Coalitieakkoord 2026-2030

Nuenen c.a.

Verantwoord Vooruit Coalitieakkoord 2026 -2030

Inleiding Onze dorpen Nuenen, Gerwen en Nederwetten liggen in een regio die volop in beweging is. De regio groeit, innoveert en trekt mensen aan. Dat biedt kansen, maar brengt ook voelbare druk met zich mee op wonen, verkeer, voorzieningen, zorg en de ruimte in en om onze dorpen. Wij wonen in een dorpsgemeente waar het prettig leven is. Dat willen we zo houden. De vraag die voor ons ligt is daarom niet óf we veranderen, maar hoe we dat doen: op een manier die past bij onze schaal, ons karakter en onze gemeenschap. We bewegen mee met de regio waar dat nodig is en kiezen bewust voor het behouden van onze eigen identiteit waar dat kan. De partijen ONS NGN, CDA, De Combinatie en VVD nemen samen verantwoordelijkheid voor deze opgave. In dit coalitieakkoord kiezen wij voor samenwerking, binnen de regio én met onze inwoners. Daarbij maken we duidelijke keuzes en nemen we financiële verantwoordelijkheid. We beseffen dat de uitdagingen groot zijn en dat keuzes soms spanning oproepen. Juist daarom is een sterke, betrouwbare en voorspelbare overheid nodig. Wij willen werken vanuit een langetermijnvisie. Niet om alles vast te leggen, maar om richting te geven. Met een duidelijke stip op de horizon, oog voor wat er nú speelt en ruimte om bij te sturen als omstandigheden veranderen. De besluiten die wij nemen zijn realistisch, pragmatisch en uitvoerbaar, met draagvlak onder onze inwoners.

Leefbaarheid staat daarbij centraal. Dat betekent: een gemeente waar het fijn wonen is en blijft, waar jongeren perspectief hebben, gezinnen zich kunnen ontwikkelen en ouderen prettig oud kunnen worden. Waar ondernemers kansen krijgen, verenigingen kunnen bloeien en mensen zich gehoord voelen. In een groene omgeving, met vitale dorpen, een levendig buitengebied en stedelijke voorzieningen in de nabijheid. En de groei van onze dorpskernen, Nuenen, Gerwen en Nederwetten moet in balans blijven met hun draagkracht zodat hun identiteit behouden blijft. Bestuurlijk vraagt dit om helderheid en keuzes. Om transparantie over wat kan en wat niet, om zorgvuldige omgang met gemeenschapsgeld en om uitleg wanneer belangen moeten worden afgewogen. Alleen zo bouwen we vertrouwen en kunnen we samen werken aan veranderingen die passen bij Nuenen én bij onze plek in de regio. Met dit coalitieakkoord leggen wij de basis voor een toekomstbestendig Nuenen: geworteld in onze dorpen, verbonden met de regio en gericht op de lange termijn.

1

Inhoudsopgave INLEIDING

1

VISIE OP NUENEN RICHTING 2050 – KADER VOOR KEUZES

3

WONEN

4

BEREIKBAARHEID EN VERKEERSVEILIGHEID

4

SPORT, CULTUUR, RECREATIE EN ACCOMMODATIES

5

FINANCIËN

6

BESTUUR EN SAMENWERKING

6

SOCIAAL DOMEIN

7

VEILIGHEID EN LEEFBAARHEID

7

SINTI

8

ECONOMIE EN ONDERNEMERSCHAP

8

ENERGIETRANSITIE EN DUURZAAMHEID

9

TOT SLOT

9

2

Visie op Nuenen richting 2050 – kader voor keuzes Wij willen werken vanuit een visie die in de komende periode verder wordt vormgegeven. De visie op Nuenen richting 2050 vormt de basis voor de ontwikkeling van onze gemeente. Deze visie geeft richting aan besluiten over wonen, voorzieningen, mobiliteit, economie, zorg en het gebruik van de ruimte, in samenhang en over de volle breedte van beleid. De te ontwikkelen visie is richtinggevend, maar niet in beton gegoten. Zij biedt een gezamenlijk referentiekader waartegen plannen en voorstellen worden afgewogen en helpt om keuzes expliciet en uitlegbaar te maken. Daarmee ondersteunt de visie een consistente koers over meerdere bestuursperiodes heen. De lange termijn keuzes die in de visie worden vastgelegd, hebben direct effect op de korte termijn. Zij helpen bij het stellen van prioriteiten, het inzetten van mensen en middelen en het maken van afwegingen binnen de financiële en ambtelijke mogelijkheden van de gemeente. De visie wordt ontwikkeld samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Participatie is daarbij geen bijzaak, maar een voorwaarde voor draagvlak en uitvoerbaarheid. Zo ontstaat een gedeeld toekomstbeeld dat ruimte laat voor bijsturing en tegelijkertijd houvast biedt bij besluitvorming. Wat gaan we doen? • 2026: start participatietraject toekomstvisie 2050.

