Cliëntondersteuners WMO senioren Gemeente Nuenen - Jaarverslag 2022 - 20 februari 2023

Rapportage activiteiten cliëntondersteuners WMO voor senioren in Nuenen c.a.

2022

1

INHOUD A. Inleiding B. Waar komen de aanvragen voor cliëntondersteuning vandaan? C. Waar hebben de aanvragen betrekking op? D. Aantal huisbezoeken per cliënt. E. Ons netwerk. F. Algemeen. A. Inleiding In de WMO verordening van 2015 is een paragraaf opgenomen waarin uitdrukkelijk staat dat gemeenten cliëntondersteuning ter beschikking stellen aan de bewoners van de gemeente. De functie wordt als volgt omschreven: - cliëntondersteuning: onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen; - het college moet ervoor zorgen dat er voor alle ingezetenen cliëntondersteuning beschikbaar is. - Bovendien moeten de cliënt en zijn mantelzorger voor het onderzoek gewezen worden op de mogelijkheid gebruik te maken van gratis cliëntondersteuning Dat cliëntondersteuning een belangrijke aanvulling is op de uitvoering van de Wmo blijkt o.a. uit de vele bezwaar- en beroepszaken die in diverse gemeenten. Veel van de deze rechtszaken worden gevoerd vanuit het juridisch loket van KBO-Brabant.

En veel van deze rechtszaken worden ook gewonnen door de juridische vertegenwoordigers van cliënten die tekort worden gedaan door hun eigen gemeente.

In Nuenen kunnen we gelukkig vaststellen dat er nauwelijks sprake is van bezwaarof beroepszaken tegen de gemeente vanwege mogelijk niet juiste beslissingen. Dat vinden wij als cliëntondersteuners zeer bemoedigend en vertrouwenwekkend om ons vrijwilligerswerk als onafhankelijke cliëntondersteuner te kunnen blijven doen.

2

“Door het overlijden van mijn partner ben ik al een aantal jaren op mezelf aangewezen. Verrichte zo goed mogelijk de huishoudelijke taken. Maar sinds een aantal jaren van toenemende klachten lukt het mij niet meer om de zwaardere huishoudelijke taken goed te verrichten. Ik heb daarom contact gezocht met een cliëntondersteuner om mij te laten adviseren over mogelijke hulp via de gemeente. In het gesprek met de cliëntondersteuner voelde ik mij gesteund en werd duidelijk dat hulp bij de zwaardere huishoudelijke taken noodzakelijk was. De cliëntondersteuner legde de procedure uit van de aanvraag en de betaling van de eigen bijdrage. Hierop besloot ik in overleg met de cliëntondersteuner om een aanvraag te doen voor huishoudelijke hulp bij de Gemeente. De cliëntondersteuner regelde de aanvraag. In het daarop volgende gesprek met de WMO consulent werd afgesproken dat ik in aanmerking zou komen voor hulp. Het was voor mij een hele steun dat bij het gesprek ook de cliëntondersteuner aanwezig was. Ik voelde mij zekerder in gesprek en was ook alerter op de zaken die besproken werden. Voor mij was het belangrijk dat mijn belangen objectief werden gewogen. Daarbij ervaarde ik de toegevoegde waarde van hulp door de cliëntondersteuner.”

Wel verbazen we ons over aanpalende zaken die niet de schoonheidsprijs verdienen en waarover we dan ook in gesprek proberen te komen en te blijven. Een aantal van deze zaken zullen wij verder in dit verlag benoemen. B. Waar komen de aanvragen voor cliëntondersteuning vandaan? Waar komt aanvraag vandaan: (blad) soc.voorouderenreeds Totaal VOA relaties lichting media bond CMD thuiszorg client overige

2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

25 34 54 74 74 70 55

4 9 8 11 6 10 8

4 10 19 8 12 13 10

0 5 0 0 1 5 0

3 1 7 1 3 3 5

6 3 4 12 8 3 7

3 3 20 31 19 25 16

5 1 3 1 0 1 1

0 0 0 0 19 9 2

0 2 2 10 9 1 6

2022

61

9

10

1

14

3

11

2

8

3

Alhoewel we begin 2022 nog te maken hadden met corona protocollen is er toch weer vaker een beroep gedaan op cliëntondersteuning. De meeste aanvragen kwamen via sociale relaties, veelal familie. Kinderen zoeken op internet naar hulp en zorg en stuiten dan op cliëntondersteuning. Ook de media zijn een belangrijke bron voor de mensen die met ons contact zochten. Bij de Centrum Maatschappelijke Dienstverlening attenderen de zorgconsulenten cliënten op de mogelijkheid van cliëntondersteuning. Men krijgt veelal een folder mee of er wordt doorverwezen. Waar we tot 2021 met 3 cliëntondersteuners waren, merken we nu we met z’n tweeën zijn, dat er meer druk komt op de werkzaamheden. Wel konden we diverse zorgvragen via de telefoon regelen. 3

