hoefdijk - subsidies Ongelijkvloerse spoorkruising Collse Hoefdijk ten laste van reserve bovenwijks) Reconstructie Brabantring Brabantring - Heikampen regenwaterstructuur en klimaatadaptievemaatregelen (riolering) Brabantring - Heikampen regenwaterstructuur en klimaatadaptievemaatregelen (subsidie) Uitw.

deel Nuenense snelfietsroutes (Gemert - Eindhoven en F58 Wilhelminakanaal) Meierijlaan (westelijk deel); downgraden auto / upgraden fiets Reconstructie Refeling, incl. verkeersveiligheidsmaatregelen (voorber.krediet) Bundelroutes Bijdrage provincie (€ 10 miljoen, admin. verdeeld over 4 jaren) Subsidie regio Bijdrage Bovenwijks Overige armaturen vervangen (verduurzaming) Masten vervangen Reconstructie Arendhof (tlv riolering) Vervangen speelvoorzieningen 2025-2028 Verbeteren regenwaterafvoer Eeneind 2 (uit vz riolering) Verbeteren regenwaterafvoer Eeneind 2 (uit alg. midd.) Vervanging elektromechanische pompgemalen buitengebied 2025-2028 Gemalen bouwkundig 2026 Persleidingen buitengebied vervangen 2026-2028 Levensduur verlengend reliningen (riolering) 2026-2028 Gemalen electromechanisch 2025-2028 Pompputten vervangen 2027-2028 Bergbezinkbassins pompen vervangen Vrijverval riolering 2026-2028 Reconstructie en regenwaterstructuur Wielewaallaan, Vinkenlaan e.o. (riolering) Reconstructie en regenwaterstructuur Wielewaallaan, Vinkenlaan e.o. (alg. midd.) Reconstructie en regenwaterstructuur Hoge Brake, Kernkwartier e.o (riolering) Reconstructie en regenwaterstructuur Hoge Brake, Kernkwartier e.o (alg.

midd.) Eeneind-industrieterrein, Aanpak overstortproblematiek vuilwaterriool (riolering) Eeneind-industrieterrein, klimaatadaptieve maatregelen (riolering) Eeneind-industrieterrein, klimaatadaptieve maatregelen (subsidie) Groenreconstructie jaarschijf 2025-2028 Verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2028 (top 16) Kap en herplant van bomen 2025-2028 7. Economie, toerisme & recreatie Inrichting Klooster algemene ruimten/bibliotheek

2025 240.000

2026

2027

2028

Totaal 240.000

2025

2026 12.500 224.000

2027

2028

448.000

Totaal 12.500 1.344.000 50.000 300.000 240.000 892.000 0 0

224.000 50.000

300.000 240.000 892.000 PM

2025 2.200.000 -1.150.000

2026 6.600.300

PM PM 2027

2028

Totaal 8.800.300 -1.150.000 709.700

2027

2028

Totaal 30.000 1.000.000 -250.000 -250.000 850.000 880.000 -210.000 250.000 150.000 30.000 27.700.000 -10.000.000 -7.200.000 -2.000.000 880.000 70.000 175.000 340.000 1.050.000 330.000 140.000 52.000 270.000 400.000 110.000 560.000 150.000 936.000 2.760.000 580.000 2.440.000 610.000 700.000 60.000 -20.000 140.000 300.000 800.000 0 Totaal 982.000

709.700 2025

2026 30.000

1.000.000 -250.000 -250.000 40.000

250.000 15.000

810.000 880.000 -210.000 135.000

8.042.500 -3.000.000 -1.560.625 -500.000 880.000 70.000 175.000 85.000

7.728.360 -3.000.000 -1.932.090 -500.000

35.000

35.000 52.000 90.000 200.000 27.500

27.500

85.000 30.000

312.000 2.760.000 580.000

0 30.000 6.936.360 -3.000.000 -1.734.090 -500.000

4.992.780 -1.000.000 -1.973.195 -500.000

85.000 30.000 30.000 35.000

85.000 990.000 300.000 35.000

90.000

90.000 200.000 27.500 280.000

27.500 280.000 150.000 312.000

312.000

2.440.000 610.000

35.000 75.000 200.000 2025 982.000

700.000 60.000 -20.000 35.000 75.000 200.000

35.000 75.000 200.000

2026

2027

2028

3.2

Majeure projecten: Wat gaan we doen in 2025?

