Document · PDF

Jaarstukken 2025 - Bijlage Accountantsverslag 2025 Nuenen

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente NuenenBij agendapunt: Jaarrekening 2025 gemeente Nuenen5.461 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Nuenen c.a.

1 juni 2026 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Nuenen c.a. t.a.v. Gemeenteraad Jan van Schijnveltlaan 2 5671 CK Nuenen Eindhoven, 1 juni 2026 Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2025 Geachte leden van de raad,

Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole 2025 van de Gemeente Nuenen c.a. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in oktober 2025 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd. Aansluitend hebben wij in april/mei 2026 de jaareindecontrole uitgevoerd. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader.

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2025. Wij hebben dit verslag in concept besproken met de controller, gemeentesecretaris en wethouder financiën. Tevens wordt dit verslag toegelicht aan de leden van de auditcommissie op 23 juni 2026. Na deze bespreking zal het verslag definitief worden aangeboden aan de gemeenteraad.

Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei voor de plezierige en constructieve samenwerking. Met vriendelijke groet, namens ons hele team,

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

Inhoudsopgave 1. Samenvatting

2. Ons oordeel

3. Bevindingen jaarrekening 2025 1. Rechtmatigheid 2. Grondexploitaties 3. Voorzieningen groot onderhoud 4. Jeugdhulp en WMO 5. Overige bevindingen

10 12 15 16 17

4. Overige aspecten

5. Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO

1. Samenvatting - oordeel Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2025 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van het vermogen per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wij hebben vastgesteld dat binnen de WNT normen is gehandeld en dat de WNTverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Onderwerp

Geen bevindingen

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SiSa-bijlage

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2025 Saldo baten en lasten voor mutatie reserves in k€ € 3.000 € 2.000 € 1.000 €0

2.793 960

1.254

Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 3.000

Het gerealiseerde saldo van baten en lasten bedraagt € 2,8 mln positief. Het eigen vermogen van de gemeente neemt per saldo toe met dit bedrag. Dit saldo valt € 1,5 mln positiever uit dan begroot na wijziging. Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt € 2,2 mln positief en is daarmee € 1,9 mln positiever dan begroot na wijziging. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Resultaat op grondexploitaties + € 1.200.000 (programma 5 Wonen & Leefomgeving) • Hogere algemene uitkering gemeentefonds +€ 500.000 (programma 8 Financiën en belastingen) • Lagere rentelasten (kapitaallasten) + € 400.000 (programma 8 Financiën en belastingen) • Hogere lasten sociaal domein (jeugd & wmo) -/- € 450.000 (programma 3 Werk (participatie), Zorg & Jeugd) • Diverse voor- en nadelen +€ 250.000 (diverse programma’s) Op basis van het voorstel tot resultaatbestemming wordt € 0,4 mln van het resultaat overgeheveld naar 2026 en komt de overige € 1,8 mln van het resultaat ten gunste van de reserves (met name de algemene reserves).

€ 2.000 2.222

€ 1.000 €0

De primaire begroting van de gemeente Nuenen c.a. was sluitend. Gedurende het jaar is de begroting positief bijgesteld, vooral vanwege hogere rijksbijdragen. Voor een deel van de tussentijdse voordelen is door de gemeenteraad besloten dit toe te voegen aan de reserves. Dit leidt tot een bijgestelde begroting na mutatie reserves van € 0,3 mln positief.

Van het positieve resultaat na reserves is het grootste gedeelte als incidenteel aangemerkt. Dit betekent dat structureel niet met een dergelijk resultaat rekening gehouden wordt.

336

Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Op basis van de meerjarenbegroting zijn de boekjaren 2026 en 2027 structureel sluitend. Voor de resterende boekjaren is dit (nog) niet het geval. Hierin zijn tevens de laatste ontwikkelingen rondom de zorgkosten nog niet verwerkt. Wij adviseren het structurele begrotingssaldo nauwgezet te monitoren.