C. Waar hebben de aanvragen betrekking op?

Ook in 2022 waren de meeste aanvragen voor huishoudelijke hulp. In de loop van 2022 werd het steeds lastiger om de zorg voor huishoudelijke hulp in te vullen. Er ontstonden wachttijden van 1 tot 3 maanden. Ook nam de continuïteit van de hulp af, waardoor cliënten onregelmatig hulp ontvingen. Eén zorgorganisatie zei plotseling het contract voor hulp op, waardoor diverse cliënten acuut zonder huishoudelijke hulp kwamen te zitten. Veelal was de overspannen arbeidsmarkt de oorzaak van dit probleem. Het CMD deed zoveel mogelijk om mensen te helpen. Ze zochten o.a. contact met nieuwe contractpartijen. Zo nijpend als in de zomer is het niet meer maar de problemen zijn nog lang niet voorbij. Als cliëntondersteuners proberen we op meerdere fronten de belangen van gedupeerde cliënten te behartigen. In november 2017, heb ik voor het eerst contact opgenomen met de WMO met het verzoek om huishoudelijke ondersteuning i.v.m. mijn lichamelijke beperkingen. Ik maakte toen kennis met cliëntondersteuning. Ze bezocht me thuis voor een oriënterend gesprek, om de procedure van het keukentafelgesprek te bespreken en verdere benodigde informatie te geven. Tijdens dat bezoek is uitgebreid besproken wat zij voor mij aan ondersteuning kon bieden.

Ik heb dit gesprek als heel prettig ervaren en haar gevraagd om bij het keukentafelgesprek aanwezig te willen zijn om eventueel aanvullingen te geven en ter ondersteuning. Verder heeft ze zich ontzettend ingezet en sterk gemaakt om te regelen dat ik toch weer huishoudelijke hulp zou krijgen, nadat mij deze zomer door Savant telefonisch was medegedeeld dat mijn huishoudelijke ondersteuning met onmiddellijke ingang zou worden stop gezet vanwege personeelstekort. Ik heb toen zelf contact gezocht met Actiefzorg maar ondanks het positieve gesprek wat ik met een medewerker had, mocht ik vanuit de WMO niet naar hen overstappen. Dat was onbegrijpelijk en heel frustrerend. Dankzij de bemiddeling van Corrie, via e-mail en telefoongesprekken naar de verantwoordelijke personen bij de WMO, is het toch gelukt om na drie maanden weer huishoudelijke ondersteuning te krijgen. Ook haar bemiddeling, waardoor ik de rekeningen over die drie maanden zonder hulp, niet hoefde te betalen, was zonder haar inzet niet gelukt. Ik ben haar daar zeer erkentelijk voor. Het belang van een cliëntondersteuner was en is voor mij de daadkracht, de hulp, het advies, een luisterend oor en een vinger aan de pols houden. Deze ondersteuning is enorm groot geweest en is dat, anno nu, nog steeds. 4

Het heeft een belangrijke meerwaarde voor cliënten alsook voor de WMO. Door hun inzet, kennis en het beantwoorden van vragen halen ze een aanzienlijk deel van de last c.q. zorg van andermans schouders. Een zeer tevreden cliënt.

Het kabinet is voornemens om de het abonnementstarief voor huishoudelijke ondersteuning m.i.v. 2025 af te schaffen en terug te gaan naar een eigen bijdrage regeling op basis van inkomen en vermogen. Als cliëntondersteuners vinden we dat een goed voornemen. Voor mensen met een verwachte hogere eigen bijdrage kan het opnieuw interessanter zijn om zelf hulp te zoeken en te betalen. Ook namen de aanvragen voor een traplift toe. In het najaar werd het duidelijk dat de montage van de trapliften niet altijd naar tevredenheid gebeurde. Hierover zijn we nog in gesprek met de gemeente. D. Aantal huisbezoeken per cliënt.