Huisvesting Sinti Bosweg: De verwachting is, dat in 2025 de voorbereidingen voor de herontwikkeling van de locatie Bosweg worden afgerond. Daarna kan gestart worden met een gefaseerde realisatie van het bouwrijp maken, het plaatsen van nieuwe huurwagens en het woonrijp maken. De verwachting is dat dit verder doorloopt in 2026. Kremersbos: We streven ernaar om in 2024 de voorbereidende werkzaamheden voor de herontwikkeling van Kremersbos op te starten. Belangrijk hierbij is dat wij ook de lessen uit het proces van de herontwikkeling van Bosweg willen betrekken in de aanpak voor Kremerbos. Bedrijventerrein Eeneind West Wordt in april in raad behandeld. Het Klooster Het project renovatie Het Klooster bestaat uit 4 deelprojecten. 1. Tijdelijke huisvesting in Het Klooster Temporalis. 2 en 3. Bouw en Inrichting van Het Klooster. 4. Beheerder en exploitatie. Deelproject 1 is in 2024 uitgevoerd en na oplevering van de bouw en inrichting van Het klooster keren de gebruikers terug. Deelproject 2 en 3 worden in de tweede helft van 2024 en in 2025 uitgevoerd. We streven ernaar om de renovatie op te leveren eind 2025. Eind 2024/begin 2025 willen we deelproject 4 in besluitvorming brengen, zodat medio 2025 met de gebruikers huurcontracten kunnen worden afgesloten en de beheersorganisatie, inclusief een bestuur, is opgericht.

Hongerman De planning voor de renovatie van de Hongerman is dat begin 2025 gestart wordt met de werkzaamheden. De uitvoering van het project is opgedeeld in fases zodat het pand tijdens de werkzaamheden zoveel gebruikt kan blijven worden. De eerste fase is nieuwbouw van het multifunctionele gedeelte en sport-ondersteunende voorzieningen zoals kleedkamers en douches. Deze fase duurt ongeveer een jaar. In de zomerperiode wordt de sporthal verduurzaamd. Vluchtelingen Pastoorsmast Op 21 maart 2024 heeft u raad besloten over de opvang van maximaal 159 vluchtelingen bij de opvanglocatie Pastoorsmast. We zijn gestart met de voorbereidingen om in 2025 de opvang gefaseerd op te starten. Nuenen West Eind 2025 is de woningbouwopgave van circa 765 woningen voor fase 1 Nuenen West door Nuenen West BV gerealiseerd en opgeleverd. In 2024 wordt gestart met de uitwerking van de plannen voor fase 2, in totaal 425 woningen bestemd voor verschillende doelgroepen en woning categorieën. De start bouw is voorzien voor begin 2025 en wordt gedurende 5 jaar gefaseerd gerealiseerd. Tegen het vastgestelde CHW-bestemmingsplan Nuenen West zijn beroepen ingesteld bij de Raad van State.

We verwachten in 2025 een onherroepelijk bestemmingsplan te hebben waardoor we de contractuele afspraken met Nuenen West BV kunnen afwikkelen. Bundelroutes Gemeente Nuenen is gestart met de uitvoering van het voorkeursalternatief Bundelroutes (VKA). Dit VKA Bundelroutes bevat een integraal en samenhangend pakket van maatregelen dat bijdraagt aan de leefbaarheid en bereikbaarheid. Het VKA Bundelroutes bestaat uit tien projecten. Vanwege de synergie in projecten en gelet op de beheersbaarheid tijdens de uitvoering, zijn deze tien projecten gebundeld tot vier samenhangende en uitvoerbare clusters (clusters A t/m D). De vier clusters kennen elk hun eigen voorbereidings- en realisatiefase. Cluster A is in voorbereiding. Gepland is dat de uitvoering ervan start in 2025. De uitvoeringsduur van het totale project bedraagt vijf jaar (medio 2023 – medio 2028). Inmiddels hebben we de bijdrage van 10 miljoen van de provincie ontvangen. In 2025 zal een tweede voorbereidingskrediet worden aangevraagd. Kloostertuin Om tot ontwikkeling te komen van de Kloostertuin wordt een ontwerp- en participatietraject doorlopen. Dit heeft in 2023 geresulteerd in de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten.

