Bouwgids Bijlage 2 - Deel 2 - Bouwgids Nuenen - – gebiedstypes

Historisch centrum Beschermd dorpsgezicht Bebouwing aan het lint Centrum buiten het lint

Historisch centrum

In dezelfde periode is ook de Smits van Oyenlaan aangelegd, een nieuwe verbinding die richting het zuiden doorloopt in de Collse Hoefdijk. De weg sluit aan op de A270. In het noorden loopt de Smits van Oyenlaan door tot in Gerwen.

Beschermd dorpsgezicht Uitbereidingsgebieden Centrumgebied in woonverkaveling

Bebouwing aan het lint

NUENEN Historisch centrum Beschermd dorpsgezicht Bebouwing aan het lint Centrum buiten het lint Uitbereidingsgebieden Centrumgebied in woonverkaveling

Woonverkaveling

Centrum buiten het lint Uitbereidingsgebieden Centrumgebied in woonverkaveling

Bijzondere gebieden Zones langs infrastructuur

Woonverkaveling Bijzondere gebieden Zones langs infrastructuur

Woonverkaveling Bijzondere gebieden Zones langs infrastructuur

18 maart 2024 | 65

Wegen vormen een barrière. Landschappelijke doorzichten, zicht vanaf de weg naar de wijk.

18 maart 2024 | 66

Brede profielen met een hoge verkeersbelasting en geluidszones.

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR

(GROENE) BARRIÈRE Landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing De meeste wegen kennen geen adressen, de bebouwing ligt op afstand van de weg en er is geen interactie. Hierop zijn enkele uitzonderingen, zoals de Geldropsedijk en een deel van de Europalaan, waar voorkanten zijn en woningen vanaf een ventweg direct worden ontsloten.

Meer naar het noorden is de Smits van Oyenlaan aan weerszijden vrijwel volledig begrensd met geluidswallen. Hierdoor ontbreekt een directe visuele relatie met de achterliggende woonbuurten.

De Europalaan heeft een wisselend profiel dat van oost naar west in de breedte toeneemt. Overal staan dichte boomgroepen langs de weg maar er bestaan ook enkele doorzichten naar aangrenzende bebouwing langs de ventwegen. Ten westen van de kruising met de Geldropsedijk wordt de weg begeleid door zeer brede bermen en tonen zich plaatselijk bedrijfsgebouwen. Hierna volgt een ventweg waarlangs de nieuwbouw van Nuenen West staat. Hier is de weg begeleid met vier rijen bomen. De profielen van de wegen zijn veelal ruim van opzet en hebben een groen karakter. De bomenrijen en groene zones zijn niet overal continu waardoor er af en toe een verrassende doorkijk ontstaat naar de achterliggende bebouwing. Dit geldt voor een deel van de Europalaan en de Smits van Oyenlaan. Hier is de achterliggende bebouwing van de school, de sportschool en de Luistruik tussen de bomen door goed zichtbaar. De gebouwen zijn echter georiënteerd naar de andere zijde. Dit geldt ook voor de buurt Boschhoeve. Deze ligt op ruime afstand van de straat maar door het ontbreken van begroeiing is de buurt vanaf de weg goed te zien. De ontsluiting en de oriëntatie ligt echter aan de andere zijde.

18 maart 2024 | 67

2 bouwlagen plus kap, Geldropsedijk.

18 maart 2024 | 68

Op de Geldropsedijk wel direct wonen aan de ventweg/ fietspad.

Achterkanten gericht naar de infrastructuur, geen interactie.

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR

KLEINSCHALIGE BEBOUWING OP AFSTAND Bouwvolume en typologie Op de plekken waar de bebouwing grenst aan een ventweg, zoals bij de Geldropsedijk en een deel van de Europaweg, heeft deze een duidelijke relatie met de straat. Hier bevinden zich ook entrees. De meeste bebouwing bestaat uit korte rijen woningen van twee lagen met een kap. Dit geldt ook voor de nieuwbouw van Nuenen-West. Hier is er een afwisseling tussen wat kortere en wat langere rijen van woningen. Er zijn kleine verspringingen in de rooilijn langs de ventweg. De kappen bevinden zich overwegend in langsrichting van de weg. De bouwhoogte is hier twee lagen met een kap met op de koppen ruimtelijke accenten tot drie lagen en een kap. De erfafscheiding bestaat uit een laag muurtje, hekwerk of een plantenbak op tussenscheiding.

18 maart 2024 | 69

Architectonische eenheid in de Luistruik wijk. Rijwoningen en een vrij sobere architectuur, Europalaan in Nuenen-West.

18 maart 2024 | 70

Boschhoeve, relatief dichte gevels en muur richting infrastructuur.

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR

SOBERE ARCHITECTUUR

PARKWAY OF DORPSE LAAN?

Architectuur

Mobiliteit

Aan de Europalaan staan grotendeels rijwoningen met een sobere architectuur en voortuinen aan de straat.