aantal cliënten uitgesplitst in aantal huisbezoeken

2015 2016 2017 2018 2019 2020

totaal cliënten 25 34 54 74 73 70

totaal bezoeken 53 62 81 124 143 106

1x 5 16 31 41 26 37

2x 15 10 20 23 33 25

3x 2 6 2 7 5 5

4< 3 2 1 4 9 1

2021

55

104

27

27

5

2

2022

61

94

39

15

3

4

Het totaal aantal huisbezoeken is iets afgenomen. Verschillende eenmalige huisbezoeken waren advies gesprekken, vooral gevraagd om informatie te krijgen. Bij sommige cliënten zijn meerdere bezoeken nodig. Dit door een grotere afhankelijkheid van hulp door derden. Soms zijn daar geen anderen voor beschikbaar dan de cliëntondersteuner. Of door de complexiteit van de situatie en de vraag om meerdere voorzieningen. Mevrouw kreeg het advies om eens contact op te nemen met een cliëntondersteuner. Dit omdat ze een zeer complexe en kwetsbare gezondheid heeft, veel pijn heeft en grote problemen heeft met staan, (trap)lopen, gebruik van hun badkamer en vervoer naar afspraken. Ik heb haar meerdere keren bezocht om de hele situatie goed in beeld te krijgen en zo met haar op een rij te zetten wat haar behoeften precies waren. Ze maakte zich veel zorgen om haar man die naast zijn fulltime baan heel veel tijd moet besteden aan mantelzorg, vaak met haar naar het ziekenhuis moet en ook veel huishoudelijk werk moet doen. Hij raakte duidelijk overbelast. Dit had weer een negatieve invloed op haar gezondheid. Al met al een heel fragiele situatie, zowel fysiek als mentaal. Duidelijk was dat hier een reden was om meerdere maatwerk voorzieningen bij de Wmo aan te vragen: een scootmobiel om af en toe alleen ergens naar toe te kunnen, een traplift, een inloopdouche en huishoudelijke ondersteuning. 5

Samen konden we het onderzoeksgesprek met de Wmo consulent goed voor bereiden. Er volgde nog een heel traject om al die vragen duidelijk te onderbouwen en vervolgens om de beste oplossingen te indiceren. Maar met adviezen van een ergotherapeut en veel inzet van de Wmo consulent werd het echtpaar naar volle tevredenheid geholpen. Ik had daarna nog een paar contacten waarin steeds weer informatie geven kon worden over nieuwe vragen die ontstonden. Een casus die veel tijd kostte maar heel veel opleverde voor alle partijen en veel voldoening schonk.

E. Ons netwerk. Voor ons werk is het belangrijk dat er een goed zicht is op de sociale kaart in Nuenen en regio. We hebben diverse overleggen met vertegenwoordigers in het zorgdomein waarbij verheldering en informatie over en weer het doel is. Hiertoe nemen wij deel aan : Het 1e lijns overleg waarbij medewerkers van diverse zorg-, medische- en paramedische organisaties aansluiten bedoeld om informatie uit te wisselen. Het Ketenoverleg; bedoeld om 2 x p.j. middels van een inleiding kennis te nemen van allerlei werkvelden en ontwikkelingen in het sociale domein. Het casusoverleg met de zorgconsulenten en de coördinator van de CMD. Hier worden casussen, werkwijzen en communicatie besproken. Dit jaar hebben we dit slechts eenmaal gehad. Wij vinden dat dit frequenter zou moeten. Helaas zitten hoge werkdruk, onderbezetting of absentie dat regelmatig in de weg. Met de mantelzorgmakelaar in Nuenen hebben we regelmatig contact over cliënten die mogelijk beter geholpen zijn middels een WLZ indicatie. Door Movisie werd een congres gehouden over cliëntondersteuning. Hier hebben we digitaal aan deelgenomen. Dit congres bleek meer bedoeld voor beleidsambtenaren en professionals in het werkveld van het sociale domein. We hebben ons laten voorlichten bij de Bibliotheek over het te starten “informatiepunt digitale overheid”.