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2025 Eigen vermogen in € mln € 70,0 € 60,0

50,1

55,5

58,8

61,6

€ 50,0 € 40,0

Opbouw eigen vermogen in € mln

Externe financiering in € mln

€80

€ 60

Resultaat

€60 €40

€ 30,0 € 20,0

1,4 37,7

2,2 39,6

€-

2022 2023 2024 2025

€-

20,1

19,8

2024

2025

50,0%

0,9

4,0

Vlottend

€ 40 € 30

Bestemmingsre € 20 serve

€20

€ 10,0

Algemene reserve

€ 50

Solvabiliteit in % van balanstotaal

30,0%

48,6

Vast

41,8

38,9% 39,5% 39,9% 39,9%

40,0% 33,1%

36,0%

20,0% Gemiddelde in NL

10,0%

€ 10

Nuenen

0,0%

€0

2024

2025

40,4% 40,9%

2022

2023

2024

2025

Het eigen vermogen van de gemeente neemt al enkele jaren toe en bedraagt € 61,6 mln eind 2025. De financiële positie van de gemeente is hiermee eind 2025 gezond en ligt qua solvabiliteit op het landelijk gemiddelde. De algemene reserves zijn toegenomen door toevoeging van het jaarrekeningresultaat 2024 (€ 0,6 mln) en het raadsbesluit om € 1,2 mln (75% van het begrotingssaldo) te reserveren voor het ravijnjaar. De bestemmingsreserves zijn ongeveer gelijk gebleven aan voorgaand jaar. De totale externe financiering bedraagt eind 2025 € 45,8 mln (2024: € 49,5 mln). De afname van de vaste schulden is het gevolg van reguliere aflossingen. De liquiditeitspositie van de gemeente is afgenomen van € 11,8 mln naar -/- € 0,8 mln, met name als gevolg van investeringen in het Klooster (9,8 mln) en de Hongerman (€ 3,1 mln). Anderzijds lopen de verkopen van grondposities in de grondexploitaties (met name Nuenen West) achter op de planning. Gelet op deze ontwikkelingen blijft het van belang de financieringsbehoefte zorgvuldig te monitoren in samenhang met de ontwikkelingen binnen het grondbedrijf en voorgenomen nieuwe investeringsprojecten. Op basis van de analyse die is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen is het weerstandsvermogen voldoende om de risico’s (ruim € 7,0 mln, waarvan € 4,4 mln voor het grondbedrijf) af te dekken met vrij besteedbare reserves (€ 39,6 mln).

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde goedkeurings- en rapporteringstolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 uitgevoerd met inachtneming van de onderstaande toleranties gebaseerd op het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. Wij zijn hierbij uitgegaan van de werkelijke lasten conform de jaarrekening.

Controleverschillen

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten & onzekerheden

2% van de lasten exclusief dotatie reserves

€ 76.350.000

€ 1.527.000

Rapporteringstolerantie

€ 50.000

In de jaarrekening 2025 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel.

Omschrijving

Soort Afwijking

Richting

Omvang

Verwijzing

Vaststelling levering zorg

Onzekerheid

€ 548.000

3.4

Totaal getrouwheidsoordeel

€ 548.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van het vermogen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties, in bijzonder Nuenen West en Eeneind West (zie bevinding 3.2) • De waardering van de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3) • De waardering van de overige voorzieningen, waaronder de personele voorzieningen (zie bevinding 3.5) • De inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities.

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR Dienst Dommelvallei: bijdrage € 7,7 mln • GR Blink: bijdrage € 1,9 mln • GR Werkvoorzieningsschap de Dommel (WSD): bijdrage € 1,8 mln • GR Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO): bijdrage € 1,6 mln Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept) jaarcijfers 2025 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening. In dit verband wijzen wij u op het volgende: • De kosten voor de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost gaan de komende jaren verder omhoog. Bovendien is daar beperkt weerstandsvermogen beschikbaar om hogere kosten en risico’s op te vangen. Wij adviseren dit goed te monitoren.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In 2025 is een verbeterslag gemaakt in de uitvoering van de Verbijzonderde interne controle. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen. De belangrijkste aandachtspunten van interne beheersing zien toe op verbetering van de processen jeugdzorg en wmo, waaronder met name de opgave voor het terugbrengen van de zorgkosten en het intern vaststellen van rechtmatige zorglevering. Op het gebied van personeel- en salarisverwerking is gebleken dat de reguliere financiële controles op de personeelskosten eind 2025 en begin 2026 niet konden worden uitgevoerd door een update in de applicatie. Er zijn geen materiele fouten geconstateerd en de grootste issues zijn inmiddels verholpen. Dit heeft intern de aandacht

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichte tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag. Wij merken in positieve zin op dat de controle op deze SiSa regelingen ten opzichte van vorige jaren veel soepeler is verlopen en geven hiervoor een compliment aan de organisatie.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid

Algemeen

Criteria

Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college van B&W verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid. Hierbij wordt aangesloten bij de landelijke kaders (zoals de Kadernota rechtmatigheid) en de door de raad vastgestelde kaders, waaronder de financiële verordening en het (besluit bij het) controleprotocol inclusief het normenkader. Hierbij is rekening gehouden met een tolerantiegrens van 2% (zijnde € 1.527.000) en een rapporteringsgrens van € 50.000. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat eventuele rechtmatigheidsafwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de uitkomsten van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) geïnspecteerd en de ingenomen standpunten getoetst. Het college is van mening dat in formele zin niet rechtmatig is gehandeld, vooral vanwege overschrijdingen van lasten. Er is wel binnen de kaders en het beleid van de raad gehandeld, waardoor de meeste begrotingsafwijkingen acceptabel zijn. Zie onderstaand: Criteria

Gemelde afwijking

Waarvan niet acceptabel

Ons oordeel

Voorwaardencriterium

€

186.000*

€

186.000

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Begrotingscriterium

€

2.906.000

€

28.000

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€

3.092.000

€

Akkoord 214.000

*De onrechtmatigheid van € 186.000 volgt volledig uit doorlopende inkoopcontracten vanuit voorgaand jaar, met name op het gebied van onderhoudstaken binnen de openbare ruimte. De gemeente onderzoekt momenteel hoe deze onrechtmatigheden op te lossen zijn.

Onze controle verklaring

Ons inziens is bovenstaande tot stand gekomen binnen de spelregels en op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. Wij kunnen ons vinden in de argumentatie waarom de afwijkingen op het begrotingscriterium als acceptabel zijn benoemd. De bijbehorende toelichting, in de paragraaf begrotingsrechtmatigheid binnen de jaarrekening, geeft het gewenste inzicht.

3.1 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Begrotingscriterium

Voor dit criterium is aangesloten bij de Kadernota Rechtmatigheid 2025 (zie schema hiernaast), de financiële verordening en het aanvullend raadsbesluit genomen bij de vaststelling van het controleprotocol 2025. Op basis hiervan constateert het college het volgende: • De overschrijding van lasten op Programma 1 ‘Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening’ zien voor € 976.000 toe op de verplichte aanvulling in de pensioenvoorziening vanwege de overgang naar het ABP. Dit volgt uit de verslaggevingsregels en is acceptabel. • De overschrijding van lasten op Programma 3 ‘Werk (participatie), zorg & jeugd’ ziet voor € 434.000 toe op de zorgkosten. Dit betreft een open-einde regeling en is acceptabel. • De overige overschrijdingen van lasten hangen samen met de toerekening van salarislasten en overhead. Deze zijn is als acceptabel aangemerkt, aangezien ze op een ander programma leiden tot een voordeel en dit niet meer in de tussentijdse rapportage kon worden verwerkt. • De totale overschrijding op investeringskredieten is zeer beperkt en bedraagt € 28.000. Deze zijn als niet-acceptabel aangemerkt op basis van de kaders.

Wij vinden de analyse van college B&W op dit onderdeel toereikend. Wij adviseren de systematiek van toerekening salariskosten & overhead te evalueren, zodat begroting en realisatie meer in lijn met elkaar ligt. Dit hangt overigens ook samen met de hoeveelheid programma’s binnen de gemeentelijke begroting.

3.2 Grondexploitaties Grondexploitaties Bevinding Grond exploitatie

€ 80,0

Geïnvesteerd vermogen in € mln

€ 70,0

0,9

€ 60,0

19,1

1,9 19,6

Het geïnvesteerd vermogen in de grondexploitaties (na aftrek van de voorziening en inclusief openstaande vordering Eeneind West) bedraagt eind 2025 circa € 65,9 mln (2024: € 66,3 mln). De belangrijkste mutaties in 2025 betreffen: • Kosten Nuenen West + € 1,2 mln (met name plankosten & rente) • Verkopen Nuenen West -/- € 3,8 mln • Diverse kosten projecten + € 1,4 mln (met name De Mijlpaal & Eeneind West) • (Tussentijds) genomen winsten + € 0,4 mln (diverse projecten excl. Nuenen West)

€ 50,0 Overig

De voorziening ziet volledig toe op Nuenen West en neemt met € 0,7 mln af. Deze wordt verklaard door met name hogere opbrengsten uit gerealiseerde woningverkopen dan begroot (zie tevens de volgende dia).