Door deze keuzes voor de uiteenlopende thema's (parkeren, groen, woningtypes, bouwhoogte, historie, duurzaamheid) kan een masterplan opgesteld worden dat aan de verwachtingen van de raad voldoet met een bouwprogramma conform de Woondeal, waarbij het parkachtige karakter gerespecteerd wordt.

Hoofdstuk 4 4.1

Risico’s, weerstandsvermogen en kengetallen

Algemene Reserve

De prognose van de algemene reserve en het weerstandsvermogen is de komende jaren als volgt (hierin is nog niet de jaarrekening 2023 verwerkt): Stand algemene reserve Vastgesteld 2024 Stand 1-1 Begroting 2024 9-11-2023 11.065.109 Prim.begroting Storting 75% begrotingssaldo in alg res tbv ravijn 9-11-2023 662.023 2e wijziging Turap najaar 2023: resultaatbestemming -188.000 ..e wijziging Jaarrekening 2023: resultaatbestemming 4-7-2024 Prognose 31-12 11.539.132

2025 11.539.132 1.108.305 -50.000

2026 12.597.437 0

2027 12.597.437 0

12.597.437

Totaal weerstandsvermogen Stand algemene reserve Stand algemene reserve grondexploitatie Stand algemene reserve winstnemingen grondexploitatie Post onvoorzien Totaal beschikbaar weerstandsvermogen prognose

2025 12.597.437 14.697.442 9.103.031 72.225 36.470.135

2026 12.597.437 14.697.442 9.103.031 72.225 36.470.135

2027 12.597.437 14.697.442 9.103.031 72.225 36.470.135

Prognose 31-12

2024 11.539.132 14.697.442 9.103.031 72.225 Prognose 31-12 35.411.830

4.2 Risico’s en ratio weerstandsvermogen De risico’s zoals ze ook zijn opgenomen in de concept jaarstukken 2023 zijn als volgt: 1. Exploitatie grond 2. Sociaal domein 3. Cyberrisico's 4. Continuïteit bedrijfsvoering 5. Algemene uitkering gemeentefonds 6. GR - Dienst Dommelvallei 7. GR - GGD 8. GR - Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 9. Belastingaangifte 10. Bodemverontreiniging/-sanering De verwachte ratio weerstandsvermogen komt in de concept jaarstukken 2023 op 5,15. Dit betekent een fors hoger weerstandsvermogen. Een ratio van 1 is minimaal noodzakelijk conform onze financiële verordening.

4.3 Kengetallen De kengetallen zoals opgenomen in de concept jaarstukken 2023 zien er als volgt uit: Omschrijving

Realisatie

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Netto schuldquote

112%

106%

76%

107%

95%

96%

101%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

107%

102%

72%

103%

92%

94%

99%

Solvabiliteitsratio

30%

33%

36%

30%

31%

Grondexploitatie

117%

124%

98%

100%

51%

46%

44%

118%

111%

104%

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Nuenen heeft op dit moment een solide financiële positie. Dit is mede te danken aan de ingezette koers om de buffers te verhogen, o.m. door jaarlijks 75% van het saldo te storten in de algemene reserve. Het blijft zaak om vaart te blijven maken met de grondexploitatieprojecten, goed budgetbeheer en realistische planning van investeringen om de dalende rijksbijdragen en stijgende kosten in de toekomst te kunnen opvangen. Deze concept-kengetallen zijn te zien als preview op de kengetallen en trends. We werken deze na vaststelling van de jaarrekening uit in een trendanalyse die we bij de begroting 2025 aanbieden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14085928/1