De zones langs de infrastructuur worden – vanzelfsprekend bepaald door het verkeerskundige karakter en de intensiteit van het autoverkeer. De wegen zijn gecategoriseerd als 50 kilometer wegen. Vrijliggende fietspaden liggen op afstand in het groen of verderop in de woonwijken. Op de meeste plekken kunnen fietsers en voetgangers gelijkvloers oversteken via een kruispunt of rotonde. Hierdoor is er een logische aansluiting bestaat tussen de verschillende wijken. Dit geldt niet voor het zuidelijk deel van de Smits van Oyenlaan, waar de fietser en voetgangers de weg moeten kruisen via een hoge brug. Dit vorm een extra barrière tussen Nuenen- Oost en West.

Aan de Geldropsedijk bestaat een deel van de woningen uit hetzelfde type tweekappers met een sobere architectuur en voortuinen aan de straat. De woningen zijn gerealiseerd in metselwerk. De oostzijde kent iets meer diversiteit in architectuur en ook vrijstaande woningen. De nieuwe bebouwing in Nuenen-West is georiënteerd op de weg en heeft een karakter dat is beschreven als “een traditionele verankering met eigentijdse vertalingen.” De gebouwen zijn vormgegeven met kappen en de gevels zijn opgebouwd en in donkere baksteen.

Een groot deel van deze weg heeft meer het karakter van een doorgaande parkway waarbij de weg door middel van geluidswallen of een brede groenstrook is afgesloten van de omgeving. Hierdoor is er weinig aansluiting met de aangrenzende wijken.

18 maart 2024 | 71

BOUWGIDS NUENEN

DE RICHTLIJNEN VOOR ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR De zones rondom infrastructuur nemen veel ruimte in en vormen een barrière tussen de verschillende wijken van Nuenen. De wijken staan met de achterkanten naar deze zones toe. Dit geldt het sterkst voor het zuidelijk deel van de Smits van Oyenlaan. Deze zone kan een sterkere betekenis krijgen door een landschappelijke invulling met op enkele plekken bebouwing die de entree van het dorp markeert. De schaal van de bebouwing moet in relatie staan tot de schaal van de infrastructuur maar ook tot de achterliggende bebouwing. Hierbij is aftrappende bebouwing van incidenteel 5 lagen aan de zijde van de weg naar lager richting de woonwijk afweegbaar, mits ruimtelijk onderbouwd. Een wat hoger herkenningspunt binnen de groene zone van de weg verbetert de oriëntatie van de fietser en de automobilist. In deze zones moet altijd rekening worden gehouden met verschillende milieuaspecten zoals geluidsoverlast.

18 maart 2024 | 72

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR

Landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing

Bestaande bebouwing

Zichtlijnen & doorzichten

Terreininrichting

Geluidsbelasting en locatie

Relatie gebouw openbare ruimte

Waardevolle groenstructuren en bestaande bomen

Kwaliteit van de buitenruimte

Klimaatadaptatie, energie en natuurinclusiviteit

Volume

Mobiliteit

Menselijke maat

Verscheidenheid

Parkeren uit het zicht

Bouwhoogte

Detaillering

De fiets op 1

Woningtypologie

Modulair bouwen

Voorzieningen delen

18 maart 2024 | 73

BOUWGIDS NUENEN

Zichtlijnen en doorzichten Zorg voor nieuwe zichtlijnen vanaf de weg op nieuwbouw, dat draagt bij aan een verbeterde oriëntatie en herkenbaarheid. Houdt rekening met doorzichten tussen groen en nieuwbouw naar aangrenzende gebieden. Waardevolle groenstructuren en bestaande bomen Neem bij planontwikkeling bestaande groenstructuren op in het plan. Heel structuren aan waar dat nodig is en kan.

18 maart 2024 | 74

Klimaatadaptatie, energie en natuurinclusiviteit De infrastructurele randen maken onderdeel uit van grotere groen- en waternetwerken. Sluit bij planontwikkeling op kleinere schaal hierop aan en laat het plan bijdragen aan de waterbergingsopgave en de verbetering van de biodiversiteit. Integreer slimme energieoplossingen in het ontwerp.

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR

Geluidbelasting Los problemen met geluidbelasting bij voorkeur op in een zorgvuldige positionering van gebouwen en slimme woningtypologische oplossingen. Voorkom zoveel mogelijk bouwtechnische oplossingen. Zorg voor voldoende luwte en leefkwaliteit, alzijdigheid van de gebouwen en voorkom achterkanten. Terreininrichting Zorg ervoor dat parkeren naar alle zijdes zorgvuldig in het ontwerp wordt ingepast en zo weinig mogelijk zichtbaar is. Dat kan ofwel landschappelijk in het groen geïntegreerd (bijv. dmv hagen) ofwel architectonisch in een bouwkundige oplossing (bijv. ondergronds).