Streven 2027: vaststelling van de visie als richtinggevend kader voor verdere ontwikkeling. • Toetsing en bijstelling van bestaand en nieuw beleid: herijking, prioriteitstelling en een goede grondslag voor keuzes. • Doorvertaling naar thema’s en uitvoering: wonen, zorg, economie, mobiliteit en leefomgeving, met oog voor financiële haalbaarheid en beschikbare ambtelijke capaciteit. • Verankering in planning en control: begroting, kadernota en uitvoeringsagenda’s, zodat keuzes uitlegbaar en consistent zijn. • Jaarlijkse voortgangsrapportage met waar nodig bijsturing op basis van ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de lange termijn.

3

Wonen Het is prettig wonen in Nuenen, Gerwen en Nederwetten, en dat willen we zo houden. Met passende woonruimte voor jong en oud. Voor het behoud van ons dorpse karakter en onze identiteit is een zorgvuldige balans tussen bebouwing en (openbaar) groen nodig. Bestaande en nieuwe woningbouwplannen moeten passen bij onze schaal, onze identiteit en de langetermijnvisie 2050. Er lopen diverse woningbouwprojecten en er zijn nieuwe ontwikkelingen in voorbereiding. Deze toetsen we of ze passen bij de woonbehoefte van Nuenense inwoners, aansluiten bij de huidige normen en of ze toekomstbestendig zijn? Waar mogelijk versnellen we, waar nodig sturen we bij. Zo bouwen we aan voldoende en passende woningen, met behoud van kwaliteit, groen en leefbaarheid.

Wat gaan we doen? • Realiseren van een gevarieerd woningaanbod voor senioren, starters en gezinnen, passend bij de Nuenense behoefte. • Bij inbreidingsprojecten houden we rekening met de balans tussen bouw en de groene ruimte. • Ruimte bieden voor innovatieve woon- en woonzorgconcepten. • Mantelzorgwoningen en woningsplitsing toestaan in het kader van vergrijzing. • Voorrang voor onze inwoners bij toewijzing van sociale huurwoningen. • Versnelling van realisatie lopende woningbouwprojecten.

Bereikbaarheid en verkeersveiligheid De groei van de regio zorgt voor toenemende verkeersdruk in en door Nuenen. Grote doorgaande wegen raken direct aan de leefbaarheid en verkeersveiligheid in onze dorpen. Ontwikkeling en bouwen zonder een duidelijke, gezamenlijke regionale visie op bereikbaarheid en infrastructuur is daarom geen optie. Wij kiezen voor een integrale aanpak van bereikbaarheid en verkeersveiligheid, voor (vracht)auto, openbaar vervoer, fiets en voetganger. Samen met de regio maken we keuzes op basis van actuele metingen en de verwachte groei van het verkeer. Participatie van inwoners en ondernemers is daarbij een voorwaarde. Wat gaan we doen? • Regionale samenwerking om de doorstroming van gemotoriseerd verkeer te verbeteren en te voorkomen dat niet-bestemmingsverkeer Nuenen als (sluip)route gebruikt.

4

• • • •

•

Integrale benadering van mobiliteit: samenhangende oplossingen voor openbaar vervoer, automobilisten, beroepsvervoer, fietsers en voetgangers, inclusief de bereikbaarheid van voorzieningen. Verbetering van de verkeersveiligheid met prioriteit voor kwetsbare verkeersdeelnemers: onveilige situaties worden gericht aangepakt, met extra aandacht voor voetgangers en fietsers, waaronder veilige fietsroutes voor scholieren. Besluitvorming op basis van actuele metingen en betrouwbare scenario’s, onder meer met gebruik van simulatiemodellen, met actieve en serieuze participatie. Toetsing van bestaande plannen aan de regionale visie, met ruimte voor bijsturing, waaronder bundelroutes, herinrichting van de Smits van Oyenlaan, ontsluiting van Nuenen-West, aansluitingen op de A270, de inrichting van de Europalaan, de snelfietsroutes en de mobiliteitshub in Gerwen. Verbetering van de bereikbaarheid van voorzieningen in overleg met de regio.