Dit initiatief is bedoeld voor mensen die moeite hebben om digitaal formulieren in te vullen. N.a.v. een kennismaking bij het Ketenoverleg zijn we uitvoerig geïnformeerd door een functionaris van De Mantelaar. Een organisatie bedoeld voor respijtzorg. Indien een mantelzorger ontlast moet worden of tijdelijk afwezig is dan kan De Mantelaar voor vervanging zorgen. Een soortgelijk informatief gesprek voerden we met een functionaris van de digitale bemiddelaar Uw Assistent. Dit om te onderzoeken of huishoudelijke hulp middels een PGB een oplossing is voor de lange wachtlijsten. Zes keer per jaar nemen wij deel aan de cie. Belangenbehartiging van de gezamenlijk senioren verenigingen. Hier worden activiteiten besproken en opgezet op het gebied van Welzijn, Zorg en wonen. F. Algemeen. Wederom mogen we vaststellen dat we met Wmo-consulenten een goede samenwerking hebben. Ook dit jaar zijn alle aanvragen waarbij wij betrokken waren voor 100% gehonoreerd. Jammer is het dat een aantal onderwerpen waarover wij signalen afgaven aan de CMD slecht of niet werden opgenomen en/of teruggekoppeld. 6

Zaken die nu nog steeds niet adequaat zijn besproken, laat staan tot tevredenheid van alle betrokkenen opgelost zijn: Eind 2021 constateerden wij dat het woonplaatsbeginsel voor de taxpas geen rekening houdt met cliënten die tijdelijk zijn opgenomen buiten Nuenen, maar formeel hier wel ingeschreven staan. Zij hebben geen recht op een taxpas. Door de gemeente zou onderzocht worden of het contract met de vervoerder aangepast zou kunnen worden. Eind 2022 nog geen antwoord. Cliënten die langer dan een volle maand geen huishoudelijke hulp kregen en die geen andere maatwerkvoorzieningen hadden, kregen wel de rekening van het CAK, betreffende de eigen bijdrage. Met onze vragen hierover aan de CMD en het verzoek om cliënten te informeren hoe hier mee om te gaan werd niets gedaan. Een artikel in de lokale pers, vanuit de seniorenorganisaties, met informatie over de problemen en hoe om te gaan met die rekeningen, werd door de gemeente tegengehouden. De toezegging dat de afd. Communicatie gevraagd zou worden om hierin te voorzien heeft nooit vervolg gehad.

-

-

-

-

In het najaar hebben wij melding gemaakt over de installatie van trapliften waarbij het normale gebruik van de trap onveilig is. We signaleerden dat cliënten bij moesten betalen om de traplift zodanig te installeren dat de trap zelf nog veilig gebruikt kan worden. Helaas zijn wij nog steeds niet geïnformeerd hoe de gemeente zorgt dat de trap veilig te gebruiken is na installatie van een traplift. Door KBO-Brabant worden wij via het juridisch helpdesk uitvoerig ondersteund in vragen die wij in ons werk tegenkomen. Dit ervaren wij als een belangrijke steun in ons werk als cliëntondersteuners Op de jaarlijkse terugkomdag, maar ook tussentijds per mail, worden wij uitvoerig geïnformeerd over Wmo aangelegenheden. Veelal over de uitspraken door de Centrale Raad van Beroep. Door het vertrek van Wil Walraven hebben wij al een jaar lang een vacature. De vooruitzichten zijn, dat we deze in 2023 kunnen invullen.

Resumerend kunnen we zeggen dat wij ons werk als cliëntondersteuner met tevredenheid verrichten. Wij merken een grote mate van dankbaarheid bij onze cliënten. Dat stimuleert ons om door te gaan.

7

Wij zijn echter minder tevreden over de samenwerking en communicatie met de coördinator van het CMD en met de beleidsambtenaar van de gemeente. Dit omdat zij nauwelijks de moeite namen om op onze signalen over de uitvoering van de Wmo te reageren. Geregeld moesten wij aan de bel trekken. Zelden volgde daarop adequaat overleg. Herhaaldelijk werd gezegd dat men het belangrijk vindt om samen te werken, maar als samenwerking gezocht wordt en men niet reageert voelen we ons niet serieus genomen. We horen waardering maar ervaren weinig erkenning van onze onafhankelijke positie en rol. Als belangenbehartiger is het onze rol om signalen op te pikken, op te pakken en te bespreken met de gemeente. Daar is erkenning voor nodig van de waarde daarvan. Corrie Eshuis Hans Bijleveld Cliëntondersteuners Gezamenlijke seniorenorganisaties Nuenen c.a.

Schrijvers van de editorials zijn bij ons bekend en hebben toestemming gegeven voor publicatie.

8