€ 40,0

Eeneind West afname

€ 30,0

Nuenen West

49,2 € 20,0

46,6

Voorziening

Wij hebben vastgesteld dat de tussentijds genomen winsten in overeenstemming met de verslaggevingsregels (middels de zogenoemde POC methode) zijn bepaald.

€ 10,0 €-

-2,9

-2,2

2024

2025

€ -10,0

Onder de materiële vaste activa staat verder voor circa € 0,5 mln aan grond geactiveerd die toezien op het toekomstige project Boschhoeve. Wat betreft de waardering van deze grondpositie is er geen wijziging ten opzichte van vorig jaar. De verwachting is dat deze grond in de toekomst tot een exploitatie gaat leiden.

3.2 Grondexploitaties – Nuenen West Grondexploitaties – specifieke complexen Bevinding

Grond Exploitatie Nuenen West

Het geïnvesteerd vermogen in woningbouwproject Nuenen West bedraagt € 46,6 mln. Het berekende verlies op eindwaarde bedraagt nominaal € 2,6 mln (2024: € 3,6 mln). Deze bijstelling komt met name door hogere opbrengsten uit bestaande woningen binnen het plangebied die zijn verkocht. Achteraf blijkt dat de verkoopwaarde conservatief opgenomen was in de doorrekening van vorig jaar. De uitgangspunten zijn verder in belangrijke mate gelijk gebleven.

Prognose resultaat op eindwaarde in mln € €0

2023

2024

-2,6

-€ 2

Ten opzichte van vorig jaar is het volgende ons inziens benoemingswaardig om te melden: • Begin mei 2026 heeft de Raad van State uitspraak gedaan, waarna het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Dit risico is hiermee verdwenen. • De kosten op het project zijn voor circa 95% gerealiseerd. Er resteert nog voor € 4,1 mln aan te maken kosten, met name planontwikkelings- en rentekosten. • De nog te realiseren opbrengsten binnen dit project bedragen € 48,1 mln. Deze zijn reeds afgedekt middels een overeenkomst met de ontwikkelaar, waarbij de gronden gefaseerd in gelijke delen zouden worden afgenomen. Vanwege de vertraging lopen de verkopen nog achter. Voor 2026 wordt uitgegaan van een totale verkoopopbrengst van € 20,0 mln. De eindlooptijd is nog steeds 2034. • De gemeente is in gesprek met de ontwikkelaar voor een herijking van deze overeenkomst, vanwege een mogelijke aanpassing van het plan inzake het aantal woningen. De impact hiervan is nog niet duidelijk. De door de gemeente gekwantificeerde risico’s bedragen € 4,4 mln, hetgeen € 1,3 mln hoger is dan vorig jaar.

2025

-€ 1

-€ 3

-3,3

-3,6

-€ 4

3.2 Grondexploitaties – Eeneind West Grondexploitaties – specifieke complexen Bevinding

Grond Exploitatie Eeneind West

Op het project bedrijventerrein Eeneind West loopt al jaren een geschil rondom de afname van gronden. De gemeente is van mening dat zij aan haar verplichtingen heeft voldaan en dat de overeenkomst door de ontwikkelcombinatie niet wordt nagekomen. Nadat onderhandelingen eind 2025 opnieuw niet tot een oplossing hebben geleid, heeft het college – met goedkeuring van de raad – aan de rechter gevraagd om de overeenkomst te ontbinden. Deze zaak staat voor september 2026 gepland bij de rechter. De uitkomst is op dit moment nog niet duidelijk. Ten aanzien van de financiële verwerking in de jaarrekening 2025 betekent dit het volgende: • Op dit moment is er nog steeds sprake van een overeenkomst. Dit betekent dat de presentatie en waardering van de grondexploitatie en andere posities consistent aan vorige jaren is verwerkt in de jaarrekening. Hierbij is voor de doorrekening van de grondexploitatie rekening gehouden met grondafname door de ontwikkelcombinatie vanaf 2027. • In 2025 zijn er beperkt kosten gemaakt. Het geïnvesteerd vermogen bedraagt € 19,6 mln, waarvan € 1,1 mln is gepresenteerd als rentevorderingen. Daarnaast is de rentevergoeding van 2020 t/m 2025 (€ 10,5 mln) toegelicht onder de niet uit de balans blijkende rechten. • Binnen het weerstandsvermogen is geen rekening gehouden met risico’s inzake dit project.