Sport, cultuur, recreatie en accommodaties Onze verenigingen zijn van grote waarde voor Nuenen, Gerwen, Nederwetten en Eeneind. Met veel leden en vrijwilligers dragen zij bij aan ontmoeting, verbondenheid en een vitale samenleving. Wij zien sport, cultuur en ontmoeting als de basis van een vitale gemeenschap. Tegelijkertijd constateren we dat de afspraken over huisvesting, gebruik en exploitatie per vereniging en per accommodatie verschillen. Dat vraagt om herijking. Wij willen toewerken naar een evenwichtige en transparante balans: verenigingen moeten goed en passend worden gefaciliteerd, terwijl de exploitatie van accommodaties realistisch en beheersbaar blijft. Bijdragen van verenigingen aan de kosten van hun accommodaties moeten transparant en eerlijk zijn, terwijl accommodaties betaalbaar en toekomstbestendig blijven. Gemeente en verenigingen dragen hierin gezamenlijk verantwoordelijkheid. In het subsidie- en accommodatiebeleid weegt dit mee. Wat gaan we doen? • Ondersteuning van verenigingen als basis voor ontmoeting en sociaal contact. • Toetsing en aanpassing van het accommodatiebeleid, gericht op een eerlijke en betaalbare balans tussen bijdragen van verenigingen en reële exploitatielasten, met gedeelde verantwoordelijkheid. • Duidelijkheid en transparantie rondom onderhoud van sportaccomodaties.

• Toetsing en aanpassing van het subsidiebeleid, met als doel een optimale balans tussen gebruik en exploitatie. • Speciale projecten: realisatie van een tweede sporthal, een eigen plek voor jongeren en voor ouderen, accommodaties voor verenigingen, ontwikkeling van recreatieterrein Enode, oog voor het behoud van ons cultureel erfgoed.

5

Financiën We zien in financiële zin grote uitdagingen op ons afkomen, zoals de nieuwe school en de tweede sporthal. De onzekerheid over rijksbijdragen, met het zogenoemde ravijnjaar in het bijzonder, vraagt om bewustzijn en discipline. Een solide en realistische financiële basis is daarom noodzakelijk. Voordat nieuwe keuzes worden gemaakt voor bestaande en nieuwe projecten en initiatieven, willen we beschikken over een betrouwbaar en actueel beeld van de financiële positie van de gemeente. We gaan zorgvuldig om met gemeenschapsgeld en zijn kritisch op uitgaven. Dat betekent realistisch begroten, eerst lopende grote projecten afronden en keuzes maken die uitlegbaar zijn voor inwoners. De lasten voor inwoners houden we beheersbaar. Wat gaan we doen? • Toetsen en heroverwegen van bestaande plannen. • Beoordelen van nieuwe plannen in samenhang met de toekomstvisie en de financiële consequenties. • Aanbrengen van duidelijke prioritering en focus. • Versterken van grip op de schuldenpositie en grote verplichtingen. • Waar mogelijk benutten van rijks- en regionale subsidies en ondersteuningsprogramma’s.

Bestuur en samenwerking Een goed gemeentebestuur is essentieel voor een sterke en betrokken gemeente. Door open communicatie, duidelijke keuzes en samenwerking met inwoners en organisaties creëren we draagvlak voor besluiten in Nuenen. Zo bouwen we aan vertrouwen en aan een gemeente waarin mensen zich gehoord voelen. Beperken van juridische kosten door het voorkomen van escalatie en het tijdig zoeken naar oplossingen is onze inzet. Een goede samenwerking en breed draagvlak binnen de gemeenteraad zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. Nuenen is een gemeente in een sterk groeiende regio. Samenwerking binnen en met de regio is daarom geen keuze, maar een noodzaak. Door samen te werken kunnen we meer bereiken op vraagstukken die onze schaal overstijgen, zoals wonen, economie, mobiliteit, zorg, voorzieningen en energie. Wij zijn een zelfstandige gemeente, met eigen keuzes en verantwoordelijkheid. Omwille van onze zelfstandigheid, zoeken we actief de samenwerking in de regio. Binnen het verband van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) zijn wij een serieuze, actieve en betrokken partner, op bestuurlijk, raads- en ambtelijk niveau. We hebben oog voor passende huisvesting van onze ambtelijke organisatie, als onderdeel van een moderne, flexibele en toekomstgerichte gemeentelijke organisatie.

6

Wat gaan we doen? • Actieve deelnemer en partner aan regionale samenwerkingen, zoals MRE, SGE en DDV, op bestuurlijk, raads- en ambtelijk niveau. • Werken aan breed draagvlak door heldere communicatie en participatie.