Woningtypologie De locaties in deze zones langs infrastructuur zijn over het algemeen wat ruimer en bieden daardoor ruimte voor nieuwe typologieën en collectieve woonvormen. Kijk wel goed naar de ligging, sommige plekken zijn alleen per auto goed bereikbaar en minder geschikt voor doelgroepen met een kleine actieradius zoals senioren.

18 maart 2024 | 75

BOUWGIDS NUENEN

VOORBEELD Uitleg schets De schets illustreert een fictieve locatie die ligt ingeklemd tussen een drukke weg en een woonbuurt. In de getekende oplossing sluit de bebouwing met 3 lagen aan op de zijde van de woonbuurt. Vervolgens is een schaalsprong richting de weg afweegbaar tot 4 of maximaal 5 bouwlagen, mits ruimtelijk goed onderbouwd. In de schets is een open hof gesuggereerd, om een geluidluwe binnentuin te creëren waar alle woningen aan grenzen. In de schets ligt dit hof iets opgetild, eronder bevindt zich een half verdiepte parkeergarage. In deze context is een landschappelijke aanhechting gesuggereerd. De gebouwen staan direct in het groen, de privé buitenruimtes zijn in de architectuur opgenomen. Het opgetilde hof is middels een flauw groene glooiing aangehecht aan de parkachtige omgeving.

Referenties

Westmalle AID architecten.

Nurensdorf - Hassler-Schlatter architecten.

Kerckebosch Zeist, MIX architectuur.

Private buitenruimtes zijn helder afgebakend en goed verbonden met het omliggende openbare groen.

Het ensemble van gebouwen opent zich naar een kant en schermt een luwe binentuin af naar de andere zijde. De vormgeving van de geluidsbelaste gevel en de andere gevels is optimaal op elkaar afgestemd.

Dit alzijdige gebouw heeft een levendige uitstraling naar alle zijdes. De sculpturaliteit vormt zich goed tussen de bomen. Het gebouw zweeft als het ware boven het maaiveld.

*Alle getoonde beelden zijn slechts ter inspiratie

18 maart 2024 | 76

ZONES LANGS INFRASTRUCTUUR GROEN Bestaande bomen behouden

BOUWHOOGTE Basis is 3 bouwlagen, 4e en 5e bouwlaag afweegbaar op basis van juiste ruimtelijke motivatie BOUWVOLUME Aftrappend volume richting de wijk

GELUID Buitenruimtes van de weg af

PARKEREN Uit het zicht of in het landschap opgenomen

ALZIJDIG Gebouw maakt verbinding tussen weg en wijk ZICHTLIJNEN Doorzichten naar wijk of groen vanaf de weg 18 maart 2024 | 77

BOUWGIDS NUENEN

BRONNEN • • • • • • • • •

18 maart 2024 | 78

Welstandsnota Nuenen 2010 Omgevingsvisie Nuenen Discussienota hoger bouwen – Pouderoyen compagnons Landschapsstudie buitengebied Nuenen – Aksis landschapsarchitecten https://cuatro.sim-cdn.nl/nuenen/ uploads/landschapsstudie-buitengebied-nuenen-.pdf Bouwen in het buitengebied van Nuenen – Gemeente Nuenen 2022 https://cuatro.sim-cdn.nl/nuenen/uploads/ rapport-ruimte-voor-ruimte.pdf Masterplan Nuenen-West https://www.nieuwbouwnuenenwest.nl/media/otwdtc5i/888-411-20_nuenenwest_masterplan_maart-2021_-vii-_jvl_20210317_lr.pdf Bestemmingsplannen via ruimtelijkeplannen.nl Referentiebeelden o.a. van Archdaily, fotograaf genoemd indien bekend Foto’s locaties van Google Earth, A. v.d. Meulen en M. Peters

BIJLAGE

18 maart 2024 | 79

18 maart 2024 | 80

Bouwgids Nuenen Deel II, richtlijnen per gebiedstype Datum 18 maart 2024

Opdrachtgever Gemeente Nuenen Contactpersoon: Dhr. Daniël van Schijndel; d.vanschijndel@nuenen.nl Stedenbouwkundige Studio Scale R.J.H. Fortuynplein 4 1019 WL Amsterdam info@studio-scale.nl www.studio-scale.nl Contactpersonen: Mevr. Marjolein Peters; marjolein@studio-scale.nl

© SCALE & ANA 2024 Niets uit deze uitgave mag in welke vorm of op welke wijze dan ook worden gereproduceerd of vermenigvuldigd zonder voorafgaande toestemming van Studio Scale en ANA Architecten.

Architect ANA architecten Korte Papaverweg 7 1032 KA Amsterdam mail@ana.nl www.ana.nl

Disclaimer Aan de inhoud van deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Contactpersonen: Mevr. Jannie Vinke; j.vinke@ana.nl Mevr. Anne van der Meulen; a.vdmeulen@ana.nl

18 maart 2024 | 81

BOUWGIDS NUENEN DEEL II