Wij hebben in het kader van onze controle de documentatie en risicorapportage rondom deze kwestie beoordeeld. Wij zijn van mening dat de positie – rekening houdend met de specifieke omstandigheden – in overeenstemming met de verslaggevingsregels is verwerkt. Voor de volledigheid merken wij op dat eventuele ontbinding van de overeenkomst door de rechter nadrukkelijk gevolgen heeft voor de presentatie en waardering van de diverse posities. Met name speelt op dat moment de vraag of gemaakte plankosten kunnen worden terugverdiend en of de rentevergoeding stand houdt. Bovendien kan er sprake zijn van een claim van de ontwikkelaar. Wij hebben geadviseerd dit goed te monitoren.

3.3 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatievoorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen ultimo 2025 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan

Storting

Stand 31-12-2025 (plan)

Stand 31-12-2025

Verschil

Onderhoud wegen

2022-2026

€ 977.000

€ 2.706.000

€ 4.334.000

€ 1.628.000

Onderhoud gebouwen

2018-2032

€ 376.000

€ 982.000*

€ 2.776.000

€ 1.794.000

Riolering

2019-2023

n.v.t.

€ 3.241.000

€ 3.395.000

€ 154.000

*Stand is gebaseerd op de geactualiseerde financiële doorrekening 2021-2040.

Wegen & gebouwen

Riool

Voor zowel de voorziening wegen als gebouwen geldt dat de stand van de voorziening reeds meerdere jaren aanzienlijk hoger is dan op basis van de beheerplannen werd verwacht, als gevolg van (al dan niet geplande) vertragingen in de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden. In 2026 zullen beiden beheerplannen worden geactualiseerd en zal tevens de financiële doorkijk opnieuw worden beoordeeld. Op basis van de huidige gegevens zijn beide voorzieningen toereikend. De voorzieningen voor riolering betreft geen zuivere onderhoudsvoorzieningen, maar zijn ontstaan vanuit voordelen op dit taakveld en mede bedoeld voor het egaliseren van tarieven richting de toekomst. Deze positie is juist verwerkt in de jaarrekening. Het onderliggende gemeentelijke rioleringsplan (GRP) wordt in boekjaar 2026 geactualiseerd.

3.4 Jeugdhulp en WMO Jeugdhulp en WMO Zuivere lasten Jeugdhulp en WMO in € mln €0

€2

€4

€6

3,9 4,4 4,1 4,3

WMO

2024 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

5,1 4,8 6,0 6,2

Jeugdh ulp

€8

Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook rechtmatig en getrouw zijn, moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente op de productieverantwoordingen en accountantsverklaringen die van de zorgaanbieders worden ontvangen. Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring en PGB’s bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau € 1,3 mln. Dit is hoger dan vorig jaar

Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van PV en CV

517

284

Rest onzekerh eid

517

€0

€ 500

Jeugd

496

€ 1.000

Wmo

PGB's

€ 1.500

De primaire begroting voor WMO en Jeugdhulp is mede gebaseerd op historische gegevens uit 2024. Gedurende 2025 is met name de begroting op Jeugdhulp naar boven bijgesteld van € 4,8 mln naar € 6,0 mln. In de realisatie valt op dat de werkelijke kosten Jeugdhulp nogmaals €2,0 mln hoger uitvallen. Wij hebben in management letter reeds geadviseerd om het budgetbeheer binnen het sociaal domein aan te scherpen. In april/mei 2026 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorgadministratie. Het doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met de verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2025 is geleverd. Relatief laat in het traject heeft dit nog tot een aanvullende boeking van € 0,4 mln geleid. Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd. Uit onze controle zijn geen materiële verschillen gebleken.

€ 2.000

De gemeente heeft achteraf aanvullende werkzaamheden verricht bij PGB’s en WMO aanbieders om deze onzekerheid verder terug te brengen. Bij Jeugdzorg is dit niet meer verricht. De resterende onzekerheid bedraagt zodoende nog € 548.000. Dit blijft ruim onder de tolerantiegrenzen. Wij adviseren om binnen het proces standaard risico-gerichte werkzaamheden in te bouwen om de resterende onzekerheid (vooral op Jeugdzorg) verder te kunnen verminderen.