Sociaal domein Meedoen aan de maatschappij is belangrijk voor het welzijn van inwoners. Uitgangspunt is: zelfstandig waar het kan, ondersteuning waar dat nodig is. Wij staan voor een sociaal domein dat dichtbij mensen staat, betrouwbaar is en oog heeft voor de menselijke maat. De vergrijzing en de toenemende zorgvraag zetten het sociaal domein onder druk, terwijl de kosten blijven stijgen. Daarom investeren we in preventie, wijkgerichte ondersteuning en samenwerking. We staan open voor zorginnovatie en vernieuwende woon- en zorgconcepten die bijdragen aan een toekomstbestendig sociaal domein. Samen met de regio werken we aan een effectieve en betaalbare aanpak, met draagvlak bij professionals, ouders, scholen en bestaande ondersteuningsstructuren. We hebben aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt Wat gaan we doen? • Werken aan stabiele, kwalitatieve en betaalbare jeugdzorg, met nauwe betrokkenheid van onderwijs, ouders en professionals. • Ondersteunen van vernieuwende oplossingen die zelfstandigheid bevorderen en de zorg toekomstbestendig maken. • Uitbreiden van de aanpak naar voorbeeld van Gerwen, met als doel vroegsignalering, preventie, ondersteuning van mantelzorgers en versterking van sociale cohesie. • Bevordering van maatschappelijke deelname en werkgelegenheid.

Veiligheid en leefbaarheid Een veilige woonomgeving is onlosmakelijk verbonden met de leefbaarheid en kwaliteit van onze dorpen. In een veranderende wereld, met toenemende maatschappelijke spanningen en nieuwe dreigingen, mogen inwoners erop vertrouwen dat hun veiligheid serieus wordt genomen. Wij zetten in op een betrouwbare en zichtbare aanpak van veiligheid, in samenwerking met de daarvoor bevoegde instanties en de regio. Preventie, goede communicatie en bereikbaarheid zijn daarbij essentieel. We zijn alert op actuele ontwikkelingen, waaronder ondermijnende criminaliteit.

7

De vestiging van een AZC vraagt om duidelijke kaders ten aanzien van veiligheid, begrenzing van de plannen en de samenstelling van de bewonersgroep. Wat gaan we doen? • Zorgen voor juiste, volledige en tijdige voorlichting en communicatie. • Structureel overleg en evaluatie met betrokken veiligheidsfunctionarissen, leidend tot heldere afspraken, monitoring en waar nodig bijstelling van capaciteit. • Aandacht voor buurtpreventie en sociale veiligheid. • Behoud van de politiepost en brandweerkazerne in Nuenen.

Sinti De realisatie van een nieuwe, toegezegde Sinti-locatie en de uitbreiding en renovatie van bestaande locaties vragen om zorgvuldige keuzes. Goede plannen ontstaan in samenspraak met de gemeenschap, met respect voor woonbehoeften en cultuur. Plannen moeten passend, uitvoerbaar en toekomstbestendig zijn. Wat gaan we doen? • Overleg en communicatie met vertegenwoordigers van de Sinti-gemeenschap, woningcorporaties en de gemeente. • Verbeteren van de sociale huisvesting op de locaties Bosweg en Kremersbos. • Onderzoeken naar huisvesting in Nuenen-West.

Economie en ondernemerschap Het centrum van Nuenen wordt gekenmerkt door het park, met daaromheen horeca, ons Klooster en aantrekkelijke winkelstraten. Het park en het Van Goghplein zijn in afstemming met de gemeente beschikbaar voor evenementen. De blauwe parkeerzones in het centrum blijven behouden en dragen bij aan de aantrekkingskracht voor winkelend publiek van binnen en buiten Nuenen. We willen ons centrum toekomstbestendig maken conform het vastgestelde vlekkenplan. We willen de industrieterreinen aantrekkelijk en eigentijds houden. In het buitengebied hechten we waarde aan de innovatieve agrarische ondernemer. Ondernemers zijn van groot belang voor een economisch sterke gemeente. Zij zorgen voor werkgelegenheid, innovatie en levendigheid. Door ruimte te bieden aan ondernemerschap blijft Nuenen aantrekkelijk om te werken, wonen en investeren.

8

Wat gaan we doen? • Vervolg vlekkenplan van Nuenen Centrum • Faciliteren van initiatieven voor evenementen in het centrum. • Aanpassen en moderniseren van bestaande bedrijventerreinen.

Energietransitie en duurzaamheid De energietransitie en verduurzaming zijn essentieel voor een toekomstbestendige gemeente. Regionale samenwerking is daarbij van groot belang. In Nuenen stimuleren we duurzame oplossingen die haalbaar en betaalbaar zijn voor inwoners en ondernemers. Zo werken we aan een schone, sterke en leefbare toekomst, met oog voor draagvlak en uitvoerbaarheid. Wat gaan we doen? • Stimuleren van verduurzaming en voortzetten van bestaande regelingen. • Voorkeur voor zonnepanelen op daken. • Stimuleren van vergroening van tuinen en publieke ruimte. • Bevorderen van goede voorlichting en communicatie.

Tot slot Met dit akkoord leggen ONS NGN, CDA, De Combinatie en VVD een stevige basis voor de toekomst van Nuenen. We kiezen voor samenwerking, verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Samen met onze inwoners bouwen we aan een leefbare, veilige en sterke gemeente.

9