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Hongerman

Renovatie Klooster

Voor project Hongerman bedraagt het krediet (inclusief personele uren) eind 2025 € 14,0 mln. In 2026 zal hiervoor nog € 0,5 mln aanvullend krediet worden verstrekt voor de inrichting. In relatie tot de jaarrekening merken wij ten aanzien van dit project het volgende op: • In 2025 is voor een bedrag van € 3,1 mln geïnvesteerd binnen het krediet. Wij hebben vastgesteld dat deze kosten juist zijn verwerkt a.d.h.v inkoopfacturen, contracten en dergelijke. • De oplevering stond gepland voor september 2026, maar vanwege uitloop van de bouwtijd is dit vertraagd. Voor de renovatie van het Klooster bedraagt het investeringskrediet (inclusief personele uren) eind 2025 € 13,3 mln. In 2026 is € 1 mln aanvullend krediet verstrekt voor de inrichting. Daarnaast moeten de onderhoudskosten (geschat € 1 mln) nog worden onttrokken aan de voorziening. In relatie tot de jaarrekening merken wij ten aanzien van dit project het volgende op: • In 2025 is voor een bedrag van € 9,8 mln geïnvesteerd. Wij hebben vastgesteld dat deze kosten juist zijn verwerkt a.d.h.v inkoopfacturen, contracten en dergelijke. Het restant krediet per eind 2025 bedraagt nog € 1,4 mln. Op basis van de meest recente financiële prognose is dit hele restantkrediet benodigd • De oplevering stond gepland in Q1 2026. Het project is echter vertraagd. Daarbij is een meerwerkdicussie ontstaan van € 2,5 mln.

De uitkomst hiervan en de gevolgen voor het krediet zijn nog niet duidelijk. Oplevering staat nu gepland voor november 2026. • De BTW wordt geheel kostprijsverhogend verwerkt, zoals bij het opstellen van het krediet was voorzien. Bij de Belastingdienst is een voorstel ingediend voor toepassing van een mengpercentage. Vooruitlopend op de uitspraak van de Belastingdienst heeft de gemeente rekening gehouden met een BTW aftrekpost van € 0,4 mln in de meest recente financiële prognose.

3.5 Overige bevindingen Onderwerp

Toelichting

Bestuurders pensioen

De gemeente is zelf verantwoordelijk voor het aanhouden van een toereikend voorziening inzake de pensioenaanspraken van (oud)wethouders en burgmeesters. Per 1 januari 2028 dient deze voorziening overgedragen te worden aan het ABP. De commissie BBV heeft uitgesproken dat gemeenten reeds binnen hun jaarrekening 2025 rekening moeten houden met de hogere overdrachtswaarde die bij deze overgang hoort. Ultimo 2025 bedraagt deze voorziening € 3,3 mln ten opzichte van € 2,5 mln per 31 december 2024. De stijging is het gevolg van het voldoen aan de dekkingsgraad binnen het ABP en het toevoegen van oud wethouders waarvan het pensioen al was ingegaan voordat de APPA-voorziening verplicht werd (en die om die reden voorgaande jaren niet de voorziening zaten). In de voorziening is rekening gehouden met een dekkingsgraad van het ABP van 115,2%. Wij kunnen – op basis van de huidige beschikbare informatie – instemmen met de waardering zoals opgenomen in de jaarrekening. Wij merken op dat de uiteindelijke overdrachtswaarde naar het ABP per 1 januari 2028 alsnog kan afwijken van de huidige omvang van de voorziening, onder andere door wijzigingen in de dekkingsgraad.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude – waaronder corruptie – ligt primair bij het bestuur. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het bestuur te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op de aanwezigheid van indicaties van ambtelijke corruptie binnen het inkoopproces.

Er zijn gedurende 2025 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft uw bestuur aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen. Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen. Claims en juridische procedures © 2026 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiële impact op de cijfers per ultimo 2025, anders dan toegelicht in paragraaf 3.2 van dit verslag. 19

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

Definitieve jaarrekening doornemen Afronding dossierwerkzaamheden Verkrijgen bevestiging bij de jaarrekening (LOR) Controleverklaring verstrekken Toelichting in audit commissie

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

A14

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme in 2022

n.v.t.

A20

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme in 2023-2026

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

E120

Regeling specifieke uitkering stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2025

n.v.t.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeenteldeel 2025

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2025

Toelichting fout / onzekerheid

Zie bijlage 2 -

n.v.t. 21

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

n.v.t.

G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2025

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

n.v.t.

H21

Specifieke uitkering cliëntondersteuning

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

J6B

Regeling specifieke uitkering flexibele inzet ondersteuning woningbouw (derde tranche)

n.v.t.

J17

Realisatiestimulans

n.v.t.

J20

Woningbouwversnelling Metropoolregio Eindhoven

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

n.v.t.

J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbindingen

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17027320/3